GK, కరంట్ అఫైర్స్, రీజనింగ్ ,ఇంగ్షీషు & క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్ బూస్టర్
బ్యాంక్ ,రైల్వే ,SSC,UPSC మొదలగు పోటీ పరీక్షలకు ప్రిపేర్ అవుతున్నారా ! మీకు కావాల్సిన సబ్జెక్టు మెటీరీయల్ మరయు ప్రాక్టీస్ టెస్టులు మీకు అందిస్తాం . ఫాలో అయితే ఉద్యోగం గ్యారంటీ
జనరల్ నాలెడ్జ్
గుప్తుల కాలం (క్రీ.శ. 319–550) – సంక్షిప్తంగా
- శ్రీ గుప్తుడు క్రీ.శ. 3వ శతాబ్దం చివరలో గుప్త వంశాన్ని స్థాపించాడు. ఆయన “మహారాజా” అనే బిరుదును ధరించాడు.
- శ్రీ గుప్తుని తరువాత ఘటోత్కచుడు పాలించాడు.
- చంద్రగుప్తుడు–I క్రీ.శ. 319లో సింహాసనాన్ని అధిష్ఠించాడు. ఆయన గుప్త రాజ్యాన్ని సామ్రాజ్య స్థాయికి తీసుకెళ్లి “మహారాజాధిరాజ” అనే బిరుదును స్వీకరించాడు.
- తరువాతి రెండు శతాబ్దాల్లో గుప్తులు ఉత్తర భారతదేశంలో విస్తారమైన, శక్తివంతమైన సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించారు.
- గుప్త సామ్రాజ్యం మౌర్య సామ్రాజ్యం అంత విస్తృతమైనది కాకపోయినా, ఉత్తర భారతదేశంలో ఎంతో ప్రభావవంతంగా ఉండేది.
- గుప్తుల కాలాన్ని భారతదేశ **“స్వర్ణయుగం (Golden Age)”**గా పరిగణిస్తారు.
- ఈ కాలంలో సాంస్కృతిక, శాస్త్రీయ, సాహిత్య రంగాల్లో విశేష అభివృద్ధి జరిగింది.
గుప్త వంశం – ముఖ్య చక్రవర్తులు & పాలనా కాలం
| పాలకుడు | పాలనా కాలం |
|---|---|
| చంద్రగుప్తుడు–I | క్రీ.శ. 319–335 |
| సముద్రగుప్తుడు | క్రీ.శ. 335–380 |
| చంద్రగుప్తుడు–II (విక్రమాదిత్య) | క్రీ.శ. 380–414 |
| కుమారగుప్తుడు–I (మహేంద్రాదిత్య) | క్రీ.శ. 415–455 |
| స్కందగుప్తుడు–I | క్రీ.శ. 455–467 |
| పురుగుప్తుడు | క్రీ.శ. 467–550 కాలంలో |
| కుమారగుప్తుడు–II | క్రీ.శ. 467–550 కాలంలో |
| బుధగుప్తుడు | క్రీ.శ. 467–550 కాలంలో |
| నరసింహగుప్తుడు | క్రీ.శ. 467–550 కాలంలో |
| కుమారగుప్తుడు–III | క్రీ.శ. 467–550 కాలంలో |
⭐ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు
- చంద్రగుప్తుడు–I → గుప్త సామ్రాజ్యానికి బలమైన పునాది.
- సముద్రగుప్తుడు → గుప్త సామ్రాజ్య విస్తరణలో ప్రముఖుడు.
- చంద్రగుప్తుడు–II → “విక్రమాదిత్య” బిరుదుతో ప్రసిద్ధి.
- కుమారగుప్తుడు–I → “మహేంద్రాదిత్య” బిరుదు.
- స్కందగుప్తుడు → గుప్త సామ్రాజ్యాన్ని బాహ్య దాడుల నుంచి కాపాడిన ప్రముఖ పాలకుడు.
- గుప్తుల కాలం భారతదేశ **“స్వర్ణయుగం”**గా ప్రసిద్ధి చెందింది.
చంద్రగుప్తుడు–II ఆస్థానంలోని నవరత్నాలు
చంద్రగుప్తుడు–II (విక్రమాదిత్య) ఆస్థానంలో **“నవరత్నాలు”**గా ప్రసిద్ధి చెందిన తొమ్మిది మంది ప్రముఖ పండితులు, శాస్త్రవేత్తలు ఉన్నారని చెబుతారు.
| నవరత్నం | రంగం | ముఖ్య రచనలు / కృషి |
|---|---|---|
| కాళిదాసు | కవి, నాటకకర్త | రఘువంశం, కుమారసంభవం, మేఘదూతం, అభిజ్ఞాన శాకుంతలం |
| అమరసింహుడు | నిఘంటు రచయిత | అమరకోశం |
| ధన్వంతరి | వైద్యుడు, వైద్యశాస్త్ర పండితుడు | నవనీతకం – వైద్య గ్రంథం |
| వరాహమిహిరుడు | ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, జ్యోతిష్యుడు | పంచసిద్ధాంతిక, బృహత్సంహిత, బృహజ్జాతకం, లఘుజాతకం |
| వరరుచి | వ్యాకరణ పండితుడు | అష్టాధ్యాయిపై వ్యాఖ్యానం / వార్తికాలు |
| ఘటకర్పరుడు | కవి, ఆధ్యాత్మిక పండితుడు | మాంత్రిక, ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలకు ప్రసిద్ధి |
| క్షపణకుడు | ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, జ్యోతిష్యుడు | ఖగోళ, జ్యోతిష్య పరిజ్ఞానంలో నైపుణ్యం |
| వేతాళభట్టుడు | పండితుడు, ఆధ్యాత్మికవేత్త | నీతిప్రదీప వంటి రచనలకు ప్రసిద్ధి |
| శంకువు | వాస్తుశిల్పి, పట్టణ ప్రణాళిక నిపుణుడు | వాస్తు, కొలతలు, నగర నిర్మాణంలో నైపుణ్యం |
⭐ పరీక్షలకు ముఖ్యమైనవి
- నవరత్నాలు → చంద్రగుప్తుడు–II (విక్రమాదిత్య) ఆస్థానం
- కాళిదాసు → కవి, నాటకకర్త
- అమరసింహుడు → అమరకోశం
- వరాహమిహిరుడు → ఖగోళశాస్త్రం & జ్యోతిష్యం
- ధన్వంతరి → వైద్యశాస్త్రం
- శంకువు → వాస్తుశిల్పం & పట్టణ ప్రణాళిక
గుప్తుల కాలం – ముఖ్య శాసనాలు
గుప్తుల చరిత్ర, వారి పాలన, విజయాలు మరియు పరిపాలన గురించి తెలుసుకోవడానికి శాసనాలు ముఖ్యమైన ఆధారాలు.
| పాలకుడు | ముఖ్య శాసనం | శాసనం ద్వారా తెలిసే విషయం |
|---|---|---|
| సముద్రగుప్తుడు | ప్రయాగ / అలహాబాద్ రాతి స్తంభ శాసనం | ప్రశస్తి (స్తుతి) – సముద్రగుప్తుని విజయాలు |
| సముద్రగుప్తుడు | ఎరాన్ రాతి స్తంభ శాసనం | ప్రశస్తి |
| సముద్రగుప్తుడు | నలందా రాగి పలక | రాజశాసనం / Royal Charter |
| చంద్రగుప్తుడు–II | మెహ్రౌలి ఇనుప స్తంభ శాసనం | ప్రశస్తి – రాజు విజయాలు, కీర్తి |
| స్కందగుప్తుడు | జునాగఢ్ రాతి శాసనం | ప్రశస్తి |
| స్కందగుప్తుడు | భిటారి స్తంభ శాసనం | ప్రశస్తి |
| బుధగుప్తుడు | ఇండోర్ రాతి స్తంభ శాసనం | రాజశాసనం – భూదానం/పరిపాలనకు సంబంధించిన ఆధారం |
| బుధగుప్తుడు | పహార్పూర్ రాగి పలక | రాజశాసనం – భూమిపై రాజ్యాధికారానికి ఆధారం |
⭐ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు
- ప్రయాగ ప్రశస్తి → సముద్రగుప్తుడు
- మెహ్రౌలి ఇనుప స్తంభం → చంద్రగుప్తుడు–II
- జునాగఢ్ శాసనం → స్కందగుప్తుడు
- భిటారి స్తంభ శాసనం → స్కందగుప్తుడు
- ఇండోర్ స్తంభ శాసనం → బుధగుప్తుడు
- పహార్పూర్ రాగి పలక → బుధగుప్తుడు
- ప్రశస్తి అంటే సాధారణంగా రాజు లేదా పాలకుని విజయాలు, గొప్పతనాన్ని ప్రశంసిస్తూ రాసిన శాసనం.
గుప్తుల కాలం – పరిపాలనా విభాగాలు & వాటి అధిపతులు
గుప్తుల పరిపాలనలో రాజ్యాన్ని వివిధ పరిపాలనా విభాగాలుగా విభజించారు.
| పరిపాలనా విభాగం | అర్థం | అధిపతి |
|---|---|---|
| భుక్తి / భోగ | ప్రావిన్స్ / రాష్ట్రం | ఉపరిక / భోగపతి |
| విషయ | జిల్లా | విషయపతి / ఆయుక్త |
| వీథిక / నగర | నగరం | నగరపతి / పురపాలకుడు |
| గ్రామ | గ్రామం | గ్రామిక |
గుప్తుల కాలం – ఆర్థిక వ్యవస్థలో పన్నుల రకాలు
గుప్తుల కాలంలో రాజ్య ఆదాయంలో పన్నులు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి. చిత్రంలో పేర్కొన్న ప్రధాన పన్నులు ఇవి:
| పన్ను | వివరణ |
|---|---|
| భాగ (Bhaga) | రాజుకు వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో లభించే సాంప్రదాయ వాటా. సాధారణంగా మొత్తం ఉత్పత్తిలో 1/6 వంతు. రైతులందరూ చెల్లించేవారు. |
| భోగ (Bhoga) | గ్రామస్థులు రాజుకు కాలానుగుణంగా సమకూర్చే సరఫరాలు. వీటిలో పండ్లు, కట్టెలు, పూలు మరియు ఇతర స్థానిక ఉత్పత్తులు ఉండేవి. |
| బలి (Bali) | మొదట ప్రజలు రాజుకు స్వచ్ఛందంగా ఇచ్చే కానుక. తరువాత గుప్తుల కాలంలో ఇది తప్పనిసరి మరియు భారమైన పన్నుగా మారింది. |
| ఉపరికర (Uparikara) | భూమి యాజమాన్యం లేదా వ్యవసాయ ఉత్పత్తితో సంబంధం లేకుండా ప్రజలపై విధించే అదనపు పన్ను. |
⭐ పరీక్షలకు ముఖ్యాంశాలు
- భాగ → వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో 1/6 వంతు
- భోగ → పండ్లు, కట్టెలు, పూలు వంటి వస్తువుల సరఫరా
- బలి → మొదట స్వచ్ఛంద కానుక → తరువాత తప్పనిసరి పన్ను
- ఉపరికర → అందరిపై విధించే అదనపు పన్ను
గుప్తుల కాలం – వాస్తుశిల్పం
గుప్తుల కాలం నాటి వాస్తుశిల్పాన్ని ప్రధానంగా 3 రకాలుగా విభజించవచ్చు:
1. 🪨 రాతిని తొలిచి నిర్మించిన గుహలు
- అజంతా, ఎల్లోరా గుహలు – మహారాష్ట్ర
- బాఘ్ గుహలు – మధ్యప్రదేశ్
2. 🛕 నిర్మాణ దేవాలయాలు
గుప్తుల కాలంలో నిర్మాణ దేవాలయాల కళ ఎంతో అభివృద్ధి చెందింది.
- దశావతార దేవాలయం – దేవ్గఢ్, ఝాన్సీ జిల్లా
- అత్యంత పురాతనమైన, అద్భుతమైన నిర్మాణ దేవాలయాల్లో ఒకటిగా పేర్కొనబడింది.
- శివ దేవాలయం – భూమరా, మధ్యప్రదేశ్
- విష్ణు–కంకాళి దేవాలయం – తిగ్వా, మధ్యప్రదేశ్
- పార్వతి దేవాలయం – నాచ్నా–కుతార్, మధ్యప్రదేశ్
- శివ దేవాలయం – ఖోహ్, మధ్యప్రదేశ్
- కృష్ణ ఇటుకల దేవాలయం – భిటర్గావ్, ఉత్తరప్రదేశ్
- విష్ణు, వరాహ దేవాలయాలు – ఎరాన్, మధ్యప్రదేశ్
3. 🔵 స్థూపాలు
- మిర్పూర్ ఖాస్ – సింధ్
- ధామేక్ స్థూపం – సారనాథ్
- రత్నగిరి – ఒడిశా
⭐ పరీక్షలకు ముఖ్యమైనవి
అజంతా–ఎల్లోరా → మహారాష్ట్ర
బాఘ్ గుహలు → మధ్యప్రదేశ్
దశావతార దేవాలయం → దేవ్గఢ్
భిటర్గావ్ → ఇటుకల దేవాలయం
ఎరాన్ → విష్ణు & వరాహ దేవాలయాలు
ధామేక్ స్థూపం → సారనాథ్
గుప్తుల కాలం – పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు & సమాధానాలు
క్రింది ప్రశ్నలు APPSC, TSPSC, UPSC, SSC, RRB, Banking, Police, TET వంటి పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే విధంగా అంశాలవారీగా రూపొందించబడ్డాయి.
1. గుప్తుల కాలం – ప్రాథమిక అంశాలు
1. గుప్తుల కాలాన్ని భారతదేశ చరిత్రలో ఏ పేరుతో పిలుస్తారు?
జవాబు: భారతదేశ **స్వర్ణయుగం (Golden Age)**గా పిలుస్తారు.
2. గుప్త సామ్రాజ్య స్థాపకుడిగా ఎవరిని పేర్కొంటారు?
జవాబు: శ్రీ గుప్తుడు
3. శ్రీ గుప్తుడు ధరించిన బిరుదు ఏమిటి?
జవాబు: మహారాజా
4. శ్రీ గుప్తుని తరువాత ఎవరు పాలించారు?
జవాబు: ఘటోత్కచుడు
5. చంద్రగుప్తుడు–I సింహాసనాన్ని ఎప్పుడు అధిష్ఠించాడు?
జవాబు: క్రీ.శ. 319లో
6. చంద్రగుప్తుడు–I స్వీకరించిన ముఖ్యమైన బిరుదు ఏమిటి?
జవాబు: మహారాజాధిరాజ
7. గుప్తుల కాలంలో ఏ రంగాల్లో విశేష అభివృద్ధి జరిగింది?
జవాబు: సాహిత్యం, శాస్త్రం, కళలు, సంస్కృతి మరియు వాస్తుశిల్పం.
8. గుప్త సామ్రాజ్యం ప్రధానంగా భారతదేశంలోని ఏ ప్రాంతంలో విస్తరించింది?
జవాబు: ప్రధానంగా ఉత్తర భారతదేశంలో.
2. గుప్త వంశం – ముఖ్య చక్రవర్తులు
9. చంద్రగుప్తుడు–I తరువాత గుప్త సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించిన ప్రముఖ పాలకుడు ఎవరు?
జవాబు: సముద్రగుప్తుడు
10. సముద్రగుప్తుని తరువాత ఎవరు పాలించారు?
జవాబు: చంద్రగుప్తుడు–II
11. చంద్రగుప్తుడు–II ఏ బిరుదుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు?
జవాబు: విక్రమాదిత్య
12. చంద్రగుప్తుడు–II పాలనా కాలం ఏమిటి?
జవాబు: క్రీ.శ. 380–414.
13. కుమారగుప్తుడు–I ధరించిన బిరుదు ఏమిటి?
జవాబు: మహేంద్రాదిత్య
14. కుమారగుప్తుడు–I తరువాత ప్రముఖంగా పాలించిన గుప్త రాజు ఎవరు?
జవాబు: స్కందగుప్తుడు
15. స్కందగుప్తుని పాలనా కాలం ఏమిటి?
జవాబు: క్రీ.శ. 455–467.
16. గుప్త సామ్రాజ్యాన్ని బాహ్య దాడుల నుంచి కాపాడిన ప్రముఖ పాలకుడు ఎవరు?
జవాబు: స్కందగుప్తుడు
3. చంద్రగుప్తుడు–II ఆస్థానంలోని నవరత్నాలు
17. చంద్రగుప్తుడు–II ఆస్థానంలోని ప్రముఖ పండితులను ఏమని పిలుస్తారు?
జవాబు: నవరత్నాలు
18. నవరత్నాల్లో ప్రముఖ కవి, నాటకకర్త ఎవరు?
జవాబు: కాళిదాసు
19. కాళిదాసుని ప్రసిద్ధ రచనల్లో ఒకటి ఏది?
జవాబు: అభిజ్ఞాన శాకుంతలం
20. ‘అమరకోశం’ రచయిత ఎవరు?
జవాబు: అమరసింహుడు
21. వైద్యశాస్త్రానికి సంబంధించిన నవరత్నం ఎవరు?
జవాబు: ధన్వంతరి
22. ఖగోళ శాస్త్రం మరియు జ్యోతిష్యంలో ప్రసిద్ధి చెందినవారు ఎవరు?
జవాబు: వరాహమిహిరుడు
23. ‘బృహత్సంహిత’ రచయిత ఎవరు?
జవాబు: వరాహమిహిరుడు
24. నవరత్నాల్లో వ్యాకరణ పండితుడు ఎవరు?
జవాబు: వరరుచి
25. వాస్తుశిల్పం మరియు పట్టణ ప్రణాళికతో సంబంధం ఉన్న నవరత్నం ఎవరు?
జవాబు: శంకువు
⭐ గుర్తుంచుకోండి:
కాళిదాసు → సాహిత్యం
అమరసింహుడు → అమరకోశం
ధన్వంతరి → వైద్యం
వరాహమిహిరుడు → ఖగోళం/జ్యోతిష్యం
వరరుచి → వ్యాకరణం
శంకువు → వాస్తుశిల్పం
4. గుప్తుల కాలం – ముఖ్య శాసనాలు
26. ప్రయాగ ప్రశస్తి ఎవరి గురించి తెలియజేస్తుంది?
జవాబు: సముద్రగుప్తుని గురించి.
27. ప్రయాగ ప్రశస్తి ఏ స్తంభంపై ఉంది?
జవాబు: ప్రయాగ/అలహాబాద్ రాతి స్తంభంపై.
28. ప్రయాగ ప్రశస్తిని రచించినవారు ఎవరు?
జవాబు: హరిసేనుడు
29. మెహ్రౌలి ఇనుప స్తంభ శాసనం ఏ గుప్త పాలకుడితో సంబంధం కలిగి ఉంది?
జవాబు: చంద్రగుప్తుడు–II.
30. జునాగఢ్ శాసనం ఏ గుప్త పాలకుడితో సంబంధం కలిగి ఉంది?
జవాబు: స్కందగుప్తుడు
31. భిటారి స్తంభ శాసనం ఎవరి కాలానికి చెందినది?
జవాబు: స్కందగుప్తుని కాలానికి చెందినది.
32. బుధగుప్తునికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన శాసనాల్లో ఒకటి ఏది?
జవాబు: ఇండోర్ రాతి స్తంభ శాసనం
33. ‘ప్రశస్తి’ అంటే ఏమిటి?
జవాబు: రాజు యొక్క విజయాలు, గొప్పతనం మరియు కీర్తిని ప్రశంసిస్తూ రాసిన శాసనం.
⭐ శాసనాలు – ఒక చూపులో
| శాసనం | పాలకుడు |
|---|---|
| ప్రయాగ ప్రశస్తి | సముద్రగుప్తుడు |
| మెహ్రౌలి ఇనుప స్తంభం | చంద్రగుప్తుడు–II |
| జునాగఢ్ శాసనం | స్కందగుప్తుడు |
| భిటారి స్తంభ శాసనం | స్కందగుప్తుడు |
| ఇండోర్ స్తంభ శాసనం | బుధగుప్తుడు |
5. గుప్తుల కాలం – పరిపాలనా విభాగాలు
34. గుప్తుల కాలంలో ప్రావిన్స్ను ఏమని పిలిచేవారు?
జవాబు: భుక్తి / భోగ
35. భుక్తికి అధిపతి ఎవరు?
జవాబు: ఉపరిక / భోగపతి
36. గుప్తుల కాలంలో జిల్లాను ఏమని పిలిచేవారు?
జవాబు: విషయ
37. విషయానికి అధిపతి ఎవరు?
జవాబు: విషయపతి
38. గుప్తుల కాలంలో నగర పరిపాలనకు సంబంధించిన విభాగం ఏమిటి?
జవాబు: వీథిక / నగర
39. నగరానికి అధిపతిగా ఎవరిని పేర్కొన్నారు?
జవాబు: నగరపతి / పురపాలకుడు
40. గుప్తుల కాలంలో గ్రామాధిపతిని ఏమని పిలిచేవారు?
జవాబు: గ్రామిక
6. గుప్తుల కాలం – పన్నుల విధానం
41. గుప్తుల కాలంలో వ్యవసాయ ఉత్పత్తిపై విధించిన ముఖ్యమైన పన్ను ఏది?
జవాబు: భాగ (Bhaga)
42. భాగ పన్ను సాధారణంగా ఎంత ఉండేది?
జవాబు: వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో 1/6 వంతు.
43. ‘భోగ’ అంటే ఏమిటి?
జవాబు: గ్రామస్థులు రాజుకు అందించే పండ్లు, కట్టెలు, పూలు వంటి వస్తువులు/సరఫరాలు.
44. ‘బలి’ మొదట ఏ రూపంలో ఉండేది?
జవాబు: ప్రజలు రాజుకు ఇచ్చే స్వచ్ఛంద కానుకగా ఉండేది.
45. తరువాత ‘బలి’ ఏ రూపాన్ని సంతరించుకుంది?
జవాబు: తప్పనిసరి పన్నుగా మారింది.
46. ‘ఉపరికర’ అంటే ఏమిటి?
జవాబు: ప్రజలపై విధించే అదనపు పన్ను.
47. ఉపరికర పన్ను దేనిపై ఆధారపడి ఉండేది?
జవాబు: చిత్రంలోని వివరాల ప్రకారం, భూమి యాజమాన్యం లేదా వ్యవసాయ ఉత్పత్తితో సంబంధం లేకుండా అదనంగా విధించబడేది.
⭐ పన్నులు – గుర్తుంచుకోవడానికి
భాగ → పంటలో వాటా
భోగ → వస్తువుల సరఫరా
బలి → కానుక → తప్పనిసరి పన్ను
ఉపరికర → అదనపు పన్ను
7. గుప్తుల కాలం – వాస్తుశిల్పం
48. గుప్తుల కాలం నాటి వాస్తుశిల్పాన్ని ప్రధానంగా ఎన్ని రకాలుగా విభజించవచ్చు?
జవాబు: మూడు రకాలుగా.
49. ఆ మూడు రకాలు ఏమిటి?
జవాబు:
- రాతిని తొలిచి నిర్మించిన గుహలు
- నిర్మాణ దేవాలయాలు
- స్థూపాలు
50. అజంతా, ఎల్లోరా గుహలు ఎక్కడ ఉన్నాయి?
జవాబు: మహారాష్ట్ర
51. బాఘ్ గుహలు ఏ రాష్ట్రంలో ఉన్నాయి?
జవాబు: మధ్యప్రదేశ్
52. దశావతార దేవాలయం ఎక్కడ ఉంది?
జవాబు: దేవ్గఢ్
53. దశావతార దేవాలయం ఏ దేవతకు సంబంధించినది?
జవాబు: విష్ణువు
54. భిటర్గావ్ దేవాలయం ప్రత్యేకత ఏమిటి?
జవాబు: ఇది ఇటుకలతో నిర్మించిన ముఖ్యమైన ప్రాచీన దేవాలయం.
55. ఎరాన్లో ఏ దేవాలయాలు ప్రసిద్ధి చెందాయి?
జవాబు: విష్ణు మరియు వరాహ దేవాలయాలు
56. ధామేక్ స్థూపం ఎక్కడ ఉంది?
జవాబు: సారనాథ్
57. రత్నగిరి ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
జవాబు: ఒడిశా
📝 మోడల్ MCQs – పోటీ పరీక్షల కోసం
58. క్రింది వారిలో ‘విక్రమాదిత్య’ అనే బిరుదుతో ప్రసిద్ధి చెందిన గుప్త పాలకుడు ఎవరు?
A) శ్రీ గుప్తుడు
B) చంద్రగుప్తుడు–I
C) చంద్రగుప్తుడు–II
D) స్కందగుప్తుడు
జవాబు: C) చంద్రగుప్తుడు–II
59. ‘అమరకోశం’ రచయిత ఎవరు?
A) కాళిదాసు
B) అమరసింహుడు
C) వరాహమిహిరుడు
D) వరరుచి
జవాబు: B) అమరసింహుడు
60. ప్రయాగ ప్రశస్తి ఏ గుప్త పాలకుడికి సంబంధించినది?
A) చంద్రగుప్తుడు–I
B) సముద్రగుప్తుడు
C) చంద్రగుప్తుడు–II
D) కుమారగుప్తుడు
జవాబు: B) సముద్రగుప్తుడు
61. మెహ్రౌలి ఇనుప స్తంభ శాసనం ఏ పాలకుడితో సంబంధం కలిగి ఉంది?
A) సముద్రగుప్తుడు
B) స్కందగుప్తుడు
C) చంద్రగుప్తుడు–II
D) బుధగుప్తుడు
జవాబు: C) చంద్రగుప్తుడు–II
62. గుప్తుల కాలంలో ‘విషయ’ అనేది దేనిని సూచిస్తుంది?
A) గ్రామం
B) జిల్లా
C) ప్రావిన్స్
D) నగరం
జవాబు: B) జిల్లా
63. ‘గ్రామిక’ ఎవరు?
A) ప్రావిన్స్ అధికారి
B) జిల్లా అధికారి
C) నగర అధికారి
D) గ్రామ అధికారి
జవాబు: D) గ్రామ అధికారి
64. గుప్తుల కాలంలో వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో రాజు వాటాను ఏమని పిలిచేవారు?
A) బలి
B) భోగ
C) భాగ
D) ఉపరికర
జవాబు: C) భాగ
65. ‘బలి’ పన్నుకు సంబంధించి సరైనది ఏది?
A) ఇది కేవలం నగరాలపై విధించబడేది
B) మొదట స్వచ్ఛంద కానుకగా ఉండేది
C) ఇది కేవలం సైనికులపై విధించబడేది
D) ఇది వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో 1/6 వంతు
జవాబు: B) మొదట స్వచ్ఛంద కానుకగా ఉండేది
66. క్రింది వాటిలో గుప్తుల కాలం నాటి నిర్మాణ దేవాలయం ఏది?
A) దశావతార దేవాలయం
B) కోణార్క్ దేవాలయం
C) బృహదీశ్వర దేవాలయం
D) కైలాసనాథ దేవాలయం
జవాబు: A) దశావతార దేవాలయం
67. భిటర్గావ్ దేవాలయం ప్రత్యేకంగా దేనికి ప్రసిద్ధి?
A) రాతి గుహ
B) ఇటుకల నిర్మాణం
C) స్థూపం
D) ఇనుప స్తంభం
జవాబు: B) ఇటుకల నిర్మాణం
68. ధామేక్ స్థూపం ఎక్కడ ఉంది?
A) సారనాథ్
B) దేవ్గఢ్
C) ఎరాన్
D) నాచ్నా
జవాబు: A) సారనాథ్
69. వరాహమిహిరుడు ప్రధానంగా ఏ రంగానికి చెందినవాడు?
A) వైద్యం
B) వ్యాకరణం
C) ఖగోళశాస్త్రం మరియు జ్యోతిష్యం
D) వాస్తుశిల్పం
జవాబు: C) ఖగోళశాస్త్రం మరియు జ్యోతిష్యం
70. క్రింది జతల్లో సరైనది ఏది?
A) అమరసింహుడు – బృహత్సంహిత
B) కాళిదాసు – అభిజ్ఞాన శాకుంతలం
C) వరాహమిహిరుడు – అమరకోశం
D) ధన్వంతరి – రఘువంశం
జవాబు: B) కాళిదాసు – అభిజ్ఞాన శాకుంతలం
కరంట్ అఫైర్స్

ISRO EOS-05 ఉపగ్రహం – ముఖ్యాంశాల సారాంశం
- భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) శుక్రవారం EOS-05 అనే అధునాతన భూ పరిశీలన ఉపగ్రహాన్ని విజయవంతంగా ప్రయోగించింది.
- ఈ ప్రయోగం GSLV-F17 రాకెట్ ద్వారా శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్ నుంచి జరిగింది.
- EOS-05 బరువు సుమారు 2,367 కిలోలు.
- ఇది భారతదేశపు మొదటి ప్రత్యేకమైన ఇమేజింగ్ ఉపగ్రహంగా పేర్కొనబడింది.
- ఉపగ్రహాన్ని భూమికి సుమారు 36,000 కి.మీ. ఎత్తులోని Geosynchronous Orbitలో ప్రవేశపెట్టారు.
- EOS-05 ద్వారా రియల్టైమ్ భూ చిత్రాలను పొందడం సాధ్యమవుతుంది.
- ఈ ఉపగ్రహ డేటా ముఖ్యంగా:
- వ్యవసాయం
- పర్యావరణ పర్యవేక్షణ
- విపత్తుల నిర్వహణ
- జాతీయ కార్యకలాపాల కోసం వ్యూహాత్మక సమాచార సేకరణ
- ఉపగ్రహం బహుళ-బ్యాండ్ ఇమేజింగ్ సామర్థ్యాలతో రూపొందించబడింది.
- EOS-05 అంచనా ఆపరేషనల్ జీవితకాలం 9 సంవత్సరాలు.
- ఇది ISRO నిర్వహించిన 107వ ప్రయోగంగా, GSLV కార్యక్రమంలో 19వ మిషన్గా పేర్కొనబడింది.
- గతంలో GSLV-F10/EOS-03 మిషన్ విఫలమైన తరువాత ఈ విజయవంతమైన ప్రయోగం ISROకు ముఖ్యమైన విజయంగా నిలిచింది.
⭐ పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు
ఉపగ్రహం: EOS-05
ప్రయోగ వాహనం: GSLV-F17
బరువు: 2,367 కిలోలు
కక్ష్య: సుమారు 36,000 కి.మీ. Geosynchronous Orbit
ప్రధాన ఉపయోగం: భూ పరిశీలన & ఇమేజింగ్
ప్రధాన రంగాలు: వ్యవసాయం, పర్యావరణం, విపత్తుల నిర్వహణ
జీవితకాలం: 9 సంవత్సరాలు
ప్రయోగ కేంద్రం: సతీష్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్, శ్రీహరికోట
ISRO ప్రయోగాల సంఖ్య: 107వ ప్రయోగం
GSLV మిషన్: 19వ GSLV మిషన్
🚀 ISRO – పోటీ పరీక్షలకు అత్యంత ముఖ్యమైన Facts
క్రింది అంశాలు UPSC, APPSC, TSPSC, SSC, RRB, Banking, Police, TET వంటి పరీక్షలకు ముఖ్యంగా ఉపయోగపడతాయి. ప్రస్తుత వివరాలను ISRO అధికారిక వనరులతో ధృవీకరించాను. (ISRO)
1. ISRO – ప్రాథమిక సమాచారం
| అంశం | సమాధానం |
|---|---|
| ISRO పూర్తి పేరు | Indian Space Research Organisation |
| తెలుగు పేరు | భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ |
| స్థాపన | 15 ఆగస్టు 1969 |
| మునుపటి సంస్థ | INCOSPAR |
| INCOSPAR స్థాపన | 1962 |
| భారత అంతరిక్ష కార్యక్రమ పితామహుడు | డా. విక్రమ్ సారాభాయ్ |
| ISRO ప్రధాన కార్యాలయం | బెంగళూరు |
| పరిపాలనా విభాగం | Department of Space (DoS) |
| ప్రధాన లక్ష్యం | జాతీయ అవసరాల కోసం అంతరిక్ష సాంకేతికత అభివృద్ధి, వినియోగం |
ISROను 1969లో INCOSPAR స్థానంలో ఏర్పాటు చేశారు. 1972లో Department of Space ఏర్పడి, ISRO దాని పరిధిలోకి వచ్చింది. (ISRO)
2. 👨🚀 ముఖ్య వ్యక్తులు
డా. విక్రమ్ సారాభాయ్
- భారత అంతరిక్ష కార్యక్రమ పితామహుడు.
- భారత అంతరిక్ష కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభ దశలో ముందుకు నడిపించారు.
- Thumba Equatorial Rocket Launching Station (TERLS) ఏర్పాటులో కీలక పాత్ర పోషించారు. (ISRO)
ప్రొ. సతీష్ ధావన్
- ISRO మాజీ ప్రముఖ చైర్మన్.
- ఆయన కాలంలో భారత ప్రయోగ వాహన కార్యక్రమం గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందింది.
డా. వి. నారాయణన్
- ప్రస్తుత ISRO Chairman మరియు Secretary, Department of Space.
- 13 జనవరి 2025న బాధ్యతలు స్వీకరించారు. (ISRO)
3. 🛰️ మొదటి ఉపగ్రహాలు – తప్పక గుర్తుంచుకోవాలి
Aryabhata
- భారతదేశపు తొలి ఉపగ్రహం.
- ప్రయోగ తేదీ: 19 ఏప్రిల్ 1975
- సోవియట్ యూనియన్ నుంచి ప్రయోగించారు.
- పూర్తిగా భారతదేశంలో రూపొందించి తయారు చేశారు.
- బరువు: 360 kg. (ISRO)
Bhaskara
- భూ పరిశీలనకు సంబంధించిన ప్రయోగాత్మక ఉపగ్రహాలు.
- Bhaskara-I → 1979
- Bhaskara-II → 1981. (ISRO)
4. 🚀 భారత ప్రయోగ వాహనాలు
PSLV
Polar Satellite Launch Vehicle
- ISRO యొక్క **“Workhorse”**గా ప్రసిద్ధి.
- Earth Observation, Navigation తదితర ఉపగ్రహాలను వివిధ కక్ష్యల్లోకి పంపడానికి ఉపయోగిస్తారు.
- PSLVకు అత్యధిక విజయశాతం కలిగిన ప్రయోగ వాహనాల్లో ఒకటిగా ISRO పేర్కొంటుంది. (ISRO)
GSLV
Geosynchronous Satellite Launch Vehicle
- ప్రధానంగా భారీ కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహాలను Geosynchronous కక్ష్యలోకి పంపడానికి ఉపయోగిస్తారు.
- స్వదేశీ Cryogenic Upper Stage ముఖ్యమైన ప్రత్యేకత.
LVM3
Launch Vehicle Mark-3
- భారీ ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించగల భారతదేశపు తదుపరి తరం ప్రయోగ వాహనం.
- Gaganyaan మిషన్కు Human-rated LVM3ను ఉపయోగించనున్నారు. (ISRO)
SSLV
Small Satellite Launch Vehicle
- చిన్న ఉపగ్రహాలను అవసరానికి అనుగుణంగా ప్రయోగించేందుకు అభివృద్ధి చేసిన వాహనం. (ISRO)
5. 🌙 చంద్రయాన్ మిషన్లు
Chandrayaan-1
- ప్రయోగం: 22 అక్టోబర్ 2008
- ప్రయోగ వాహనం: PSLV-C11
- భారతదేశపు తొలి చంద్ర మిషన్. (ISRO)
Chandrayaan-2
- ప్రయోగం: 22 జూలై 2019
- ప్రయోగ వాహనం: GSLV Mk III-M1
- Orbiter విజయవంతంగా పనిచేసింది. (ISRO)
Chandrayaan-3 ⭐
- ప్రయోగం: 14 జూలై 2023
- ప్రయోగ వాహనం: LVM3-M4
- 23 ఆగస్టు 2023న చంద్రుడిపై Soft Landing.
- చంద్రుడి దక్షిణ ధ్రువ ప్రాంతానికి సమీపంలో శాస్త్రీయ ప్రయోగాలు నిర్వహించింది. (ISRO)
👉 23 ఆగస్టు = National Space Dayగా భారతదేశంలో గుర్తించబడుతుంది.
6. ☀️ Aditya-L1
- భారతదేశపు మొదటి Solar Observatory.
- ప్రయోగం: 2 సెప్టెంబర్ 2023
- ప్రయోగ వాహనం: PSLV-C57
- Sun-Earth L1 Point చుట్టూ Halo Orbitలో పనిచేస్తుంది.
- L1 భూమి నుంచి సుమారు 15 లక్షల కి.మీ. దూరంలో ఉంటుంది.
- ప్రధాన లక్ష్యం: సూర్యుడి Corona, Solar Wind, Solar Eruptions తదితరాలను అధ్యయనం చేయడం. (ISRO)
7. 🔴 Mars Orbiter Mission – Mangalyaan
- భారతదేశపు తొలి అంగారక గ్రహ మిషన్.
- ప్రయోగ వాహనం: PSLV-C25
- ప్రయోగం: 5 నవంబర్ 2013
- భారతదేశపు planetary exploration సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించిన కీలక మిషన్. (ISRO)
8. 👨🚀 Gaganyaan
- భారతదేశపు Human Spaceflight Programme.
- మానవులను అంతరిక్షంలోకి పంపడం ప్రధాన లక్ష్యం.
- Human-rated LVM3 ప్రయోగ వాహనంగా గుర్తించబడింది. (ISRO)
- TV-D1 test flight 18 అక్టోబర్ 2023న విజయవంతంగా నిర్వహించబడింది; Crew Escape System పనితీరును పరీక్షించారు. (ISRO)
9. 🏢 ముఖ్య ISRO కేంద్రాలు – పరీక్షల్లో తరచుగా అడుగుతారు
| కేంద్రం | ప్రదేశం | ముఖ్య పని |
|---|---|---|
| ISRO HQ | బెంగళూరు | ప్రధాన కార్యాలయం |
| VSSC | తిరువనంతపురం | Launch Vehicles |
| SDSC-SHAR | శ్రీహరికోట | Spaceport / Launch Centre |
| URSC | బెంగళూరు | Satellite development |
| LPSC | తిరువనంతపురం | Liquid/Cryogenic propulsion |
| IPRC | మహేంద్రగిరి | Propulsion testing |
| NRSC | హైదరాబాద్ | Remote Sensing |
| SAC | అహ్మదాబాద్ | Space Applications |
| ISTRAC | బెంగళూరు | Tracking & Telemetry |
| MCF | హసన్ | Satellite control |
ISRO అధికారిక కేంద్రాల జాబితాలో ఈ కేంద్రాలు మరియు వాటి స్థానాలు ఇవ్వబడ్డాయి. (ISRO)
10. 📡 ముఖ్యమైన Satellite Systems
INSAT
- Communication
- Television broadcasting
- Meteorology
- Disaster warning వంటి సేవలకు ఉపయోగం.
IRS
Indian Remote Sensing Satellites
- సహజ వనరుల పర్యవేక్షణ
- వ్యవసాయం
- భూమి వినియోగం
- పర్యావరణ పర్యవేక్షణ వంటి వాటికి ఉపయోగపడుతుంది. (ISRO)
Navigation
భారతదేశపు స్వదేశీ satellite navigation system NavIC.
11. ⭐ అత్యంత ముఖ్యమైన One-Liners
- ISRO స్థాపన → 15 ఆగస్టు 1969
- ISRO పితామహుడు → విక్రమ్ సారాభాయ్
- ISRO HQ → బెంగళూరు
- మొదటి భారతీయ ఉపగ్రహం → Aryabhata
- Aryabhata ప్రయోగం → 19 ఏప్రిల్ 1975
- మొదటి sounding rocket ప్రయోగం → 21 నవంబర్ 1963
- భారత Space Programme ప్రారంభ కేంద్రం → TERLS, తుంబా
- PSLV → Workhorse of ISRO
- GSLV → Cryogenic technology
- LVM3 → Gaganyaanకు Human-rated launch vehicle
- Chandrayaan-1 → 2008
- Chandrayaan-3 → 2023
- Chandrayaan-3 Soft Landing → 23 ఆగస్టు 2023
- Aditya-L1 → సూర్య అధ్యయనం
- Aditya-L1 ప్రయోగం → 2 సెప్టెంబర్ 2023
- Mangalyaan → Mars Mission
- Gaganyaan → Human Spaceflight
- SDSC-SHAR → శ్రీహరికోట
- NRSC → హైదరాబాద్
- VSSC → తిరువనంతపురం
- ISTRAC → Tracking, Telemetry & Command
- LPSC → Liquid/Cryogenic Propulsion
- URSC → Satellite development
- INSAT → Communication & Meteorology
- IRS → Remote Sensing
Official ISRO website: ISRO అధికారిక వెబ్సైట్
🕷️ భారతీయ పరిశోధకుల కీలక అధ్యయనం – స్పైడర్ విషంలో యాంటీ-క్యాన్సర్ సామర్థ్యం
భారతీయ పరిశోధకుల బృందం Stegodyphus sarasinorum అనే సామాజికంగా జీవించే సాలీడు జాతి విషగ్రంథిపై సమగ్ర మాలిక్యులర్ మరియు ఫంక్షనల్ అధ్యయనం నిర్వహించింది.
🔬 ముఖ్యమైన విషయాలు
- సాలీడు జాతి: Stegodyphus sarasinorum
- ఇది భారత ఉపఖండంలో కనిపించే వలస జీవనం చేసే సాలీడు జాతి.
- ఈ సాలీడు శాశ్వత కాలనీలుగా నివసిస్తూ, సామూహికంగా పట్టుపురుగుల గూళ్లు నిర్మించి, ఆహారాన్ని సహకారంతో పట్టుకుంటుంది.
- పరిశోధకులు దీని విషగ్రంథిలోని ప్రోటీన్లు మరియు చిన్న అణువులను విశ్లేషించారు.
- అధ్యయనంలో:
- 31 ప్రోటీన్ భాగాలు Transcriptomic profiling ద్వారా గుర్తించారు.
- 32 ప్రోటీన్లు Proteomic analysis ద్వారా గుర్తించారు.
- 81 metabolites (జీవక్రియ ఉత్పత్తులు) UHPLC-MS సాంకేతికత ద్వారా గుర్తించారు.
- ఈ metabolitesలో అమినో ఆమ్లాలు, బయోజెనిక్ అమీన్లు, ఆర్గానిక్ ఆమ్లాలు ఉన్నాయి.
🧬 క్యాన్సర్పై ప్రభావం
పరిశోధకులు సాలీడు విషగ్రంథి సారాన్ని Dalton’s Lymphoma Ascites (DLA) క్యాన్సర్ కణాలపై ప్రయోగశాలలో పరీక్షించారు.
- విషగ్రంథి సారం క్యాన్సర్ కణాలపై dose-dependent cytotoxicity చూపించింది.
- అంటే, విష సారం సాంద్రత పెరిగే కొద్దీ క్యాన్సర్ కణాలను నాశనం చేసే ప్రభావం పెరిగింది.
- ఈ ఫలితాలు భవిష్యత్తులో కొత్త క్యాన్సర్ వ్యతిరేక ఔషధాల అభివృద్ధికి పరిశోధనా ఆధారంగా ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
⚠️ ముఖ్యమైన గమనిక
ఈ పరిశోధన ప్రయోగశాల స్థాయి ఫలితాలను మాత్రమే చూపిస్తుంది. దీనిని ప్రస్తుతం క్యాన్సర్ చికిత్సగా పరిగణించలేము. క్లినికల్ ఉపయోగానికి ముందు మరింత విస్తృతమైన పరిశోధన, భద్రతా పరీక్షలు మరియు క్లినికల్ ధృవీకరణ అవసరం.
📚 పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యాంశాలు
సాలీడు: Stegodyphus sarasinorum
పరిశోధన రంగం: విషగ్రంథి మాలిక్యులర్ అధ్యయనం
గుర్తించిన metabolites: 81
గుర్తించిన protein components: 31
Proteomic analysis ద్వారా proteins: 32
పరీక్షించిన క్యాన్సర్ కణాలు: Dalton’s Lymphoma Ascites (DLA)
ప్రధాన ఫలితం: Dose-dependent cytotoxicity
సంభావ్య ప్రయోజనం: భవిష్యత్తులో anti-cancer drug discoveryకి lead compoundsగా ఉపయోగపడే అవకాశం
ప్రచురణ: Scientific Reports (Springer Nature)
రీజనింగ్
అనాలజీ (Analogy) – ప్రశ్నలు 64–80 తెలుగులో
క్రింది ప్రశ్నలను పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే విధంగా, English పదాలకు తెలుగు అర్థం, సంబంధం మరియు సమాధానంతో..
ప్రశ్న 64
క్రింది జతల్లో మిగిలిన వాటికి భిన్నమైన సంబంధం ఉన్న జతను గుర్తించండి.
(a) Lion : Roar – సింహం : గర్జన
(b) Snake : Hiss – పాము : బుసకొట్టడం
(c) Bees : Hum – తేనెటీగలు : ఝంకారం
(d) Frog : Bleat – కప్ప : మేకలా అరవడం
(e) Dog : Bark – కుక్క : మొరగడం
✅ సమాధానం: (d) Frog : Bleat
వివరణ:
Lion → Roar, Snake → Hiss, Bees → Hum, Dog → Bark అనేవి ఆయా జంతువుల సహజ శబ్దాలు.
కప్ప శబ్దం Croak; Bleat అనేది సాధారణంగా మేక శబ్దం.
ప్రశ్న 65
(a) Death : Disease – మరణం : వ్యాధి
(b) Milk : Butter – పాలు : వెన్న
(c) Grape : Wine – ద్రాక్ష : వైన్
(d) Water : Electricity – నీరు : విద్యుత్
✅ సమాధానం: (a) Death : Disease
వివరణ:
Milk → Butter, Grape → Wine, Water → Electricity అనేవి ముడి పదార్థం → దాని నుంచి ఉత్పత్తి అనే సంబంధాన్ని సూచిస్తున్నాయి.
కానీ Disease → Death అనేది కారణం → ఫలితం. ప్రశ్నలో Death → Disease అని వ్యతిరేక క్రమంలో ఉంది.
ప్రశ్న 66
(a) Pen : Stationery – పెన్ : స్టేషనరీ వస్తువు
(b) Earth : Moon – భూమి : చంద్రుడు
(c) Sun : Star – సూర్యుడు : నక్షత్రం
(d) Painter : Artist – చిత్రకారుడు : కళాకారుడు
✅ సమాధానం: (b) Earth : Moon
వివరణ:
Pen → Stationeryలో ఒక రకం
Sun → Starలో ఒక రకం
Painter → Artistలో ఒక రకం
కానీ Moon అనేది Earth యొక్క ఉపగ్రహం; అది Earth యొక్క వర్గం కాదు.
ప్రశ్న 67
(a) Circle : Arc – వృత్తం : చాప
(b) Line : Dot – రేఖ : బిందువు
(c) Hexagon : Angle – షడ్భుజి : కోణం
(d) Square : Line – చతురస్రం : రేఖ
✅ సమాధానం: (b) Line : Dot
వివరణ:
Circle → Arc, Hexagon → Angle, Square → Line అనేవి ఆకృతిలోని ముఖ్యమైన భాగాలను సూచిస్తాయి.
Line → Dot సంబంధం మిగిలిన వాటితో పోలిస్తే భిన్నంగా ఉంటుంది.
ప్రశ్న 68
(a) Captain : Team – కెప్టెన్ : జట్టు
(b) Boss : Gang – బాస్ : గుంపు
(c) Prime Minister : Cabinet – ప్రధానమంత్రి : మంత్రివర్గం
(d) Artist : Troupe – కళాకారుడు : కళాబృందం
✅ సమాధానం: (d) Artist : Troupe
వివరణ:
Captain → Teamకు నాయకుడు
Boss → Gangకు నాయకుడు
Prime Minister → Cabinetకు నాయకుడు
కానీ Artist అనేది Troupeలో ఒక సభ్యుడు, నాయకుడు అని తప్పనిసరి కాదు.
ప్రశ్న 69
(a) Apple : Jam – ఆపిల్ : జామ్
(b) Lemon : Citrus – నిమ్మకాయ : సిట్రస్
(c) Orange : Squash – నారింజ : స్క్వాష్
(d) Tomato : Puree – టమాటా : ప్యూరీ
✅ సమాధానం: (b) Lemon : Citrus
వివరణ:
Apple → Jam, Orange → Squash, Tomato → Puree అనేవి పండు/కూరగాయ → దాని నుంచి తయారయ్యే ఉత్పత్తి సంబంధం.
కానీ Lemon → Citrus అనేది వస్తువు → వర్గం సంబంధం.
ప్రశ్న 70
(a) Cow : Fodder – ఆవు : పశుగ్రాసం
(b) Crow : Carrion – కాకి : మృత జంతువు
(c) Poultry : Farm – కోళ్లు : ఫారం
(d) Vulture : Prey – రాబందు : ఆహారం
✅ సమాధానం: (c) Poultry : Farm
వివరణ:
Cow → Fodder, Crow → Carrion, Vulture → Prey అనేవి జంతువు → ఆహారం సంబంధాన్ని సూచిస్తాయి.
కానీ Poultry → Farm అనేది జంతువు/పక్షులు → నివాస/పెంపకం ప్రదేశం.
ప్రశ్న 71
(a) Gold : Ornaments – బంగారం : ఆభరణాలు
(b) Pitcher : Pottery – కూజా : మట్టి పాత్రల తయారీ
(c) Twigs : Nest – కొమ్మలు : గూడు
(d) Wood : Furniture – కలప : ఫర్నిచర్
✅ సమాధానం: (b) Pitcher : Pottery
వివరణ:
Gold → Ornaments
Twigs → Nest
Wood → Furniture
ఇవన్నీ ముడి పదార్థం → తయారైన వస్తువు సంబంధాలు.
కానీ Pitcher → Potteryలో కూజా అనేది potteryతో తయారైన వస్తువు. క్రమం తయారైన వస్తువు → పదార్థం/కళగా ఉంది.
ప్రశ్న 72
(a) Flag : Flagship – జెండా : ఫ్లాగ్షిప్
(b) Court : Courtship – కోర్టు : కోర్ట్షిప్
(c) War : Worship – యుద్ధం : పూజ
(d) Friend : Friendship – స్నేహితుడు : స్నేహబంధం
✅ సమాధానం: (c) War : Worship
వివరణ:
Flag + Ship = Flagship
Court + Ship = Courtship
Friend + Ship = Friendship
కానీ War + Ship = Warship, Worship కాదు.
ప్రశ్న 73
(a) Tree : Stem – చెట్టు : కాండం
(b) Face : Eye – ముఖం : కన్ను
(c) Chair : Sofa – కుర్చీ : సోఫా
(d) Plant : Flower – మొక్క : పువ్వు
✅ సమాధానం: (c) Chair : Sofa
వివరణ:
Tree → Stem, Face → Eye, Plant → Flower అనేవి మొత్తం → దానిలోని భాగం సంబంధాలు.
కానీ Chair మరియు Sofa రెండూ ఫర్నిచర్ రకాలు; ఒకటి మరొకదానికి భాగం కాదు.
ప్రశ్న 74
(a) Lion : Fox – సింహం : నక్క
(b) Dog : Cat – కుక్క : పిల్లి
(c) Crow : Cuckoo – కాకి : కోకిల
(d) Chief Minister : MLA
(e) Husband : Wife – భర్త : భార్య
సమాధానం: (d ) Chief Minister : MLA
⚠️వివరణ : d లో తప్పించి తక్కిన వాటిలో పురుష ,స్త్రీ ఉన్నాయు
ప్రశ్న 75
(a) Needle : Prick – సూది : గుచ్చడం
(b) Gun : Fire – తుపాకీ : కాల్చడం
(c) Auger : Bore – డ్రిల్ పరికరం : రంధ్రం చేయడం
(d) Chisel : Carve – ఉలి : చెక్కడం
సంబంధం: పరికరం → దాని ద్వారా చేసే చర్య
- Needle → Prick
- Gun → Fire
- Auger → Bore
- Chisel → Carve
సమాధానం: (a ) Needle : Prick
👉 Needle : Prick తప్పించి, తక్కినవి పరికరం మరియు అది చేసే పని తెలియజేస్తున్నాయి .
ప్రశ్న 76
(a) Chandragupta : Mauryan – చంద్రగుప్తుడు : మౌర్య
(b) Babar : Mughal – బాబర్ : మొఘల్
(c) Kanishka : Kushan – కనిష్కుడు : కుషాణ
(d) Mahavira : Jainism – మహావీరుడు : జైనమతం
✅ సమాధానం: (d) Mahavira : Jainism
వివరణ:
Chandragupta → Mauryan Dynasty
Babar → Mughal Dynasty
Kanishka → Kushan Dynasty
ఇవి పాలకుడు → రాజవంశం సంబంధాలు.
Mahavira → Jainism అనేది వ్యక్తి → మతం సంబంధం.
ప్రశ్న 77
(a) Principal : School – ప్రధానోపాధ్యాయుడు : పాఠశాల
(b) Soldier : Battalion – సైనికుడు : బెటాలియన్
(c) Artist : Troupe – కళాకారుడు : కళాబృందం
(d) Singer : Chorus – గాయకుడు : గాయక బృందం
✅ సమాధానం: (a) Principal : School
వివరణ:
Soldier → Battalionలో సభ్యుడు
Artist → Troupeలో సభ్యుడు
Singer → Chorusలో సభ్యుడు
కానీ Principal → Schoolకు అధిపతి/నిర్వాహకుడు.
ప్రశ్న 78
(a) Stale : Fresh – పాతబడిన : తాజా
(b) Truth : Lie – నిజం : అబద్ధం
(c) Slow : Sluggish – నెమ్మదైన : మందకొడిగా ఉన్న
(d) Teach : Learn – బోధించు : నేర్చుకో
(e) Kind : Cruel – దయగల : క్రూరమైన
✅ సమాధానం: (c) Slow : Sluggish
వివరణ:
Stale ↔ Fresh = వ్యతిరేక పదాలు
Truth ↔ Lie = వ్యతిరేక భావాలు
Teach ↔ Learn = పరస్పర వ్యతిరేక చర్యలు
Kind ↔ Cruel = వ్యతిరేక పదాలు
కానీ Slow మరియు Sluggish దాదాపు పర్యాయపదాలు.
ప్రశ్న 79
(a) Cockroach : Antennae – బొద్దింక : శృంగికలు
(b) Lizard : Flagella – బల్లి : ఫ్లాజెల్లా
(c) Hydra : Tentacles – హైడ్రా : స్పర్శకాలు
(d) Plasmodium : Cilia – ప్లాస్మోడియం : సీలియా
✅ సమాధానం: (b) Lizard : Flagella
వివరణ:
Cockroachకు antennae ఉంటాయి.
Hydraకు tentacles ఉంటాయి.
కానీ బల్లికి flagella ఉండవు. Flagella అనేవి కొన్ని సూక్ష్మజీవులు/కణాలలో కనిపించే చలన నిర్మాణాలు.
ప్రశ్న 80
(a) Social Science : Physics – సాంఘిక శాస్త్రం : భౌతిక శాస్త్రం
(b) Mathematics : Algebra – గణితం : బీజగణితం
(c) University : Harvard – విశ్వవిద్యాలయం : హార్వర్డ్
(d) Fruits : Banana – పండ్లు : అరటిపండు
✅ సమాధానం: (a) Social Science : Physics
వివరణ:
Mathematics → Algebra = గణితంలోని ఒక విభాగం
University → Harvard = విశ్వవిద్యాలయానికి ఉదాహరణ
Fruits → Banana = పండ్లలో ఒక రకం
కానీ Physics సాంఘిక శాస్త్రంలోని విభాగం కాదు. Physics అనేది భౌతిక/ప్రకృతి శాస్త్రంకు చెందినది.
🔑 Q64–80 సమాధానాల రివిజన్ పట్టిక
| ప్రశ్న | సమాధానం | ప్రధాన సంబంధం |
|---|---|---|
| 64 | D | జంతువు–శబ్దం |
| 65 | A | కారణం–ఫలితం / ఉత్పత్తి |
| 66 | B | వర్గం–ఉదాహరణ |
| 67 | B | ఆకృతి–భాగం |
| 68 | D | నాయకుడు–సమూహం |
| 69 | B | ముడి పదార్థం–ఉత్పత్తి |
| 70 | C | జంతువు–ఆహారం |
| 71 | B | పదార్థం–ఉత్పత్తి |
| 72 | C | పదానికి “Ship” జోడింపు |
| 73 | C | మొత్తం–భాగం |
| 74 | D | లింగం |
| 75 | A | పరికరం–చర్య |
| 76 | D | వ్యక్తి–మతం |
| 77 | A | అధికారి–సంస్థ |
| 78 | C | పర్యాయపదం vs వ్యతిరేక పదం |
| 79 | B | జీవి–శరీర నిర్మాణం |
| 80 | A | వర్గం–ఉదాహరణ |
🎯 పరీక్షలో Analogy ప్రశ్నలను పరిష్కరించే సూత్రం
మొదటి జతలో ఉన్న సంబంధాన్ని గుర్తించండి → అదే సంబంధాన్ని మిగిలిన జతలకు వర్తింపజేయండి → సంబంధం సరిపోని జతను ఎంచుకోండి.
ఉదాహరణ:
Milk → Butter = ముడి పదార్థం → ఉత్పత్తి
Grape → Wine = ముడి పదార్థం → ఉత్పత్తి
Water → Electricity = వనరు → ఉత్పత్తి
కాబట్టి Death → Disease మాత్రం అదే క్రమంలో లేదు.
ఇంగ్షీషు
Phrasal Verbs 41–60 – తెలుగు అర్థాలు + Practice Questions
41. TAKE OFF
తెలుగు అర్థాలు:
- బయలుదేరు / తొలగించు
- విమానం గాల్లోకి ఎగరడం
- దుస్తులు విప్పడం
Question 1
The plane will ______ at 6 a.m.
A) take back
B) take off
C) take out
D) take over
Answer: B) take off
వివరణ: విమానం గాల్లోకి ఎగరడాన్ని take off అంటారు. కాబట్టి సరైన సమాధానం B.
Question 2
Please ______ your shoes before entering the room.
A) take off
B) take on
C) take after
D) take up
Answer: A) take off
వివరణ: దుస్తులు లేదా చెప్పులు విప్పడం/తొలగించడం అనే అర్థంలో take off ఉపయోగిస్తారు.
42. GO OFF
తెలుగు అర్థాలు:
- అలారం మోగడం
- పేలడం
- చెడిపోవడం
- వెళ్లిపోవడం
Question 1
The alarm clock ______ at 5 a.m.
A) went off
B) went on
C) went in
D) went over
Answer: A) went off
వివరణ: అలారం మోగింది అనే అర్థంలో went off సరైనది.
Question 2
The milk has ______, so don’t drink it.
A) gone on
B) gone off
C) gone in
D) gone up
Answer: B) gone off
వివరణ: ఆహారం లేదా పాలు చెడిపోయినప్పుడు go off ఉపయోగిస్తారు.
43. BRING ABOUT
తెలుగు అర్థం: కలిగించు / సంభవించేలా చేయు
Question 1
The new law may ______ major changes.
A) bring about
B) bring back
C) bring in
D) bring down
Answer: A) bring about
వివరణ: ఒక మార్పు లేదా పరిస్థితి సంభవించేలా చేయడం bring about.
Question 2
Hard work can ______ success.
A) bring out
B) bring about
C) bring up
D) bring back
Answer: B) bring about
వివరణ: కష్టపడి పనిచేయడం విజయాన్ని కలిగించగలదు. అందుకే bring about.
44. GO IN
తెలుగు అర్థం: లోపలికి వెళ్లడం
Question 1
Please ______ and wait for the doctor.
A) go out
B) go off
C) go in
D) go over
Answer: C) go in
వివరణ: లోపలికి వెళ్లడం అనే అర్థంలో go in ఉపయోగిస్తారు.
Question 2
It was raining, so we decided to ______ the house.
A) go in
B) go down
C) go off
D) go round
Answer: A) go in
వివరణ: వర్షం కారణంగా ఇంటి లోపలికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నారు. కాబట్టి go in.
45. SET OFF
తెలుగు అర్థాలు:
- ప్రయాణం ప్రారంభించు
- బయలుదేరు
- పేల్చు/ప్రేరేపించు
Question 1
We will ______ for Hyderabad tomorrow morning.
A) set off
B) set back
C) set up
D) set in
Answer: A) set off
వివరణ: ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించడం/బయలుదేరడం set off.
Question 2
They ______ early to reach the station on time.
A) set out
B) set off
C) set down
D) set back
Answer: B) set off
వివరణ: సమయానికి స్టేషన్ చేరుకోవడానికి వారు త్వరగా బయలుదేరారు. కాబట్టి set off.
46. PUT OUT
తెలుగు అర్థాలు:
- మంట ఆర్పు
- బయట పెట్టు / ప్రచురించు
- ఇబ్బంది పెట్టు
Question 1
The firefighters quickly ______ the fire.
A) put on
B) put off
C) put out
D) put up
Answer: C) put out
వివరణ: మంటను ఆర్పడం = put out the fire.
Question 2
Please ______ the candle before you leave.
A) put out
B) put back
C) put in
D) put on
Answer: A) put out
వివరణ: కొవ్వొత్తి మంటను ఆర్పడం కోసం put out ఉపయోగిస్తారు.
47. LOOK OUT
తెలుగు అర్థం: జాగ్రత్తగా ఉండు / ప్రమాదాన్ని గమనించు
Question 1
______! A car is coming.
A) Look after
B) Look out
C) Look up
D) Look for
Answer: B) Look out
వివరణ: ప్రమాదం గురించి హెచ్చరించడానికి Look out! అంటే “జాగ్రత్త!” అని అర్థం.
Question 2
You should ______ for slippery roads.
A) look out
B) look into
C) look up
D) look after
Answer: A) look out
వివరణ: జారే రోడ్ల విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండాలి. అందుకే look out.
48. TAKE BACK
తెలుగు అర్థాలు:
- తిరిగి తీసుకో
- చెప్పిన మాటను వెనక్కి తీసుకో
- తిరిగి స్వీకరించు
Question 1
I am sorry. I ______ what I said.
A) take over
B) take up
C) take back
D) take off
Answer: C) take back
వివరణ: చెప్పిన మాటను వెనక్కి తీసుకోవడం = take back.
Question 2
The shop agreed to ______ the defective product.
A) take back
B) take off
C) take after
D) take down
Answer: A) take back
వివరణ: లోపం ఉన్న వస్తువును తిరిగి స్వీకరించడం take back.
49. HOLD UP
తెలుగు అర్థాలు:
- ఆలస్యం చేయు
- అడ్డుకోవడం
- పైకి పట్టుకోవడం
Question 1
The heavy traffic ______ us for an hour.
A) held out
B) held up
C) held on
D) held back
Answer: B) held up
వివరణ: ట్రాఫిక్ వల్ల మన ప్రయాణం ఆలస్యమైంది. కాబట్టి held up.
Question 2
Sorry I am late. I was ______ by the traffic.
A) held out
B) held up
C) held on
D) held over
Answer: B) held up
వివరణ: ట్రాఫిక్ కారణంగా ఆలస్యం కావడం = be held up.
50. GET DOWN
తెలుగు అర్థాలు:
- కిందికి దిగు
- నిరుత్సాహపరచు
- రాయడం ప్రారంభించు
Question 1
Please ______ from the bus carefully.
A) get up
B) get down
C) get in
D) get over
Answer: B) get down
వివరణ: బస్సు నుంచి కిందికి దిగడం అనే అర్థంలో get down.
Question 2
Don’t let failure ______ you.
A) get down
B) get in
C) get on
D) get out
Answer: A) get down
వివరణ: వైఫల్యం నిన్ను నిరుత్సాహపరచనివ్వకు అనే అర్థంలో get down.
51. HOLD OUT
తెలుగు అర్థాలు:
- ప్రతిఘటించు / లొంగకుండా ఉండు
- ఎక్కువకాలం కొనసాగు
- అందించు / ముందుకు చాపు
Question 1
The soldiers decided to ______ until help arrived.
A) hold out
B) hold up
C) hold on
D) hold back
Answer: A) hold out
వివరణ: సహాయం వచ్చే వరకు లొంగకుండా ప్రతిఘటించడం = hold out.
Question 2
How long can we ______ without food?
A) hold on
B) hold out
C) hold up
D) hold back
Answer: B) hold out
వివరణ: ఒక పరిస్థితిలో ఎంతకాలం కొనసాగగలగడం/తట్టుకోగలగడం అనే అర్థంలో hold out.
52. PUT ON
తెలుగు అర్థాలు:
- దుస్తులు ధరించు
- ఆన్ చేయు
- కార్యక్రమం నిర్వహించు
Question 1
Please ______ your coat before going outside.
A) put off
B) put out
C) put on
D) put back
Answer: C) put on
వివరణ: దుస్తులు ధరించడం = put on.
Question 2
She ______ the lights before entering the room.
A) put off
B) put on
C) put back
D) put out
Answer: B) put on
వివరణ: లైట్లను ఆన్ చేయడం అనే అర్థంలో కూడా put on ఉపయోగించవచ్చు.
53. BRING OUT
తెలుగు అర్థాలు:
- విడుదల చేయు
- బయటకు తీసుకురా
- వెలుగులోకి తీసుకురా
Question 1
The company will ______ a new mobile phone next month.
A) bring out
B) bring back
C) bring down
D) bring up
Answer: A) bring out
వివరణ: కొత్త ఉత్పత్తిని విడుదల చేయడం = bring out.
Question 2
The investigation ______ the truth.
A) brought about
B) brought out
C) brought in
D) brought back
Answer: B) brought out
వివరణ: దర్యాప్తు నిజాన్ని వెలుగులోకి తీసుకువచ్చింది. కాబట్టి brought out.
54. MOVE ON
తెలుగు అర్థాలు:
- ముందుకు సాగు
- ఒక విషయం నుంచి మరొకదానికి వెళ్లడం
- గతాన్ని వదిలి ముందుకు సాగడం
Question 1
After finishing this chapter, we will ______ to the next one.
A) move on
B) move back
C) move out
D) move off
Answer: A) move on
వివరణ: ఒక అంశాన్ని పూర్తి చేసి తదుపరి అంశానికి ముందుకు వెళ్లడం = move on.
Question 2
You should forget the past and ______.
A) move on
B) move in
C) move back
D) move out
Answer: A) move on
వివరణ: గతాన్ని మర్చిపోయి జీవితంలో ముందుకు సాగడం = move on.
55. TURN BACK
తెలుగు అర్థాలు:
- వెనక్కి తిరుగు
- తిరిగి వెళ్లడం
Question 1
The road was blocked, so we had to ______.
A) turn on
B) turn back
C) turn up
D) turn out
Answer: B) turn back
వివరణ: రోడ్డు మూసివేయబడటంతో మనం వెనక్కి తిరగాల్సి వచ్చింది.
Question 2
It became dark, so the hikers decided to ______.
A) turn back
B) turn in
C) turn up
D) turn over
Answer: A) turn back
వివరణ: చీకటి పడటంతో వారు తిరిగి వెనక్కి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నారు.
56. PUT BACK
తెలుగు అర్థాలు:
- తిరిగి అదే స్థానంలో పెట్టు
- వాయిదా వేయు
Question 1
Please ______ the book after reading it.
A) put on
B) put out
C) put back
D) put off
Answer: C) put back
వివరణ: పుస్తకాన్ని చదివిన తరువాత తిరిగి అదే స్థానంలో పెట్టడం = put back.
Question 2
The meeting was ______ until Monday.
A) put on
B) put back
C) put out
D) put in
Answer: B) put back
వివరణ: సమావేశాన్ని మరొక తేదీకి వాయిదా వేయడం అనే అర్థంలో put back ఉపయోగించారు.
57. GO ROUND
తెలుగు అర్థాలు:
- చుట్టూ తిరుగు
- అందరికీ సరిపడేంత ఉండటం
- ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాపించడం
Question 1
There isn’t enough food to ______.
A) go round
B) go off
C) go in
D) go down
Answer: A) go round
వివరణ: అందరికీ సరిపడేంత ఆహారం లేకపోవడం అనే సందర్భంలో go round = అందరికీ సరిపోవడం.
Question 2
A strange story is ______ the village.
A) going in
B) going round
C) going off
D) going down
Answer: B) going round
వివరణ: ఒక వార్త/కథ ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాపించడం = go round.
58. BREAK UP
తెలుగు అర్థాలు:
- విడిపోవడం
- సంబంధాన్ని ముగించు
- సమావేశం/తరగతి ముగియడం
- చిన్న ముక్కలుగా చేయడం
Question 1
The couple decided to ______ after five years.
A) break down
B) break out
C) break up
D) break in
Answer: C) break up
వివరణ: ప్రేమ సంబంధం లేదా వివాహ సంబంధం ముగియడాన్ని break up అంటారు.
Question 2
The school will ______ for the summer holidays next week.
A) break up
B) break down
C) break into
D) break out
Answer: A) break up
వివరణ: పాఠశాల/తరగతులు కొంతకాలం ముగిసి సెలవులు ప్రారంభమయ్యే సందర్భంలో break up ఉపయోగిస్తారు.
59. COME ALONG
తెలుగు అర్థాలు:
- వెంట రా
- తోడుగా రా
- అభివృద్ధి చెందు / పురోగతి సాధించు
Question 1
We are going to the market. Would you like to ______?
A) come along
B) come down
C) come off
D) come over
Answer: A) come along
వివరణ: “మాతో పాటు వస్తావా?” అనే అర్థంలో come along.
Question 2
How is your new project ______?
A) coming along
B) coming off
C) coming down
D) coming back
Answer: A) coming along
వివరణ: ప్రాజెక్ట్ ఎలా పురోగతి చెందుతోంది? అనే అర్థంలో come along ఉపయోగిస్తారు.
60. SIT UP
తెలుగు అర్థాలు:
- నిటారుగా కూర్చో
- నిద్రపోకుండా మేల్కొని ఉండు
Question 1
The teacher asked the students to ______ straight.
A) sit down
B) sit up
C) sit in
D) sit out
Answer: B) sit up
వివరణ: నిటారుగా కూర్చోవడం = sit up.
Question 2
I had to ______ late to finish my work.
A) sit down
B) sit out
C) sit up
D) sit in
Answer: C) sit up
వివరణ: రాత్రి నిద్రపోకుండా మేల్కొని ఉండటం అనే అర్థంలో sit up.
🔑 41–60 Quick Revision
| No. | Phrasal Verb | తెలుగు అర్థం |
|---|---|---|
| 41 | Take off | బయలుదేరు / విప్పు / విమానం ఎగరు |
| 42 | Go off | అలారం మోగు / చెడిపోవు |
| 43 | Bring about | కలిగించు / సంభవించేలా చేయు |
| 44 | Go in | లోపలికి వెళ్లు |
| 45 | Set off | ప్రయాణం ప్రారంభించు / బయలుదేరు |
| 46 | Put out | మంట ఆర్పు |
| 47 | Look out | జాగ్రత్తగా ఉండు |
| 48 | Take back | వెనక్కి తీసుకో / మాటను ఉపసంహరించు |
| 49 | Hold up | ఆలస్యం చేయు / అడ్డుకో |
| 50 | Get down | కిందికి దిగు / నిరుత్సాహపరచు |
| 51 | Hold out | ప్రతిఘటించు / తట్టుకో |
| 52 | Put on | ధరించు / ఆన్ చేయు |
| 53 | Bring out | విడుదల చేయు / వెలుగులోకి తేడు |
| 54 | Move on | ముందుకు సాగు |
| 55 | Turn back | వెనక్కి తిరుగు |
| 56 | Put back | తిరిగి పెట్టు / వాయిదా వేయు |
| 57 | Go round | చుట్టూ తిరుగు / అందరికీ సరిపోవు |
| 58 | Break up | విడిపోవు / ముగించు |
| 59 | Come along | వెంట రా / పురోగతి సాధించు |
| 60 | Sit up | నిటారుగా కూర్చో / మేల్కొని ఉండు |
🎯 Exam Tip
Phrasal Verbsను గుర్తుంచుకోవడానికి ఒక్క తెలుగు అర్థం మాత్రమే కాకుండా sentence context కూడా గుర్తుంచుకోండి. ఉదాహరణకు:
- Take off → The plane took off. → విమానం ఎగిరింది.
- Put on → Put on your shoes. → చెప్పులు వేసుకో.
- Put out → Put out the fire. → మంటను ఆర్పు.
- Bring out → The company brought out a new product. → కంపెనీ కొత్త ఉత్పత్తిని విడుదల చేసింది.
- Break up → They broke up. → వారు విడిపోయారు.
ఇలా Phrasal Verb + English sentence + తెలుగు అర్థం కలిపి చదివితే competitive examsలో fill-in-the-blanks ప్రశ్నలను వేగంగా గుర్తించగలరు.
క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్
LCM & Fractions – Problems in English + Telugu.
Problem 1 – Same Remainder
English:
Find the least number which, when divided by 6, 7, 8, 9 and 12, leaves the same remainder in each case.
తెలుగు:
6, 7, 8, 9 మరియు 12లతో భాగించినప్పుడు ప్రతి సందర్భంలో ఒకే శేషం వచ్చే అతి చిన్న సంఖ్యను కనుగొనండి.
Solution / పరిష్కారం:
ముందుగా 6, 7, 8, 9, 12ల LCM కనుగొందాం.
ప్రతి సందర్భంలో ఒకే శేషం రావడానికి, అతి చిన్న సంఖ్య:
✅ Answer: 505
తెలుగు వివరణ:
ఒకే శేషం వచ్చే సందర్భంలో, ఇచ్చిన భాగహారాల LCMకి శేషాన్ని కలపాలి. ఇక్కడ శేషం 1గా తీసుకుంటే 504 + 1 = 505.
Problem 2 – Remainder
English:
When 200 is divided by a positive integer , the remainder is 8. How many possible values of are there?
తెలుగు:
200ను ఒక ధన పూర్ణసంఖ్య తో భాగించినప్పుడు శేషం 8 వస్తుంది. కి ఎన్ని సాధ్యమైన విలువలు ఉన్నాయి?
Solution / పరిష్కారం:
భాజ్యం − శేషం:
కాబట్టి 192, xతో పూర్తిగా భాగించబడాలి.
192 యొక్క భాజకాలు:
1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 16, 24, 32, 48, 64, 96, 192
శేషం 8 కాబట్టి:
అందువల్ల సాధ్యమైన విలువలు:
12, 16, 24, 32, 48, 64, 96, 192
మొత్తం:
✅ Answer: 8
తెలుగు వివరణ:
శేషం 8 కాబట్టి భాగహారం తప్పనిసరిగా 8 కంటే ఎక్కువగా ఉండాలి. 192 యొక్క 8 కంటే పెద్ద భాజకాలను తీసుకుంటే మొత్తం 8 విలువలు వస్తాయి.
Problem 3 – Four-Digit Number
English:
Let be the least four-digit number which, when divided by 2, 3, 4, 5, 6 and 7, leaves a remainder of 1 in each case. If lies between 2000 and 2500, what is the sum of the digits of ?
తెలుగు:
2, 3, 4, 5, 6 మరియు 7లతో భాగించినప్పుడు ప్రతిసారీ 1 శేషం వచ్చే నాలుగు అంకెలలో అతి చిన్న సంఖ్య . విలువ 2000 మరియు 2500 మధ్య ఉంటే, దాని అంకెల మొత్తం ఎంత?
Solution / పరిష్కారం:
ముందుగా LCM:
ప్రతిసారీ శేషం 1 కాబట్టి:
2000–2500 మధ్య పరిశీలిద్దాం.
ఇది 2000 కంటే తక్కువ.
ఇది 2000 మరియు 2500 మధ్య ఉంది.
కాబట్టి:
అంకెల మొత్తం:
✅ Answer: 4
తెలుగు వివరణ:
ఇచ్చిన సంఖ్యల LCM 420. శేషం 1 కాబట్టి రూపంలో సంఖ్య ఉండాలి. 2000–2500 మధ్య సరిపోయే సంఖ్య 2101. దాని అంకెల మొత్తం 4.
Problem 4 – Traffic Lights
English:
Three traffic lights change at intervals of 48 seconds, 72 seconds and 108 seconds respectively. If they change simultaneously now, after how many seconds will they change simultaneously again?
తెలుగు:
మూడు ట్రాఫిక్ లైట్లు వరుసగా 48, 72 మరియు 108 సెకన్ల వ్యవధిలో మారుతాయి. అవి ఇప్పుడు ఒకేసారి మారితే, మళ్లీ ఎన్ని సెకన్ల తర్వాత ఒకేసారి మారతాయి?
Solution / పరిష్కారం:
మూడు లైట్లు మళ్లీ ఒకేసారి మారే సమయాన్ని కనుగొనడానికి LCM తీసుకోవాలి.
అందువల్ల:
✅ Answer: 432 seconds
అంటే:
తెలుగు వివరణ:
వేర్వేరు వ్యవధుల్లో జరిగే సంఘటనలు మళ్లీ ఒకేసారి ఎప్పుడు జరుగుతాయో తెలుసుకోవడానికి LCM ఉపయోగించాలి. కాబట్టి మూడు లైట్లు 432 సెకన్ల తర్వాత, అంటే 7 నిమిషాల 12 సెకన్ల తర్వాత మళ్లీ ఒకేసారి మారతాయి.
Problem 5 – Arrange Fractions
English:
Arrange the following fractions in ascending order:
తెలుగు:
క్రింది భిన్నాలను ఆరోహణ క్రమంలో (చిన్నది → పెద్దది) అమర్చండి.
Solution / పరిష్కారం:
హారాలు:
18, 36, 45, 60
వీటి LCM:
అన్నింటినీ 180 హారంగా మార్చుదాం.
ఇప్పుడు లవాలను పోల్చితే:
కాబట్టి:
✅ Answer:
31/36 < 17/18 < 43/45 < 59/60
తెలుగు వివరణ:
హారాలు వేర్వేరుగా ఉన్నందున ముందుగా వాటి LCM తీసుకుని 180ను సాధారణ హారంగా మార్చాం. తరువాత లవాలను పోల్చితే 155, 170, 172, 177 అనే క్రమం వచ్చింది. అందువల్ల అదే క్రమంలో భిన్నాలను అమర్చాలి.
🔑 ఈ 5 Problems ద్వారా నేర్చుకోవాల్సిన Shortcuts
| ప్రశ్న రకం | ఉపయోగించాల్సిన పద్ధతి |
|---|---|
| Same remainder | LCM + Remainder |
| Given dividend & remainder | Dividend − Remainder |
| Number in a given range | LCM × + Remainder |
| Events occurring together | LCM |
| Fractions comparison | LCM of denominators → Common denominator |
🎯 ముఖ్యమైన సూత్రం
ఒకే శేషం:
నిర్దిష్ట శేషం rr ఉన్నప్పుడు:
ఒకే సమయంలో మళ్లీ జరిగే సంఘటనలు:
భిన్నాలను పోల్చడం:
జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ ఫాలో అవ్వండి – ప్రభుత్వ ఉద్యోగం సాధించండి
ఎంప్లాయ్మెంట్ న్యూస్ వీక్లీలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి
అప్లై చెయ్యడానికి చివరిరోజు దగ్గర పడుతున్న ఉద్యోగాల వివరాలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి
CA, CS, CMA మధ్య తేడాలు – విద్యార్థులకు ముఖ్య సమాచారం
కామర్స్ విద్యార్థులు 12వ తరగతి లేదా గ్రాడ్యుయేషన్ తర్వాత కెరీర్ ఎంపికలో తరచుగా CA, CS, CMA కోర్సుల మధ్య అయోమయానికి గురవుతారు. ఈ మూడు వృత్తులు ప్రతిష్టాత్మకమైనవే అయినప్పటికీ, వాటి బాధ్యతలు, పని విధానం, కెరీర్ అవకాశాలు, జీతాలు వేర్వేరుగా ఉంటాయి.
📊 CA, CS, CMA – ఒక చూపులో
| అంశం | CA | CS | CMA |
|---|---|---|---|
| పూర్తి పేరు | Chartered Accountant | Company Secretary | Cost and Management Accountant |
| ప్రధాన పని | అకౌంటింగ్, ఆడిటింగ్, పన్నులు | కంపెనీ చట్టాలు, Corporate Governance | ఖర్చుల నియంత్రణ, బడ్జెటింగ్ |
| ముఖ్య బాధ్యత | ఆర్థిక వ్యవహారాల నిర్వహణ | చట్టపరమైన, నియంత్రణ అనుసరణ | ఖర్చులు తగ్గించి లాభాలు పెంచడం |
| ప్రారంభ సగటు జీతం | ₹7–12 లక్షలు/సంవత్సరం | ₹5–10 లక్షలు/సంవత్సరం | ₹6–10 లక్షలు/సంవత్సరం |
| అనుభవం తర్వాత | ₹15–30 లక్షలు+ | ₹12–25 లక్షలు+ | ₹12–22 లక్షలు+ |
1️⃣ CA – Chartered Accountant
CA ఏం చేస్తారు?
CA ఒక సంస్థకు సంబంధించిన ఆర్థిక వ్యవహారాలను నిర్వహించే నిపుణుడు.
ప్రధాన బాధ్యతలు:
- కంపెనీ ఖాతాల తయారీ
- ఆడిటింగ్
- పన్నులకు సంబంధించిన వ్యవహారాలు
- Tax Planning
- కంపెనీ ఆర్థిక పరిస్థితిపై సలహాలు
- ఆదాయం, ఖర్చులు, లాభాలను విశ్లేషించడం
💰 జీతం
- ప్రారంభంలో: సుమారు ₹7–12 లక్షలు/సంవత్సరం
- అనుభవం తర్వాత: ₹15–30 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ
👉 CA = Accounts + Audit + Tax
2️⃣ CS – Company Secretary
CS ఏం చేస్తారు?
CS సంస్థ చట్టాలు, నియమాలు మరియు Corporate Governance ప్రకారం పనిచేసేలా చూస్తారు.
ప్రధాన బాధ్యతలు:
- Company Law వ్యవహారాలు
- Corporate Governance
- Board Meetings నిర్వహణలో సహకారం
- Board of Directorsతో సమన్వయం
- Legal Documentation
- Regulatory Compliance
- కంపెనీ మరియు ప్రభుత్వ నియంత్రణ సంస్థల మధ్య సమన్వయం
💰 జీతం
- ప్రారంభంలో: సుమారు ₹5–10 లక్షలు/సంవత్సరం
- అనుభవం తర్వాత: ₹12–25 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ
👉 CS = Company Law + Compliance + Corporate Governance
3️⃣ CMA – Cost and Management Accountant
CMA ఏం చేస్తారు?
CMA ప్రధానంగా కంపెనీ ఖర్చులను నియంత్రించి, లాభాలను పెంచేందుకు పనిచేస్తారు.
ప్రధాన బాధ్యతలు:
- ఉత్పత్తి వ్యయాల విశ్లేషణ
- Cost Control
- Budget తయారీ
- Financial Planning
- ఖర్చులను తగ్గించే మార్గాల అన్వేషణ
- వ్యాపార నిర్ణయాలకు ఆర్థిక విశ్లేషణ అందించడం
Manufacturing & Production companiesలో CMAలకు మంచి అవకాశాలు ఉంటాయి.
💰 జీతం
- ప్రారంభంలో: సుమారు ₹6–10 లక్షలు/సంవత్సరం
- అనుభవం తర్వాత: ₹12–22 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ
👉 CMA = Cost Control + Budgeting + Business Strategy
⭐ CA vs CS vs CMA – సులభమైన తేడా
🔵 CA
కంపెనీ డబ్బు మరియు ఖాతాలు
➡️ Accounts
➡️ Audit
➡️ Taxation
➡️ Financial Advice
🟢 CS
కంపెనీ చట్టపరమైన వ్యవహారాలు
➡️ Company Law
➡️ Compliance
➡️ Board Meetings
➡️ Corporate Governance
🟠 CMA
కంపెనీ ఖర్చులు మరియు లాభాలు
➡️ Cost Control
➡️ Budgeting
➡️ Financial Planning
➡️ Business Decisions
Leave a Reply