ఉద్యోగ సమాచార వేదిక – జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ ,05 సెప్టెంబర్ 2026

GK, కరంట్ అఫైర్స్, రీజనింగ్ ,ఇంగ్షీషు & క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్ బూస్టర్

బ్యాంక్ ,రైల్వే ,SSC,UPSC మొదలగు పోటీ పరీక్షలకు ప్రిపేర్ అవుతున్నారా ! మీకు కావాల్సిన సబ్జెక్టు మెటీరీయల్ మరయు ప్రాక్టీస్ టెస్టులు మీకు అందిస్తాం . ఫాలో అయితే ఉద్యోగం గ్యారంటీ


జనరల్ నాలెడ్జ్

గుప్తుల కాలం (క్రీ.శ. 319–550) – సంక్షిప్తంగా

  • శ్రీ గుప్తుడు క్రీ.శ. 3వ శతాబ్దం చివరలో గుప్త వంశాన్ని స్థాపించాడు. ఆయన “మహారాజా” అనే బిరుదును ధరించాడు.
  • శ్రీ గుప్తుని తరువాత ఘటోత్కచుడు పాలించాడు.
  • చంద్రగుప్తుడు–I క్రీ.శ. 319లో సింహాసనాన్ని అధిష్ఠించాడు. ఆయన గుప్త రాజ్యాన్ని సామ్రాజ్య స్థాయికి తీసుకెళ్లి “మహారాజాధిరాజ” అనే బిరుదును స్వీకరించాడు.
  • తరువాతి రెండు శతాబ్దాల్లో గుప్తులు ఉత్తర భారతదేశంలో విస్తారమైన, శక్తివంతమైన సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించారు.
  • గుప్త సామ్రాజ్యం మౌర్య సామ్రాజ్యం అంత విస్తృతమైనది కాకపోయినా, ఉత్తర భారతదేశంలో ఎంతో ప్రభావవంతంగా ఉండేది.
  • గుప్తుల కాలాన్ని భారతదేశ **“స్వర్ణయుగం (Golden Age)”**గా పరిగణిస్తారు.
  • ఈ కాలంలో సాంస్కృతిక, శాస్త్రీయ, సాహిత్య రంగాల్లో విశేష అభివృద్ధి జరిగింది.

గుప్త వంశం – ముఖ్య చక్రవర్తులు & పాలనా కాలం

పాలకుడుపాలనా కాలం
చంద్రగుప్తుడు–Iక్రీ.శ. 319–335
సముద్రగుప్తుడుక్రీ.శ. 335–380
చంద్రగుప్తుడు–II (విక్రమాదిత్య)క్రీ.శ. 380–414
కుమారగుప్తుడు–I (మహేంద్రాదిత్య)క్రీ.శ. 415–455
స్కందగుప్తుడు–Iక్రీ.శ. 455–467
పురుగుప్తుడుక్రీ.శ. 467–550 కాలంలో
కుమారగుప్తుడు–IIక్రీ.శ. 467–550 కాలంలో
బుధగుప్తుడుక్రీ.శ. 467–550 కాలంలో
నరసింహగుప్తుడుక్రీ.శ. 467–550 కాలంలో
కుమారగుప్తుడు–IIIక్రీ.శ. 467–550 కాలంలో

⭐ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

  • చంద్రగుప్తుడు–I → గుప్త సామ్రాజ్యానికి బలమైన పునాది.
  • సముద్రగుప్తుడు → గుప్త సామ్రాజ్య విస్తరణలో ప్రముఖుడు.
  • చంద్రగుప్తుడు–II“విక్రమాదిత్య” బిరుదుతో ప్రసిద్ధి.
  • కుమారగుప్తుడు–I“మహేంద్రాదిత్య” బిరుదు.
  • స్కందగుప్తుడు → గుప్త సామ్రాజ్యాన్ని బాహ్య దాడుల నుంచి కాపాడిన ప్రముఖ పాలకుడు.
  • గుప్తుల కాలం భారతదేశ **“స్వర్ణయుగం”**గా ప్రసిద్ధి చెందింది.

చంద్రగుప్తుడు–II ఆస్థానంలోని నవరత్నాలు

చంద్రగుప్తుడు–II (విక్రమాదిత్య) ఆస్థానంలో **“నవరత్నాలు”**గా ప్రసిద్ధి చెందిన తొమ్మిది మంది ప్రముఖ పండితులు, శాస్త్రవేత్తలు ఉన్నారని చెబుతారు.

నవరత్నంరంగంముఖ్య రచనలు / కృషి
కాళిదాసుకవి, నాటకకర్తరఘువంశం, కుమారసంభవం, మేఘదూతం, అభిజ్ఞాన శాకుంతలం
అమరసింహుడునిఘంటు రచయితఅమరకోశం
ధన్వంతరివైద్యుడు, వైద్యశాస్త్ర పండితుడునవనీతకం – వైద్య గ్రంథం
వరాహమిహిరుడుఖగోళ శాస్త్రవేత్త, జ్యోతిష్యుడుపంచసిద్ధాంతిక, బృహత్సంహిత, బృహజ్జాతకం, లఘుజాతకం
వరరుచివ్యాకరణ పండితుడుఅష్టాధ్యాయిపై వ్యాఖ్యానం / వార్తికాలు
ఘటకర్పరుడుకవి, ఆధ్యాత్మిక పండితుడుమాంత్రిక, ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలకు ప్రసిద్ధి
క్షపణకుడుఖగోళ శాస్త్రవేత్త, జ్యోతిష్యుడుఖగోళ, జ్యోతిష్య పరిజ్ఞానంలో నైపుణ్యం
వేతాళభట్టుడుపండితుడు, ఆధ్యాత్మికవేత్తనీతిప్రదీప వంటి రచనలకు ప్రసిద్ధి
శంకువువాస్తుశిల్పి, పట్టణ ప్రణాళిక నిపుణుడువాస్తు, కొలతలు, నగర నిర్మాణంలో నైపుణ్యం

⭐ పరీక్షలకు ముఖ్యమైనవి

  • నవరత్నాలు → చంద్రగుప్తుడు–II (విక్రమాదిత్య) ఆస్థానం
  • కాళిదాసు → కవి, నాటకకర్త
  • అమరసింహుడు → అమరకోశం
  • వరాహమిహిరుడు → ఖగోళశాస్త్రం & జ్యోతిష్యం
  • ధన్వంతరి → వైద్యశాస్త్రం
  • శంకువు → వాస్తుశిల్పం & పట్టణ ప్రణాళిక

గుప్తుల కాలం – ముఖ్య శాసనాలు

గుప్తుల చరిత్ర, వారి పాలన, విజయాలు మరియు పరిపాలన గురించి తెలుసుకోవడానికి శాసనాలు ముఖ్యమైన ఆధారాలు.

పాలకుడుముఖ్య శాసనంశాసనం ద్వారా తెలిసే విషయం
సముద్రగుప్తుడుప్రయాగ / అలహాబాద్ రాతి స్తంభ శాసనంప్రశస్తి (స్తుతి) – సముద్రగుప్తుని విజయాలు
సముద్రగుప్తుడుఎరాన్ రాతి స్తంభ శాసనంప్రశస్తి
సముద్రగుప్తుడునలందా రాగి పలకరాజశాసనం / Royal Charter
చంద్రగుప్తుడు–IIమెహ్రౌలి ఇనుప స్తంభ శాసనంప్రశస్తి – రాజు విజయాలు, కీర్తి
స్కందగుప్తుడుజునాగఢ్ రాతి శాసనంప్రశస్తి
స్కందగుప్తుడుభిటారి స్తంభ శాసనంప్రశస్తి
బుధగుప్తుడుఇండోర్ రాతి స్తంభ శాసనంరాజశాసనం – భూదానం/పరిపాలనకు సంబంధించిన ఆధారం
బుధగుప్తుడుపహార్పూర్ రాగి పలకరాజశాసనం – భూమిపై రాజ్యాధికారానికి ఆధారం

⭐ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

  • ప్రయాగ ప్రశస్తి → సముద్రగుప్తుడు
  • మెహ్రౌలి ఇనుప స్తంభం → చంద్రగుప్తుడు–II
  • జునాగఢ్ శాసనం → స్కందగుప్తుడు
  • భిటారి స్తంభ శాసనం → స్కందగుప్తుడు
  • ఇండోర్ స్తంభ శాసనం → బుధగుప్తుడు
  • పహార్పూర్ రాగి పలక → బుధగుప్తుడు
  • ప్రశస్తి అంటే సాధారణంగా రాజు లేదా పాలకుని విజయాలు, గొప్పతనాన్ని ప్రశంసిస్తూ రాసిన శాసనం.

గుప్తుల కాలం – పరిపాలనా విభాగాలు & వాటి అధిపతులు

గుప్తుల పరిపాలనలో రాజ్యాన్ని వివిధ పరిపాలనా విభాగాలుగా విభజించారు.

పరిపాలనా విభాగంఅర్థంఅధిపతి
భుక్తి / భోగప్రావిన్స్ / రాష్ట్రంఉపరిక / భోగపతి
విషయజిల్లావిషయపతి / ఆయుక్త
వీథిక / నగరనగరంనగరపతి / పురపాలకుడు
గ్రామగ్రామంగ్రామిక

గుప్తుల కాలం – ఆర్థిక వ్యవస్థలో పన్నుల రకాలు

గుప్తుల కాలంలో రాజ్య ఆదాయంలో పన్నులు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి. చిత్రంలో పేర్కొన్న ప్రధాన పన్నులు ఇవి:

పన్నువివరణ
భాగ (Bhaga)రాజుకు వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో లభించే సాంప్రదాయ వాటా. సాధారణంగా మొత్తం ఉత్పత్తిలో 1/6 వంతు. రైతులందరూ చెల్లించేవారు.
భోగ (Bhoga)గ్రామస్థులు రాజుకు కాలానుగుణంగా సమకూర్చే సరఫరాలు. వీటిలో పండ్లు, కట్టెలు, పూలు మరియు ఇతర స్థానిక ఉత్పత్తులు ఉండేవి.
బలి (Bali)మొదట ప్రజలు రాజుకు స్వచ్ఛందంగా ఇచ్చే కానుక. తరువాత గుప్తుల కాలంలో ఇది తప్పనిసరి మరియు భారమైన పన్నుగా మారింది.
ఉపరికర (Uparikara)భూమి యాజమాన్యం లేదా వ్యవసాయ ఉత్పత్తితో సంబంధం లేకుండా ప్రజలపై విధించే అదనపు పన్ను.

⭐ పరీక్షలకు ముఖ్యాంశాలు

  • భాగ → వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో 1/6 వంతు
  • భోగ → పండ్లు, కట్టెలు, పూలు వంటి వస్తువుల సరఫరా
  • బలి → మొదట స్వచ్ఛంద కానుక → తరువాత తప్పనిసరి పన్ను
  • ఉపరికర → అందరిపై విధించే అదనపు పన్ను

గుప్తుల కాలం – వాస్తుశిల్పం

గుప్తుల కాలం నాటి వాస్తుశిల్పాన్ని ప్రధానంగా 3 రకాలుగా విభజించవచ్చు:

1. 🪨 రాతిని తొలిచి నిర్మించిన గుహలు

  • అజంతా, ఎల్లోరా గుహలు – మహారాష్ట్ర
  • బాఘ్ గుహలు – మధ్యప్రదేశ్

2. 🛕 నిర్మాణ దేవాలయాలు

గుప్తుల కాలంలో నిర్మాణ దేవాలయాల కళ ఎంతో అభివృద్ధి చెందింది.

  • దశావతార దేవాలయం – దేవ్‌గఢ్, ఝాన్సీ జిల్లా
    • అత్యంత పురాతనమైన, అద్భుతమైన నిర్మాణ దేవాలయాల్లో ఒకటిగా పేర్కొనబడింది.
  • శివ దేవాలయం – భూమరా, మధ్యప్రదేశ్
  • విష్ణు–కంకాళి దేవాలయం – తిగ్వా, మధ్యప్రదేశ్
  • పార్వతి దేవాలయం – నాచ్నా–కుతార్, మధ్యప్రదేశ్
  • శివ దేవాలయం – ఖోహ్, మధ్యప్రదేశ్
  • కృష్ణ ఇటుకల దేవాలయం – భిటర్‌గావ్, ఉత్తరప్రదేశ్
  • విష్ణు, వరాహ దేవాలయాలు – ఎరాన్, మధ్యప్రదేశ్

3. 🔵 స్థూపాలు

  • మిర్‌పూర్ ఖాస్ – సింధ్
  • ధామేక్ స్థూపం – సారనాథ్
  • రత్నగిరి – ఒడిశా

⭐ పరీక్షలకు ముఖ్యమైనవి

అజంతా–ఎల్లోరా → మహారాష్ట్ర
బాఘ్ గుహలు → మధ్యప్రదేశ్
దశావతార దేవాలయం → దేవ్‌గఢ్
భిటర్‌గావ్ → ఇటుకల దేవాలయం
ఎరాన్ → విష్ణు & వరాహ దేవాలయాలు
ధామేక్ స్థూపం → సారనాథ్


గుప్తుల కాలం – పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు & సమాధానాలు

క్రింది ప్రశ్నలు APPSC, TSPSC, UPSC, SSC, RRB, Banking, Police, TET వంటి పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే విధంగా అంశాలవారీగా రూపొందించబడ్డాయి.


1. గుప్తుల కాలం – ప్రాథమిక అంశాలు

1. గుప్తుల కాలాన్ని భారతదేశ చరిత్రలో ఏ పేరుతో పిలుస్తారు?

జవాబు: భారతదేశ **స్వర్ణయుగం (Golden Age)**గా పిలుస్తారు.

2. గుప్త సామ్రాజ్య స్థాపకుడిగా ఎవరిని పేర్కొంటారు?

జవాబు: శ్రీ గుప్తుడు

3. శ్రీ గుప్తుడు ధరించిన బిరుదు ఏమిటి?

జవాబు: మహారాజా

4. శ్రీ గుప్తుని తరువాత ఎవరు పాలించారు?

జవాబు: ఘటోత్కచుడు

5. చంద్రగుప్తుడు–I సింహాసనాన్ని ఎప్పుడు అధిష్ఠించాడు?

జవాబు: క్రీ.శ. 319లో

6. చంద్రగుప్తుడు–I స్వీకరించిన ముఖ్యమైన బిరుదు ఏమిటి?

జవాబు: మహారాజాధిరాజ

7. గుప్తుల కాలంలో ఏ రంగాల్లో విశేష అభివృద్ధి జరిగింది?

జవాబు: సాహిత్యం, శాస్త్రం, కళలు, సంస్కృతి మరియు వాస్తుశిల్పం.

8. గుప్త సామ్రాజ్యం ప్రధానంగా భారతదేశంలోని ఏ ప్రాంతంలో విస్తరించింది?

జవాబు: ప్రధానంగా ఉత్తర భారతదేశంలో.


2. గుప్త వంశం – ముఖ్య చక్రవర్తులు

9. చంద్రగుప్తుడు–I తరువాత గుప్త సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించిన ప్రముఖ పాలకుడు ఎవరు?

జవాబు: సముద్రగుప్తుడు

10. సముద్రగుప్తుని తరువాత ఎవరు పాలించారు?

జవాబు: చంద్రగుప్తుడు–II

11. చంద్రగుప్తుడు–II ఏ బిరుదుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు?

జవాబు: విక్రమాదిత్య

12. చంద్రగుప్తుడు–II పాలనా కాలం ఏమిటి?

జవాబు: క్రీ.శ. 380–414.

13. కుమారగుప్తుడు–I ధరించిన బిరుదు ఏమిటి?

జవాబు: మహేంద్రాదిత్య

14. కుమారగుప్తుడు–I తరువాత ప్రముఖంగా పాలించిన గుప్త రాజు ఎవరు?

జవాబు: స్కందగుప్తుడు

15. స్కందగుప్తుని పాలనా కాలం ఏమిటి?

జవాబు: క్రీ.శ. 455–467.

16. గుప్త సామ్రాజ్యాన్ని బాహ్య దాడుల నుంచి కాపాడిన ప్రముఖ పాలకుడు ఎవరు?

జవాబు: స్కందగుప్తుడు


3. చంద్రగుప్తుడు–II ఆస్థానంలోని నవరత్నాలు

17. చంద్రగుప్తుడు–II ఆస్థానంలోని ప్రముఖ పండితులను ఏమని పిలుస్తారు?

జవాబు: నవరత్నాలు

18. నవరత్నాల్లో ప్రముఖ కవి, నాటకకర్త ఎవరు?

జవాబు: కాళిదాసు

19. కాళిదాసుని ప్రసిద్ధ రచనల్లో ఒకటి ఏది?

జవాబు: అభిజ్ఞాన శాకుంతలం

20. ‘అమరకోశం’ రచయిత ఎవరు?

జవాబు: అమరసింహుడు

21. వైద్యశాస్త్రానికి సంబంధించిన నవరత్నం ఎవరు?

జవాబు: ధన్వంతరి

22. ఖగోళ శాస్త్రం మరియు జ్యోతిష్యంలో ప్రసిద్ధి చెందినవారు ఎవరు?

జవాబు: వరాహమిహిరుడు

23. ‘బృహత్సంహిత’ రచయిత ఎవరు?

జవాబు: వరాహమిహిరుడు

24. నవరత్నాల్లో వ్యాకరణ పండితుడు ఎవరు?

జవాబు: వరరుచి

25. వాస్తుశిల్పం మరియు పట్టణ ప్రణాళికతో సంబంధం ఉన్న నవరత్నం ఎవరు?

జవాబు: శంకువు

⭐ గుర్తుంచుకోండి:

కాళిదాసు → సాహిత్యం
అమరసింహుడు → అమరకోశం
ధన్వంతరి → వైద్యం
వరాహమిహిరుడు → ఖగోళం/జ్యోతిష్యం
వరరుచి → వ్యాకరణం
శంకువు → వాస్తుశిల్పం


4. గుప్తుల కాలం – ముఖ్య శాసనాలు

26. ప్రయాగ ప్రశస్తి ఎవరి గురించి తెలియజేస్తుంది?

జవాబు: సముద్రగుప్తుని గురించి.

27. ప్రయాగ ప్రశస్తి ఏ స్తంభంపై ఉంది?

జవాబు: ప్రయాగ/అలహాబాద్ రాతి స్తంభంపై.

28. ప్రయాగ ప్రశస్తిని రచించినవారు ఎవరు?

జవాబు: హరిసేనుడు

29. మెహ్రౌలి ఇనుప స్తంభ శాసనం ఏ గుప్త పాలకుడితో సంబంధం కలిగి ఉంది?

జవాబు: చంద్రగుప్తుడు–II.

30. జునాగఢ్ శాసనం ఏ గుప్త పాలకుడితో సంబంధం కలిగి ఉంది?

జవాబు: స్కందగుప్తుడు

31. భిటారి స్తంభ శాసనం ఎవరి కాలానికి చెందినది?

జవాబు: స్కందగుప్తుని కాలానికి చెందినది.

32. బుధగుప్తునికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన శాసనాల్లో ఒకటి ఏది?

జవాబు: ఇండోర్ రాతి స్తంభ శాసనం

33. ‘ప్రశస్తి’ అంటే ఏమిటి?

జవాబు: రాజు యొక్క విజయాలు, గొప్పతనం మరియు కీర్తిని ప్రశంసిస్తూ రాసిన శాసనం.

⭐ శాసనాలు – ఒక చూపులో

శాసనంపాలకుడు
ప్రయాగ ప్రశస్తిసముద్రగుప్తుడు
మెహ్రౌలి ఇనుప స్తంభంచంద్రగుప్తుడు–II
జునాగఢ్ శాసనంస్కందగుప్తుడు
భిటారి స్తంభ శాసనంస్కందగుప్తుడు
ఇండోర్ స్తంభ శాసనంబుధగుప్తుడు

5. గుప్తుల కాలం – పరిపాలనా విభాగాలు

34. గుప్తుల కాలంలో ప్రావిన్స్‌ను ఏమని పిలిచేవారు?

జవాబు: భుక్తి / భోగ

35. భుక్తికి అధిపతి ఎవరు?

జవాబు: ఉపరిక / భోగపతి

36. గుప్తుల కాలంలో జిల్లాను ఏమని పిలిచేవారు?

జవాబు: విషయ

37. విషయానికి అధిపతి ఎవరు?

జవాబు: విషయపతి

38. గుప్తుల కాలంలో నగర పరిపాలనకు సంబంధించిన విభాగం ఏమిటి?

జవాబు: వీథిక / నగర

39. నగరానికి అధిపతిగా ఎవరిని పేర్కొన్నారు?

జవాబు: నగరపతి / పురపాలకుడు

40. గుప్తుల కాలంలో గ్రామాధిపతిని ఏమని పిలిచేవారు?

జవాబు: గ్రామిక


6. గుప్తుల కాలం – పన్నుల విధానం

41. గుప్తుల కాలంలో వ్యవసాయ ఉత్పత్తిపై విధించిన ముఖ్యమైన పన్ను ఏది?

జవాబు: భాగ (Bhaga)

42. భాగ పన్ను సాధారణంగా ఎంత ఉండేది?

జవాబు: వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో 1/6 వంతు.

43. ‘భోగ’ అంటే ఏమిటి?

జవాబు: గ్రామస్థులు రాజుకు అందించే పండ్లు, కట్టెలు, పూలు వంటి వస్తువులు/సరఫరాలు.

44. ‘బలి’ మొదట ఏ రూపంలో ఉండేది?

జవాబు: ప్రజలు రాజుకు ఇచ్చే స్వచ్ఛంద కానుకగా ఉండేది.

45. తరువాత ‘బలి’ ఏ రూపాన్ని సంతరించుకుంది?

జవాబు: తప్పనిసరి పన్నుగా మారింది.

46. ‘ఉపరికర’ అంటే ఏమిటి?

జవాబు: ప్రజలపై విధించే అదనపు పన్ను.

47. ఉపరికర పన్ను దేనిపై ఆధారపడి ఉండేది?

జవాబు: చిత్రంలోని వివరాల ప్రకారం, భూమి యాజమాన్యం లేదా వ్యవసాయ ఉత్పత్తితో సంబంధం లేకుండా అదనంగా విధించబడేది.

⭐ పన్నులు – గుర్తుంచుకోవడానికి

భాగ → పంటలో వాటా
భోగ → వస్తువుల సరఫరా
బలి → కానుక → తప్పనిసరి పన్ను
ఉపరికర → అదనపు పన్ను


7. గుప్తుల కాలం – వాస్తుశిల్పం

48. గుప్తుల కాలం నాటి వాస్తుశిల్పాన్ని ప్రధానంగా ఎన్ని రకాలుగా విభజించవచ్చు?

జవాబు: మూడు రకాలుగా.

49. ఆ మూడు రకాలు ఏమిటి?

జవాబు:

  1. రాతిని తొలిచి నిర్మించిన గుహలు
  2. నిర్మాణ దేవాలయాలు
  3. స్థూపాలు

50. అజంతా, ఎల్లోరా గుహలు ఎక్కడ ఉన్నాయి?

జవాబు: మహారాష్ట్ర

51. బాఘ్ గుహలు ఏ రాష్ట్రంలో ఉన్నాయి?

జవాబు: మధ్యప్రదేశ్

52. దశావతార దేవాలయం ఎక్కడ ఉంది?

జవాబు: దేవ్‌గఢ్

53. దశావతార దేవాలయం ఏ దేవతకు సంబంధించినది?

జవాబు: విష్ణువు

54. భిటర్‌గావ్ దేవాలయం ప్రత్యేకత ఏమిటి?

జవాబు: ఇది ఇటుకలతో నిర్మించిన ముఖ్యమైన ప్రాచీన దేవాలయం.

55. ఎరాన్‌లో ఏ దేవాలయాలు ప్రసిద్ధి చెందాయి?

జవాబు: విష్ణు మరియు వరాహ దేవాలయాలు

56. ధామేక్ స్థూపం ఎక్కడ ఉంది?

జవాబు: సారనాథ్

57. రత్నగిరి ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

జవాబు: ఒడిశా


📝 మోడల్ MCQs – పోటీ పరీక్షల కోసం

58. క్రింది వారిలో ‘విక్రమాదిత్య’ అనే బిరుదుతో ప్రసిద్ధి చెందిన గుప్త పాలకుడు ఎవరు?

A) శ్రీ గుప్తుడు
B) చంద్రగుప్తుడు–I
C) చంద్రగుప్తుడు–II
D) స్కందగుప్తుడు

జవాబు: C) చంద్రగుప్తుడు–II


59. ‘అమరకోశం’ రచయిత ఎవరు?

A) కాళిదాసు
B) అమరసింహుడు
C) వరాహమిహిరుడు
D) వరరుచి

జవాబు: B) అమరసింహుడు


60. ప్రయాగ ప్రశస్తి ఏ గుప్త పాలకుడికి సంబంధించినది?

A) చంద్రగుప్తుడు–I
B) సముద్రగుప్తుడు
C) చంద్రగుప్తుడు–II
D) కుమారగుప్తుడు

జవాబు: B) సముద్రగుప్తుడు


61. మెహ్రౌలి ఇనుప స్తంభ శాసనం ఏ పాలకుడితో సంబంధం కలిగి ఉంది?

A) సముద్రగుప్తుడు
B) స్కందగుప్తుడు
C) చంద్రగుప్తుడు–II
D) బుధగుప్తుడు

జవాబు: C) చంద్రగుప్తుడు–II


62. గుప్తుల కాలంలో ‘విషయ’ అనేది దేనిని సూచిస్తుంది?

A) గ్రామం
B) జిల్లా
C) ప్రావిన్స్
D) నగరం

జవాబు: B) జిల్లా


63. ‘గ్రామిక’ ఎవరు?

A) ప్రావిన్స్ అధికారి
B) జిల్లా అధికారి
C) నగర అధికారి
D) గ్రామ అధికారి

జవాబు: D) గ్రామ అధికారి


64. గుప్తుల కాలంలో వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో రాజు వాటాను ఏమని పిలిచేవారు?

A) బలి
B) భోగ
C) భాగ
D) ఉపరికర

జవాబు: C) భాగ


65. ‘బలి’ పన్నుకు సంబంధించి సరైనది ఏది?

A) ఇది కేవలం నగరాలపై విధించబడేది
B) మొదట స్వచ్ఛంద కానుకగా ఉండేది
C) ఇది కేవలం సైనికులపై విధించబడేది
D) ఇది వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో 1/6 వంతు

జవాబు: B) మొదట స్వచ్ఛంద కానుకగా ఉండేది


66. క్రింది వాటిలో గుప్తుల కాలం నాటి నిర్మాణ దేవాలయం ఏది?

A) దశావతార దేవాలయం
B) కోణార్క్ దేవాలయం
C) బృహదీశ్వర దేవాలయం
D) కైలాసనాథ దేవాలయం

జవాబు: A) దశావతార దేవాలయం


67. భిటర్‌గావ్ దేవాలయం ప్రత్యేకంగా దేనికి ప్రసిద్ధి?

A) రాతి గుహ
B) ఇటుకల నిర్మాణం
C) స్థూపం
D) ఇనుప స్తంభం

జవాబు: B) ఇటుకల నిర్మాణం


68. ధామేక్ స్థూపం ఎక్కడ ఉంది?

A) సారనాథ్
B) దేవ్‌గఢ్
C) ఎరాన్
D) నాచ్నా

జవాబు: A) సారనాథ్


69. వరాహమిహిరుడు ప్రధానంగా ఏ రంగానికి చెందినవాడు?

A) వైద్యం
B) వ్యాకరణం
C) ఖగోళశాస్త్రం మరియు జ్యోతిష్యం
D) వాస్తుశిల్పం

జవాబు: C) ఖగోళశాస్త్రం మరియు జ్యోతిష్యం


70. క్రింది జతల్లో సరైనది ఏది?

A) అమరసింహుడు – బృహత్సంహిత
B) కాళిదాసు – అభిజ్ఞాన శాకుంతలం
C) వరాహమిహిరుడు – అమరకోశం
D) ధన్వంతరి – రఘువంశం

జవాబు: B) కాళిదాసు – అభిజ్ఞాన శాకుంతలం


కరంట్ అఫైర్స్

ISRO EOS-05 ఉపగ్రహం – ముఖ్యాంశాల సారాంశం

  • భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) శుక్రవారం EOS-05 అనే అధునాతన భూ పరిశీలన ఉపగ్రహాన్ని విజయవంతంగా ప్రయోగించింది.
  • ఈ ప్రయోగం GSLV-F17 రాకెట్ ద్వారా శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్ నుంచి జరిగింది.
  • EOS-05 బరువు సుమారు 2,367 కిలోలు.
  • ఇది భారతదేశపు మొదటి ప్రత్యేకమైన ఇమేజింగ్ ఉపగ్రహంగా పేర్కొనబడింది.
  • ఉపగ్రహాన్ని భూమికి సుమారు 36,000 కి.మీ. ఎత్తులోని Geosynchronous Orbitలో ప్రవేశపెట్టారు.
  • EOS-05 ద్వారా రియల్‌టైమ్ భూ చిత్రాలను పొందడం సాధ్యమవుతుంది.
  • ఈ ఉపగ్రహ డేటా ముఖ్యంగా:
    • వ్యవసాయం
    • పర్యావరణ పర్యవేక్షణ
    • విపత్తుల నిర్వహణ
    • జాతీయ కార్యకలాపాల కోసం వ్యూహాత్మక సమాచార సేకరణ
    వంటి రంగాలకు ఉపయోగపడుతుంది.
  • ఉపగ్రహం బహుళ-బ్యాండ్ ఇమేజింగ్ సామర్థ్యాలతో రూపొందించబడింది.
  • EOS-05 అంచనా ఆపరేషనల్ జీవితకాలం 9 సంవత్సరాలు.
  • ఇది ISRO నిర్వహించిన 107వ ప్రయోగంగా, GSLV కార్యక్రమంలో 19వ మిషన్గా పేర్కొనబడింది.
  • గతంలో GSLV-F10/EOS-03 మిషన్ విఫలమైన తరువాత ఈ విజయవంతమైన ప్రయోగం ISROకు ముఖ్యమైన విజయంగా నిలిచింది.

⭐ పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

ఉపగ్రహం: EOS-05
ప్రయోగ వాహనం: GSLV-F17
బరువు: 2,367 కిలోలు
కక్ష్య: సుమారు 36,000 కి.మీ. Geosynchronous Orbit
ప్రధాన ఉపయోగం: భూ పరిశీలన & ఇమేజింగ్
ప్రధాన రంగాలు: వ్యవసాయం, పర్యావరణం, విపత్తుల నిర్వహణ
జీవితకాలం: 9 సంవత్సరాలు
ప్రయోగ కేంద్రం: సతీష్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్, శ్రీహరికోట
ISRO ప్రయోగాల సంఖ్య: 107వ ప్రయోగం
GSLV మిషన్: 19వ GSLV మిషన్


🚀 ISRO – పోటీ పరీక్షలకు అత్యంత ముఖ్యమైన Facts

క్రింది అంశాలు UPSC, APPSC, TSPSC, SSC, RRB, Banking, Police, TET వంటి పరీక్షలకు ముఖ్యంగా ఉపయోగపడతాయి. ప్రస్తుత వివరాలను ISRO అధికారిక వనరులతో ధృవీకరించాను. (ISRO)

1. ISRO – ప్రాథమిక సమాచారం

అంశంసమాధానం
ISRO పూర్తి పేరుIndian Space Research Organisation
తెలుగు పేరుభారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ
స్థాపన15 ఆగస్టు 1969
మునుపటి సంస్థINCOSPAR
INCOSPAR స్థాపన1962
భారత అంతరిక్ష కార్యక్రమ పితామహుడుడా. విక్రమ్ సారాభాయ్
ISRO ప్రధాన కార్యాలయంబెంగళూరు
పరిపాలనా విభాగంDepartment of Space (DoS)
ప్రధాన లక్ష్యంజాతీయ అవసరాల కోసం అంతరిక్ష సాంకేతికత అభివృద్ధి, వినియోగం

ISROను 1969లో INCOSPAR స్థానంలో ఏర్పాటు చేశారు. 1972లో Department of Space ఏర్పడి, ISRO దాని పరిధిలోకి వచ్చింది. (ISRO)


2. 👨‍🚀 ముఖ్య వ్యక్తులు

డా. విక్రమ్ సారాభాయ్

  • భారత అంతరిక్ష కార్యక్రమ పితామహుడు.
  • భారత అంతరిక్ష కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభ దశలో ముందుకు నడిపించారు.
  • Thumba Equatorial Rocket Launching Station (TERLS) ఏర్పాటులో కీలక పాత్ర పోషించారు. (ISRO)

ప్రొ. సతీష్ ధావన్

  • ISRO మాజీ ప్రముఖ చైర్మన్.
  • ఆయన కాలంలో భారత ప్రయోగ వాహన కార్యక్రమం గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందింది.

డా. వి. నారాయణన్

  • ప్రస్తుత ISRO Chairman మరియు Secretary, Department of Space.
  • 13 జనవరి 2025న బాధ్యతలు స్వీకరించారు. (ISRO)

3. 🛰️ మొదటి ఉపగ్రహాలు – తప్పక గుర్తుంచుకోవాలి

Aryabhata

  • భారతదేశపు తొలి ఉపగ్రహం.
  • ప్రయోగ తేదీ: 19 ఏప్రిల్ 1975
  • సోవియట్ యూనియన్ నుంచి ప్రయోగించారు.
  • పూర్తిగా భారతదేశంలో రూపొందించి తయారు చేశారు.
  • బరువు: 360 kg. (ISRO)

Bhaskara

  • భూ పరిశీలనకు సంబంధించిన ప్రయోగాత్మక ఉపగ్రహాలు.
  • Bhaskara-I → 1979
  • Bhaskara-II → 1981. (ISRO)

4. 🚀 భారత ప్రయోగ వాహనాలు

PSLV

Polar Satellite Launch Vehicle

  • ISRO యొక్క **“Workhorse”**గా ప్రసిద్ధి.
  • Earth Observation, Navigation తదితర ఉపగ్రహాలను వివిధ కక్ష్యల్లోకి పంపడానికి ఉపయోగిస్తారు.
  • PSLVకు అత్యధిక విజయశాతం కలిగిన ప్రయోగ వాహనాల్లో ఒకటిగా ISRO పేర్కొంటుంది. (ISRO)

GSLV

Geosynchronous Satellite Launch Vehicle

  • ప్రధానంగా భారీ కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహాలను Geosynchronous కక్ష్యలోకి పంపడానికి ఉపయోగిస్తారు.
  • స్వదేశీ Cryogenic Upper Stage ముఖ్యమైన ప్రత్యేకత.

LVM3

Launch Vehicle Mark-3

  • భారీ ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించగల భారతదేశపు తదుపరి తరం ప్రయోగ వాహనం.
  • Gaganyaan మిషన్‌కు Human-rated LVM3ను ఉపయోగించనున్నారు. (ISRO)

SSLV

Small Satellite Launch Vehicle

  • చిన్న ఉపగ్రహాలను అవసరానికి అనుగుణంగా ప్రయోగించేందుకు అభివృద్ధి చేసిన వాహనం. (ISRO)

5. 🌙 చంద్రయాన్ మిషన్లు

Chandrayaan-1

  • ప్రయోగం: 22 అక్టోబర్ 2008
  • ప్రయోగ వాహనం: PSLV-C11
  • భారతదేశపు తొలి చంద్ర మిషన్. (ISRO)

Chandrayaan-2

  • ప్రయోగం: 22 జూలై 2019
  • ప్రయోగ వాహనం: GSLV Mk III-M1
  • Orbiter విజయవంతంగా పనిచేసింది. (ISRO)

Chandrayaan-3 ⭐

  • ప్రయోగం: 14 జూలై 2023
  • ప్రయోగ వాహనం: LVM3-M4
  • 23 ఆగస్టు 2023న చంద్రుడిపై Soft Landing.
  • చంద్రుడి దక్షిణ ధ్రువ ప్రాంతానికి సమీపంలో శాస్త్రీయ ప్రయోగాలు నిర్వహించింది. (ISRO)

👉 23 ఆగస్టు = National Space Dayగా భారతదేశంలో గుర్తించబడుతుంది.


6. ☀️ Aditya-L1

  • భారతదేశపు మొదటి Solar Observatory.
  • ప్రయోగం: 2 సెప్టెంబర్ 2023
  • ప్రయోగ వాహనం: PSLV-C57
  • Sun-Earth L1 Point చుట్టూ Halo Orbitలో పనిచేస్తుంది.
  • L1 భూమి నుంచి సుమారు 15 లక్షల కి.మీ. దూరంలో ఉంటుంది.
  • ప్రధాన లక్ష్యం: సూర్యుడి Corona, Solar Wind, Solar Eruptions తదితరాలను అధ్యయనం చేయడం. (ISRO)

7. 🔴 Mars Orbiter Mission – Mangalyaan

  • భారతదేశపు తొలి అంగారక గ్రహ మిషన్.
  • ప్రయోగ వాహనం: PSLV-C25
  • ప్రయోగం: 5 నవంబర్ 2013
  • భారతదేశపు planetary exploration సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించిన కీలక మిషన్. (ISRO)

8. 👨‍🚀 Gaganyaan

  • భారతదేశపు Human Spaceflight Programme.
  • మానవులను అంతరిక్షంలోకి పంపడం ప్రధాన లక్ష్యం.
  • Human-rated LVM3 ప్రయోగ వాహనంగా గుర్తించబడింది. (ISRO)
  • TV-D1 test flight 18 అక్టోబర్ 2023న విజయవంతంగా నిర్వహించబడింది; Crew Escape System పనితీరును పరీక్షించారు. (ISRO)

9. 🏢 ముఖ్య ISRO కేంద్రాలు – పరీక్షల్లో తరచుగా అడుగుతారు

కేంద్రంప్రదేశంముఖ్య పని
ISRO HQబెంగళూరుప్రధాన కార్యాలయం
VSSCతిరువనంతపురంLaunch Vehicles
SDSC-SHARశ్రీహరికోటSpaceport / Launch Centre
URSCబెంగళూరుSatellite development
LPSCతిరువనంతపురంLiquid/Cryogenic propulsion
IPRCమహేంద్రగిరిPropulsion testing
NRSCహైదరాబాద్Remote Sensing
SACఅహ్మదాబాద్Space Applications
ISTRACబెంగళూరుTracking & Telemetry
MCFహసన్Satellite control

ISRO అధికారిక కేంద్రాల జాబితాలో ఈ కేంద్రాలు మరియు వాటి స్థానాలు ఇవ్వబడ్డాయి. (ISRO)


10. 📡 ముఖ్యమైన Satellite Systems

INSAT

  • Communication
  • Television broadcasting
  • Meteorology
  • Disaster warning వంటి సేవలకు ఉపయోగం.

IRS

Indian Remote Sensing Satellites

  • సహజ వనరుల పర్యవేక్షణ
  • వ్యవసాయం
  • భూమి వినియోగం
  • పర్యావరణ పర్యవేక్షణ వంటి వాటికి ఉపయోగపడుతుంది. (ISRO)

Navigation

భారతదేశపు స్వదేశీ satellite navigation system NavIC.


11. ⭐ అత్యంత ముఖ్యమైన One-Liners

  1. ISRO స్థాపన → 15 ఆగస్టు 1969
  2. ISRO పితామహుడు → విక్రమ్ సారాభాయ్
  3. ISRO HQ → బెంగళూరు
  4. మొదటి భారతీయ ఉపగ్రహం → Aryabhata
  5. Aryabhata ప్రయోగం → 19 ఏప్రిల్ 1975
  6. మొదటి sounding rocket ప్రయోగం → 21 నవంబర్ 1963
  7. భారత Space Programme ప్రారంభ కేంద్రం → TERLS, తుంబా
  8. PSLV → Workhorse of ISRO
  9. GSLV → Cryogenic technology
  10. LVM3 → Gaganyaanకు Human-rated launch vehicle
  11. Chandrayaan-1 → 2008
  12. Chandrayaan-3 → 2023
  13. Chandrayaan-3 Soft Landing → 23 ఆగస్టు 2023
  14. Aditya-L1 → సూర్య అధ్యయనం
  15. Aditya-L1 ప్రయోగం → 2 సెప్టెంబర్ 2023
  16. Mangalyaan → Mars Mission
  17. Gaganyaan → Human Spaceflight
  18. SDSC-SHAR → శ్రీహరికోట
  19. NRSC → హైదరాబాద్
  20. VSSC → తిరువనంతపురం
  21. ISTRAC → Tracking, Telemetry & Command
  22. LPSC → Liquid/Cryogenic Propulsion
  23. URSC → Satellite development
  24. INSAT → Communication & Meteorology
  25. IRS → Remote Sensing

Official ISRO website: ISRO అధికారిక వెబ్‌సైట్


🕷️ భారతీయ పరిశోధకుల కీలక అధ్యయనం – స్పైడర్ విషంలో యాంటీ-క్యాన్సర్ సామర్థ్యం

భారతీయ పరిశోధకుల బృందం Stegodyphus sarasinorum అనే సామాజికంగా జీవించే సాలీడు జాతి విషగ్రంథిపై సమగ్ర మాలిక్యులర్ మరియు ఫంక్షనల్ అధ్యయనం నిర్వహించింది.

🔬 ముఖ్యమైన విషయాలు

  • సాలీడు జాతి: Stegodyphus sarasinorum
  • ఇది భారత ఉపఖండంలో కనిపించే వలస జీవనం చేసే సాలీడు జాతి.
  • ఈ సాలీడు శాశ్వత కాలనీలుగా నివసిస్తూ, సామూహికంగా పట్టుపురుగుల గూళ్లు నిర్మించి, ఆహారాన్ని సహకారంతో పట్టుకుంటుంది.
  • పరిశోధకులు దీని విషగ్రంథిలోని ప్రోటీన్లు మరియు చిన్న అణువులను విశ్లేషించారు.
  • అధ్యయనంలో:
    • 31 ప్రోటీన్ భాగాలు Transcriptomic profiling ద్వారా గుర్తించారు.
    • 32 ప్రోటీన్లు Proteomic analysis ద్వారా గుర్తించారు.
    • 81 metabolites (జీవక్రియ ఉత్పత్తులు) UHPLC-MS సాంకేతికత ద్వారా గుర్తించారు.
  • ఈ metabolitesలో అమినో ఆమ్లాలు, బయోజెనిక్ అమీన్లు, ఆర్గానిక్ ఆమ్లాలు ఉన్నాయి.

🧬 క్యాన్సర్‌పై ప్రభావం

పరిశోధకులు సాలీడు విషగ్రంథి సారాన్ని Dalton’s Lymphoma Ascites (DLA) క్యాన్సర్ కణాలపై ప్రయోగశాలలో పరీక్షించారు.

  • విషగ్రంథి సారం క్యాన్సర్ కణాలపై dose-dependent cytotoxicity చూపించింది.
  • అంటే, విష సారం సాంద్రత పెరిగే కొద్దీ క్యాన్సర్ కణాలను నాశనం చేసే ప్రభావం పెరిగింది.
  • ఈ ఫలితాలు భవిష్యత్తులో కొత్త క్యాన్సర్ వ్యతిరేక ఔషధాల అభివృద్ధికి పరిశోధనా ఆధారంగా ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.

⚠️ ముఖ్యమైన గమనిక

ఈ పరిశోధన ప్రయోగశాల స్థాయి ఫలితాలను మాత్రమే చూపిస్తుంది. దీనిని ప్రస్తుతం క్యాన్సర్ చికిత్సగా పరిగణించలేము. క్లినికల్ ఉపయోగానికి ముందు మరింత విస్తృతమైన పరిశోధన, భద్రతా పరీక్షలు మరియు క్లినికల్ ధృవీకరణ అవసరం.

📚 పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యాంశాలు

సాలీడు: Stegodyphus sarasinorum
పరిశోధన రంగం: విషగ్రంథి మాలిక్యులర్ అధ్యయనం
గుర్తించిన metabolites: 81
గుర్తించిన protein components: 31
Proteomic analysis ద్వారా proteins: 32
పరీక్షించిన క్యాన్సర్ కణాలు: Dalton’s Lymphoma Ascites (DLA)
ప్రధాన ఫలితం: Dose-dependent cytotoxicity
సంభావ్య ప్రయోజనం: భవిష్యత్తులో anti-cancer drug discoveryకి lead compounds‌గా ఉపయోగపడే అవకాశం
ప్రచురణ: Scientific Reports (Springer Nature)


జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ పాత శీర్షికలు ఫాలో అవుతూ మీ ఉద్యోగ అవకాశాలు మెరుగు పరుచుకోండి

రీజనింగ్

అనాలజీ (Analogy) – ప్రశ్నలు 64–80 తెలుగులో

క్రింది ప్రశ్నలను పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే విధంగా, English పదాలకు తెలుగు అర్థం, సంబంధం మరియు సమాధానంతో..


ప్రశ్న 64

క్రింది జతల్లో మిగిలిన వాటికి భిన్నమైన సంబంధం ఉన్న జతను గుర్తించండి.

(a) Lion : Roar – సింహం : గర్జన
(b) Snake : Hiss – పాము : బుసకొట్టడం
(c) Bees : Hum – తేనెటీగలు : ఝంకారం
(d) Frog : Bleat – కప్ప : మేకలా అరవడం
(e) Dog : Bark – కుక్క : మొరగడం

✅ సమాధానం: (d) Frog : Bleat

వివరణ:
Lion → Roar, Snake → Hiss, Bees → Hum, Dog → Bark అనేవి ఆయా జంతువుల సహజ శబ్దాలు.
కప్ప శబ్దం Croak; Bleat అనేది సాధారణంగా మేక శబ్దం.


ప్రశ్న 65

(a) Death : Disease – మరణం : వ్యాధి
(b) Milk : Butter – పాలు : వెన్న
(c) Grape : Wine – ద్రాక్ష : వైన్
(d) Water : Electricity – నీరు : విద్యుత్

✅ సమాధానం: (a) Death : Disease

వివరణ:
Milk → Butter, Grape → Wine, Water → Electricity అనేవి ముడి పదార్థం → దాని నుంచి ఉత్పత్తి అనే సంబంధాన్ని సూచిస్తున్నాయి.

కానీ Disease → Death అనేది కారణం → ఫలితం. ప్రశ్నలో Death → Disease అని వ్యతిరేక క్రమంలో ఉంది.


ప్రశ్న 66

(a) Pen : Stationery – పెన్ : స్టేషనరీ వస్తువు
(b) Earth : Moon – భూమి : చంద్రుడు
(c) Sun : Star – సూర్యుడు : నక్షత్రం
(d) Painter : Artist – చిత్రకారుడు : కళాకారుడు

✅ సమాధానం: (b) Earth : Moon

వివరణ:
Pen → Stationeryలో ఒక రకం
Sun → Starలో ఒక రకం
Painter → Artistలో ఒక రకం

కానీ Moon అనేది Earth యొక్క ఉపగ్రహం; అది Earth యొక్క వర్గం కాదు.


ప్రశ్న 67

(a) Circle : Arc – వృత్తం : చాప
(b) Line : Dot – రేఖ : బిందువు
(c) Hexagon : Angle – షడ్భుజి : కోణం
(d) Square : Line – చతురస్రం : రేఖ

✅ సమాధానం: (b) Line : Dot

వివరణ:
Circle → Arc, Hexagon → Angle, Square → Line అనేవి ఆకృతిలోని ముఖ్యమైన భాగాలను సూచిస్తాయి.
Line → Dot సంబంధం మిగిలిన వాటితో పోలిస్తే భిన్నంగా ఉంటుంది.


ప్రశ్న 68

(a) Captain : Team – కెప్టెన్ : జట్టు
(b) Boss : Gang – బాస్ : గుంపు
(c) Prime Minister : Cabinet – ప్రధానమంత్రి : మంత్రివర్గం
(d) Artist : Troupe – కళాకారుడు : కళాబృందం

✅ సమాధానం: (d) Artist : Troupe

వివరణ:
Captain → Teamకు నాయకుడు
Boss → Gangకు నాయకుడు
Prime Minister → Cabinetకు నాయకుడు

కానీ Artist అనేది Troupeలో ఒక సభ్యుడు, నాయకుడు అని తప్పనిసరి కాదు.


ప్రశ్న 69

(a) Apple : Jam – ఆపిల్ : జామ్
(b) Lemon : Citrus – నిమ్మకాయ : సిట్రస్
(c) Orange : Squash – నారింజ : స్క్వాష్
(d) Tomato : Puree – టమాటా : ప్యూరీ

✅ సమాధానం: (b) Lemon : Citrus

వివరణ:
Apple → Jam, Orange → Squash, Tomato → Puree అనేవి పండు/కూరగాయ → దాని నుంచి తయారయ్యే ఉత్పత్తి సంబంధం.

కానీ Lemon → Citrus అనేది వస్తువు → వర్గం సంబంధం.


ప్రశ్న 70

(a) Cow : Fodder – ఆవు : పశుగ్రాసం
(b) Crow : Carrion – కాకి : మృత జంతువు
(c) Poultry : Farm – కోళ్లు : ఫారం
(d) Vulture : Prey – రాబందు : ఆహారం

✅ సమాధానం: (c) Poultry : Farm

వివరణ:
Cow → Fodder, Crow → Carrion, Vulture → Prey అనేవి జంతువు → ఆహారం సంబంధాన్ని సూచిస్తాయి.

కానీ Poultry → Farm అనేది జంతువు/పక్షులు → నివాస/పెంపకం ప్రదేశం.


ప్రశ్న 71

(a) Gold : Ornaments – బంగారం : ఆభరణాలు
(b) Pitcher : Pottery – కూజా : మట్టి పాత్రల తయారీ
(c) Twigs : Nest – కొమ్మలు : గూడు
(d) Wood : Furniture – కలప : ఫర్నిచర్

✅ సమాధానం: (b) Pitcher : Pottery

వివరణ:
Gold → Ornaments
Twigs → Nest
Wood → Furniture

ఇవన్నీ ముడి పదార్థం → తయారైన వస్తువు సంబంధాలు.

కానీ Pitcher → Potteryలో కూజా అనేది potteryతో తయారైన వస్తువు. క్రమం తయారైన వస్తువు → పదార్థం/కళగా ఉంది.


ప్రశ్న 72

(a) Flag : Flagship – జెండా : ఫ్లాగ్‌షిప్
(b) Court : Courtship – కోర్టు : కోర్ట్‌షిప్
(c) War : Worship – యుద్ధం : పూజ
(d) Friend : Friendship – స్నేహితుడు : స్నేహబంధం

✅ సమాధానం: (c) War : Worship

వివరణ:
Flag + Ship = Flagship
Court + Ship = Courtship
Friend + Ship = Friendship

కానీ War + Ship = Warship, Worship కాదు.


ప్రశ్న 73

(a) Tree : Stem – చెట్టు : కాండం
(b) Face : Eye – ముఖం : కన్ను
(c) Chair : Sofa – కుర్చీ : సోఫా
(d) Plant : Flower – మొక్క : పువ్వు

✅ సమాధానం: (c) Chair : Sofa

వివరణ:
Tree → Stem, Face → Eye, Plant → Flower అనేవి మొత్తం → దానిలోని భాగం సంబంధాలు.

కానీ Chair మరియు Sofa రెండూ ఫర్నిచర్ రకాలు; ఒకటి మరొకదానికి భాగం కాదు.


ప్రశ్న 74

(a) Lion : Fox – సింహం : నక్క
(b) Dog : Cat – కుక్క : పిల్లి
(c) Crow : Cuckoo – కాకి : కోకిల
(d) Chief Minister : MLA
(e) Husband : Wife – భర్త : భార్య

సమాధానం: (d ) Chief Minister : MLA

⚠️వివరణ : d లో తప్పించి తక్కిన వాటిలో పురుష ,స్త్రీ ఉన్నాయు


ప్రశ్న 75

(a) Needle : Prick – సూది : గుచ్చడం
(b) Gun : Fire – తుపాకీ : కాల్చడం
(c) Auger : Bore – డ్రిల్ పరికరం : రంధ్రం చేయడం
(d) Chisel : Carve – ఉలి : చెక్కడం

సంబంధం: పరికరం → దాని ద్వారా చేసే చర్య

  • Needle → Prick
  • Gun → Fire
  • Auger → Bore
  • Chisel → Carve

సమాధానం: (a ) Needle : Prick

👉 Needle : Prick తప్పించి, తక్కినవి పరికరం మరియు అది చేసే పని తెలియజేస్తున్నాయి .


ప్రశ్న 76

(a) Chandragupta : Mauryan – చంద్రగుప్తుడు : మౌర్య
(b) Babar : Mughal – బాబర్ : మొఘల్
(c) Kanishka : Kushan – కనిష్కుడు : కుషాణ
(d) Mahavira : Jainism – మహావీరుడు : జైనమతం

✅ సమాధానం: (d) Mahavira : Jainism

వివరణ:
Chandragupta → Mauryan Dynasty
Babar → Mughal Dynasty
Kanishka → Kushan Dynasty

ఇవి పాలకుడు → రాజవంశం సంబంధాలు.

Mahavira → Jainism అనేది వ్యక్తి → మతం సంబంధం.


ప్రశ్న 77

(a) Principal : School – ప్రధానోపాధ్యాయుడు : పాఠశాల
(b) Soldier : Battalion – సైనికుడు : బెటాలియన్
(c) Artist : Troupe – కళాకారుడు : కళాబృందం
(d) Singer : Chorus – గాయకుడు : గాయక బృందం

✅ సమాధానం: (a) Principal : School

వివరణ:
Soldier → Battalionలో సభ్యుడు
Artist → Troupeలో సభ్యుడు
Singer → Chorusలో సభ్యుడు

కానీ Principal → Schoolకు అధిపతి/నిర్వాహకుడు.


ప్రశ్న 78

(a) Stale : Fresh – పాతబడిన : తాజా
(b) Truth : Lie – నిజం : అబద్ధం
(c) Slow : Sluggish – నెమ్మదైన : మందకొడిగా ఉన్న
(d) Teach : Learn – బోధించు : నేర్చుకో
(e) Kind : Cruel – దయగల : క్రూరమైన

✅ సమాధానం: (c) Slow : Sluggish

వివరణ:
Stale ↔ Fresh = వ్యతిరేక పదాలు
Truth ↔ Lie = వ్యతిరేక భావాలు
Teach ↔ Learn = పరస్పర వ్యతిరేక చర్యలు
Kind ↔ Cruel = వ్యతిరేక పదాలు

కానీ Slow మరియు Sluggish దాదాపు పర్యాయపదాలు.


ప్రశ్న 79

(a) Cockroach : Antennae – బొద్దింక : శృంగికలు
(b) Lizard : Flagella – బల్లి : ఫ్లాజెల్లా
(c) Hydra : Tentacles – హైడ్రా : స్పర్శకాలు
(d) Plasmodium : Cilia – ప్లాస్మోడియం : సీలియా

✅ సమాధానం: (b) Lizard : Flagella

వివరణ:
Cockroachకు antennae ఉంటాయి.
Hydraకు tentacles ఉంటాయి.

కానీ బల్లికి flagella ఉండవు. Flagella అనేవి కొన్ని సూక్ష్మజీవులు/కణాలలో కనిపించే చలన నిర్మాణాలు.


ప్రశ్న 80

(a) Social Science : Physics – సాంఘిక శాస్త్రం : భౌతిక శాస్త్రం
(b) Mathematics : Algebra – గణితం : బీజగణితం
(c) University : Harvard – విశ్వవిద్యాలయం : హార్వర్డ్
(d) Fruits : Banana – పండ్లు : అరటిపండు

✅ సమాధానం: (a) Social Science : Physics

వివరణ:
Mathematics → Algebra = గణితంలోని ఒక విభాగం
University → Harvard = విశ్వవిద్యాలయానికి ఉదాహరణ
Fruits → Banana = పండ్లలో ఒక రకం

కానీ Physics సాంఘిక శాస్త్రంలోని విభాగం కాదు. Physics అనేది భౌతిక/ప్రకృతి శాస్త్రంకు చెందినది.


🔑 Q64–80 సమాధానాల రివిజన్ పట్టిక

ప్రశ్నసమాధానంప్రధాన సంబంధం
64Dజంతువు–శబ్దం
65Aకారణం–ఫలితం / ఉత్పత్తి
66Bవర్గం–ఉదాహరణ
67Bఆకృతి–భాగం
68Dనాయకుడు–సమూహం
69Bముడి పదార్థం–ఉత్పత్తి
70Cజంతువు–ఆహారం
71Bపదార్థం–ఉత్పత్తి
72Cపదానికి “Ship” జోడింపు
73Cమొత్తం–భాగం
74Dలింగం
75A పరికరం–చర్య
76Dవ్యక్తి–మతం
77Aఅధికారి–సంస్థ
78Cపర్యాయపదం vs వ్యతిరేక పదం
79Bజీవి–శరీర నిర్మాణం
80Aవర్గం–ఉదాహరణ

🎯 పరీక్షలో Analogy ప్రశ్నలను పరిష్కరించే సూత్రం

మొదటి జతలో ఉన్న సంబంధాన్ని గుర్తించండి → అదే సంబంధాన్ని మిగిలిన జతలకు వర్తింపజేయండి → సంబంధం సరిపోని జతను ఎంచుకోండి.

ఉదాహరణ:
Milk → Butter = ముడి పదార్థం → ఉత్పత్తి
Grape → Wine = ముడి పదార్థం → ఉత్పత్తి
Water → Electricity = వనరు → ఉత్పత్తి
కాబట్టి Death → Disease మాత్రం అదే క్రమంలో లేదు.


ఇంగ్షీషు

Phrasal Verbs 41–60 – తెలుగు అర్థాలు + Practice Questions


41. TAKE OFF

తెలుగు అర్థాలు:

  • బయలుదేరు / తొలగించు
  • విమానం గాల్లోకి ఎగరడం
  • దుస్తులు విప్పడం

Question 1

The plane will ______ at 6 a.m.

A) take back
B) take off
C) take out
D) take over

Answer: B) take off

వివరణ: విమానం గాల్లోకి ఎగరడాన్ని take off అంటారు. కాబట్టి సరైన సమాధానం B.

Question 2

Please ______ your shoes before entering the room.

A) take off
B) take on
C) take after
D) take up

Answer: A) take off

వివరణ: దుస్తులు లేదా చెప్పులు విప్పడం/తొలగించడం అనే అర్థంలో take off ఉపయోగిస్తారు.


42. GO OFF

తెలుగు అర్థాలు:

  • అలారం మోగడం
  • పేలడం
  • చెడిపోవడం
  • వెళ్లిపోవడం

Question 1

The alarm clock ______ at 5 a.m.

A) went off
B) went on
C) went in
D) went over

Answer: A) went off

వివరణ: అలారం మోగింది అనే అర్థంలో went off సరైనది.

Question 2

The milk has ______, so don’t drink it.

A) gone on
B) gone off
C) gone in
D) gone up

Answer: B) gone off

వివరణ: ఆహారం లేదా పాలు చెడిపోయినప్పుడు go off ఉపయోగిస్తారు.


43. BRING ABOUT

తెలుగు అర్థం: కలిగించు / సంభవించేలా చేయు

Question 1

The new law may ______ major changes.

A) bring about
B) bring back
C) bring in
D) bring down

Answer: A) bring about

వివరణ: ఒక మార్పు లేదా పరిస్థితి సంభవించేలా చేయడం bring about.

Question 2

Hard work can ______ success.

A) bring out
B) bring about
C) bring up
D) bring back

Answer: B) bring about

వివరణ: కష్టపడి పనిచేయడం విజయాన్ని కలిగించగలదు. అందుకే bring about.


44. GO IN

తెలుగు అర్థం: లోపలికి వెళ్లడం

Question 1

Please ______ and wait for the doctor.

A) go out
B) go off
C) go in
D) go over

Answer: C) go in

వివరణ: లోపలికి వెళ్లడం అనే అర్థంలో go in ఉపయోగిస్తారు.

Question 2

It was raining, so we decided to ______ the house.

A) go in
B) go down
C) go off
D) go round

Answer: A) go in

వివరణ: వర్షం కారణంగా ఇంటి లోపలికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నారు. కాబట్టి go in.


45. SET OFF

తెలుగు అర్థాలు:

  • ప్రయాణం ప్రారంభించు
  • బయలుదేరు
  • పేల్చు/ప్రేరేపించు

Question 1

We will ______ for Hyderabad tomorrow morning.

A) set off
B) set back
C) set up
D) set in

Answer: A) set off

వివరణ: ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించడం/బయలుదేరడం set off.

Question 2

They ______ early to reach the station on time.

A) set out
B) set off
C) set down
D) set back

Answer: B) set off

వివరణ: సమయానికి స్టేషన్ చేరుకోవడానికి వారు త్వరగా బయలుదేరారు. కాబట్టి set off.


46. PUT OUT

తెలుగు అర్థాలు:

  • మంట ఆర్పు
  • బయట పెట్టు / ప్రచురించు
  • ఇబ్బంది పెట్టు

Question 1

The firefighters quickly ______ the fire.

A) put on
B) put off
C) put out
D) put up

Answer: C) put out

వివరణ: మంటను ఆర్పడం = put out the fire.

Question 2

Please ______ the candle before you leave.

A) put out
B) put back
C) put in
D) put on

Answer: A) put out

వివరణ: కొవ్వొత్తి మంటను ఆర్పడం కోసం put out ఉపయోగిస్తారు.


47. LOOK OUT

తెలుగు అర్థం: జాగ్రత్తగా ఉండు / ప్రమాదాన్ని గమనించు

Question 1

______! A car is coming.

A) Look after
B) Look out
C) Look up
D) Look for

Answer: B) Look out

వివరణ: ప్రమాదం గురించి హెచ్చరించడానికి Look out! అంటే “జాగ్రత్త!” అని అర్థం.

Question 2

You should ______ for slippery roads.

A) look out
B) look into
C) look up
D) look after

Answer: A) look out

వివరణ: జారే రోడ్ల విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండాలి. అందుకే look out.


48. TAKE BACK

తెలుగు అర్థాలు:

  • తిరిగి తీసుకో
  • చెప్పిన మాటను వెనక్కి తీసుకో
  • తిరిగి స్వీకరించు

Question 1

I am sorry. I ______ what I said.

A) take over
B) take up
C) take back
D) take off

Answer: C) take back

వివరణ: చెప్పిన మాటను వెనక్కి తీసుకోవడం = take back.

Question 2

The shop agreed to ______ the defective product.

A) take back
B) take off
C) take after
D) take down

Answer: A) take back

వివరణ: లోపం ఉన్న వస్తువును తిరిగి స్వీకరించడం take back.


49. HOLD UP

తెలుగు అర్థాలు:

  • ఆలస్యం చేయు
  • అడ్డుకోవడం
  • పైకి పట్టుకోవడం

Question 1

The heavy traffic ______ us for an hour.

A) held out
B) held up
C) held on
D) held back

Answer: B) held up

వివరణ: ట్రాఫిక్ వల్ల మన ప్రయాణం ఆలస్యమైంది. కాబట్టి held up.

Question 2

Sorry I am late. I was ______ by the traffic.

A) held out
B) held up
C) held on
D) held over

Answer: B) held up

వివరణ: ట్రాఫిక్ కారణంగా ఆలస్యం కావడం = be held up.


50. GET DOWN

తెలుగు అర్థాలు:

  • కిందికి దిగు
  • నిరుత్సాహపరచు
  • రాయడం ప్రారంభించు

Question 1

Please ______ from the bus carefully.

A) get up
B) get down
C) get in
D) get over

Answer: B) get down

వివరణ: బస్సు నుంచి కిందికి దిగడం అనే అర్థంలో get down.

Question 2

Don’t let failure ______ you.

A) get down
B) get in
C) get on
D) get out

Answer: A) get down

వివరణ: వైఫల్యం నిన్ను నిరుత్సాహపరచనివ్వకు అనే అర్థంలో get down.


51. HOLD OUT

తెలుగు అర్థాలు:

  • ప్రతిఘటించు / లొంగకుండా ఉండు
  • ఎక్కువకాలం కొనసాగు
  • అందించు / ముందుకు చాపు

Question 1

The soldiers decided to ______ until help arrived.

A) hold out
B) hold up
C) hold on
D) hold back

Answer: A) hold out

వివరణ: సహాయం వచ్చే వరకు లొంగకుండా ప్రతిఘటించడం = hold out.

Question 2

How long can we ______ without food?

A) hold on
B) hold out
C) hold up
D) hold back

Answer: B) hold out

వివరణ: ఒక పరిస్థితిలో ఎంతకాలం కొనసాగగలగడం/తట్టుకోగలగడం అనే అర్థంలో hold out.


52. PUT ON

తెలుగు అర్థాలు:

  • దుస్తులు ధరించు
  • ఆన్ చేయు
  • కార్యక్రమం నిర్వహించు

Question 1

Please ______ your coat before going outside.

A) put off
B) put out
C) put on
D) put back

Answer: C) put on

వివరణ: దుస్తులు ధరించడం = put on.

Question 2

She ______ the lights before entering the room.

A) put off
B) put on
C) put back
D) put out

Answer: B) put on

వివరణ: లైట్లను ఆన్ చేయడం అనే అర్థంలో కూడా put on ఉపయోగించవచ్చు.


53. BRING OUT

తెలుగు అర్థాలు:

  • విడుదల చేయు
  • బయటకు తీసుకురా
  • వెలుగులోకి తీసుకురా

Question 1

The company will ______ a new mobile phone next month.

A) bring out
B) bring back
C) bring down
D) bring up

Answer: A) bring out

వివరణ: కొత్త ఉత్పత్తిని విడుదల చేయడం = bring out.

Question 2

The investigation ______ the truth.

A) brought about
B) brought out
C) brought in
D) brought back

Answer: B) brought out

వివరణ: దర్యాప్తు నిజాన్ని వెలుగులోకి తీసుకువచ్చింది. కాబట్టి brought out.


54. MOVE ON

తెలుగు అర్థాలు:

  • ముందుకు సాగు
  • ఒక విషయం నుంచి మరొకదానికి వెళ్లడం
  • గతాన్ని వదిలి ముందుకు సాగడం

Question 1

After finishing this chapter, we will ______ to the next one.

A) move on
B) move back
C) move out
D) move off

Answer: A) move on

వివరణ: ఒక అంశాన్ని పూర్తి చేసి తదుపరి అంశానికి ముందుకు వెళ్లడం = move on.

Question 2

You should forget the past and ______.

A) move on
B) move in
C) move back
D) move out

Answer: A) move on

వివరణ: గతాన్ని మర్చిపోయి జీవితంలో ముందుకు సాగడం = move on.


55. TURN BACK

తెలుగు అర్థాలు:

  • వెనక్కి తిరుగు
  • తిరిగి వెళ్లడం

Question 1

The road was blocked, so we had to ______.

A) turn on
B) turn back
C) turn up
D) turn out

Answer: B) turn back

వివరణ: రోడ్డు మూసివేయబడటంతో మనం వెనక్కి తిరగాల్సి వచ్చింది.

Question 2

It became dark, so the hikers decided to ______.

A) turn back
B) turn in
C) turn up
D) turn over

Answer: A) turn back

వివరణ: చీకటి పడటంతో వారు తిరిగి వెనక్కి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నారు.


56. PUT BACK

తెలుగు అర్థాలు:

  • తిరిగి అదే స్థానంలో పెట్టు
  • వాయిదా వేయు

Question 1

Please ______ the book after reading it.

A) put on
B) put out
C) put back
D) put off

Answer: C) put back

వివరణ: పుస్తకాన్ని చదివిన తరువాత తిరిగి అదే స్థానంలో పెట్టడం = put back.

Question 2

The meeting was ______ until Monday.

A) put on
B) put back
C) put out
D) put in

Answer: B) put back

వివరణ: సమావేశాన్ని మరొక తేదీకి వాయిదా వేయడం అనే అర్థంలో put back ఉపయోగించారు.


57. GO ROUND

తెలుగు అర్థాలు:

  • చుట్టూ తిరుగు
  • అందరికీ సరిపడేంత ఉండటం
  • ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాపించడం

Question 1

There isn’t enough food to ______.

A) go round
B) go off
C) go in
D) go down

Answer: A) go round

వివరణ: అందరికీ సరిపడేంత ఆహారం లేకపోవడం అనే సందర్భంలో go round = అందరికీ సరిపోవడం.

Question 2

A strange story is ______ the village.

A) going in
B) going round
C) going off
D) going down

Answer: B) going round

వివరణ: ఒక వార్త/కథ ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాపించడం = go round.


58. BREAK UP

తెలుగు అర్థాలు:

  • విడిపోవడం
  • సంబంధాన్ని ముగించు
  • సమావేశం/తరగతి ముగియడం
  • చిన్న ముక్కలుగా చేయడం

Question 1

The couple decided to ______ after five years.

A) break down
B) break out
C) break up
D) break in

Answer: C) break up

వివరణ: ప్రేమ సంబంధం లేదా వివాహ సంబంధం ముగియడాన్ని break up అంటారు.

Question 2

The school will ______ for the summer holidays next week.

A) break up
B) break down
C) break into
D) break out

Answer: A) break up

వివరణ: పాఠశాల/తరగతులు కొంతకాలం ముగిసి సెలవులు ప్రారంభమయ్యే సందర్భంలో break up ఉపయోగిస్తారు.


59. COME ALONG

తెలుగు అర్థాలు:

  • వెంట రా
  • తోడుగా రా
  • అభివృద్ధి చెందు / పురోగతి సాధించు

Question 1

We are going to the market. Would you like to ______?

A) come along
B) come down
C) come off
D) come over

Answer: A) come along

వివరణ: “మాతో పాటు వస్తావా?” అనే అర్థంలో come along.

Question 2

How is your new project ______?

A) coming along
B) coming off
C) coming down
D) coming back

Answer: A) coming along

వివరణ: ప్రాజెక్ట్ ఎలా పురోగతి చెందుతోంది? అనే అర్థంలో come along ఉపయోగిస్తారు.


60. SIT UP

తెలుగు అర్థాలు:

  • నిటారుగా కూర్చో
  • నిద్రపోకుండా మేల్కొని ఉండు

Question 1

The teacher asked the students to ______ straight.

A) sit down
B) sit up
C) sit in
D) sit out

Answer: B) sit up

వివరణ: నిటారుగా కూర్చోవడం = sit up.

Question 2

I had to ______ late to finish my work.

A) sit down
B) sit out
C) sit up
D) sit in

Answer: C) sit up

వివరణ: రాత్రి నిద్రపోకుండా మేల్కొని ఉండటం అనే అర్థంలో sit up.


🔑 41–60 Quick Revision

No.Phrasal Verbతెలుగు అర్థం
41Take offబయలుదేరు / విప్పు / విమానం ఎగరు
42Go offఅలారం మోగు / చెడిపోవు
43Bring aboutకలిగించు / సంభవించేలా చేయు
44Go inలోపలికి వెళ్లు
45Set offప్రయాణం ప్రారంభించు / బయలుదేరు
46Put outమంట ఆర్పు
47Look outజాగ్రత్తగా ఉండు
48Take backవెనక్కి తీసుకో / మాటను ఉపసంహరించు
49Hold upఆలస్యం చేయు / అడ్డుకో
50Get downకిందికి దిగు / నిరుత్సాహపరచు
51Hold outప్రతిఘటించు / తట్టుకో
52Put onధరించు / ఆన్ చేయు
53Bring outవిడుదల చేయు / వెలుగులోకి తేడు
54Move onముందుకు సాగు
55Turn backవెనక్కి తిరుగు
56Put backతిరిగి పెట్టు / వాయిదా వేయు
57Go roundచుట్టూ తిరుగు / అందరికీ సరిపోవు
58Break upవిడిపోవు / ముగించు
59Come alongవెంట రా / పురోగతి సాధించు
60Sit upనిటారుగా కూర్చో / మేల్కొని ఉండు

🎯 Exam Tip

Phrasal Verbs‌ను గుర్తుంచుకోవడానికి ఒక్క తెలుగు అర్థం మాత్రమే కాకుండా sentence context కూడా గుర్తుంచుకోండి. ఉదాహరణకు:

  • Take offThe plane took off. → విమానం ఎగిరింది.
  • Put onPut on your shoes. → చెప్పులు వేసుకో.
  • Put outPut out the fire. → మంటను ఆర్పు.
  • Bring outThe company brought out a new product. → కంపెనీ కొత్త ఉత్పత్తిని విడుదల చేసింది.
  • Break upThey broke up. → వారు విడిపోయారు.

ఇలా Phrasal Verb + English sentence + తెలుగు అర్థం కలిపి చదివితే competitive examsలో fill-in-the-blanks ప్రశ్నలను వేగంగా గుర్తించగలరు.


క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్

LCM & Fractions – Problems in English + Telugu.


Problem 1 – Same Remainder

English:
Find the least number which, when divided by 6, 7, 8, 9 and 12, leaves the same remainder in each case.

తెలుగు:
6, 7, 8, 9 మరియు 12లతో భాగించినప్పుడు ప్రతి సందర్భంలో ఒకే శేషం వచ్చే అతి చిన్న సంఖ్యను కనుగొనండి.

Solution / పరిష్కారం:

ముందుగా 6, 7, 8, 9, 12ల LCM కనుగొందాం.LCM(6,7,8,9,12)=504LCM(6,7,8,9,12)=504

ప్రతి సందర్భంలో ఒకే శేషం రావడానికి, అతి చిన్న సంఖ్య:504+1=505504+1=505

✅ Answer: 505

తెలుగు వివరణ:
ఒకే శేషం వచ్చే సందర్భంలో, ఇచ్చిన భాగహారాల LCMకి శేషాన్ని కలపాలి. ఇక్కడ శేషం 1గా తీసుకుంటే 504 + 1 = 505.


Problem 2 – Remainder

English:
When 200 is divided by a positive integer xx, the remainder is 8. How many possible values of xx are there?

తెలుగు:
200ను ఒక ధన పూర్ణసంఖ్య xxతో భాగించినప్పుడు శేషం 8 వస్తుంది. xxకి ఎన్ని సాధ్యమైన విలువలు ఉన్నాయి?

Solution / పరిష్కారం:

భాజ్యం − శేషం:2008=192200-8=192

కాబట్టి 192, xతో పూర్తిగా భాగించబడాలి.

192 యొక్క భాజకాలు:

1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 16, 24, 32, 48, 64, 96, 192

శేషం 8 కాబట్టి:x>8x>8

అందువల్ల సాధ్యమైన xx విలువలు:

12, 16, 24, 32, 48, 64, 96, 192

మొత్తం:8\boxed{8}

✅ Answer: 8

తెలుగు వివరణ:
శేషం 8 కాబట్టి భాగహారం తప్పనిసరిగా 8 కంటే ఎక్కువగా ఉండాలి. 192 యొక్క 8 కంటే పెద్ద భాజకాలను తీసుకుంటే మొత్తం 8 విలువలు వస్తాయి.


Problem 3 – Four-Digit Number

English:
Let xx be the least four-digit number which, when divided by 2, 3, 4, 5, 6 and 7, leaves a remainder of 1 in each case. If xx lies between 2000 and 2500, what is the sum of the digits of xx?

తెలుగు:
2, 3, 4, 5, 6 మరియు 7లతో భాగించినప్పుడు ప్రతిసారీ 1 శేషం వచ్చే నాలుగు అంకెలలో అతి చిన్న సంఖ్య xx. xx విలువ 2000 మరియు 2500 మధ్య ఉంటే, దాని అంకెల మొత్తం ఎంత?

Solution / పరిష్కారం:

ముందుగా LCM:LCM(2,3,4,5,6,7)=420LCM(2,3,4,5,6,7)=420

ప్రతిసారీ శేషం 1 కాబట్టి:x=420k+1x=420k+1

2000–2500 మధ్య పరిశీలిద్దాం.420×4+1=1681420\times4+1=1681

ఇది 2000 కంటే తక్కువ.420×5+1=2101420\times5+1=2101

ఇది 2000 మరియు 2500 మధ్య ఉంది.

కాబట్టి:x=2101x=2101

అంకెల మొత్తం:2+1+0+1=42+1+0+1=4

✅ Answer: 4

తెలుగు వివరణ:
ఇచ్చిన సంఖ్యల LCM 420. శేషం 1 కాబట్టి 420k+1420k+1 రూపంలో సంఖ్య ఉండాలి. 2000–2500 మధ్య సరిపోయే సంఖ్య 2101. దాని అంకెల మొత్తం 4.


Problem 4 – Traffic Lights

English:
Three traffic lights change at intervals of 48 seconds, 72 seconds and 108 seconds respectively. If they change simultaneously now, after how many seconds will they change simultaneously again?

తెలుగు:
మూడు ట్రాఫిక్ లైట్లు వరుసగా 48, 72 మరియు 108 సెకన్ల వ్యవధిలో మారుతాయి. అవి ఇప్పుడు ఒకేసారి మారితే, మళ్లీ ఎన్ని సెకన్ల తర్వాత ఒకేసారి మారతాయి?

Solution / పరిష్కారం:

మూడు లైట్లు మళ్లీ ఒకేసారి మారే సమయాన్ని కనుగొనడానికి LCM తీసుకోవాలి.LCM(48,72,108)LCM(48,72,108)48=24×348=2^4\times372=23×3272=2^3\times3^2108=22×33108=2^2\times3^3

అందువల్ల:LCM=24×33LCM=2^4\times3^3=16×27=432=16\times27=432

✅ Answer: 432 seconds

అంటే:432=7 minutes 12 seconds432=7\text{ minutes }12\text{ seconds}

తెలుగు వివరణ:
వేర్వేరు వ్యవధుల్లో జరిగే సంఘటనలు మళ్లీ ఒకేసారి ఎప్పుడు జరుగుతాయో తెలుసుకోవడానికి LCM ఉపయోగించాలి. కాబట్టి మూడు లైట్లు 432 సెకన్ల తర్వాత, అంటే 7 నిమిషాల 12 సెకన్ల తర్వాత మళ్లీ ఒకేసారి మారతాయి.


Problem 5 – Arrange Fractions

English:
Arrange the following fractions in ascending order:1718,3136,4345,5960\frac{17}{18},\frac{31}{36},\frac{43}{45},\frac{59}{60}

తెలుగు:
క్రింది భిన్నాలను ఆరోహణ క్రమంలో (చిన్నది → పెద్దది) అమర్చండి.1718,3136,4345,5960\frac{17}{18},\frac{31}{36},\frac{43}{45},\frac{59}{60}

Solution / పరిష్కారం:

హారాలు:

18, 36, 45, 60

వీటి LCM:LCM=180LCM=180

అన్నింటినీ 180 హారంగా మార్చుదాం.1718=170180\frac{17}{18}=\frac{170}{180}3136=155180\frac{31}{36}=\frac{155}{180}4345=172180\frac{43}{45}=\frac{172}{180}5960=177180\frac{59}{60}=\frac{177}{180}

ఇప్పుడు లవాలను పోల్చితే:155<170<172<177155<170<172<177

కాబట్టి:3136<1718<4345<5960\boxed{ \frac{31}{36} < \frac{17}{18} < \frac{43}{45} < \frac{59}{60} }

✅ Answer:

31/36 < 17/18 < 43/45 < 59/60

తెలుగు వివరణ:
హారాలు వేర్వేరుగా ఉన్నందున ముందుగా వాటి LCM తీసుకుని 180ను సాధారణ హారంగా మార్చాం. తరువాత లవాలను పోల్చితే 155, 170, 172, 177 అనే క్రమం వచ్చింది. అందువల్ల అదే క్రమంలో భిన్నాలను అమర్చాలి.


🔑 ఈ 5 Problems ద్వారా నేర్చుకోవాల్సిన Shortcuts

ప్రశ్న రకంఉపయోగించాల్సిన పద్ధతి
Same remainderLCM + Remainder
Given dividend & remainderDividend − Remainder
Number in a given rangeLCM × kk + Remainder
Events occurring togetherLCM
Fractions comparisonLCM of denominators → Common denominator

🎯 ముఖ్యమైన సూత్రం

ఒకే శేషం:N=LCM+r\boxed{N=LCM+r}

నిర్దిష్ట శేషం rr ఉన్నప్పుడు:N=LCM×k+r\boxed{N=LCM\times k+r}

ఒకే సమయంలో మళ్లీ జరిగే సంఘటనలు:LCM\boxed{\text{LCM}}

భిన్నాలను పోల్చడం:LCM of denominators → Common denominator → Compare numerators\boxed{\text{LCM of denominators → Common denominator → Compare numerators}}


జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ ఫాలో అవ్వండి – ప్రభుత్వ ఉద్యోగం సాధించండి

ఎంప్లాయ్మెంట్ న్యూస్ వీక్లీలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి

అప్లై చెయ్యడానికి చివరిరోజు దగ్గర పడుతున్న ఉద్యోగాల వివరాలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి


CA, CS, CMA మధ్య తేడాలు – విద్యార్థులకు ముఖ్య సమాచారం

కామర్స్ విద్యార్థులు 12వ తరగతి లేదా గ్రాడ్యుయేషన్ తర్వాత కెరీర్ ఎంపికలో తరచుగా CA, CS, CMA కోర్సుల మధ్య అయోమయానికి గురవుతారు. ఈ మూడు వృత్తులు ప్రతిష్టాత్మకమైనవే అయినప్పటికీ, వాటి బాధ్యతలు, పని విధానం, కెరీర్ అవకాశాలు, జీతాలు వేర్వేరుగా ఉంటాయి.

📊 CA, CS, CMA – ఒక చూపులో

అంశంCACSCMA
పూర్తి పేరుChartered AccountantCompany SecretaryCost and Management Accountant
ప్రధాన పనిఅకౌంటింగ్, ఆడిటింగ్, పన్నులుకంపెనీ చట్టాలు, Corporate Governanceఖర్చుల నియంత్రణ, బడ్జెటింగ్
ముఖ్య బాధ్యతఆర్థిక వ్యవహారాల నిర్వహణచట్టపరమైన, నియంత్రణ అనుసరణఖర్చులు తగ్గించి లాభాలు పెంచడం
ప్రారంభ సగటు జీతం₹7–12 లక్షలు/సంవత్సరం₹5–10 లక్షలు/సంవత్సరం₹6–10 లక్షలు/సంవత్సరం
అనుభవం తర్వాత₹15–30 లక్షలు+₹12–25 లక్షలు+₹12–22 లక్షలు+

1️⃣ CA – Chartered Accountant

CA ఏం చేస్తారు?

CA ఒక సంస్థకు సంబంధించిన ఆర్థిక వ్యవహారాలను నిర్వహించే నిపుణుడు.

ప్రధాన బాధ్యతలు:

  • కంపెనీ ఖాతాల తయారీ
  • ఆడిటింగ్
  • పన్నులకు సంబంధించిన వ్యవహారాలు
  • Tax Planning
  • కంపెనీ ఆర్థిక పరిస్థితిపై సలహాలు
  • ఆదాయం, ఖర్చులు, లాభాలను విశ్లేషించడం

💰 జీతం

  • ప్రారంభంలో: సుమారు ₹7–12 లక్షలు/సంవత్సరం
  • అనుభవం తర్వాత: ₹15–30 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ

👉 CA = Accounts + Audit + Tax


2️⃣ CS – Company Secretary

CS ఏం చేస్తారు?

CS సంస్థ చట్టాలు, నియమాలు మరియు Corporate Governance ప్రకారం పనిచేసేలా చూస్తారు.

ప్రధాన బాధ్యతలు:

  • Company Law వ్యవహారాలు
  • Corporate Governance
  • Board Meetings నిర్వహణలో సహకారం
  • Board of Directors‌తో సమన్వయం
  • Legal Documentation
  • Regulatory Compliance
  • కంపెనీ మరియు ప్రభుత్వ నియంత్రణ సంస్థల మధ్య సమన్వయం

💰 జీతం

  • ప్రారంభంలో: సుమారు ₹5–10 లక్షలు/సంవత్సరం
  • అనుభవం తర్వాత: ₹12–25 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ

👉 CS = Company Law + Compliance + Corporate Governance


3️⃣ CMA – Cost and Management Accountant

CMA ఏం చేస్తారు?

CMA ప్రధానంగా కంపెనీ ఖర్చులను నియంత్రించి, లాభాలను పెంచేందుకు పనిచేస్తారు.

ప్రధాన బాధ్యతలు:

  • ఉత్పత్తి వ్యయాల విశ్లేషణ
  • Cost Control
  • Budget తయారీ
  • Financial Planning
  • ఖర్చులను తగ్గించే మార్గాల అన్వేషణ
  • వ్యాపార నిర్ణయాలకు ఆర్థిక విశ్లేషణ అందించడం

Manufacturing & Production companiesలో CMAలకు మంచి అవకాశాలు ఉంటాయి.

💰 జీతం

  • ప్రారంభంలో: సుమారు ₹6–10 లక్షలు/సంవత్సరం
  • అనుభవం తర్వాత: ₹12–22 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ

👉 CMA = Cost Control + Budgeting + Business Strategy


⭐ CA vs CS vs CMA – సులభమైన తేడా

🔵 CA

కంపెనీ డబ్బు మరియు ఖాతాలు

➡️ Accounts
➡️ Audit
➡️ Taxation
➡️ Financial Advice

🟢 CS

కంపెనీ చట్టపరమైన వ్యవహారాలు

➡️ Company Law
➡️ Compliance
➡️ Board Meetings
➡️ Corporate Governance

🟠 CMA

కంపెనీ ఖర్చులు మరియు లాభాలు

➡️ Cost Control
➡️ Budgeting
➡️ Financial Planning
➡️ Business Decisions


Leave a Reply

Discover more from ఉద్యోగ సమాచార వేదిక

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading