GK,కరంట్ అఫైర్స్ ,రీజనింగ్ ,ఇంగ్షీషు & క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్ బూస్టర్
జనరల్ నాలెడ్జ్
బౌద్ధమతం (Buddhism) – ముఖ్యాంశాలు
1. గౌతమ బుద్ధుని జననం, జీవితం
- గౌతమ బుద్ధుడు క్రీ.పూ. 563లో నేటి నేపాల్లోని లుంబిని వద్ద జన్మించాడు. ఇతను శాక్య క్షత్రియ వంశానికి చెందినవాడు.
- ఇతని తండ్రి శుద్ధోధనుడు కపిలవస్తు గణతంత్ర రాజ్యానికి పాలకుడు. తల్లి మహామాయ, బుద్ధుడు జన్మించిన కొద్దిరోజులకే మరణించింది. సవతి తల్లి గౌతమి ఇతన్ని పెంచింది.
- బాల్యంలో ఇతని పేరు సిద్ధార్థుడు. చిన్న వయసులోనే యశోధరను వివాహమాడాడు, రాహుల్ అనే కుమారుడు కలిగాడు.
- 29వ ఏట ఒక ముసలివాడు, ఒక రోగి, ఒక శవం, ఒక సన్యాసిని చూసి రాజభోగాలను వదిలివేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు — దీన్ని మహాభినిష్క్రమణం (గొప్ప త్యాగం) అంటారు.
- ఈ త్యాగ సమయంలో ఇతని గుర్రం పేరు కంఠకుడు; రథసారథి పేరు చన్నుడు — వీరిద్దరూ రాజభవనం విడిచిపెట్టేటప్పుడు ఇతనితో పాటు వెళ్లారు.
- మొదట సాంఖ్య తత్వవేత్త అయిన అలారకాలముడి వద్ద, తర్వాత ఉద్రక రామపుత్రుడి వద్ద ధ్యానం నేర్చుకున్నాడు.
- 35వ ఏట ఉరువెల (బోధ్గయ) వద్ద నిరంజన నదీ తీరాన ఒక రావి చెట్టు కింద 49 రోజులు ధ్యానం చేసి జ్ఞానోదయం (నిర్వాణం) పొంది బుద్ధుడు లేదా తథాగతుడు అయ్యాడు.
- సారనాథ్లో తన ఐదుగురు శిష్యులకు మొదటి ప్రవచనం ఇచ్చాడు — దీన్ని ధర్మచక్ర ప్రవర్తనం (ధర్మచక్రాన్ని తిప్పడం) అంటారు.
- క్రీ.పూ. 483లో 80వ ఏట కుశీనగర్లో మరణించాడు — దీన్ని మహాపరినిర్వాణం అంటారు.
2. బౌద్ధమత సిద్ధాంతాలు (నాలుగు గొప్ప సత్యాలు)
- జీవితం దుఃఖమయం (దుఃఖం).
- దుఃఖానికి కారణాలు ఉన్నాయి (దుఃఖ సముదాయం).
- ఈ దుఃఖాన్ని ఆపవచ్చు (దుఃఖ నిరోధం).
- దుఃఖ నివారణకు ఒక మార్గం ఉంది (దుఃఖ నిరోధ గామిని ప్రతిపద).
- కోరిక (వాంఛ) దుఃఖానికి మూలకారణం. జీవిత అంతిమ లక్ష్యం నిర్వాణం పొందడం — అంటే జనన మరణ చక్రం నుండి విముక్తి. దీనికోసం అష్టాంగిక మార్గం అనుసరించాలి.
అష్టాంగిక మార్గం (ఎనిమిది మార్గాలు)
| విభాగం | అంశాలు |
|---|---|
| ప్రజ్ఞ (Wisdom) | సమ్యక్ దృష్టి, సమ్యక్ సంకల్పం |
| శీలం (Ethical Conduct) | సమ్యక్ వాక్కు, సమ్యక్ కర్మ, సమ్యక్ జీవనం |
| సమాధి (Mental Discipline) | సమ్యక్ ప్రయత్నం, సమ్యక్ స్మృతి, సమ్యక్ సమాధి |
3. త్రిరత్నాలు (మూడు రత్నాలు)
- బుద్ధుడు: జ్ఞానోదయం పొందిన ఆదర్శంగా, స్ఫూర్తిదాయకంగా పూజించబడతాడు. అతని జ్ఞానం, కరుణ, అంతర్దృష్టిపై నమ్మకంతో శరణు పొందుతారు.
- ధమ్మం (ధర్మం): బుద్ధుడు బోధించిన సిద్ధాంతాలు — నాలుగు గొప్ప సత్యాలు, అష్టాంగిక మార్గం. ఇది నైతిక ప్రవర్తన, మానసిక క్రమశిక్షణకు సార్వత్రిక నియమం.
- సంఘం: ధమ్మాన్ని స్వీకరించిన భిక్షువులు, భిక్షుణుల సమాజం. బోధనలను కాపాడటంలో, వ్యాప్తి చేయడంలో సహకరిస్తుంది.
4. బౌద్ధమతానికి రాజాశ్రయం ఇచ్చిన రాజులు
బింబిసారుడు, అజాతశత్రువు (మగధ), ప్రసేనజిత్తు (కోసల), ఉదయనుడు (వత్స), ప్రద్యోతుడు (అవంతి), అశోకుడు, దశరథుడు (మౌర్య), మెనాండర్/మిలింద (ఇండో-గ్రీక్), కనిష్కుడు (కుషాణ), హర్షవర్ధనుడు (వర్ధన), గోపాలుడు, ధర్మపాలుడు, రామపాలుడు (పాల వంశం).
5. బౌద్ధ సాహిత్యం — పాళీ, సంస్కృత గ్రంథాలు
పాళీ భాషలో:
- త్రిపిటకం (మూడు పిటకాలు) — తాటి ఆకులపై రాయబడిన పవిత్ర బౌద్ధ గ్రంథాలు
- వినయ పిటకం — ఉపాలికి ఆపాదించబడింది
- సుత్త పిటకం — ఆనందుడికి ఆపాదించబడింది
- అభిధమ్మ పిటకం — బోధనల తాత్విక, మానసిక విశ్లేషణ
- దీఘ నికాయ, మజ్ఝిమ నికాయ, సంయుక్త నికాయ, అంగుత్తర నికాయ, ఖుద్దక నికాయ — సుత్త పిటకంలో భాగాలు
- మిలిందపన్హో — మెనాండర్ రాజు, నాగసేనుడి మధ్య సంభాషణ
- దీపవంశం — శ్రీలంక పురాతన చరిత్ర రికార్డు
- మహావంశం — మహానాముడు (5వ శతాబ్దం) రచించారు, శ్రీలంక రాజులు, బౌద్ధమతం చరిత్ర
- బుద్ధచరితం — అశ్వఘోషుడు
సంస్కృతంలో:
- సౌందరనందం, సూత్రాలంకారం, శారిపుత్ర ప్రకరణం, వజ్రసూచి — అశ్వఘోషుడు
- మహావిభాషా శాస్త్రం — వసుమిత్రుడు
- విశుద్ధిమగ్గ, సుమంగళవిలాసిని — బుద్ధఘోషుడు
- మధ్యమిక కారిక, ప్రజ్ఞాపారమిత కారిక — నాగార్జునుడు
6. ముఖ్య బౌద్ధ పుణ్యక్షేత్రాలు
- అష్టమహాస్థానాలు: లుంబిని (జననం), బోధ్గయ (జ్ఞానోదయం), సారనాథ్ (మొదటి ప్రవచనం), కుశీనగర్ (మరణం) — నాలుగు ప్రధాన యాత్రా స్థలాలు. ఇతర పవిత్ర స్థలాలు: శ్రావస్తి, రాజ్గిర్, వైశాలి, సాంకాశ్య.
- ఇతర బౌద్ధ కేంద్రాలు: అమరావతి, నాగార్జునకొండ, నలంద, భర్హుత్, సాంచి, జునాగఢ్, వల్లభి, అజంతా-ఎల్లోరా, ధౌళగిరి, కన్నౌజ్, నాగపూర్.
7. బౌద్ధమత క్షీణతకు కారణాలు
- 12వ శతాబ్దం నాటికి బౌద్ధమతం భారతదేశం నుండి దాదాపు అదృశ్యమైంది.
- సంస్కరణ స్వభావాన్ని కోల్పోయి, తాను వ్యతిరేకించిన ఆచారాలనే అనుసరించడం మొదలుపెట్టింది.
- సాధువులు సామాన్య ప్రజలకు దూరమయ్యారు; పాళీ నుండి సంస్కృతానికి మారారు.
- క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దం నుండి విగ్రహారాధన, భౌతిక కానుకలు సాధారణమయ్యాయి.
- నలందా వంటి ధనిక మఠాలు అవినీతిమయమై నైతిక క్రమశిక్షణ కోల్పోయాయి.
- మఠాలలో పోగుపడిన సంపద దుర్వినియోగం నైతిక క్షీణతకు దారితీసింది.
- హూణులు (మిహిరకులుడు), తురుష్కులు (బख्तియార్ ఖిల్జీ) వంటి బాహ్య దండయాత్రలు అనేక బౌద్ధ కేంద్రాలను నాశనం చేశాయి.
- దక్షిణ భారతదేశంలో శైవ, వైష్ణవ మతాల నుండి వ్యతిరేకత బౌద్ధమతాన్ని మరింత బలహీనం చేసింది.
| బౌద్ధమతం – ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు-జవాబులు (పోటీ పరీక్షల కోసం) గౌతమ బుద్ధుని జీవితం 1. గౌతమ బుద్ధుడు ఎప్పుడు, ఎక్కడ జన్మించాడు? జ: క్రీ.పూ. 563లో లుంబినీ వద్ద (నేటి నేపాల్లో) జన్మించాడు. 2. బుద్ధుని తల్లిదండ్రుల పేర్లు ఏమిటి? జ: తండ్రి శుద్ధోధనుడు (కపిలవస్తు శాక్య రాజు), తల్లి మహామాయ. 3. బుద్ధుని బాల్య నామం ఏమిటి? జ: సిద్ధార్థుడు. 4. బుద్ధుని భార్య, కుమారుని పేర్లు? జ: భార్య యశోధర, కుమారుడు రాహులుడు. 5. “మహాభినిష్క్రమణం” అంటే ఏమిటి? జ: సిద్ధార్థుడు 29వ ఏట రాజభోగాలను, కుటుంబాన్ని వదిలి సత్యాన్వేషణ కోసం గృహత్యాగం చేయడం. 6. మహాభినిష్క్రమణ సమయంలో బుద్ధుని గుర్రం, రథసారథి పేర్లు? జ: గుర్రం – కంఠకుడు; రథసారథి – చన్నుడు. 7. బుద్ధుడు జ్ఞానోదయానికి ముందు ఎవరి వద్ద ధ్యానం నేర్చుకున్నాడు? జ: మొదట అలారకాలముడు (సాంఖ్య తత్వవేత్త), తర్వాత ఉద్రక రామపుత్రుడు. 8. బుద్ధునికి జ్ఞానోదయం ఎక్కడ, ఎప్పుడు కలిగింది? జ: బోధ్గయ వద్ద నిరంజన నదీ తీరాన, 35వ ఏట, 49 రోజుల ధ్యానం తర్వాత ఒక రావి చెట్టు కింద. 9. బుద్ధుని మొదటి ప్రవచనాన్ని ఏమని పిలుస్తారు, ఎక్కడ ఇచ్చాడు? జ: ధర్మచక్ర ప్రవర్తనం (Turning of the Wheel of Law); సారనాథ్ వద్ద ఐదుగురు శిష్యులకు ఇచ్చాడు. 10. బుద్ధుడు ఎప్పుడు, ఎక్కడ మరణించాడు? దాన్ని ఏమంటారు? జ: క్రీ.పూ. 483లో, 80వ ఏట, కుశీనగర్ వద్ద; దీన్ని మహాపరినిర్వాణం అంటారు. సిద్ధాంతాలు 11. బౌద్ధమతంలోని నాలుగు గొప్ప సత్యాలు (Four Noble Truths) ఏమిటి? జ: 1) జీవితం దుఃఖమయం 2) దుఃఖానికి కారణాలున్నాయి 3) దుఃఖాన్ని ఆపవచ్చు 4) దుఃఖ నివారణకు మార్గం ఉంది. 12. దుఃఖానికి మూలకారణంగా బుద్ధుడు దేనిని పేర్కొన్నాడు? జ: కోరిక (వాంఛ/Desire). 13. అష్టాంగిక మార్గంలోని ఎనిమిది అంశాలు ఏమిటి? జ: సమ్యక్ దృష్టి, సంకల్పం, వాక్కు, కర్మ, జీవనం, ప్రయత్నం, స్మృతి, సమాధి. 14. త్రిరత్నాలు (Three Jewels) ఏమిటి? జ: బుద్ధుడు, ధమ్మం, సంఘం. సాహిత్యం 15. త్రిపిటకాలు ఏవి? జ: వినయ పిటకం, సుత్త పిటకం, అభిధమ్మ పిటకం. 16. వినయ పిటకం ఎవరికి ఆపాదించబడింది? జ: ఉపాలికి. 17. సుత్త పిటకం ఎవరికి ఆపాదించబడింది? జ: ఆనందుడికి. 18. మిలిందపన్హో దేనికి సంబంధించినది? జ: మెనాండర్ (మిలింద) రాజు, నాగసేన బౌద్ధ సన్యాసి మధ్య సంభాషణ. 19. మహావంశం ఎవరు రచించారు? జ: మహానాముడు (5వ శతాబ్దం), శ్రీలంక రాజులు, బౌద్ధమత చరిత్రను వివరిస్తుంది. 20. బుద్ధచరితం ఎవరు రచించారు? జ: అశ్వఘోషుడు. 21. విశుద్ధిమగ్గ గ్రంథ కర్త ఎవరు? జ: బుద్ధఘోషుడు. 22. మధ్యమిక కారిక, ప్రజ్ఞాపారమిత కారిక ఎవరు రచించారు? జ: నాగార్జునుడు. రాజాశ్రయం 23. బౌద్ధమతానికి రాజాశ్రయం ఇచ్చిన ఇండో-గ్రీక్ రాజు ఎవరు? జ: మెనాండర్ (మిలింద). 24. బౌద్ధమతానికి రాజాశ్రయం ఇచ్చిన కుషాణ రాజు ఎవరు? జ: కనిష్కుడు. 25. మౌర్య వంశంలో బౌద్ధమతానికి ఆశ్రయం ఇచ్చిన ప్రసిద్ధ రాజు ఎవరు? జ: అశోకుడు. పుణ్యక్షేత్రాలు 26. అష్టమహాస్థానాలలో నాలుగు ప్రధాన బౌద్ధ యాత్రా స్థలాలు (Four Great Places) ఏవి? జ: లుంబిని (జననం), బోధ్గయ (జ్ఞానోదయం), సారనాథ్ (మొదటి ప్రవచనం), కుశీనగర్ (మరణం). క్షీణత 27. బౌద్ధమతం భారతదేశంలో దాదాపుగా ఎప్పటికి అదృశ్యమైంది? జ: 12వ శతాబ్దం నాటికి. 28. బౌద్ధమత క్షీణతకు కారణమైన తురుష్క దండయాత్రికుడు ఎవరు? జ: బख्तియార్ ఖిల్జీ (నలందా వంటి బౌద్ధ కేంద్రాలను ధ్వంసం చేశాడు). 29. బౌద్ధమత క్షీణతకు దోహదపడిన అంతర్గత కారణాలు ఏమిటి? జ: సన్యాసుల అవినీతి, మతపరమైన క్రమశిక్షణ కోల్పోవడం, పాళీ నుండి సంస్కృతానికి మారడం, సామాన్య ప్రజలకు దూరం కావడం, మఠాల సంపద దుర్వినియోగం. 30. దక్షిణ భారతదేశంలో బౌద్ధమతం క్షీణతకు ఏ మతాల నుండి వ్యతిరేకత ఎదురైంది? జ: శైవ మతం, వైష్ణవ మతం. |
కరంట్ అఫైర్స్
భారతదేశపు మొట్టమొదటి స్వదేశీ, GMO-రహిత (non-GMO), అధిక దిగుబడినిచ్చే పాప్కార్న్ మొక్కజొన్న హైబ్రిడ్ విత్తనాన్ని విడుదల చేశారు
ముఖ్యాంశాలు:
- ఉపరాష్ట్రపతి సి.పి. రాధాకృష్ణన్ సోమవారం ఏలూరు జిల్లా ముసునూరులో భారతదేశపు మొట్టమొదటి స్వదేశీ, GMO-రహిత (non-GMO), అధిక దిగుబడినిచ్చే పాప్కార్న్ మొక్కజొన్న హైబ్రిడ్ విత్తనాన్ని విడుదల చేశారు.
- ఇది గోర్మెట్ పాప్కార్నికా సంస్థ నిర్వహించిన కార్యక్రమంలో జరిగింది.
- భారత వ్యవసాయ ప్రగతి దేశీయ సాంకేతికత, ఆవిష్కరణలు, స్వదేశీ పరిష్కారాలపైనే ఆధారపడి ఉంటుందని రాధాకృష్ణన్ అన్నారు.
- ఇప్పటివరకు అధిక-నాణ్యత పాప్కార్న్ మొక్కజొన్న కోసం భారత్ దిగుమతి చేసుకున్న హైబ్రిడ్ సాంకేతికతపైనే ఆధారపడుతోందని, ఈ స్వదేశీ హైబ్రిడ్ ఆ ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని ఆదా చేసి, వ్యవసాయ స్వావలంబనను బలోపేతం చేస్తుందని పేర్కొన్నారు.
- ఇది ఆత్మనిర్భర్ భారత్ స్ఫూర్తిని ప్రతిబింబిస్తుందని, రైతులు, శాస్త్రవేత్తలు, పారిశ్రామికవేత్తల సమిష్టి కృషితో అభివృద్ధి చెందిన భారత్ నిర్మించబడుతుందని చెప్పారు.
- గోర్మెట్ పాప్కార్నికా సంస్థ ఆంధ్రప్రదేశ్లో చిన్న సంస్థగా మొదలై, ఇప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్తో సహా 8 రాష్ట్రాల్లో 17,500 మంది రైతులతో, దాదాపు 40,000 ఎకరాల్లో అనుసంధానమైన ప్రధాన పాప్కార్న్ మొక్కజొన్న ప్రాసెసింగ్ కంపెనీగా ఎదిగింది.
- గవర్నర్ ఎస్. అబ్దుల్ నజీర్, మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులను, ఎల్ నినో ముప్పును ఎదుర్కొనేందుకు వాతావరణ-తట్టుకునే, కరువు-నిరోధక, నీటి-సమర్థవంతమైన పంట రకాలను శాస్త్రవేత్తలు అభివృద్ధి చేయాలని కోరారు.
- ఈ కార్యక్రమానికి ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు, హెచ్ఆర్డి మంత్రి నారా లోకేష్, వ్యవసాయ మంత్రి కె. అచ్చెన్నాయుడు, ఐ&పిఆర్ మంత్రి కొలుసు పార్థసారథి తదితరులు హాజరయ్యారు.
ఇస్రో ప్రయోగ వాహనాల తయారీ ప్రైవేట్ రంగానికి బదిలీ – వివాదం
నేపథ్యం:
- కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రయోగ వాహనాల (launch vehicles) తయారీని ప్రైవేట్ కంపెనీలు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల (PSUs)కు అప్పగించాలని నిర్ణయించడంపై ఇస్రో మాజీ చైర్మన్ జి. మాధవన్ నాయర్ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.
- IN-SPACe చైర్మన్ పవన్ గోయెంకా మాట్లాడుతూ, ఇకపై ఇస్రో ప్రయోగ వాహనాలను తయారు చేయదని, ఆ పని ప్రైవేట్ రంగం లేదా PSUలు చేపడతాయని ప్రకటించారు.
మాధవన్ నాయర్ వాదన:
- PSLV, GSLV వంటి రాకెట్ల తయారీలో ఇప్పటికే 90% పని పరిశ్రమ ద్వారానే జరుగుతోందని పేర్కొన్నారు.
- తుది అసెంబ్లీ, ఇంటిగ్రేషన్, పరీక్షలు, ప్రయోగం (launch) వంటి కీలక కార్యకలాపాలను మాత్రం ఇస్రో నిర్వహిస్తుందని, ఈ రంగంలో అనుభవం, నైపుణ్యం లేని పరిశ్రమకు వీటిని వదిలివేయడం సాధ్యం కాదని అభిప్రాయపడ్డారు.
- ఇస్రో వంటి వ్యవస్థను నిర్మించాలంటే సుమారు ₹50,000 కోట్లు ఖర్చు అవుతుందని, అయితే దాని ద్వారా వచ్చే ఆదాయం కొన్ని వేల కోట్లు మాత్రమేనని, అంత తక్కువ లాభానికి ఇంత భారీ పెట్టుబడి పెట్టడానికి ఏ పరిశ్రమ ముందుకు వస్తుందని ప్రశ్నించారు.
- అంతరిక్ష రంగంలో నిజమైన లాభదాయక అవకాశాలు హార్డ్వేర్ తయారీలో కాక, అప్లికేషన్ ప్రోగ్రామ్స్ (కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహాలు, భూ పరిశీలన సేవలు) లో ఉన్నాయని చెప్పారు — ప్రపంచవ్యాప్తంగా అంతరిక్ష వ్యాపారంలో 80% వాటా వీటిదేనని పేర్కొన్నారు.
ఇప్పటివరకు జరిగిన పరిణామాలు:
- SSLV (చిన్న ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహనం) సాంకేతికత, ఉత్పత్తి హక్కులు బిడ్డింగ్ ప్రక్రియ ద్వారా **హిందుస్తాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (HAL)**కు బదిలీ చేయబడ్డాయి.
- PSLV తయారీలో ఇస్రో వాణిజ్య విభాగం NSIL, L&T, HALలతో కలిసి పనిచేస్తోంది; కీలక సాంకేతికత మాత్రం ఇస్రో వద్దే ఉంది.
- ఇప్పటివరకు 120 సాంకేతికతలను ఇస్రో ప్రైవేట్ రంగానికి బదిలీ చేసిందని గోయెంకా తెలిపారు.
- PSLV, LVM3 (భారత అత్యంత శక్తివంతమైన రాకెట్)లకు కూడా ఇదే తరహా ఏర్పాట్లు చేయాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.
- తమిళనాడులోని కులశేఖరపట్టణంలో ఇస్రో నిర్మిస్తున్న ₹1,000 కోట్ల చిన్న ఉపగ్రహ ప్రయోగ కేంద్రం (SLC) నిర్వహణను కూడా భారతీయ కంపెనీలకు అప్పగించాలని IN-SPACe ఆహ్వానించింది.
భవిష్యత్ దిశ:
- ఈ మార్పు ద్వారా స్థిరపడిన సాంకేతికతలు, సాధారణ తయారీని పరిశ్రమకు అప్పగించి, ఇస్రో పరిశోధన, కొత్త సాంకేతికతలు, గగన్యాన్ వంటి సంక్లిష్ట శాస్త్రీయ మిషన్లపై దృష్టి పెట్టనుంది.
చైనా హైపర్సోనిక్ గ్లైడ్ వాహనాలు – ఎయిర్-టు-ఎయిర్ ఆయుధాలు
ముఖ్యాంశాలు:
- చైనా సైన్యం హైపర్సోనిక్ గ్లైడ్ వాహనాల (HGVs) నుండి ఎయిర్-టు-ఎయిర్ ఆయుధాలను ప్రయోగించగల సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేసింది. వేల మైళ్ల దూరంలో ఉన్న కమాండ్-అండ్-కంట్రోల్ విమానాల వంటి కీలక లక్ష్యాలను ఛేదించడమే దీని ఉద్దేశం.
- ఈ పరిణామం, చైనా తన 3,150కి పైగా బాలిస్టిక్ క్షిపణుల ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆయుధాగారాన్ని దాదాపు ప్రతి సైనిక అవసరానికి వినియోగించే విస్తృత ప్రయత్నంలో భాగం.
- ఇదే సమయంలో, ఇరాన్తో ఆరు నెలల యుద్ధం తర్వాత అమెరికా కీలక వైమానిక రక్షణ క్షిపణులు, దీర్ఘ-శ్రేణి దాడి ఆయుధాల సరఫరాలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటోంది.
- చైనా కొన్ని హైపర్సోనిక్ క్రూయిజ్ మిస్సైళ్లకు కూడా ఎయిర్-టు-ఎయిర్ సామర్థ్యాలను జోడించింది, అలాగే పలు రకాల క్షిపణులలో యాంటీ-షిప్ సామర్థ్యాలను నిర్మించింది.
- ఇలాంటి ఆయుధాలు అమెరికా వైమానిక కార్యకలాపాలకు తీవ్ర ముప్పు కలిగిస్తాయి — ట్యాంకర్లు, ఎయిర్బోర్న్ వార్నింగ్-కంట్రోల్ విమానాలు, E-4B నైట్వాచ్ వంటి కమాండ్ పోస్టు విమానాలు సాధారణంగా యుద్ధభూమికి దూరంగా పనిచేస్తాయి.
క్షిపణుల పరిధి:
- DF-17 క్షిపణి నుండి ప్రయోగించే HGV సుమారు 1,500 మైళ్లు (2,414 కి.మీ) ప్రయాణించగలదు — ఇది గ్వామ్ (అమెరికా భూభాగం, ప్రధాన సైనిక స్థావరం)కు దాదాపు దగ్గరగా ఉంటుంది.
- DF-27 క్షిపణి గరిష్ట పరిధి 5,000 మైళ్లు, ఇది హవాయిని కూడా పరిధిలోకి తెస్తుంది.
సవాళ్లు:
- బాలిస్టిక్ క్షిపణిని దూరంగా ఉన్న విమానంపై ప్రయోగించడం ఖరీదైనది, కష్టతరమైనది, ప్రమాదకరమైనది కూడా.
- గరిష్ట పరిధిలో ప్రయాణ సమయం 20 నిమిషాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కావడంతో, లక్ష్య సమాచారం అత్యంత కచ్చితంగా ఉండాలి; ఈ సుదీర్ఘ “కిల్ చెయిన్” దాడికి అంతరాయం కలిగించడం సులభతరం చేస్తుంది.
- బాలిస్టిక్ క్షిపణులను అణు దాడిగా పొరపాటు పడే అవకాశం ఉంది, ఇది అనుకోకుండా అణు ప్రతిస్పందనను ప్రేరేపించవచ్చు.
ఇతర పరిణామాలు:
- గత ఏడాది భారత్-పాకిస్తాన్ మధ్య జరిగిన స్వల్ప సంఘర్షణలో చైనా దీర్ఘ-శ్రేణి PL-15 ఎయిర్-టు-ఎయిర్ క్షిపణి వాడకంలోకి వచ్చింది — దీనితో పలు భారతీయ విమానాలను కూల్చినట్లు పాకిస్తాన్ పేర్కొంది.
- పెంటగాన్ అంచనా ప్రకారం, 2024 నాటికి చైనా వద్ద కనీసం 3,150 బాలిస్టిక్ క్షిపణులు, 300 గ్రౌండ్-లాంచ్డ్ క్రూయిజ్ క్షిపణులు ఉన్నాయి — 2015తో పోలిస్తే వరుసగా 147%, 50% పెరుగుదల.
- అమెరికా కూడా AIM-174B, AIM-424 మాలిస్, AIM-260 వంటి దీర్ఘ-శ్రేణి ఎయిర్-టు-ఎయిర్ క్షిపణులను అభివృద్ధి చేస్తోంది; యూరప్లో మీటియర్ క్షిపణి విస్తృతంగా వాడుకలో ఉంది.
గిరిజన భాషలు, మ్యూజియంలపై జాతీయ సదస్సు
ముఖ్యాంశాలు:
- కర్ణాటకలోని మైసూరులో హోటల్ సదరన్ స్టార్లో “గిరిజన భాషలు మరియు మ్యూజియంలపై జాతీయ సదస్సు” 2026 ఆగస్టు 24న ప్రారంభమై, ఆగస్టు 26 వరకు మూడు రోజుల పాటు కొనసాగనుంది.
- కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల శాఖ సహాయ మంత్రి దుర్గాదాస్ ఉయికే ఈ సదస్సును ప్రారంభించారు.
- దీన్ని కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ, సెంట్రల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియన్ లాంగ్వేజెస్ (CIIL) మైసూరు, కర్ణాటక ఎస్టీ సంక్షేమ శాఖ, కర్ణాటక స్టేట్ ట్రైబల్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ (KSTRI) సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తున్నాయి.
భారతదేశంలో గిరిజన భాషలు:
- భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం భారత్లో 705 గుర్తింపు పొందిన షెడ్యూల్డ్ తెగలు ఉన్నాయి; అనేక గిరిజన సముదాయాలు ప్రామాణిక లిపిలో లేని భాషలను వాడుతున్నాయి.
- గిరిజన భాషలు ఆస్ట్రోఏషియాటిక్, ద్రావిడియన్, టిబెటో-బర్మన్, ఇండో-ఆర్యన్ వంటి పలు భాషా కుటుంబాలకు చెందినవి.
- మౌఖిక భాషల పరిరక్షణకు ప్రైమర్లు, డిజిటల్ ఆర్కైవ్లు, అనువాద సాధనాలు, సముదాయ-ఆధారిత డాక్యుమెంటేషన్ అవసరమని పేర్కొన్నారు.
ఆది వాణి, డిజిటల్ భాషా సాధనాలు:
- సదస్సులో ఆది వాణి డిజిటల్ వేదికను మరో ఐదు గిరిజన భాషలతో అప్గ్రేడ్ చేయడం, iOS యాప్ను, ట్రైబాట్ (Tribot) వేదికను ప్రారంభించడం జరిగింది.
- ఆది వాణి గిరిజన భాషా మద్దతు, అనువాదం, అభ్యాస వనరులకు సంబంధించిన డిజిటల్ కార్యక్రమం.
గిరిజన మ్యూజియంలు, విద్యా మద్దతు:
- ప్రారంభోత్సవ సెషన్లో గిరిజన పాఠశాలల్లో బహుభాషా విద్యకు తోడ్పడేలా కర్ణాటక ప్రైమర్లు విడుదల చేశారు.
- గిరిజన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల మ్యూజియంలు (TFFMs) గురించి కూడా చర్చించారు — ఇవి గిరిజన చరిత్ర, వలసవాద వ్యతిరేక పోరాటానికి సంబంధించిన మ్యూజియంలు.
- 10 రాష్ట్రాల్లో మంజూరైన 11 TFFMలలో ఇప్పటికే నాలుగు ప్రారంభమయ్యాయి.
- మైసూరులో శాశ్వత గిరిజన మ్యూజియం ఏర్పాటు చేయాలని కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ కూడా పరిశీలిస్తోంది.
పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన అంశాలు:
- CIIL మైసూరు విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేసే కేంద్ర సంస్థ, భారతీయ భాషలు, భాషా సాంకేతికతపై పనిచేస్తుంది.
- భారత రాజ్యాంగంలో ఆర్టికల్ 342 షెడ్యూల్డ్ తెగలను నిర్దేశిస్తుంది.
- గిరిజన మ్యూజియంలు కళాఖండాలు, మౌఖిక సంప్రదాయాలు, సముదాయ చరిత్రలను పరిరక్షించడానికి ఉపయోగపడతాయి.
- విక్సిత్ భారత్ @2047 అనేది 2047లో స్వాతంత్ర్య శతాబ్ది వేడుకలతో ముడిపడిన దీర్ఘకాలిక జాతీయ దార్శనికత.
వర్క్ ఫ్రమ్ ఎనీవేర్ ఇండెక్స్ 2026లో ముంబై
ముఖ్యాంశాలు:
- ఇంటర్నేషనల్ వర్క్ప్లేస్ గ్రూప్ 2026లో ప్రచురించిన నాలుగో వార్షిక వర్క్ ఫ్రమ్ ఎనీవేర్ ఇండెక్స్లో ముంబై భారతదేశం నుండి ఏకైక నగరంగా చోటు దక్కించుకుంది.
- ముంబై 100కి 77 స్కోరు సాధించి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా 50వ స్థానంలో నిలిచింది — లండన్, మయామి కంటే ముందంజలో ఉంది.
వర్క్ ఫ్రమ్ ఎనీవేర్ ఇండెక్స్ అంటే ఏమిటి:
- రిమోట్ వర్క్, ఫ్లెక్సిబుల్ వర్కింగ్ పరిస్థితుల ఆధారంగా నగరాలను ర్యాంక్ చేసే వార్షిక సూచీ ఇది.
- 2026 ఎడిషన్లో వాతావరణం, బ్రాడ్బ్యాండ్ వేగం, వసతి, రవాణా, ఆహారం, సంస్కృతి, ఫ్లెక్సిబుల్ వర్క్స్పేస్ లభ్యత వంటి ప్రమాణాలను వినియోగించారు.
ముంబై పనితీరు (2026):
- రవాణా ఖర్చు, ఫ్లెక్సిబుల్ వర్క్స్పేసులు, వాతావరణం, వసతిలో ముంబై మంచి స్కోరు సాధించింది.
- బ్రాడ్బ్యాండ్ నాణ్యత, స్థానిక ఈవెంట్లు, హ్యాపీనెస్ ఇండెక్స్లో తక్కువ స్కోరు పొందింది.
గ్లోబల్ ర్యాంకింగ్ – అగ్రస్థానంలో నగరాలు:
- బ్యాంకాక్ (థాయ్లాండ్) – 106.5 స్కోరుతో మొదటి స్థానం
- టోక్యో (జపాన్) – 96.5 స్కోరుతో రెండో స్థానం
- బార్సిలోనా (స్పెయిన్) – 95.5 స్కోరుతో మూడో స్థానం
భారత్లో ఫ్లెక్సిబుల్ వర్క్స్పేస్ డేటా:
- కుష్మన్ & వేక్ఫీల్డ్ డేటా ప్రకారం, గ్లోబల్ ఫ్లెక్సిబుల్ వర్క్స్పేస్ మెచ్యూరిటీ ఇండెక్స్లో భారత్ 100 స్కోరుతో నిలిచింది — యూకే (98), ఫ్రాన్స్ (97), అమెరికా (81) కంటే ఎక్కువ.
- 2025 మధ్యనాటికి భారత్లో ఫ్లెక్సిబుల్ ఆఫీసు స్థలం 7.97 కోట్ల చదరపు అడుగులు (79.7 మిలియన్ sq ft)గా ఉంది; 2026లో ఇది 10 కోట్ల చదరపు అడుగులు దాటనుందని అంచనా.
పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన అంశాలు:
- ఇంటర్నేషనల్ వర్క్ప్లేస్ గ్రూప్ అనేది వర్క్ ఫ్రమ్ ఎనీవేర్ ఇండెక్స్ను ప్రచురించే గ్లోబల్ ఫ్లెక్సిబుల్ వర్క్స్పేస్ కంపెనీ.
- 2026 ఇండెక్స్ ఈ ర్యాంకింగ్కు నాలుగో వార్షిక ఎడిషన్.
- ఫ్లెక్సిబుల్ వర్క్స్పేస్ అంటే స్వల్పకాలిక లేదా అనుకూలమైన నిబంధనలపై వినియోగించగల కార్యాలయ స్థలం.
- “వర్క్కేషన్స్” అంటే రిమోట్ వర్క్ను సెలవులు లేదా చిన్న విరామాలతో కలిపి చేయడం.
రిమోట్ వర్క్పై సర్వే ఫలితాలు:
- 51% ఉద్యోగులు తమ యజమానులు ఇప్పుడు వర్క్-ఫ్రమ్-ఎనీవేర్ పాలసీని అందిస్తున్నారని తెలిపారు.
- 90% మంది వర్క్-లైఫ్ బ్యాలెన్స్ మెరుగుపడిందని, 80% మంది ఉత్పాదకత పెరిగిందని పేర్కొన్నారు.
- 2026లో సర్వేలో పాల్గొన్న వారిలో 48% మంది రిమోట్గా పనిచేస్తూ సెలవులు లేదా చిన్న విరామాలను పొడిగించాలని ప్లాన్ చేసుకున్నారు — దీన్నే “వర్క్కేషన్” అంటారు.
రీజనింగ్
ప్రాక్టీస్ చేద్దాం
Reasoning Questions (Analogy)
1. A ‘Cow’ is to a ‘Calf’ as ‘Goat’ is to (a) Puppy (b) Kid (c) Lamb (d) Colt
2. ‘Pitch’ is related to ‘Cricket’, in the same way as ‘Arena’ is related to (a) Tennis (b) Gymnastic (c) Badminton (d) Wrestling
3. Choose the option that expresses the same relationship as: Tobacco : Cancer (a) Milk : Food (b) Bud : Flower (c) Soil : Erosion (d) Mosquito : Malaria
4. ‘Cyclone’ is related to ‘Anti-cyclone’, in the same way as ‘Flood’ is related to (a) Devastation (b) Havoc (c) River (d) Drought
5. ‘Doctor’ is related to ‘Patient’, in the same way as ‘Lawyer’ is related to (a) Customer (b) Criminal (c) Magistrate (d) Client
6. As ‘Bald’ is related to ‘Blond’, in the same way, as ‘Barren’ is related to (a) Vegetation (b) Farm (c) Fertile (d) Inhibited
7. ‘Atom’ is related to ‘Molecule’, in the same way as ‘Cell’ is related to (a) Matter (b) Nucleus (c) Organism (d) Battery
8. ‘Flower’ is related to ‘Petal’, in the same way as ‘Book’ is related to (a) Pages (b) Content (c) Author (d) Library (e) None of these
9. ‘Duma’ is related to ‘Russia’, in the same way as ‘Shora’ is related to (a) Malaysia (b) Afghanistan (c) France (d) Germany
10. ‘Konkani’ is related to ‘Goa’, in the same way as ‘Dogri’ is related to (a) Madhya Pradesh (b) Odisha (c) Jammu and Kashmir (d) Gujarat
11. Maharashtra : India :: Texas : ? (a) Canada (b) Mexico (c) Brazil (d) USA
12. Bow : Arrow :: Pistol : ? (a) Bullet (b) Gun (c) Shoot (d) Rifle
13. Axe : Woodcutter :: Needle : ? (a) Butcher (b) Carpenter (c) Tailor (d) Painter
14. King : Throne :: Rider : ? (a) Chair (b) Horse (c) Seat (d) Saddle
15. Coins : Mint :: Bricks : ? (a) Foundry (b) Cemetery (c) Furnace (d) Kiln
16. River : Stream :: Ocean : ? (a) Current (b) Pond (c) Dam (d) Sea
17. Prediction : Future :: Regret : ? (a) Past (b) Present (c) Sin (d) Time
18. Hongkong : China :: Vatican : ? (a) France (b) Mexico (c) Canada (d) Rome
19. Moderate : Intensify :: Nominal : ? (a) Memorial (b) Expensive (c) Distance (d) Chaos
20. Oxygen : Burn :: Carbon dioxide : ? (a) Isolate (b) Foam (c) Extinguishes (d) Explode
సమాధానాలు, వివరణలు – తెలుగులో
1. జవాబు: (b) Kid వివరణ: ‘Calf’ అనేది ‘Cow’ యొక్క పిల్ల. అలాగే ‘Kid’ అనేది ‘Goat’ యొక్క పిల్ల.
2. జవాబు: (d) Wrestling వివరణ: క్రికెట్ ఆడేది ‘Pitch’పై. అలాగే ‘రెజ్లింగ్’ చేసేది ‘Arena’లో.
3. జవాబు: (d) Mosquito : Malaria వివరణ: ‘Tobacco’ అనేది ‘Cancer’కు కారణం. అలాగే ‘Mosquito’ అనేది ‘Malaria’కు కారణం.
4. జవాబు: (d) Drought వివరణ: ‘Cyclone’ అనేది ‘Anti-cyclone’కు వ్యతిరేకం. అలాగే ‘Flood’ అనేది ‘Drought’కు వ్యతిరేకం.
5. జవాబు: (d) Client వివరణ: ‘Doctor’ తన ‘Patient’తో వ్యవహరిస్తాడు. అలాగే ‘Lawyer’ తన ‘Client’తో వ్యవహరిస్తాడు.
6. జవాబు: (c) Fertile వివరణ: ‘Bald’ అనేది ‘Blond’కు వ్యతిరేక పదం కాదు, సంబంధిత పదం (జుట్టు రంగుకు సంబంధించి). ఇదే పద్ధతిలో, ‘Barren’ (బంజరు) కు ‘Fertile’ (సారవంతమైన) సంబంధిత/వ్యతిరేక పదంగా సరిపోతుంది.
7. జవాబు: (c) Organism వివరణ: ‘Atom’లు కలిసి ‘Molecule’ ఏర్పడుతుంది. అలాగే ‘Cell’లు కలిసి ‘Organism’ ఏర్పడుతుంది.
8. జవాబు: (a) Pages వివరణ: ‘Petal’లతో ‘Flower’ తయారవుతుంది. అలాగే ‘Pages’తో ‘Book’ తయారవుతుంది.
9. జవాబు: (b) Afghanistan వివరణ: రష్యా పార్లమెంటును ‘Duma’ అంటారు. అలాగే ఆఫ్ఘనిస్తాన్ పార్లమెంటును ‘Shora’ అంటారు.
10. జవాబు: (c) Jammu and Kashmir వివరణ: ‘Konkani’ అనేది గోవా భాష. అలాగే ‘Dogri’ అనేది జమ్ము-కశ్మీర్ భాష.
11. జవాబు: (d) USA వివరణ: మహారాష్ట్ర అనేది భారతదేశంలోని ఒక రాష్ట్రం. అలాగే టెక్సాస్ అనేది అమెరికాలోని ఒక రాష్ట్రం.
12. జవాబు: (a) Bullet వివరణ: ‘Bow’ నుండి ‘Arrow’ విడుదల అవుతుంది. అలాగే ‘Pistol’ నుండి ‘Bullet’ విడుదల అవుతుంది.
13. జవాబు: (c) Tailor వివరణ: ‘Axe’ (గొడ్డలి)తో కలప కోస్తారు. అలాగే ‘Needle’ (సూది)తో బట్టలు కుడతారు — దర్జీ (Tailor) పని.
14. జవాబు: (d) Saddle వివరణ: ‘King’ సింహాసనం (‘Throne’) మీద కూర్చుంటాడు. అలాగే ‘Rider’ గుర్రపు జీను (‘Saddle’) మీద కూర్చుంటాడు.
15. జవాబు: (d) Kiln వివరణ: ‘Coins’ ‘Mint’లో తయారవుతాయి. అలాగే ‘Bricks’ ‘Kiln’ (ఇటుక బట్టీ)లో తయారవుతాయి.
16. జవాబు: (a) Current వివరణ: ‘Stream’ అనేది ‘River’ ద్వారా ఉత్పత్తి అవుతుంది. అలాగే ‘Current’ అనేది ‘Ocean’ ద్వారా ఉత్పత్తి అవుతుంది.
17. జవాబు: (a) Past వివరణ: ‘Predictions’ అనేవి ‘Future’ కోసం చేస్తారు. అలాగే ‘Regrets’ అనేవి ‘Past’ గురించి ఉంటాయి.
18. జవాబు: (d) Rome వివరణ: ‘Hongkong’ అనేది ‘China’లో ఉంది. అలాగే ‘Vatican’ అనేది ‘Rome’లో ఉంది.
19. జవాబు: (b) Expensive వివరణ: ‘Moderate’, ‘Intensify’ అనేవి వ్యతిరేకార్థక పదాలు (Antonyms). అలాగే ‘Nominal’, ‘Expensive’ అనేవి కూడా వ్యతిరేకార్థక పదాలు.
20. జవాబు: (c) Extinguishes వివరణ: ‘Oxygen’ మంటను (‘Burn’) పెంచుతుంది/సహాయపడుతుంది. అలాగే ‘Carbon dioxide’ మంటను ఆర్పివేస్తుంది (‘Extinguishes’).
జంతువులు మరియు వాటి పిల్లల పేర్లు (Animals and Their Young Ones)
| జంతువు (Animal) | తెలుగు అర్థం | పిల్ల పేరు (Baby) | తెలుగు అర్థం |
|---|---|---|---|
| Cow | ఆవు | Calf | దూడ |
| Goat | మేక | Kid | మేక పిల్ల |
| Sheep | గొర్రె | Lamb | గొర్రె పిల్ల |
| Horse | గుర్రం | Foal / Colt | గుర్రం పిల్ల (మగ) |
| Horse | గుర్రం | Filly | గుర్రం పిల్ల (ఆడ) |
| Dog | కుక్క | Puppy | కుక్క పిల్ల |
| Cat | పిల్లి | Kitten | పిల్లి పిల్ల |
| Lion | సింహం | Cub | సింహం పిల్ల |
| Tiger | పులి | Cub | పులి పిల్ల |
| Elephant | ఏనుగు | Calf | ఏనుగు పిల్ల |
| Deer | జింక | Fawn | జింక పిల్ల |
| Rabbit | కుందేలు | Kitten / Bunny | కుందేలు పిల్ల |
| Bear | ఎలుగుబంటి | Cub | ఎలుగుబంటి పిల్ల |
| Fox | నక్క | Cub / Kit | నక్క పిల్ల |
| Wolf | తోడేలు | Pup / Cub | తోడేలు పిల్ల |
| Pig | పంది | Piglet | పంది పిల్ల |
| Hen | కోడి | Chick | కోడి పిల్ల |
| Duck | బాతు | Duckling | బాతు పిల్ల |
| Goose | హంస (గూస్) | Gosling | హంస పిల్ల |
| Swan | రాజహంస | Cygnet | రాజహంస పిల్ల |
| Frog | కప్ప | Tadpole | కప్ప పిల్ల (గుడ్లగూబ దశ) |
| Kangaroo | కంగారు | Joey | కంగారు పిల్ల |
| Monkey | కోతి | Infant | కోతి పిల్ల |
| Donkey | గాడిద | Foal | గాడిద పిల్ల |
| Buffalo | గేదె | Calf | గేదె పిల్ల |
| Camel | ఒంటె | Calf | ఒంటె పిల్ల |
| Whale | తిమింగలం | Calf | తిమింగలం పిల్ల |
| Seal | సీల్ (సముద్ర జంతువు) | Pup | సీల్ పిల్ల |
| Snake | పాము | Snakelet | పాము పిల్ల |
| Butterfly | సీతాకోకచిలుక | Caterpillar | గొంగళి పురుగు (లార్వా దశ) |
| Owl | గుడ్లగూబ | Owlet | గుడ్లగూబ పిల్ల |
| Eagle | గద్ద | Eaglet | గద్ద పిల్ల |
| Peacock | నెమలి | Peachick | నెమలి పిల్ల |
| Turkey | టర్కీ కోడి | Poult | టర్కీ పిల్ల |
| Zebra | జీబ్రా | Foal | జీబ్రా పిల్ల |
| Giraffe | జిరాఫీ | Calf | జిరాఫీ పిల్ల |
గమనిక (Note):
- చాలా జంతువుల పిల్లలకు సాధారణ పేర్లు Calf (దూడ), Cub (పులి/సింహం/ఎలుగుబంటి వంటి క్రూర జంతువుల పిల్లలు), Pup/Puppy (కుక్క జాతి జంతువుల పిల్లలు) అని ఉపయోగిస్తారు.
- కప్ప, సీతాకోకచిలుక వంటి జంతువుల పిల్లలకు ప్రత్యేక మెటామార్ఫోసిస్ దశ పేర్లు ఉంటాయి (ఉదా: Tadpole, Caterpillar) — ఇవి పోటీ పరీక్షలలో తరచుగా అడుగుతారు.
- పోటీ పరీక్షలలో (Group exams, Bank exams) ఈ యానిమల్ బేబీ నేమ్స్ తరచుగా జనరల్ నాలెడ్జ్ లేదా వొకాబులరీ విభాగంలో అడుగుతారు.
ఇంగ్షీషు
ఇంగ్లీష్ పార్ట్స్ ఆఫ్ స్పీచ్ (Parts of Speech-సంక్షిప్తం గా )
1. Noun (నామవాచకం)
వ్యక్తి, స్థలం, వస్తువు లేదా భావనకు పేరును సూచించే పదం. ఉదా: Ram, Hyderabad, book, honesty
2. Pronoun (సర్వనామం)
నామవాచకానికి బదులుగా వాడే పదం. ఉదా: he, she, it, they, this, who
3. Verb (క్రియ)
ఒక పని, చర్య లేదా స్థితిని తెలిపే పదం. ఉదా: run, eat, is, become, write
4. Adjective (విశేషణం)
నామవాచకం లేదా సర్వనామం యొక్క గుణం, లక్షణాన్ని వర్ణించే పదం. ఉదా: beautiful, tall, red, happy, three
5. Adverb (క్రియా విశేషణం)
క్రియ, విశేషణం లేదా మరో క్రియా విశేషణాన్ని వర్ణించే పదం — ఎలా, ఎప్పుడు, ఎక్కడ అనే విషయాన్ని తెలుపుతుంది. ఉదా: quickly, yesterday, here, very, always
6. Preposition (సంబంధసూచకం/విభక్తి ప్రత్యయం)
నామవాచకం లేదా సర్వనామానికి, వాక్యంలోని ఇతర పదాలకు మధ్య సంబంధాన్ని తెలిపే పదం — స్థలం, సమయం, దిశను సూచిస్తుంది. ఉదా: in, on, at, under, between, with
7. Conjunction (సంయోజకం)
పదాలను, పదబంధాలను లేదా వాక్యాలను కలిపే పదం. ఉదా: and, but, or, because, although
8. Interjection (భావ సూచక పదం)
ఆకస్మిక భావోద్వేగాన్ని (ఆశ్చర్యం, సంతోషం, బాధ మొదలైనవి) వ్యక్తపరిచే పదం. దీని తర్వాత సాధారణంగా ఆశ్చర్యార్థక చిహ్నం (!) ఉంటుంది. ఉదా: Wow!, Alas!, Oh!, Hurray!
Article (ఉపపదం) – కొన్నిసార్లు ప్రత్యేక భాగంగా పరిగణిస్తారు
నామవాచకం ముందు వాడే పరిమితి పదాలు — నిర్దిష్టత లేదా అనిర్దిష్టతను సూచిస్తాయి. ఉదా: a, an (అనిర్దిష్ట ఉపపదాలు), the (నిర్దిష్ట ఉపపదం)
గమనిక (పరీక్షల కోసం ముఖ్యం):
- సంప్రదాయ వ్యాకరణంలో ఇంగ్లీష్లో 8 ప్రధాన Parts of Speech ఉంటాయి: Noun, Pronoun, Verb, Adjective, Adverb, Preposition, Conjunction, Interjection.
- Article (a, an, the)ని కొన్నిసార్లు ప్రత్యేక భాగంగా, కొన్నిసార్లు Adjective కిందికి చేరుస్తారు.
- ఒకే పదం వాక్యంలో వేర్వేరు స్థానాల్లో వేర్వేరు Parts of Speechగా పనిచేయవచ్చు (ఉదా: “run” ఒక noun కావచ్చు లేదా verb కావచ్చు వాక్య సందర్భాన్ని బట్టి).
ఇంగ్లీష్ వ్యాకరణంలో వివిధ రకాల Phrases (పదబంధాలు) – వివరణ
Phrase అంటే ఏమిటి?
Phrase (పదబంధం) అంటే ఒక వాక్యంలో ఒకే యూనిట్గా పనిచేసే పదాల సమూహం, కానీ దీనిలో సంపూర్ణ భావాన్ని తెలిపే Subject (కర్త) + Verb (క్రియ) జోడీ ఉండదు. Clause లేదా Sentence లాగా ఇది స్వతంత్రంగా నిలబడలేదు. బదులుగా, ఇది వాక్యానికి అదనపు సమాచారాన్ని జోడించి, అర్థాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది.
Phrase యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు:
- ఒక phrase లో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సంబంధిత పదాలు ఉంటాయి.
- Phrase లో Subject, Finite Verb రెండూ కలిసి ఉండవు.
- వాక్యంలో ఇది ఒకే Part of Speech (noun, adjective, adverb వంటివి)గా పనిచేస్తుంది.
- Phrase స్వతంత్రంగా సంపూర్ణ భావాన్ని వ్యక్తపరచదు.
Phrase రకాలు – వివరణ
1. Noun Phrase (నామవాచక పదబంధం)
ఒక noun (నామవాచకం) లేదా pronoun (సర్వనామం) చుట్టూ, దానికి సంబంధించిన modifiers (వర్ణన పదాలు)తో కూడిన పదాల సమూహం. ఇది వాక్యంలో Subject, Object లేదా Complement గా పనిచేస్తుంది.
ఉదాహరణలు:
- The talented young artist won an award. (ఇక్కడ “The talented young artist” అనేది Noun Phrase – వాక్య కర్త/Subject)
- Her favorite chocolate cake is delicious.
- They admired the old wooden ship in the museum.
2. Adjective Phrase (విశేషణ పదబంధం)
ఒక noun లేదా pronounను వర్ణించే పదాల సమూహం. ఇది Adjective లాగా పనిచేసి, నామవాచకానికి వివరణను, వర్ణనను జోడిస్తుంది.
ఉదాహరణలు:
- The flowers in the green vase look fresh. (“in the green vase” – flowers అనే నామవాచకాన్ని వర్ణిస్తోంది)
- Students eager to learn attended the workshop.
- Books covered in dust lay on the shelf.
3. Adverb Phrase (క్రియా విశేషణ పదబంధం)
Verb (క్రియ), Adjective (విశేషణం) లేదా మరో Adverbను వర్ణించే పదాల సమూహం. ఇది “ఎలా (how), ఎప్పుడు (when), ఎక్కడ (where), ఎందుకు (why)” అనే ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇస్తుంది.
ఉదాహరణలు:
- She danced with great energy. (ఎలా నృత్యం చేసింది? – “with great energy”)
- We will return after the concert ends. (ఎప్పుడు తిరిగి వస్తారు?)
- He spoke in a low voice.
4. Verb Phrase (క్రియా పదబంధం)
ఒక ప్రధాన క్రియ (main verb), దానికి తోడుగా ఉండే సహాయక క్రియలు (helping/auxiliary verbs) కలిసి ఏర్పడేది. ఇవి కలిసి వాక్యంలో చర్యను లేదా స్థితిని తెలియజేస్తాయి.
ఉదాహరణలు:
- She has been studying all night. (“has been studying” అనేది Verb Phrase)
- The children are playing in the garden.
- They will have finished the work by tomorrow.
5. Prepositional Phrase (విభక్తి ప్రత్యయ పదబంధం)
Preposition (సంబంధసూచక పదం) తో మొదలై, ఆ Preposition యొక్క Object తో (దానికి సంబంధించిన modifiers తో సహా) ముగిసే పదాల సమూహం. ఇవి వాక్యంలో Adjective లేదా Adverb గా పనిచేసి, స్థలం, దిశ, సమయం, విధానం వంటి సంబంధాలను చూపిస్తాయి.
ఉదాహరణలు:
- The cat slept on the soft cushion. (“on the soft cushion” – ఎక్కడ పడుకుంది అని చూపిస్తుంది)
- We met at the library.
- She walked through the dark passage.
ఇతర ముఖ్యమైన Phrase రకాలు
6. Gerund Phrase (గెరండ్ పదబంధం)
-ing రూపంలో ఉండే క్రియతో మొదలై, వాక్యంలో Nounగా పనిచేసేది.
ఉదాహరణ: Reading a good book relaxes me. (“Reading a good book” అనేది వాక్యానికి కర్త/Subject గా, నామవాచకంలా పనిచేస్తుంది)
7. Infinitive Phrase (ఇన్ఫినిటివ్ పదబంధం)
“to” + మూల క్రియ (base verb) తో మొదలయ్యేది. ఇది Noun, Adjective లేదా Adverb గా పనిచేయవచ్చు.
ఉదాహరణ: To win the prize was her dream. (“To win the prize” ఇక్కడ Noun లా పనిచేస్తోంది – వాక్య కర్త)
8. Appositive Phrase (సమానార్థక పదబంధం)
పక్కనే ఉన్న నామవాచకాన్ని మళ్లీ వివరించే లేదా పేరు పెట్టే పదబంధం.
ఉదాహరణ: My friend Sara, a skilled musician, joined the band. (“a skilled musician” అనేది “Sara” అనే నామవాచకాన్ని వివరిస్తోంది)
9. Participle Phrase (భూత/వర్తమాన కృదంత పదబంధం)
Present Participle (-ing) లేదా Past Participle (-ed/-en) తో మొదలై, Adjective గా పనిచేసేది.
ఉదాహరణ: Running through the rain, he reached the bus stop. (“Running through the rain” అనేది “he” అనే వ్యక్తిని వర్ణిస్తోంది)
Phrase రకాన్ని ఎలా గుర్తించాలి?
వాక్యంలో ఒక పదబంధాన్ని చూసినప్పుడు, ఈ ప్రశ్నలు వేసుకోండి:
| ప్రశ్న | సమాధానం అయితే → Phrase రకం |
|---|---|
| ఇది నామవాచకాన్ని వర్ణిస్తుందా? | Adjective Phrase |
| ఇది క్రియ/విశేషణం/క్రియావిశేషణాన్ని వర్ణిస్తుందా? | Adverb Phrase |
| ఇది ఒక చర్య/స్థితిని చూపిస్తుందా? | Verb Phrase |
| ఇది Preposition తో మొదలవుతుందా? | Prepositional Phrase |
| దీని కేంద్రం నామవాచకం/సర్వనామమా? | Noun Phrase |
Phrases వాడేటప్పుడు గుర్తుంచుకోవలసిన నియమాలు
- Phrases ఎప్పుడూ ఒంటరిగా నిలబడవు — అవి వాక్యంలో భాగంగానే పనిచేస్తాయి.
- వాక్యానికి ప్రత్యేక వివరాలు జోడించడానికి, అర్థాన్ని స్పష్టం చేయడానికి Phrases వాడాలి — కేవలం వాక్యాన్ని పొడిగించడానికి కాదు.
- ఒకే వాక్యంలో అనేక రకాల Phrases ఉండవచ్చు.
- ప్రతి Phrase వాక్యానికి అర్థాన్ని జోడించి, స్పష్టతను మెరుగుపరచేలా ఉండాలి.
అభ్యాస వాక్యాలు (Practice Sentences)
కింది వాక్యాలలో Phrase రకాన్ని గుర్తించే ప్రయత్నం చేయండి:
- She was looking for her lost keys under the table. → Prepositional Phrase
- My uncle, a retired doctor, volunteers at the clinic. → Appositive Phrase
- They arrived before sunrise. → Prepositional/Adverb Phrase
- Dressed in a black suit, Rahul entered the hall. → Participle Phrase
- The bag with blue straps is mine. → Adjective Phrase (Prepositional Phrase గా కూడా పనిచేస్తోంది, bag ను వర్ణిస్తూ)
క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్
Number System – Questions & Answers (English) with Explanations (Telugu)
1. What is the sum of first 20 odd natural numbers? (a) 100 (b) 200 (c) 300 (d) 400 Answer: (d) 400
వివరణ: మొదటి n బేసి సంఖ్యల మొత్తం = n². కాబట్టి మొదటి 20 బేసి సంఖ్యల మొత్తం = 20² = 400.
2. The difference between the place values of 7 and 3 in the number 527435 is (a) 4 (b) 5 (c) 45 (d) 6970
Answer: (d) 6970
వివరణ: సంఖ్య 527435లో 7 యొక్క స్థాన విలువ (place value) = 7000 (వేల స్థానం), 3 యొక్క స్థాన విలువ = 30 (పదుల స్థానం). తేడా = 7000 – 30 = 6970.
3. The difference between the local value and the face value of 7 in the numeral 32675149 is (a) 5149 (b) 64851 (c) 69993 (d) 75142 (e) None of these Answer: (c) 69993
వివరణ: 32675149లో 7 పది-వేల స్థానంలో ఉంది, కాబట్టి Local Value = 70000. Face Value = 7 (అంకె విలువ మాత్రమే). తేడా = 70000 – 7 = 69993.
4. If the given number 3458762341×98 is divisible by 11, then value of x is (a) 2 (b) 1 (c) 7 (d) 4
Answer: (a) 2
వివరణ: 11తో భాగించే నియమం ప్రకారం, బేసి స్థానాల అంకెల మొత్తం, సరి స్థానాల అంకెల మొత్తం మధ్య తేడా 0 లేదా 11తో భాగించబడాలి. ఈ నియమాన్ని అనుసరించి x విలువను లెక్కించగా x = 2 వస్తుంది.
5. The sum of the squares of two positive integers is 130 and the difference of their squares is 32. The sum of the numbers is (a) 13 (b) 14 (c) 15 (d) 16
Answer: (d) 16
వివరణ: a² + b² = 130, a² – b² = 32 అనుకుంటే, వీటిని కలిపితే 2a² = 162 → a² = 81 → a = 9. తీసివేస్తే 2b² = 98 → b² = 49 → b = 7. కాబట్టి మొత్తం (a+b) = 9+7 = 16.
6. Which of the following numbers is divisible by 99? (a) 31548 (b) 60687 (c) 44775 (d) 60687
Answer: (b) 60687
వివరణ: 99తో భాగించాలంటే సంఖ్య 9తో, 11తో రెండింటితోనూ భాగించబడాలి. 60687ను పరీక్షిస్తే ఈ రెండు నియమాలను సంతృప్తి పరుస్తుంది.
7. The number π is (a) a fraction (b) a recurring decimal (c) a rational number (d) an irrational number
Answer: (d) an irrational number
వివరణ: π విలువను భిన్నం (p/q) రూపంలో ఖచ్చితంగా రాయలేము, దీని దశాంశ విలువ అంతం లేకుండా, పునరావృతం కాకుండా కొనసాగుతుంది. కాబట్టి ఇది అకరణీయ సంఖ్య (irrational number).
8. √2 is a/an (a) rational number (b) natural number (c) irrational number (d) integer Answer: (c) irrational number
వివరణ: √2ని p/q రూపంలో రాయలేము; దీని దశాంశ రూపం అంతం లేకుండా, పునరావృతం కాకుండా కొనసాగుతుంది కాబట్టి ఇది అకరణీయ సంఖ్య.
9. The number √3 is (a) a finite decimal (b) an infinite recurring decimal (c) equal to 1.732 (d) an infinite non-recurring decimal
Answer: (d) an infinite non-recurring decimal
వివరణ: √3 = 1.7320508… ఇది అంతం లేకుండా, పునరావృతం లేకుండా కొనసాగే దశాంశ సంఖ్య, కాబట్టి ఇది అకరణీయ సంఖ్య.
10. What is the sum of the squares of the digits from 1 to 9? (a) 105 (b) 260 (c) 285 (d) 385
Answer: (c) 285 వివరణ: 1²+2²+3²+…+9² = 1+4+9+16+25+36+49+64+81 = 285.
11. (91 + 92 + 93 + … + 110) is equal to (a) 4020 (b) 2010 (c) 6030 (d) 8040
Answer: (b) 2010
వివరణ: ఇది 91 నుండి 110 వరకు 20 సంఖ్యల మొత్తం. సగటు = (91+110)/2 = 100.5. మొత్తం = 100.5 × 20 = 2010.
12. If n is an integer between 20 and 80, then any of the following could be n+7 except (a) 47 (b) 58 (c) 84 (d) 88
Answer: (d) 88
వివరణ: n, 20 నుండి 80 మధ్య ఉంటే, n+7 పరిధి 27 నుండి 87 వరకు ఉంటుంది. 88 ఈ పరిధిలో లేదు.
13. If the numbers from 1 to 24, which are divisible by 2 are arranged in descending order, which number will be at the 8th place from bottom? (a) 10 (b) 12 (c) 16 (d) 18
Answer: (c) 16
వివరణ: 1-24 మధ్య 2తో భాగించే సంఖ్యలు: 2,4,6,8,…,24 (మొత్తం 12 సంఖ్యలు). వీటిని అవరోహణ క్రమంలో (descending) రాస్తే, క్రింది నుండి 8వ స్థానం ఆరోహణ క్రమంలో (ascending) 8వ స్థానానికి సమానం, అంటే 16.
14. Find the remainder when 8⁸+6 is divided by 7 (a) 0 (b) 2 (c) 3 (d) 1
Answer: (a) 0
వివరణ: 8ను 7తో భాగిస్తే శేషం 1. కాబట్టి 8⁸ను 7తో భాగిస్తే శేషం 1⁸=1. 1+6=7ను 7తో భాగిస్తే శేషం 0.
15. What is the largest number that will divide both 288 and 468 without leaving any remainder? (a) 39 (b) 36 (c) 72 (d) 18
Answer: (b) 36
వివరణ: 288, 468ల గరిష్ట సామాన్య భాజకం (HCF/GCD) కనుక్కోవడానికి యూక్లిడ్ పద్ధతిని ఉపయోగిస్తే, HCF = 36 అని వస్తుంది.
16. Which of the numbers below is not divisible by 15? (a) 123465 (b) 234675 (c) 234570 (d) 384575
Answer: (d) 384575
వివరణ: 15తో భాగించాలంటే సంఖ్య 3తో, 5తో రెండింటితోనూ భాగించబడాలి. 384575 అంకెల మొత్తం (3+8+4+5+7+5=32) 3తో భాగించబడదు, కాబట్టి ఇది 15తో భాగించబడదు.
17. Which of the given numbers is divisible by 45?
(a) 12375 (b) 12365 (c) 12355 (d) 12345 Answer: (a) 12375
వివరణ: 45తో భాగించాలంటే సంఖ్య 9తో, 5తో రెండింటితోనూ భాగించబడాలి. 12375 అంకెల మొత్తం (1+2+3+7+5=18) 9తో భాగించబడుతుంది, చివరి అంకె 5 కాబట్టి 5తోనూ భాగించబడుతుంది.
18. The product of two positive numbers is 1152. If one number is two times the other, what will be the sum of the two numbers? (a) 68 (b) 72 (c) 76 (d) 80 Answer: (b) 72
వివరణ: సంఖ్యలు x, 2x అనుకుంటే, x × 2x = 1152 → 2x² = 1152 → x² = 576 → x = 24. కాబట్టి సంఖ్యలు 24, 48. మొత్తం = 24+48 = 72.
19. [Sum/Difference/Product of two odd numbers] — which of the following is always true? (a) Sum of two odd numbers (b) Difference of two odd numbers (c) Product of two odd numbers (d) None of these
Answer: (c) Product of two odd numbers
వివరణ: రెండు బేసి సంఖ్యల మొత్తం, తేడా ఎప్పుడూ సరి సంఖ్య అవుతుంది, కానీ రెండు బేసి సంఖ్యల లబ్ధం (product) ఎప్పుడూ బేసి సంఖ్యగానే ఉంటుంది.
20. If x is an odd integer, then which of the following is true? (a) 5x – 2 is even (b) 5x² + 2 is odd (c) 5x² + 3 is odd (d) None of these
Answer: (b) 5x² + 2 is odd
వివరణ: x బేసి సంఖ్య అయితే, x² కూడా బేసి సంఖ్యే. 5×(బేసి) = బేసి. బేసి + 2(సరి) = బేసి. కాబట్టి 5x²+2 ఎల్లప్పుడూ బేసి సంఖ్యగా ఉంటుంది.
| Number System – Practice Questions (English)–ఈ ప్రీక్టీస్ టెస్టులు అటెంప్ట్ చెయ్యండి -రేపు మీ సమాధనాలతో సరిపోల్చుకోండి 1. What is the sum of first 15 odd natural numbers? (a) 196 (b) 225 (c) 256 (d) 289 2. The difference between the place values of 8 and 5 in the number 386542 is (a) 3 (b) 300 (c) 7950 (d) 8000 3. The difference between the local value and the face value of 6 in the numeral 87654321 is (a) 5994 (b) 59994 (c) 599994 (d) 6000 4. If the number 47×835 is divisible by 3, then the value of x is (a) 1 (b) 2 (c) 3 (d) 4 5. The sum of the squares of two positive integers is histories 85 and the difference of their squares is 13. The sum of the numbers is (a) 11 (b) 13 (c) 15 (d) 17 6. Which of the following numbers is divisible by 88? (a) 4258 (b) 5192 (c) 6314 (d) 7524 7. The number 0.1010010001… is (a) a rational number (b) a recurring decimal (c) an integer (d) an irrational number 8. √5 is a/an (a) rational number (b) natural number (c) irrational number (d) whole number 9. The number 22/7 is (a) an irrational number (b) a rational number (c) equal to π (d) a whole number 10. What is the sum of the cubes of the digits from 1 to 5? (a) 125 (b) 175 (c) 225 (d) 15 |
విజయీ భావ
Leave a Reply