అంతర్జాతీయ ముఖ్యాంశాలను సమగ్రంగా తెలుగులో అందిస్తున్నాం. పెల్లెట్ గన్ల వినియోగంపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు, పార్లమెంటులో పరీక్షా పత్రాల లీక్ నిరోధక బిల్లు మరియు జాతీయ గీత అవమాన నిషేధ సవరణ బిల్లు ఆమోదం, ఢిల్లీ హైకోర్టులో రిజిస్ట్రేషన్ సేవల ప్రైవేటీకరణపై పిటిషన్, విదేశాంగ కార్యదర్శి విక్రమ్ మిస్రీ బీజింగ్ పర్యటనలో భారత్-చైనా సరిహద్దు శాంతి చర్చలు, రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో తాజా దాడులు మరియు NATOతో ఉద్రిక్తతలు వంటి అంశాలను వివరించాం. ఆంధ్రప్రదేశ్కు సంబంధించి రాష్ట్రవ్యాప్త వర్షాభావ పరిస్థితి, రాష్ట్రీయ బాల స్వాస్థ్య కార్యక్రమం కింద పిల్లల ఆరోగ్య పరీక్షల ప్రారంభం గురించి కూడా తెలుసుకోవచ్చు. క్రీడా రంగంలో, గ్లాస్గో కామన్వెల్త్ గేమ్స్ 2026లో భారత పతక విజేతలు, పతకాల పట్టికలో భారత్ స్థానం వివరాలు అందించాం. అలాగే, CDS జనరల్ రాజా సుబ్రమణికి సంబంధించిన AI మార్పు చేసిన నకిలీ వీడియోపై PTI ఫ్యాక్ట్ చెక్ నివేదిక, విద్యార్థుల కోసం ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజినీరింగ్ కెరీర్ అవకాశాలు, ఆంగ్ల భాషా జాతీయాల వివరణ, సాధారణ పరిజ్ఞాన అంశాలు కూడా ఈ సంచికలో భాగంగా ఉన్నాయి. పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే విద్యార్థులకు, రోజువారీ వార్తలు తెలుసుకోవాలనుకునే పాఠకులకు ఈ సమాచారం ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
| నేటి ప్రశ్న : ప్రపంచంలో వేగవంతమైన భూచరమ ఏది ? జవాబు : చిరుత పులి (Cheetah) ప్రాథమిక వివరాలు వేగవంతమైన భూమిపై జంతువు: చిరుత పులి (Cheetah) — శాస్త్రీయ నామం Acinonyx jubatus గరిష్ట వేగం: గంటకు 100-120 కి.మీ. (60-75 మైళ్లు) వరకు చేరుకోగలదు కేవలం 3 సెకన్లలోనే 0 నుంచి 100 కి.మీ./గం వేగాన్ని అందుకోగలదు — ఇది చాలా స్పోర్ట్స్ కార్ల కంటే వేగవంతమైనది! అయితే, ఈ అత్యధిక వేగాన్ని కేవలం 20-30 సెకన్ల పాటు మాత్రమే కొనసాగించగలదు, ఎందుకంటే ఈ వేగంతో పరుగెత్తడం వల్ల శరీర ఉష్ణోగ్రత చాలా వేగంగా పెరుగుతుంది. చిరుత వేగానికి కారణాలు (శారీరక లక్షణాలు) తేలికైన శరీరం — తక్కువ బరువు, సన్నని నిర్మాణం పొడవాటి కాళ్లు, వెన్నెముక వంపు — ఒక్కో అడుగులో ఎక్కువ దూరం చేరుకుంటుంది తక్కువ మేజ్యూ గోళ్లు (semi-retractable claws) — పరుగెత్తేటప్పుడు నేలపై పట్టు కోసం పెద్ద నాసికా రంధ్రాలు, ఊపిరితిత్తులు, గుండె — ఎక్కువ ఆక్సిజన్ సరఫరా కోసం పొడవైన తోక — వేగంగా మలుపులు తిరిగేటప్పుడు సమతుల్యత కోసం (రడ్డర్లా పనిచేస్తుంది) నివాస ప్రాంతం ప్రధానంగా ఆఫ్రికా ఖండంలో (ముఖ్యంగా సవన్నా గడ్డి భూముల్లో) కనిపిస్తుంది చిన్న సంఖ్యలో ఇరాన్లో కూడా అడవి చిరుతలు ఉన్నాయి భారతదేశంలో 1952లో అంతరించిపోయిన చిరుతలను తిరిగి ప్రవేశపెట్టేందుకు 2022 నుంచి “ప్రాజెక్ట్ చీతా” కింద నమీబియా, దక్షిణాఫ్రికా నుంచి చిరుతలను మధ్యప్రదేశ్లోని కునో నేషనల్ పార్క్కు తీసుకువచ్చారు — ఇది పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశం. |
| నేటి జాతీయం: “Bite off more than you can chew” అర్థం (Meaning) — తాము చేయగలిగిన సామర్థ్యానికి మించి ఎక్కువ పని లేదా బాధ్యతను తీసుకోవడం. అంటే, ఒక వ్యక్తి తన శక్తికి, సమయానికి, నైపుణ్యానికి మించిన పనిని చేపట్టి, తర్వాత దాన్ని పూర్తి చేయలేక ఇబ్బంది పడటం. తెలుగులో దీన్ని ఇలా అనువదించవచ్చు: “తినలేనంత మింగడం” “శక్తికి మించిన బరువు మోయడం” “చేతకానంత పని చేపట్టడం” మూలం (Origin) ఈ జాతీయం అమెరికాలో పొగాకు నమిలే అలవాటు నుంచి వచ్చింది — ఎవరైనా అవసరానికి మించి పెద్ద ముక్క పొగాకును నోట్లో వేసుకుంటే, దాన్ని నమలడం (chew) కష్టమయ్యేది. అక్కడి నుంచే ఈ జాతీయం, “తినగలిగే దానికంటే ఎక్కువ కొరకడం” అనే అర్థంతో వాడుకలోకి వచ్చింది. ఉదాహరణలు (Examples) ఉదాహరణ 1: English: He agreed to complete three projects in one week, but he soon realized he had bitten off more than he could chew. తెలుగు: అతను ఒక వారంలో మూడు ప్రాజెక్టులు పూర్తి చేస్తానని ఒప్పుకున్నాడు, కానీ తాను శక్తికి మించిన పని తీసుకున్నానని త్వరలోనే గ్రహించాడు. ఉదాహరణ 2: English: Starting a new business while managing a full-time job might be biting off more than you can chew. తెలుగు: పూర్తి-సమయం ఉద్యోగం చేస్తూనే కొత్త వ్యాపారం ప్రారంభించడం అంటే, శక్తికి మించిన బరువు మోయడమే కావచ్చు. ఉదాహరణ 3: English: She signed up for five extra courses this semester and ended up biting off more than she could chew. తెలుగు: ఈ సెమిస్టర్లో ఆమె అదనంగా ఐదు కోర్సులకు నమోదు చేసుకుంది, చివరికి తన సామర్థ్యానికి మించిన పని చేసుకున్నట్లు తేలింది. ఎప్పుడు వాడాలి? ఎవరైనా తమ సామర్థ్యాన్ని మించిన బాధ్యతలు, పనులు, లేదా వాగ్దానాలు తీసుకున్నప్పుడు ఒక ప్రాజెక్టు లేదా లక్ష్యం చాలా పెద్దదిగా, నిర్వహించలేనంతగా మారినప్పుడు సలహా ఇచ్చేటప్పుడు — “మీ శక్తికి మించి తీసుకోవద్దు” అని హెచ్చరించడానికి సంబంధిత జాతీయాలు “Overreach oneself” – తన పరిమితిని దాటి వెళ్లడం “Take on too much” – చాలా ఎక్కువ బాధ్యత తీసుకోవడం వ్యతిరేక భావం: “Know your limits” – తన పరిమితులు తెలుసుకోవడం |
“పెల్లెట్ గన్లు గ్రేడెడ్ పోలీసు స్పందనలో భాగం, అంటూ సుప్రీంకోర్టు”
సుప్రీంకోర్టు గురువారం, పౌర నిరసనలను అణచివేయడంలో పోలీసులు పెల్లెట్ గన్లను ఉపయోగించడం “అసాధారణ పరిస్థితుల్లో” గ్రేడెడ్ స్పందనలో భాగమని పేర్కొంది. అయితే ఏ పరిస్థితులు “అసాధారణమైనవి”గా పరిగణించాలో కోర్టు వివరించలేదు, కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి వివరణ కూడా కోరలేదు.
న్యాయమూర్తి జోయ్మాల్యా బాగ్చి — ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్య కాంత్ నేతృత్వంలోని ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల బెంచ్లో ఒకరు — పోలీసు నిబంధనలు అసాధారణ పరిస్థితుల్లో పెల్లెట్ గన్ల వాడకాన్ని అనుమతిస్తాయని, గ్రేడెడ్ స్పందనల్లో ఇది ఒకటని మౌఖికంగా వ్యాఖ్యానించారు. పెల్లెట్ గన్లపై పూర్తి నిషేధం విధించేందుకు కోర్టు సంశయం వ్యక్తం చేస్తూ, పోలీసులు నిబంధనలను ఉల్లంఘించి విచక్షణారహితంగా ఉపయోగించిన నిర్దిష్ట సంఘటనలను పరిశీలిస్తామని తెలిపింది.
మాజీ IPS అధికారి యశోవర్ధన్ ఆజాద్, మరో ఇద్దరు పెల్లెట్ గాయం బాధితులు ప్రశాంత్ కుమార్ సింగ్, షేక్ ఇర్షాద్ మన్సూరీ దాఖలు చేసిన పిటిషన్పై కోర్టు విచారణ జరిపింది — వీరు జన సమూహాలపై పెల్లెట్ గన్ల వాడకాన్ని నిషేధించాలని కోరారు. ఈ పిటిషన్ ప్రకారం, గుంపు నియంత్రణ కోసం ప్రొజెక్టైల్-యాక్టివేటెడ్ గన్లు అవసరత, దామాశ్రయత, హేతుబద్ధత అనే రాజ్యాంగ పరీక్షలను తట్టుకోలేవని వాదించారు.
రాష్ట్రం విద్యార్థుల నిరసనలను హింసతో కాకుండా అహింసతో ఎదుర్కోవాలని కోర్టు పూర్తిగా అంగీకరించింది. అయితే, నిజమైన విద్యార్థి ఉద్యమాలను కొందరు అల్లరిమూకలు “హైజాక్” చేసి హింసాత్మకంగా మార్చే అవకాశం ఉందని కూడా బెంచ్ హెచ్చరించింది.
న్యాయమూర్తి బాగ్చి పోలీసులకు మెరుగైన రక్షణ పరికరాలు (protective gear) సమకూర్చాల్సిన అవసరాన్ని ప్రభుత్వం దృష్టికి తెచ్చారు. మంచి రక్షణ పరికరాలు ఉంటే, హింసను ప్రయోగించే ముందు పోలీసులకు కొన్ని క్షణాలు ఆలోచించే విశ్వాసం లభిస్తుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఎవరైనా లాఠీతో వచ్చినప్పుడు — అది పోలీసు అయినా, సామాన్యుడైనా — హెల్మెట్ ధరిస్తే పరిస్థితిని అంచనా వేసేందుకు కొంత సమయం దొరుకుతుందని, ఈ అంశాలను కూడా చర్చలో చేర్చాలని ఆయన సూచించారు.
కోర్టు ఈ పిటిషన్ను “అస్పష్టం”గా పేర్కొంటూ, పెల్లెట్ గన్ల వినియోగాన్ని అనుమతించే నిబంధనలను సవాలు చేసేలా పిటిషన్ను సవరించాలని న్యాయవాది వృందా గ్రోవర్ను ఆదేశించింది. ఢిల్లీ పోలీసులు పెల్లెట్ గన్లను తప్పనిసరిగా వాడాలని పేర్కొనే ఎలాంటి స్టాండింగ్ ఆర్డర్లు తనకు కనిపించలేదని గ్రోవర్ తెలిపారు. అక్రమ గుంపులను నియంత్రించేందుకు పోలీసులు అనుసరించే ప్రొటోకాల్ను రికార్డులో ఉంచాలని కోర్టు సొలిసిటర్ జనరల్ను కోరింది.
సొలిసిటర్ జనరల్ అంటే ఏమిటి?
- సొలిసిటర్ జనరల్ (SG) భారతదేశంలో అటార్నీ జనరల్ తర్వాత రెండో అత్యంత సీనియర్ న్యాయాధికారి (second-highest law officer).
- ఇది రాజ్యాంగబద్ధమైన పదవి కాదు (non-constitutional post) — అటార్నీ జనరల్ లాగా రాజ్యాంగంలో దీని ప్రస్తావన లేదు. సొలిసిటర్ జనరల్ పదవికి రాజ్యాంగ మద్దతు లేదు, కానీ ప్రభుత్వం దీన్ని నియమిస్తుంది, మరియు ఇది అటార్నీ జనరల్కు సహాయపడే రాజ్యాంగేతర న్యాయాధికారి పదవి.
- ఈ నియామకం న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ (Department of Legal Affairs) పరిధిలో, అపాయింట్మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ది క్యాబినెట్ (ACC) ఆమోదంతో జరుగుతుంది.
మొదటి సొలిసిటర్ జనరల్ ఎవరు?
- భారతదేశపు మొదటి సొలిసిటర్ జనరల్: సి.కె. దఫ్తరీ (C.K. Daphtary). ఆయన 1951 నుండి 1963 వరకు 12 సంవత్సరాలు పదవిలో ఉన్నారు — ఇప్పటివరకు అత్యధిక కాలం సేవలందించిన సొలిసిటర్ జనరల్గా రికార్డు కలిగి ఉన్నారు.
సొలిసిటర్ జనరల్ పాత్ర/విధులు (Roles & Functions)
సొలిసిటర్ జనరల్ అటార్నీ జనరల్కు సహాయపడతారు; సుప్రీంకోర్టు ముందు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు; హైకోర్టుల ముందు కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు; ముఖ్యమైన రాజ్యాంగపరమైన మరియు విధానపరమైన వ్యాజ్యాలను (litigation) నిర్వహిస్తారు.
అటార్నీ జనరల్ vs సొలిసిటర్ జనరల్ (ముఖ్య తేడాలు — పరీక్షలకు కీలకం)
| అంశం | అటార్నీ జనరల్ (AG) | సొలిసిటర్ జనరల్ (SG) |
|---|---|---|
| రాజ్యాంగ ప్రాతిపదిక | ఆర్టికల్ 76 ప్రకారం రాజ్యాంగబద్ధ పదవి | రాజ్యాంగేతర పదవి |
| నియామకం | రాష్ట్రపతి ద్వారా | ప్రభుత్వం (ACC) ద్వారా |
| హోదా | దేశపు అత్యున్నత న్యాయాధికారి | AG తర్వాతి స్థానం |
| పార్లమెంటు ప్రవేశం | ఆర్టికల్ 88 ప్రకారం పార్లమెంటు కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనవచ్చు, కానీ ఓటు హక్కు ఉండదు | పార్లమెంటులో పాల్గొనే రాజ్యాంగ హక్కు లేదు |
| ప్రధాన బాధ్యత | రాష్ట్రపతికి, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి న్యాయ సలహా ఇవ్వడం | AGకి సహాయం చేయడం, ప్రభుత్వం తరఫున వాదించడం |
ప్రస్తుత సొలిసిటర్ జనరల్ (2026 నాటికి)
- ప్రస్తుత సొలిసిటర్ జనరల్: తుషార్ మెహతా (Tushar Mehta). అపాయింట్మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ది క్యాబినెట్ ఆయనను సుప్రీంకోర్టులో సొలిసిటర్ జనరల్గా మరో మూడేళ్ల పాటు తిరిగి నియమించింది, జూన్ 20న జారీ చేసిన ఉత్తర్వు ప్రకారం ఈ కొత్త పదవీకాలం జూలై 1, 2026 నుండి అమల్లోకి వస్తుంది.
- ఆయన 2018 అక్టోబర్ 10న ఈ పదవిలోకి వచ్చారు, మరియు సి.కె. దఫ్తరీ తర్వాత అత్యధిక కాలం సేవలందించిన రెండో సొలిసిటర్ జనరల్గా నిలిచారు.
అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్ (Additional Solicitors General – ASG)
- అడిషనల్ సొలిసిటర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా (Addl. SGI) సొలిసిటర్ జనరల్ మరియు అటార్నీ జనరల్కు సహాయపడే న్యాయాధికారి. ప్రస్తుతం సుప్రీంకోర్టు కోసం ఐదుగురు ASGలు ఉన్నారు (వివిధ హైకోర్టులకు ప్రత్యేక ASGలు కూడా ఉంటారు).
జాబ్ టెస్ట్ల కోసం గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్య పాయింట్లు
- AG – రాజ్యాంగబద్ధం (Article 76) | SG – రాజ్యాంగేతరం
- మొదటి SG – సి.కె. దఫ్తరీ (1951-1963, 12 సంవత్సరాలు)
- ప్రస్తుత SG – తుషార్ మెహతా (2018 నుండి కొనసాగుతున్నారు)
- AGకి పార్లమెంటు ప్రవేశం ఉంది (Art. 88), SGకి లేదు
- SG యొక్క పదవీకాలం నిర్ణీతం కాదు — ప్రభుత్వ విచక్షణపై ఆధారపడి పొడిగింపులు జరుగుతాయి
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని అన్ని జిల్లాల్లో వర్షాభావం
- జూలై నెల ముగింపు దశలో ఉండగా, ఆంధ్రప్రదేశ్లో వర్షపాత లోటు **52.4%**కి చేరింది. రాష్ట్రంలో ఒక్క జిల్లా కూడా సాధారణ వర్షపాతం నమోదు చేయలేదు.
- డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ అండ్ స్టాటిస్టిక్స్ గురువారం విడుదల చేసిన వర్షపాత గణాంకాల ప్రకారం, ప్రకాశం, తూర్పు గోదావరి, విశాఖపట్నం, అన్నమయ్య, చిత్తూరు జిల్లాల్లో అత్యధిక వర్షపాత లోటు నమోదైంది. మిగిలిన జిల్లాల పరిస్థితి కూడా అంతే.
- చాలా కాలం పాటు NTR, SPSR నెల్లూరు జిల్లాల్లో వర్షపాతం సాధారణంగానే ఉండేది, కానీ రోజులు గడుస్తున్న కొద్దీ వర్షాలు తగ్గి, లోటు శాతం అక్కడ కూడా పెరిగింది.
- బంగాళాఖాతంపై ఏర్పడిన అల్పపీడనం ఎక్కువగా ఒడిశా, ఛత్తీస్గఢ్ రాష్ట్రాలపైనే ప్రభావం చూపింది. దీనివల్ల ఆంధ్రప్రదేశ్కు అక్కడక్కడా తేలికపాటి జల్లులు తప్ప పెద్దగా వర్షం కురవలేదు.
- గురువారం కూడా రాష్ట్రంలో చాలా ప్రాంతాల్లో మేఘావృతమైన వాతావరణం ఉండగా, కొన్ని చోట్ల తేలికపాటి జల్లులు కురిశాయి. ఆ రోజు అత్యధిక వర్షపాతం ప్రకాశం జిల్లా మారేడుపాడు మండలంలో 22 మి.మీ. నమోదైంది.
- భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) ప్రకారం, మధ్య ఛత్తీస్గఢ్, మధ్యప్రదేశ్ల పశ్చిమ ప్రాంతాలపై ఉన్న లోతైన అల్పపీడనం నైరుతి దిశగా కదులుతోంది. ఇది గురువారం అర్ధరాత్రి నాటికి బలహీనపడి అల్పపీడనంగా, తర్వాతి 24 గంటల్లో మరింత బలహీనపడి ఒక ద్రోణి (depression)గా మారే అవకాశం ఉంది.
- ఆగస్టు 3వ తేదీ వరకు రాష్ట్రానికి పెద్దగా వర్షం పడే అవకాశం లేదని IMD అంచనా వేసింది.
- అయితే, తీర ఆంధ్ర, రాయలసీమలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో గంటకు 40-50 కి.మీ. వేగంతో బలమైన ఉపరితల గాలులు వీచే అవకాశం ఉందని అంచనా.
IMD (భారత వాతావరణ శాఖ) గురించి వివరాలు
పూర్తి రూపం (Full Form)
IMD = India Meteorological Department
(తెలుగులో: భారత వాతావరణ శాఖ / భారత వాతావరణ విభాగం)
IMD గురించి ప్రాథమిక వివరాలు
- IMD భారత ప్రభుత్వానికి చెందిన అధికారిక వాతావరణ సంస్థ.
- ఇది భూ శాస్త్రాల మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Earth Sciences) పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
- స్థాపన సంవత్సరం: 1875 — ఇది ఆసియాలోనే అత్యంత పురాతనమైన వాతావరణ సంస్థలలో ఒకటి.
- ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ
- ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO)లో భారతదేశానికి ఇది ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది, మరియు దక్షిణాసియా, హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతానికి ఇది **”రీజినల్ స్పెషలైజ్డ్ మెటియోరాలజికల్ సెంటర్ (RSMC)”**గా వ్యవహరిస్తుంది — ముఖ్యంగా తుఫానుల (cyclones) పేర్లు పెట్టడం, హెచ్చరికలు జారీ చేయడం వంటి బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తుంది.
పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యాంశాలు
| అంశం | వివరం |
|---|---|
| పూర్తి పేరు | India Meteorological Department |
| స్థాపన | 1875 |
| ప్రధాన కార్యాలయం | న్యూఢిల్లీ |
| పరిధిలో ఉన్న మంత్రిత్వ శాఖ | భూ శాస్త్రాల మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Earth Sciences) |
| అంతర్జాతీయ హోదా | దక్షిణాసియా కోసం WMO యొక్క రీజినల్ స్పెషలైజ్డ్ మెటియోరాలజికల్ సెంటర్ (RSMC) |
| ప్రధాన బాధ్యత | వాతావరణ సూచనలు, తుఫాను హెచ్చరికలు, రుతుపవన అంచనాలు |
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రాష్ట్రీయ బాల స్వాస్థ్య కార్యక్రమం (Rashtriya Bala Swasthya Karyakram) కింద పిల్లల కోసం సమగ్ర ఆరోగ్య పరీక్షా కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రాష్ట్రీయ బాల స్వాస్థ్య కార్యక్రమం (Rashtriya Bala Swasthya Karyakram) కింద పిల్లల కోసం సమగ్ర ఆరోగ్య పరీక్షా కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. పోలవరం జిల్లా మసూర్మిల్లిలోని ట్రైబల్ ఆశ్రమ ఉన్నత పాఠశాలలో గురువారం ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించిన సందర్భంగా ఆరోగ్య, వైద్య, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ మంత్రి సత్యకుమార్ యాదవ్ మాట్లాడుతూ, విద్యార్థులు ఆరోగ్యంగా ఉంటేనే చదువులో రాణించగలరని, అనారోగ్యం బయటపడిన తర్వాత స్పందించడం కంటే ముందుగానే ఆరోగ్య సమస్యలను గుర్తించే ప్రయత్నశీల విధానాన్ని ప్రభుత్వం అనుసరిస్తోందని తెలిపారు. ఈ కార్యక్రమం కింద మొత్తం 62,65,410 మంది పిల్లలను పరీక్షించనున్నారు — వీరిలో 6 ఏళ్లలోపు వయసున్న 20,95,129 మంది అంగన్వాడీలకు హాజరయ్యే పిల్లలు కాగా, 6 నుంచి 18 ఏళ్ల మధ్య వయసున్న 41,70,281 మంది ప్రభుత్వ, ఎయిడెడ్ పాఠశాలల్లో చదువుతున్న విద్యార్థులు. ఆరోగ్య శాఖ విడుదల చేసిన ప్రకటన ప్రకారం, ఈ పరీక్షల ద్వారా జన్మతః లోపాలు (congenital defects), పోషకాహార లోపాలు, మధుమేహం, రక్తపోటు, ఊబకాయం వంటి జీవనశైలి వ్యాధులు, మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు, నిద్రలేమి రుగ్మతలతో సహా మొత్తం 38 రకాల ఆరోగ్య సమస్యలను గుర్తించనున్నారు. గుండె సంబంధిత జన్మతః లోపాలు, పెదవి-అంగిలి చీలిక (cleft lip and palate), కాళ్ల వైకల్యాలు, నాడీ సంబంధిత సమస్యలు వంటి పరిస్థితులను ముందుగానే గుర్తించి చికిత్స చేస్తే, భవిష్యత్తులో శాశ్వత వైకల్యాలు వంటి తీవ్ర సమస్యలను నివారించవచ్చని మంత్రి పేర్కొన్నారు. ఆరోగ్య సమస్యలు గుర్తించిన పిల్లలను సమీపంలోని ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులకు రిఫర్ చేస్తారు, మరియు ఈ చికిత్స పూర్తిగా ఉచితం. అదనంగా, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 43.30 లక్షల మంది విద్యార్థులకు కంటి పరీక్షలు నిర్వహించేందుకు ప్రత్యేక కార్యక్రమాన్ని కూడా చేపట్టారు, మరియు 2.50 లక్షల మంది విద్యార్థులకు కళ్లజోళ్లు పంపిణీ చేసేందుకు ప్రభుత్వం ₹7 కోట్లు కేటాయించింది. యుక్తవయసులో పిల్లలు శారీరక మార్పులతో పాటు భావోద్వేగ, మానసిక సవాళ్లను కూడా ఎదుర్కొంటారని పేర్కొంటూ, రాష్ట్రీయ కిశోర్ స్వాస్థ్య కార్యక్రమాన్ని (RKSK) ప్రభుత్వం మరింత బలోపేతం చేస్తోందని మంత్రి తెలిపారు — దీని కింద ప్రస్తుతం 1,317 కౌమార-స్నేహపూర్వక ఆరోగ్య క్లినిక్లు (AFHCs) పనిచేస్తుండగా, 61,556 మంది శిక్షణ పొందిన పీర్ ఎడ్యుకేటర్లు సేవలందిస్తున్నారు. ఈ కార్యక్రమంలో పబ్లిక్ హెల్త్ డైరెక్టర్ డాక్టర్ కె. పద్మావతి, నేషనల్ హెల్త్ మిషన్ స్టేట్ ప్రాజెక్ట్ మేనేజర్ జె. విజయలక్ష్మి, RBSK రాష్ట్ర సమన్వయకర్త సుబ్రమణ్యం, పోలవరం జిల్లా కలెక్టర్ దినేష్ కుమార్ తదితరులు పాల్గొన్నారు.
రిజిస్ట్రేషన్ సేవా కేంద్రాల (RSK)కు పబ్లిక్-ప్రైవేట్ పార్టనర్షిప్ (PPP) విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టడం పై హై కోర్టులో PIL
హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి లీసా గిల్ నేతృత్వంలోని డివిజన్ బెంచ్, న్యాయవాది నర్రా శ్రీనివాస రావు ద్వారా సామాజిక కార్యకర్త పముల బాలరాం తరఫున దాఖలైన ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (PIL)ను బుధవారం విచారించింది. జూన్ 30న జారీ చేసిన జి.వో.ఎం.ఎస్. నెంబర్ 396 ద్వారా రిజిస్ట్రేషన్ సేవా కేంద్రాల (RSK)కు పబ్లిక్-ప్రైవేట్ పార్టనర్షిప్ (PPP) విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టడాన్ని ఈ పిటిషన్ సవాలు చేసింది, మరియు కోర్టు విచారణను మూడు వారాల పాటు వాయిదా వేసింది. ఈ జి.వో. ప్రకారం, పోలవరం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలు మినహా, ప్రతి జిల్లా కేంద్రంలో PPP విధానంలో ఒక RSKను ఏర్పాటు చేయాలని, వాటిని సబ్-రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయాలు (SROs)గా ప్రకటించాలని ప్రతిపాదించారు. చట్టబద్ధమైన రిజిస్ట్రేషన్ బాధ్యతలను ప్రైవేట్ ఆపరేటర్లకు అప్పగించడం వల్ల SROలు, జిల్లా రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయాల్లో పనిచేస్తున్న వేలాది మంది సంప్రదాయ డాక్యుమెంట్ రైటర్లు, సహాయక సిబ్బంది జీవనోపాధికి ముప్పు వాటిల్లుతుందని పిటిషనర్ వాదించారు. అంతేకాకుండా, రిజిస్ట్రేషన్ చట్టం, 1908 కింద ఉన్న న్యాయసదృశ (quasi-judicial) విధులను శాసనసభ ద్వారా ముందస్తు సవరణలు చేయకుండా, కేవలం కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు ద్వారా ప్రైవేట్ సంస్థలకు అప్పగించడం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్స్ 14, 21, మరియు 300-A లను ఉల్లంఘించడమేనని పిటిషనర్ కోర్టుకు విన్నవించారు.
| PIL అంటే ఏమిటి? PIL = Public Interest Litigation (తెలుగులో: ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం) అర్థం మరియు నిర్వచనం PIL అంటే ఒక వ్యక్తి లేదా సంస్థ, తనకు వ్యక్తిగతంగా ప్రత్యక్ష నష్టం జరగకపోయినా, సమాజంలోని విస్తృత ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం లేదా తమ హక్కులను తామే కోరుకోలేని బలహీన వర్గాల తరఫున న్యాయస్థానంలో దాఖలు చేసే వ్యాజ్యం. సాధారణ కేసుల్లో మాదిరిగా బాధితుడే స్వయంగా కోర్టుకు వెళ్లాల్సిన అవసరం లేకుండా, సామాజిక కార్యకర్తలు, న్యాయవాదులు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, లేదా సాధారణ పౌరులు కూడా ప్రజా ప్రయోజనం కోసం PIL దాఖలు చేయవచ్చు. ఎక్కడ దాఖలు చేయవచ్చు? సుప్రీంకోర్టులో — ఆర్టికల్ 32 కింద హైకోర్టులో — ఆర్టికల్ 226 కింద PIL యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు వ్యక్తిగత నష్టం అవసరం లేదు — పిటిషనర్కు నేరుగా నష్టం జరగకపోయినా, ప్రజా ప్రయోజనం కోసం దాఖలు చేయవచ్చు. సులభతరమైన ప్రక్రియ — సాధారణ కేసుల కంటే PILలను దాఖలు చేయడం, విచారించడం సులభతరం. కొన్నిసార్లు ఒక సాధారణ లేఖను కూడా కోర్టు PILగా పరిగణించవచ్చు (ఇలాంటి వాటిని “Epistolary Jurisdiction” అంటారు). సామాజిక న్యాయం లక్ష్యం — పర్యావరణం, మానవ హక్కులు, అవినీతి, ప్రభుత్వ విధానాలు, బలహీన వర్గాల హక్కులు వంటి అంశాలపై దాఖలు చేస్తారు. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో పాత్ర — పాలనలో జవాబుదారీతనాన్ని (accountability) పెంచడంలో, రాజ్యాంగ హక్కుల పరిరక్షణలో PIL కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. భారతదేశంలో PIL చరిత్ర భారత్లో PIL భావనను 1980వ దశకంలో సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులు జస్టిస్ పి.ఎన్. భగవతి, జస్టిస్ వి.ఆర్. కృష్ణయ్యర్ వంటి వారు ప్రవేశపెట్టారు, అభివృద్ధి చేశారు. హుస్సేనారా ఖాటూన్ vs స్టేట్ ఆఫ్ బీహార్ (1979) కేసు భారత్లో మొదటి PIL కేసుగా పరిగణించబడుతుంది — ఇది విచారణ ఖైదీల హక్కులకు సంబంధించినది. |
పేపర్ లీక్ బిల్లును ఆమోదించిన పార్లమెంటు, రాజ్యసభ నుంచి వాకౌట్ చేసిన ప్రతిపక్షం
రాజ్యసభ గురువారం పబ్లిక్ ఎగ్జామినేషన్స్ (ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ అన్ఫెయిర్ మీన్స్) సవరణ బిల్లు, 2026ను ఆమోదించింది — లోక్సభ ఈ బిల్లును బుధవారమే ఆమోదించింది. ఇండియన్ నేషనల్ డెవలప్మెంటల్, ఇన్క్లూసివ్ అలయన్స్ (INDIA)కు చెందిన ప్రతిపక్ష సభ్యులు, సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు, పింఛన్ల శాఖ సహాయ మంత్రి జితేంద్ర సింగ్ ఏడు గంటల పాటు జరిగిన చర్చకు సమాధానం ఇచ్చేముందే సభ నుంచి వాకౌట్ చేశారు. ప్రభుత్వం అనుబంధ అజెండాగా జాబితా చేయడంతో ఎగువ సభ ఈ బిల్లును పరిశీలించింది. చర్చకు సమాధానమిస్తూ, నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వ హయాంలో 152 పరీక్షా పత్రాల లీకేజీలు జరిగాయన్న ప్రతిపక్షాల వాదనను మంత్రి సింగ్ ప్రశ్నించారు — వాటిని వారు నిర్ధారించలేకపోయారని పేర్కొంటూ, ప్రభుత్వం మేనేజ్మెంట్ కోటా దురుపయోగం నుంచి వైద్య విద్యను విముక్తం చేసేందుకు కృషి చేసిందని తెలిపారు. విద్యార్థులు, యువత ప్రయోజనాలను పరిరక్షిస్తూనే, ప్రజా పరీక్షా వ్యవస్థలో మెరిట్, స్థిరత్వం, పారదర్శకత, విశ్వసనీయతను నిర్ధారించడమే ప్రభుత్వ నిబద్ధత అని ఆయన వివరించారు. ప్రభుత్వం అఖిల భారత వైద్య విజ్ఞాన సంస్థల (AIIMS) సంఖ్యను పెంచిందని, వైద్య విద్యలో అండర్గ్రాడ్యుయేట్, పోస్ట్గ్రాడ్యుయేట్ సీట్లను కూడా పెంచామని మంత్రి తెలిపారు, ఇది విద్యా వ్యవస్థ ప్రజాస్వామ్యీకరణకు నొక్కి చెప్పిందని అన్నారు. అంతకుముందు, బిల్లును ప్రవేశపెడుతూ చర్చను ప్రారంభించిన ప్రతిపక్ష నేత మల్లికార్జున ఖర్గే, NEET పేపర్ లీకేజీలు, నిరసనకారులపై పోలీసు చర్యలపై దర్యాప్తు చేసేందుకు సుప్రీంకోర్టు పర్యవేక్షణలో ఒక ఉన్నత స్థాయి కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని డిమాండ్ చేశారు. కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా రాజీనామా చేయాలని ఆయన కోరుతూ, ప్రజల శక్తి ఆయనను “కోటల నుంచి బయటకు లాగి” జవాబుదారీగా మారుస్తుందని హెచ్చరించారు. కేంద్రం ఉద్దేశాలను విమర్శిస్తూ, ఈ బిల్లు చాలా ఆలస్యంగా వచ్చిందని, పేపర్ లీక్లను నివారించడంలో విఫలమైందని ఖర్గే అన్నారు. అయితే, INDIA కూటమి సభ్యులతో పాటు DMK వాకౌట్ చేయలేదు, బదులుగా బిల్లుకు సవరణలు ప్రతిపాదించారు, కానీ అవి వీగిపోయాయి. మరోవైపు, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ గురువారం ఇన్స్టాగ్రామ్ ద్వారా యువ విద్యార్థులను “సఖియోన్” (సహచరులు)గా సంబోధిస్తూ, ఈ బిల్లు ఆమోదం పరీక్షా వ్యవస్థను మరింత పటిష్టం చేస్తుందని పేర్కొన్నారు — పరీక్షా పత్రాల లీకేజీ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు తన ప్రభుత్వం చేపట్టిన అనేక చర్యల్లో ఇది ఒక భాగమని ఆయన తెలిపారు.
గందరగోళం మధ్య జాతీయ గీతానికి అవమానాన్ని శిక్షార్హం చేస్తూ బిల్లును ఆమోదించిన పార్లమెంటు
గురువారం లోక్సభ గందరగోళం మధ్య జాతీయ గౌరవ అవమానాల నిషేధ (సవరణ) బిల్లు, 2026ను ఆమోదించింది — దీని ద్వారా ‘వందే మాతరం’ను ఉద్దేశపూర్వకంగా అవమానించడం శిక్షార్హమైన నేరంగా మారింది. అంతకుముందే రాజ్యసభ ఈ చట్టాన్ని ఆమోదించడంతో, ఇప్పుడు ఉభయ సభలూ, వర్షాకాల సమావేశాలను పదేపదే అస్తవ్యస్తం చేసిన ప్రతిపక్షాల నిరసనల మధ్యే ఈ బిల్లును ఆమోదించాయి. కేవలం 15 నిమిషాల పాటు మాత్రమే సాంకేతిక చర్చ జరిగిన తర్వాత ఈ చట్టాన్ని ఆమోదించారు. ప్రతిపక్షం ప్రతిపాదించిన సవరణలను తిరస్కరించిన తర్వాత, కేవలం ఇద్దరు సభ్యులు మాత్రమే క్లుప్త చర్చలో పాల్గొనగా, బిల్లును వాయిస్ ఓటు ద్వారా ఆమోదించారు. బిల్లుకు సవరణ ప్రతిపాదించిన DMK సభ్యుడు ఎ. రాజా ఈ చట్టానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలుపుతూ, తర్వాత ఒక పత్రాన్ని చించి వెల్ వైపు విసిరారు, దీంతో ప్రతిపక్ష సభ్యులు బిల్లు ఆమోదం తర్వాత కూడా సభలో నినాదాలు కొనసాగించారు — “ఈ దేశ పార్లమెంటుకు ఇది చాలా ప్రమాదకరమైన రోజు” అని ఆయన అన్నారు. DMK సభ్యురాలు కనిమొళి ఈ బిల్లును వ్యతిరేకిస్తూ, జాతీయవాదం ముసుగులో తీసుకువచ్చిన “హిందుత్వ ఎజెండా”గా అభివర్ణించారు, మరియు ఇది “సమాఖ్య వ్యవస్థకు వ్యతిరేకం” అని పేర్కొన్నారు. చట్టం ద్వారా జాతీయవాదాన్ని బలవంతంగా రుద్దలేమని, ఆ గీతమే దేశ లౌకికవాదానికి విరుద్ధమైనదని, రెండు చరణాలతోనే ఆపాలనే వివేకం దేశ నిర్మాతలకు ఉందని, కానీ నేడు అన్ని ఆరు చరణాలను తప్పనిసరిగా పాడాలని, పాడకపోతే నేరంగా పరిగణించి దేశాన్ని విభజించే ప్రయత్నం జరుగుతోందని కనిమొళి ఆరోపించారు. చర్చకు సమాధానం ఇస్తూ, కేంద్ర హోం శాఖ సహాయ మంత్రి నిత్యానంద రాయ్, ఈ చట్టం ‘వందే మాతరం’కు జాతీయ గీతం ‘జన గణ మన’తో సమాన హోదా కల్పిస్తుందని తెలిపారు. ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న జాతీయ గౌరవ అవమానాల నిషేధ చట్టం, జాతీయ గీతాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా పాడకుండా అడ్డుకోవడం లేదా అలా పాడుతున్న సభను భంగపరచడం వంటి చర్యలను నిషేధిస్తుంది. ఇలాంటి నేరాలకు మూడేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష, జరిమానా, లేదా రెండూ విధించే అవకాశం ఉంది, రెండోసారి లేదా తదుపరిసార్లు నేరం చేస్తే కనీసం ఒక సంవత్సరం జైలు శిక్ష తప్పనిసరి. ఈ సవరణ ద్వారా ఇలాంటి నిబంధనలను ‘వందే మాతరం’కు కూడా విస్తరించారు.
ఉక్రెయిన్పై రష్యా జరిపిన దాడుల్లో గురువారం రాత్రి కనీసం 10 మంది పౌరులు మృతి చెందారు
ఉక్రెయిన్పై రష్యా జరిపిన బాలిస్టిక్ క్షిపణి, డ్రోన్ దాడుల్లో గురువారం రాత్రి కనీసం 10 మంది పౌరులు మృతి చెందారు — వీరిలో పిల్లలు కూడా ఉన్నారని, 50 మందికి పైగా గాయపడ్డారని అధికారులు తెలిపారు. ఈ క్షిపణుల్లో ఒకటి దేశ పశ్చిమ సరిహద్దును దాటి పోలాండ్లోకి ప్రవేశించడంతో NATO తన యుద్ధ విమానాలను రంగంలోకి దించింది. పోలిష్ సాయుధ బలగాలు లుబ్లిన్ ప్రాంతంలోని ఒక వ్యవసాయ క్షేత్రంలో సంభావ్య ప్రభావిత ప్రదేశాన్ని పరిశీలించి, 10 మీటర్ల వెడల్పు గల బిలాన్ని కనుగొన్నాయి. ఈ దాడులు రష్యా దాదాపు ప్రతిరోజూ కొనసాగిస్తున్న బాంబు దాడుల పరంపరను మరింత విస్తరించాయి, కీవ్తో సహా అనేక ఉక్రెయిన్ నగరాలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయి — రాజధాని కీవ్లో వేలాది మంది ప్రజలు రాత్రంతా సబ్వే స్టేషన్లలో తలదాచుకున్నారు, ఎందుకంటే పశ్చిమ దేశాలు సరఫరా చేసిన యాంటీ-బాలిస్టిక్ క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థల కొరత కీవ్కు ఉంది. మాస్కో ఈ కొరతను ఆసరాగా చేసుకున్నట్లు కనిపిస్తోందని NATO పేర్కొంది. ఈ దాడుల సందర్భంగా ఒక రష్యా క్షిపణి పోలిష్ గగనతలంలోకి ప్రవేశించి ఒక గ్రామీణ ప్రాంతంలో పడిందని NATO తెలిపింది — దీనివల్ల ఎలాంటి గాయాలు లేదా నష్టం జరగనప్పటికీ, నాలుగేళ్లుగా కొనసాగుతున్న ఈ యుద్ధం తమ భూభాగంలోకి విస్తరించవచ్చనే భయంతో ఉన్న యూరోపియన్ దేశాలకు, సైనిక కూటమికి, మాస్కోకు మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. NATO సెక్రటరీ జనరల్ మార్క్ రూట్టే దీన్ని రష్యా చేసిన “మరో నిర్లక్ష్యపూరిత చర్య” అని, ఉక్రెయిన్పై దాని యుద్ధం యొక్క “ప్రమాదకరమైన పరిణామం” అని అభివర్ణించారు. పోలిష్ ప్రధాన మంత్రి డొనాల్డ్ టస్క్ దీన్ని “చాలా తీవ్రమైన ఘటన”గా పేర్కొంటూ, పోలాండ్ లక్ష్యంగా ఉందని నమ్మడానికి ఎలాంటి ఆధారాలు లేవని అన్నారు. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, అమెరికా రక్షణ సంస్థల ప్రతినిధులతో ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వొలొదిమిర్ జెలెన్స్కీ భేటీ అయిన రెండు రోజుల తర్వాత ఈ దాడి జరిగింది — రష్యా బాలిస్టిక్ క్షిపణులను అడ్డుకునేందుకు వేగవంతమైన, పెద్ద మొత్తంలో పేట్రియాట్ వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థల సరఫరా కోసం జెలెన్స్కీ ఆ భేటీలో విజ్ఞప్తి చేశారు. ఉక్రెయిన్ దీర్ఘశ్రేణి డ్రోన్లు, క్షిపణులు రష్యా చమురు రంగంపై నిరంతరం దాడులు చేస్తూ ఇంధన సంక్షోభాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి. రష్యా ఈ దాడిలో 70కి పైగా క్షిపణులను ప్రయోగించిందని, వీటిలో గణనీయమైన సంఖ్యలో బాలిస్టిక్ క్షిపణులు ఉన్నాయని జెలెన్స్కీ తెలిపారు — అలాగే 280కి పైగా డ్రోన్ దాడులు జరిగాయని, వాటిలో 260కి పైగా డ్రోన్లను తాము అడ్డుకున్నామని ఆయన పేర్కొన్నారు.
| NATO (నాటో) – ముఖ్యాంశాలు పూర్తి పేరు: North Atlantic Treaty Organization (ఉత్తర అట్లాంటిక్ ఒప్పంద సంస్థ) స్థాపన: 4 ఏప్రిల్ 1949 (వాషింగ్టన్ ఒప్పందం ద్వారా) ప్రధాన కార్యాలయం: బ్రస్సెల్స్, బెల్జియం సభ్య దేశాలు: 32 దేశాలు (అమెరికా, UK, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, పోలాండ్ తదితరాలు) స్థాపక సభ్యదేశాలు: 12 (అమెరికా, కెనడా, UK, ఫ్రాన్స్ సహా) ప్రధాన లక్ష్యం: సభ్యదేశాల సామూహిక రక్షణ (Collective Defence) కీలక సూత్రం – ఆర్టికల్ 5: ఒక సభ్యదేశంపై దాడి జరిగితే, దాన్ని అన్ని సభ్యదేశాలపై దాడిగా పరిగణించి సమష్టిగా స్పందించాలి. ప్రస్తుత సెక్రటరీ జనరల్: మార్క్ రూట్టే (Mark Rutte) స్థాపనకు నేపథ్యం: ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ కాలంలో సోవియట్ యూనియన్ విస్తరణను అడ్డుకోవడానికి పశ్చిమ దేశాలు ఏర్పాటు చేశాయి. ప్రత్యర్థి కూటమి (చరిత్రలో): వార్సా ఒప్పందం (Warsaw Pact) – సోవియట్ నేతృత్వంలో (1991లో రద్దు) ముఖ్య గమనిక: ఉక్రెయిన్ NATO సభ్యదేశం కాదు, కానీ NATO సభ్యదేశమైన పోలాండ్తో ఉక్రెయిన్కు సరిహద్దు ఉంది — అందుకే యుద్ధం విస్తరించే ప్రమాదంపై ఆందోళనలు ఉన్నాయి. |
విదేశాంగ కార్యదర్శి విక్రమ్ మిస్రీ బీజింగ్ పర్యటనలో భారత్-చైనా సరిహద్దు శాంతికి ప్రాధాన్యం
భారత విదేశాంగ కార్యదర్శి విక్రమ్ మిస్రీ జూలై 27-28 తేదీల్లో బీజింగ్లో అధికారిక పర్యటన నిర్వహించి, చైనా సీనియర్ నాయకులతో పలు కీలక సమావేశాలు జరిపారు. ఈ చర్చల్లో వాణిజ్యం, ఆర్థిక సహకారం, సాంస్కృతిక సంబంధాలు, ప్రజల మధ్య పరస్పర సంబంధాలతో పాటు, భారత్-చైనా సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో శాంతి, ప్రశాంతతను కొనసాగించడంపై ప్రధానంగా చర్చించారని విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ (MEA) తెలిపింది. చైనా విదేశాంగ ఉప మంత్రి హువా చున్యింగ్తో సమావేశమైన మిస్రీ, ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను సమగ్రంగా సమీక్షించారు, మరియు వాణిజ్యం, ఆర్థిక సంబంధాలు, సంస్కృతి, ప్రజల మధ్య మార్పిడుల ద్వారా పరస్పర ప్రయోజనకరమైన ఫలితాలతో సహా, భారత్-చైనా ఒకరికొకరు అభివృద్ధి భాగస్వాములుగా ఉండాలన్న ఇరు దేశాల నేతల దార్శనికతను ముందుకు తీసుకెళ్లే మార్గాలను చర్చించారు. ఇరు పక్షాలు భారత్-చైనా సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో శాంతి, ప్రశాంతతను కొనసాగించడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను గుర్తించాయని బీజింగ్లోని భారత రాయబార కార్యాలయం పేర్కొంది. మిస్రీ తన పర్యటనను చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ కేంద్ర కమిటీ అంతర్జాతీయ విభాగం ఉప మంత్రి సన్ హైయాన్తో సమావేశంతో ప్రారంభించారు — ద్వైపాక్షిక సంబంధాల మెరుగుదల కోసం ఇరు దేశాల నాయకత్వం అందించిన మార్గదర్శకత్వాన్ని అమలు చేయడంపై వారు చర్చించారు. అలాగే, చైనా పీపుల్స్ పొలిటికల్ కన్సల్టేటివ్ కాన్ఫరెన్స్ (CPPCC) డిప్యూటీ సెక్రటరీ జనరల్ హాంగ్ లియాంగ్తో రాజకీయ, ప్రజల మధ్య మార్పిడులను విస్తరించడంపై చర్చించారు. తన పర్యటన చివరి రోజున, చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ సెంట్రల్ పార్టీ స్కూల్ ఉపాధ్యక్షుడు లీ వెంటాంగ్తో కూడా మిస్రీ చర్చలు జరిపారు. 2020లో గల్వాన్ లోయ ఘర్షణల అనంతరం నాలుగేళ్లకు పైగా కొనసాగిన సైనిక ప్రతిష్టంభన తర్వాత, క్రమంగా మెరుగుపడుతున్న ద్వైపాక్షిక సంబంధాల నేపథ్యంలో ఈ పర్యటన జరిగింది, మరియు ద్వైపాక్షిక సంబంధాల సాధారణీకరణ ప్రక్రియను మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లే దిశగా ఇది మరో ముఖ్యమైన అడుగుగా నిలిచింది.
గ్లాస్గోలో కామన్వెల్త్ గేమ్స్ – లవ్ప్రీత్ సింగ్ రికార్డు స్థాయి రజతం, సీమా కలిరామ్నాకు కాంస్యం
గ్లాస్గోలో జరుగుతున్న కామన్వెల్త్ గేమ్స్లో గురువారం భారత్కు సంఘటనాత్మకమైన రోజుగా నిలిచింది. వెయిట్లిఫ్టర్ లవ్ప్రీత్ సింగ్ కొత్త రికార్డుతో రజత పతకం సాధించి రోజులో ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలిచారు, అలాగే డిస్కస్ త్రోయర్ సీమా కలిరామ్నా కాంస్య పతకం గెలుచుకున్నారు. ఒలింపిక్ చాంపియన్ నీరజ్ చోప్రా మరో ఇద్దరు స్వదేశీ క్రీడాకారులతో కలిసి పురుషుల జావెలిన్ త్రో ఫైనల్కు అర్హత సాధించారు. జాతీయ రికార్డు హోల్డర్లు ప్రవీణ్ చిత్రవేల్, సెల్వ ప్రభు ట్రిపుల్ జంప్లో ముందుకు సాగగా, డెకాథ్లెట్ తేజస్విన్ శంకర్ ఐదు ఈవెంట్ల తర్వాత తొలి రోజును రెండో స్థానంలో ముగించారు. అయితే, అథ్లెటిక్స్లో భారత్కు నిరాశ ఎదురైంది — ఆసియా క్రీడల చాంపియన్ తజీందర్పాల్ సింగ్ తూర్ పురుషుల షాట్పుట్ ఫైనల్లో ఐదో స్థానంలో నిలవడంతో, ఈ విభాగంలో దేశానికి తొలి కామన్వెల్త్ గేమ్స్ పతకం కోసం ఎదురుచూపు మరింత పొడిగించింది.
సీమా కలిరామ్నా కాంస్యం – PhD విద్యార్థిని ఘనత
మహిళల డిస్కస్ త్రోలో భారత క్రీడాకారిణి సీమా కలిరామ్నా వరుసగా మూడు ఫౌల్స్ చేసినప్పటికీ, తన మూడో ప్రయత్నంలో 58.65 మీటర్ల దూరం విసిరి కాంస్య పతకాన్ని ఖాయం చేసుకున్నారు. తోటి క్రీడాకారిణి నిధి రాణి నాలుగో స్థానంలో నిలిచారు. తర్వాత నాలుగు, ఐదు, ఆరో ప్రయత్నాల్లో ఫౌల్స్ చేయడంతో సీమాకు ఉత్కంఠభరితమైన ముగింపు ఎదురైంది, అయినా మూడో రౌండ్లో సాధించిన ప్రదర్శనే కాంస్యాన్ని నిలబెట్టేందుకు సరిపోయింది. కామెరూన్కు చెందిన మోనీ నోరా అటిమ్కు కాంస్యాన్ని చేజిక్కించుకునేందుకు చివరి అవకాశం లభించినా, అవసరమైన దూరాన్ని అందుకోలేక చివరి ప్రయత్నంలో కేవలం 11.18 మీటర్లు మాత్రమే విసరగలిగారు, దీంతో సీమా నిధి కంటే ముందు పోడియంపై నిలిచారు.
కామన్వెల్త్ గేమ్స్ 2026 పతకాల పట్టికలో భారత్ 10వ స్థానానికి పతనం
గురువారం జరిగిన 8వ రోజు పోటీల్లో భారత్ 2 పతకాలు సాధించినప్పటికీ, ప్రస్తుతం జరుగుతున్న కామన్వెల్త్ గేమ్స్ 2026 పతకాల పట్టికలో దేశం 10వ స్థానానికి పడిపోయింది. దీంతో భారత్ మొత్తం పతకాల సంఖ్య 17కు చేరింది (3 స్వర్ణాలు, 10 రజతాలు, 4 కాంస్యాలు). ఈ పతకాల్లో తొమ్మిది వెయిట్లిఫ్టింగ్, పారా-వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఈవెంట్ల నుంచే రావడం విశేషం.
పతకాల పట్టికలో ఆస్ట్రేలియా తన ఆధిపత్యాన్ని కొనసాగిస్తోంది — ఏకంగా 110 పతకాలతో (51 స్వర్ణాలు, 24 రజతాలు, 35 కాంస్యాలు) అగ్రస్థానంలో ఉంది. 65 పతకాలతో (15 స్వర్ణాలు, 30 రజతాలు, 20 కాంస్యాలు) ఇంగ్లండ్ రెండో స్థానంలో, 45 పతకాలతో (15 స్వర్ణాలు, 13 రజతాలు, 17 కాంస్యాలు) కెనడా మూడో స్థానంలో ఉన్నాయి. ఆతిథ్య దేశం స్కాట్లాండ్ 25 పతకాలతో (9 స్వర్ణాలు, 7 రజతాలు, 9 కాంస్యాలు) నాలుగో స్థానంలో నిలవగా, ఈ కథనం రాసే సమయానికి నైజీరియా 15 పతకాలతో (8 స్వర్ణాలు, 5 రజతాలు, 2 కాంస్యాలు) ఐదో స్థానంలో ఉంది.
పతకాల పట్టిక వివరాలు:
| స్థానం | దేశం | స్వర్ణం | రజతం | కాంస్యం | మొత్తం |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ఆస్ట్రేలియా | 51 | 24 | 35 | 110 |
| 2 | ఇంగ్లండ్ | 15 | 30 | 20 | 65 |
| 3 | కెనడా | 15 | 13 | 17 | 45 |
| 4 | స్కాట్లాండ్ | 9 | 7 | 9 | 25 |
| 5 | నైజీరియా | 8 | 5 | 2 | 15 |
| 6 | దక్షిణాఫ్రికా | 6 | 9 | 8 | 23 |
| 7 | మలేషియా | 6 | 3 | 3 | 12 |
| 8 | న్యూజిలాండ్ | 5 | 9 | 7 | 21 |
| 9 | జమైకా | 4 | 1 | 2 | 7 |
| 10 | భారత్ | 3 | 10 | 4 | 17 |
కామన్వెల్త్ గేమ్స్ 2026లో భారత పతక విజేతలు
స్వర్ణం (3)
- మీరాబాయి చాను – వెయిట్లిఫ్టింగ్ (మహిళల 48 కేజీలు)
- శర్మిల ధన్కర్ – పారా అథ్లెటిక్స్ (మహిళల షాట్ పుట్ F57)
- దిలీప్ మహదు గావిత్ – పారా అథ్లెటిక్స్ (పురుషుల 100 మీ. T47)
రజతం (10)
- రిషికాంత సింగ్ – వెయిట్లిఫ్టింగ్ (పురుషుల 60 కేజీలు)
- ముత్తుపండి రాజా – వెయిట్లిఫ్టింగ్ (పురుషుల 65 కేజీలు)
- జ్ఞానేశ్వరి యాదవ్ – వెయిట్లిఫ్టింగ్ (మహిళల 53 కేజీలు)
- వల్లూరి అజయ బాబు – వెయిట్లిఫ్టింగ్ (పురుషుల 79 కేజీలు)
- సర్వేష్ కుషారే – అథ్లెటిక్స్ (పురుషుల హై జంప్)
- హర్జిందర్ కౌర్ – వెయిట్లిఫ్టింగ్ (మహిళల 69 కేజీలు)
- గుల్వీర్ సింగ్ – అథ్లెటిక్స్ (పురుషుల 10,000 మీ.)
- మురళి శ్రీశంకర్ – అథ్లెటిక్స్ (లాంగ్ జంప్)
- మొహమ్మద్ బాసిల్ – పారా అథ్లెటిక్స్ (పురుషుల 100 మీ. T47)
- లవ్ప్రీత్ సింగ్ – వెయిట్లిఫ్టింగ్ (పురుషుల 110+ కేజీలు)
కాంస్యం (4)
- ఝాండు కుమార్ – పారా పవర్లిఫ్టింగ్ (పురుషుల హెవీవెయిట్)
- బిందయారాణి దేవి – వెయిట్లిఫ్టింగ్ (మహిళల 58 కేజీలు)
- శిల్పా శైలా – పారా అథ్లెటిక్స్ (మహిళల షాట్ పుట్ F57)
- సీమా కలిరామ్నా – అథ్లెటిక్స్ (మహిళల డిస్కస్ త్రో)
PTI ఫ్యాక్ట్ చెక్-CDS జనరల్ ఎన్.ఎస్. రాజా సుబ్రమణి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామాను కోరారన్న వాదన తప్పు – AI మార్పు చేసిన వీడియో
CJP (కాక్రోచ్ జంతా పార్టీ) నిరసనల నేపథ్యంలో, చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్ (CDS) జనరల్ ఎన్.ఎస్. రాజా సుబ్రమణి కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామాను కోరుతూ మాట్లాడినట్లుగా చూపే ఒక వీడియో సామాజిక మాధ్యమాల్లో వైరల్గా వ్యాప్తి చెందింది. అయితే, ఈ వీడియో డిజిటల్గా మార్పు చేసిన నకిలీ వీడియో అని, AI ఉపయోగించి రూపొందించినదని PTI ఫ్యాక్ట్ చెక్ నిర్ధారించింది.
CJP పార్టీ జంతర్ మంతర్ వద్ద పరీక్షల్లో అక్రమాలపై జూన్ 20, 2026 నుంచి నిరసన కొనసాగించింది. విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా చేసిన తర్వాత, పరీక్షా సంస్కరణలపై చర్యలు తీసుకుంటామని ప్రభుత్వం హామీ ఇవ్వడంతో జూలై 25, 2026న ఈ నిరసనను ముగించారు. ఈ నేపథ్యంలో, జంతర్ మంతర్ నిరసనల అనంతరం 30,000కు పైగా భారత సైనికులు రాజీనామా చేశారని CDS జనరల్ సుబ్రమణి పేర్కొన్నట్లు చూపే ఒక వీడియో వైరల్ అయ్యింది.
వాస్తవ నిర్ధారణ:
ఈ వైరల్ వీడియో డిజిటల్గా మార్చినది అని, CDS జనరల్ రాజా సుబ్రమణి అలాంటి వ్యాఖ్యలు ఏమీ చేయలేదని ఫ్యాక్ట్ చెక్ బృందాలు (PIB, PTI, Factly, CyberPeace) నిర్ధారించాయి. వైరల్ వీడియోలోని కీఫ్రేమ్లను రివర్స్ ఇమేజ్ సెర్చ్ చేయగా, జూలై 21, 2026న భారత సైన్యం ఈస్టర్న్ కమాండ్ అధికారికంగా పోస్ట్ చేసిన అసలు వీడియో బయటపడింది — అందులో CDS జనరల్ సుబ్రమణి 135వ ఇండియన్ ఆయిల్ దురంద్ కప్ ఫుట్బాల్ టోర్నమెంట్లో పాల్గొంటున్న అన్ని జట్లకు శుభాకాంక్షలు తెలియజేస్తున్నారు. అసలు వీడియోలో ఆయన సైనికుల రాజీనామా గురించి గానీ, జంతర్ మంతర్ నిరసనల గురించి గానీ ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు.
PIB ఫ్యాక్ట్ చెక్ ప్రకారం, ఈ నకిలీ వీడియోను పాకిస్తాన్ అనుకూల ప్రొపగండా ఖాతాలు వ్యాప్తి చేస్తున్నాయని, ప్రభుత్వం విద్యార్థుల పట్ల మెతకవైఖరి అవలంబించాలని, లేకుంటే సాయుధ బలగాలు విడిపోతాయని CDS హెచ్చరించినట్లుగా ఈ మార్పు చేసిన వీడియోలో తప్పుడు వ్యాఖ్యలు జోడించారు. అసలు వీడియోకు ఎలాంటి సంబంధం లేని ఈ తప్పుడు సమాచారం పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండాలని, విశ్వసనీయమైన అధికారిక వర్గాల నుంచి మాత్రమే సమాచారాన్ని నమ్మాలని పౌరులకు ప్రభుత్వం సూచించింది.
| CSE తర్వాత ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజినీరింగ్ – అత్యుత్తమ ఎంపిక 12వ తరగతి పూర్తి చేసిన తర్వాత ఇంజినీరింగ్లో చేరాలనుకునే విద్యార్థులకు, కంప్యూటర్ సైన్స్ (CSE) కాకుండా ఏ బ్రాంచ్ ఉజ్వల కెరీర్ అవకాశాలను అందిస్తుందో తెలుసుకోవడం ముఖ్యం. అఖిల భారత ఉన్నత విద్యా సర్వే (AISHE) 2023-24 గణాంకాల ప్రకారం, ఔత్సాహిక ఇంజినీర్ల మధ్య ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజినీరింగ్ రెండో అత్యంత ఆదరణ పొందిన విభాగంగా నిలిచింది. నమోదు గణాంకాలు AISHE 2023-24 ప్రకారం, భారతదేశవ్యాప్తంగా వివిధ ఇంజినీరింగ్, టెక్నాలజీ కోర్సుల్లో ప్రస్తుతం 46.33 లక్షలకు పైగా విద్యార్థులు చదువుతున్నారు. వీటిలో కంప్యూటర్ ఇంజినీరింగ్ దాదాపు 18.41 లక్షల మంది విద్యార్థులతో అగ్రస్థానంలో ఉండగా, ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజినీరింగ్ దాదాపు 5.70 లక్షల మంది నమోదుతో దాని తర్వాతి స్థానంలో నిలిచింది. ఈ ధోరణి, ఈ రంగంపై పెరుగుతున్న ఆసక్తిని స్పష్టం చేస్తోంది. ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజినీరింగ్కు డిమాండ్ పెరగడానికి కారణాలు ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, స్మార్ట్ టెక్నాలజీల వినియోగం విపరీతంగా పెరగడం ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజినీర్లకు డిమాండ్ పెరగడానికి ప్రధాన కారణం. టెలికమ్యూనికేషన్స్, ఆటోమోటివ్, వైద్య పరికరాలు, కృత్రిమ మేధ (AI) వంటి రంగాలు తమ అవసరాలను తీర్చడానికి నైపుణ్యం కలిగిన నిపుణుల కోసం చురుగ్గా అన్వేషిస్తున్నాయి. కెరీర్ అవకాశాలు ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజినీరింగ్ గ్రాడ్యుయేట్లు టెలికమ్యూనికేషన్స్, ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ, ఆటోమోటివ్, రక్షణ రంగం, రైల్వేలు, IT వంటి రంగాల్లో విభిన్న కెరీర్ మార్గాలను అన్వేషించవచ్చు. ఈ ఇంజినీర్లకు ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ రంగాల్లో పుష్కలంగా ఉద్యోగావకాశాలు లభిస్తున్నాయి. ఆకర్షణీయమైన వేతన ప్యాకేజీలు ప్రతిష్టాత్మక సంస్థల నుంచి పట్టభద్రులైన ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజినీరింగ్ గ్రాడ్యుయేట్లు పోటీతత్వ ప్రారంభ వేతనాలను ఆశించవచ్చు. అనుభవం పెరిగే కొద్దీ, పరిశోధన, డిజైన్, చిప్ తయారీ, ఆటోమేషన్ వంటి రంగాల్లో వారు తమ కెరీర్ను ముందుకు తీసుకెళ్లగలరు, తద్వారా మరింత ఎక్కువ ఆదాయ అవకాశాలు లభిస్తాయి. ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజినీరింగ్ మీకు సరిపోతుందా? ఎలక్ట్రానిక్ సర్క్యూట్లు, నూతన సాంకేతికతలు, కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థల పట్ల మక్కువ ఉంటే, ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇంజినీరింగ్లో డిగ్రీ చదవడం మంచి ఎంపిక కావచ్చు. అదనంగా, భారతదేశంలో సెమీకండక్టర్, ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగంపై ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారించడం ఈ రంగంలో కొత్త ఉద్యోగావకాశాలను సృష్టిస్తోంది. |
Leave a Reply