GK, కరంట్ అఫైర్స్, రీజనింగ్ ,ఇంగ్షీషు & క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్ బూస్టర్
బ్యాంక్ ,రైల్వే ,SSC,UPSC మొదలగు పోటీ పరీక్షలకు ప్రిపేర్ అవుతున్నారా ! మీకు కావాల్సిన సబ్జెక్టు మెటీరీయల్ మరయు ప్రాక్టీస్ టెస్టులు మీకు అందిస్తాం . ఫాలో అయితే ఉద్యోగం గ్యారంటీ
జనరల్ నాలెడ్జ్
ఆధునిక భారత చరిత్ర – తరువాతి మొఘలుల కాలం:
1. బహదూర్ షా–I (1707–1712)
- అసలు పేరు: ముఅజ్జమ్ (Muazzam)
- బిరుదు: షా ఆలం–I
- 1712లో బందా బహదూర్పై యుద్ధానికి వెళ్లిన సమయంలో మరణించాడు.
- జమీందారులు/ఉన్నత వర్గాల పట్ల ఉదార విధానాన్ని అనుసరించాడు.
- జిజియా పన్నును పూర్తిగా రద్దు చేయలేదు.
- మరాఠాలతో ఘర్షణలను కొనసాగించాడు.
- మార్వార్, మేవార్ స్వాతంత్ర్యాన్ని గుర్తించినప్పటికీ అవి పూర్తిగా మొఘలులకు విధేయంగా ఉండలేదు.
- మొఘల్ చరిత్రకారులు అతని అసమర్థత కారణంగా “షాహ్-ఇ-బెఖబర్” అని పేర్కొన్నారు.
2. జహందర్ షా (1712–1713)
- జుల్ఫికర్ ఖాన్ మద్దతుతో అధికారంలోకి వచ్చాడు.
- మరాఠులు, రాజపుత్రులు, ఇతర హిందూ నాయకులతో పొత్తులు ఏర్పరచుకున్నాడు.
- అజిత్ సింగ్కు “మహారాజా”, జై సింగ్కు “మిర్జా రాజా సవాయి” బిరుదులు ఇచ్చాడు.
- జిజియా పన్నును రద్దు చేశాడు.
- ఇజారా విధానం (Revenue Farming) ప్రవేశపెట్టాడు.
- మరాఠులకు దక్కన్లో చౌత్, సర్దేశ్ముఖి హక్కులను ఇచ్చాడు.
- 1713లో ఆగ్రా సమీపంలో ఫర్రుఖ్ సియర్ చేతిలో ఓడిపోయాడు.
3. ఫర్రుఖ్ సియర్ (1713–1719)
- సయ్యద్ సోదరులు – అబ్దుల్లా ఖాన్, హుస్సేన్ అలీ ఖాన్పై ఎక్కువగా ఆధారపడ్డాడు.
- జిజియా మరియు తీర్థయాత్ర పన్నులను రద్దు చేశాడు.
- 1717లో బెంగాల్లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి అనుకూలమైన వాణిజ్య హక్కులు కల్పించాడు.
- సయ్యద్ సోదరులకు అధికారాన్ని అప్పగించడానికి నిరాకరించడంతో 1719లో హత్యకు గురయ్యాడు.
4. మహమ్మద్ షా ‘రంగీలా’ (1719–1748)
- 1720లో సయ్యద్ సోదరుల ఆధిపత్యం ముగిసింది.
- ఈ కాలంలో సామ్రాజ్యం బలహీనపడుతూ ప్రాంతీయ రాజ్యాలు స్వతంత్రంగా మారాయి.
- నిజాం-ఉల్-ముల్క్ దక్కన్లో ఆధిపత్యం సాధించాడు.
- సాదత్ ఖాన్ అవధ్ను పాలించాడు.
- ముర్షిద్ ఖులీ ఖాన్ బెంగాల్, బీహార్, ఒడిశాలో అధికారం సాధించాడు.
5. నాదిర్ షా దండయాత్ర – 1739 ⭐
- ఇరాన్కు చెందిన నాదిర్ షా 1739లో భారతదేశంపై దాడి చేశాడు.
- కర్నాల్ యుద్ధంలో మహమ్మద్ షాను ఓడించాడు.
- ఢిల్లీని దోచుకున్నాడు.
- కోహినూర్ వజ్రం, నెమలి సింహాసనం వంటి విలువైన సంపదను తీసుకెళ్లాడు.
- ఈ దండయాత్ర మొఘల్ సామ్రాజ్య బలహీనతను మరింత స్పష్టంగా చేసింది.
6. అహ్మద్ షా అబ్దాలీ
- భారతదేశంపై అనేకసార్లు దండయాత్రలు చేశాడు.
- మూడవ పానిపట్ యుద్ధం – 1761లో మరాఠులను ఓడించాడు.
తరువాతి మొఘల్ చక్రవర్తులు
7. ఆలంగీర్–II (1754–1759)
- అతని కాలంలో 1757 ప్లాసీ యుద్ధం జరిగింది.
- ప్లాసీ యుద్ధం ద్వారా బెంగాల్లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ రాజకీయ ప్రభావం పెరగడం ప్రారంభమైంది.
8. షా ఆలం–II (1759–1806)
- 1764లో బక్సర్ యుద్ధంలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా పోరాడి ఓడిపోయాడు.
- ఓటమి తరువాత అలహాబాద్లో బ్రిటిష్ల ఆధీనంలో/పెన్షన్పై ఉన్నాడు.
- 1772లో మరాఠుల రక్షణలో ఢిల్లీకి తిరిగి వచ్చాడు.
9. అక్బర్–II (1806–1837)
- 1803లో బ్రిటిష్లు ఢిల్లీని స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత అతని పాలన ప్రారంభమైంది.
- హిందూ–ముస్లిం సాంస్కృతిక ఐక్యతకు ప్రోత్సాహం ఇచ్చాడు.
- ఫూల్ వాలోన్ కి సైర్ వంటి కార్యక్రమాలకు ప్రోత్సాహం ఇచ్చాడు.
- బ్రిటిష్లు క్రమంగా మొఘల్ చక్రవర్తి సార్వభౌమాధికారాన్ని గుర్తించడం తగ్గించారు.
10. బహదూర్ షా–II (1837–1857) ⭐
- చివరి మొఘల్ చక్రవర్తి.
- కవిగా “జఫర్” అనే కలం పేరుతో ప్రసిద్ధి.
- 1857 తిరుగుబాటులో తిరుగుబాటుదారులు ఆయనను భారత చక్రవర్తిగా ప్రకటించారు.
- తిరుగుబాటు విఫలమైన తరువాత **రంగూన్ (ప్రస్తుత మయన్మార్)**కు బహిష్కరించబడ్డాడు.
- 1862లో అక్కడ మరణించాడు.
మొఘల్ సామ్రాజ్య పతనానికి ప్రధాన కారణాలు ⭐
- బలహీన నాయకత్వం, వారసత్వ పోరాటాలు
- స్పష్టమైన వారసత్వ నియమాలు లేకపోవడంతో అధికార పోరాటాలు జరిగాయి.
- ఔరంగజేబు విధానాలు
- మతపరమైన కఠిన విధానాలు కొన్ని వర్గాలతో సంబంధాలను దెబ్బతీశాయి.
- ఆర్థిక సంక్షోభం
- షాజహాన్ కాలంలోని భారీ నిర్మాణ వ్యయాలు, ఔరంగజేబు దీర్ఘకాలిక దక్షిణాది యుద్ధాలు ఖజానాపై భారాన్ని పెంచాయి.
- పరిపాలనా అసమర్థత
- విస్తారమైన సామ్రాజ్యాన్ని సమర్థవంతంగా నిర్వహించడం కష్టమైంది.
- దూర ప్రాంతాలు స్వతంత్రంగా మారడం ప్రారంభించాయి.
- ప్రాంతీయ శక్తుల ఎదుగుదల
- హైదరాబాద్, బెంగాల్, అవధ్ వంటి ప్రాంతీయ రాజ్యాలు బలపడ్డాయి.
- మరాఠాలు పశ్చిమ భారతదేశంలో తమ శక్తిని విస్తరించారు.
- యూరోపియన్ శక్తుల ఆవిర్భావం
- బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వంటి యూరోపియన్ వాణిజ్య సంస్థలు క్రమంగా రాజకీయ, సైనిక శక్తులుగా మారాయి.
🎯 పోటీ పరీక్షలకు తప్పక గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
| అంశం | సమాధానం |
|---|---|
| చివరి మొఘల్ చక్రవర్తి | బహదూర్ షా–II |
| బహదూర్ షా–II కలం పేరు | జఫర్ |
| 1739లో భారతదేశంపై దాడి చేసినవాడు | నాదిర్ షా |
| నాదిర్ షా యుద్ధం | కర్నాల్ యుద్ధం |
| నాదిర్ షా తీసుకెళ్లిన ప్రసిద్ధ వజ్రం | కోహినూర్ |
| మూడవ పానిపట్ యుద్ధం | 1761 |
| మూడవ పానిపట్ యుద్ధంలో మరాఠులను ఓడించినవాడు | అహ్మద్ షా అబ్దాలీ |
| ప్లాసీ యుద్ధం | 1757 |
| బక్సర్ యుద్ధం | 1764 |
| 1717లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి అనుకూల హక్కులు | ఫర్రుఖ్ సియర్ |
| సయ్యద్ సోదరులు | అబ్దుల్లా ఖాన్, హుస్సేన్ అలీ ఖాన్ |
| 1857 తిరుగుబాటులో మొఘల్ చక్రవర్తి | బహదూర్ షా–II |
గుర్తుంచుకోవాల్సిన క్రమం:
బహదూర్ షా–I → జహందర్ షా → ఫర్రుఖ్ సియర్ → మహమ్మద్ షా → ఆలంగీర్–II → షా ఆలం–II → అక్బర్–II → బహదూర్ షా–II.
📚 తరువాతి మొఘలుల కాలం – 5 ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు & సమాధానాలు
1. 1739లో భారతదేశంపై దండయాత్ర చేసిన ఇరాన్ పాలకుడు ఎవరు?
సమాధానం: 👉 నాదిర్ షా
ముఖ్యాంశం: 1739లో కర్నాల్ యుద్ధంలో మహమ్మద్ షాను ఓడించి ఢిల్లీని దోచుకున్నాడు. కోహినూర్ వజ్రం, నెమలి సింహాసనం వంటి విలువైన సంపదను తీసుకెళ్లాడు.
2. 1857 తిరుగుబాటు సమయంలో మొఘల్ చక్రవర్తిగా ఎవరిని ప్రకటించారు?
సమాధానం: 👉 బహదూర్ షా–II (బహదూర్ షా జఫర్)
ముఖ్యాంశం: ఇతను చివరి మొఘల్ చక్రవర్తి. 1857 తిరుగుబాటు తరువాత బ్రిటిష్లు ఇతన్ని రంగూన్కు బహిష్కరించారు.
3. 1717లో బెంగాల్లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి అనుకూలమైన వాణిజ్య హక్కులు కల్పించిన మొఘల్ చక్రవర్తి ఎవరు?
సమాధానం: 👉 ఫర్రుఖ్ సియర్
ముఖ్యాంశం: అతని కాలంలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి బెంగాల్లో ముఖ్యమైన వాణిజ్య సౌకర్యాలు లభించాయి.
4. మూడవ పానిపట్ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది? అందులో మరాఠులను ఎవరు ఓడించారు?
సమాధానం: 👉 1761లో మూడవ పానిపట్ యుద్ధం జరిగింది. అహ్మద్ షా అబ్దాలీ మరాఠులను ఓడించాడు.
ముఖ్యాంశం: ఈ యుద్ధం ఉత్తర భారతదేశ రాజకీయ పరిణామాలపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపింది.
5. మొఘల్ సామ్రాజ్య పతనానికి ప్రధాన కారణాలు ఏమిటి?
సమాధానం: 👉 బలహీన నాయకత్వం, వారసత్వ పోరాటాలు, ఆర్థిక సంక్షోభం, పరిపాలనా అసమర్థత, ప్రాంతీయ శక్తుల ఎదుగుదల మరియు బ్రిటిష్ వంటి యూరోపియన్ శక్తుల విస్తరణ.
పరీక్షలో గుర్తుంచుకోండి:
బలహీన పాలన + ఆర్థిక సంక్షోభం + ప్రాంతీయ శక్తులు + యూరోపియన్ శక్తుల ఎదుగుదల = మొఘల్ సామ్రాజ్య పతనం.
కరంట్ అఫైర్స్
🌱 రాయలసీమ హార్టికల్చర్ హబ్ – ముఖ్యాంశాలు

- ప్రాజెక్టు: ₹1 లక్ష కోట్ల విలువైన రాయలసీమ హార్టికల్చర్ హబ్
- ప్రారంభించిన వారు: ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు, కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్
- ప్రాంతం: రాయలసీమ
- ప్రధాన లక్ష్యం: ఉద్యాన పంటల సాగు, ప్రాసెసింగ్, ఎగుమతులను ప్రోత్సహించడం.
- హార్టికల్చర్ హబ్లో: సాగు, ప్రాసెసింగ్, ఎగుమతులు, స్మార్ట్ వ్యవసాయం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం.
- ప్రభుత్వ పెట్టుబడి: ₹60,000 కోట్ల వరకు ప్రభుత్వ పెట్టుబడితో పాటు ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించే లక్ష్యం.
- ఉద్యోగాలు: వ్యవసాయం, ప్రాసెసింగ్, లాజిస్టిక్స్, ఎగుమతులు వంటి రంగాల్లో ఉపాధి అవకాశాల కల్పన లక్ష్యం.
- రిలయన్స్ గ్రూప్: వ్యవసాయ రంగంలో డ్రోన్లు, AI, ప్రెసిషన్ అగ్రికల్చర్, స్మార్ట్ ఇరిగేషన్ వంటి సాంకేతికతలను ఉపయోగించేందుకు ఆసక్తి చూపినట్లు వార్తలో పేర్కొన్నారు.
- బయో-గ్యాస్ ప్లాంట్లు: రిలయన్స్ ₹3,000 కోట్ల పెట్టుబడితో సుమారు 3 లక్షల ఉద్యోగాలు, 60,000 ప్రత్యక్ష ఉద్యోగాలు కల్పించే ప్రణాళికను ప్రస్తావించినట్లు తెలుస్తుంది .
- ప్రధాన ఉద్దేశ్యం: రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచడం, పంటలకు మెరుగైన మార్కెట్ కల్పించడం, వ్యవసాయాన్ని సాంకేతికతతో అనుసంధానం చేయడం.
🎯 పరీక్షకు ముఖ్యమైన ప్రశ్న
ప్రశ్న: ₹1 లక్ష కోట్ల రాయలసీమ హార్టికల్చర్ హబ్ను ఎవరు ప్రారంభించారు?
సమాధానం: ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు మరియు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్.
🏛️ 12వ పే రివిజన్ కమిషన్ (12th PRC) – ముఖ్యాంశాలు
- ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రిటైర్డ్ IAS అధికారి దినేష్ కుమార్ను 12వ పే రివిజన్ కమిషన్ (PRC) చైర్మన్గా నియమించింది.
- దినేష్ కుమార్ 1983 బ్యాచ్ IAS అధికారి.
- ఈ నియామకానికి సంబంధించి G.O.Ms.No.200ను 2026 అక్టోబర్ 1న సాధారణ పరిపాలన శాఖ (GAD) జారీ చేసింది.
- గతంలో PRC చైర్మన్గా ఉన్న మన్మోహన్ సింగ్ రాజీనామా చేసిన తరువాత ఈ పదవి ఖాళీగా ఉంది.
- మన్మోహన్ సింగ్ నియామకాన్ని ప్రభుత్వం జూన్ 2024లో ఆమోదించింది.
- 12వ PRC, జూలై 2023లో జారీ చేసిన Terms of Reference (ToR) ప్రకారం తన కార్యకలాపాలను కొనసాగిస్తుంది.
- అవసరమైన సమాచారం అందించి, కమిషన్కు సహకరించాలని సచివాలయ శాఖలు మరియు శాఖాధిపతులను ప్రభుత్వం ఆదేశించింది.
- PRC సాధారణంగా వెలగపూడి నుంచి పనిచేస్తుంది; అవసరమైతే రాష్ట్రంలో లేదా రాష్ట్రం వెలుపల కూడా సమావేశాలు నిర్వహించవచ్చు.
- దినేష్ కుమార్ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తేదీ నుంచి ఒక సంవత్సరంలోపు కమిషన్ తన నివేదికను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.
🎯 పోటీ పరీక్షకు ముఖ్యమైన ప్రశ్న
ప్రశ్న: ఆంధ్రప్రదేశ్ 12వ పే రివిజన్ కమిషన్ (PRC) చైర్మన్గా ఎవరిని నియమించారు?
సమాధానం: 👉 రిటైర్డ్ IAS అధికారి దినేష్ కుమార్ (1983 బ్యాచ్).
వందే మాతరం – సుప్రీంకోర్టు పిటిషన్: ముఖ్యాంశాలు
- వందే మాతరం పూర్తి ఆరు చరణాలను అధికారిక కార్యక్రమాల్లో పాడించడాన్ని సవాలు చేస్తూ సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలైంది.
- పిటిషనర్ బి.డి. బోర్కర్. ఆయన నాగ్పూర్కు చెందిన బౌద్ధ కార్యకర్తగా వార్తలో పేర్కొన్నారు.
- పిటిషన్లో 2026 జనవరి 28, జూలై 9 తేదీల్లో కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ జారీ చేసిన ఆదేశాలను సవాలు చేశారు.
- పిటిషనర్ వాదన ప్రకారం, రెండు చరణాల స్వతంత్ర కవితా రూపం మరియు ఆనందమఠంలోని ఆరు చరణాల రూపం మధ్య తేడా ఉంది.
- ఆరు చరణాల్లో హిందూ దేవతలకు సంబంధించిన ప్రస్తావనలు ఉన్నందున, వాటిని తప్పనిసరిగా పాడించడం మత స్వేచ్ఛ, లౌకికత, సోదరభావం వంటి రాజ్యాంగ సూత్రాలకు సంబంధించిన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతుందని పిటిషనర్ వాదించారు. ఇవి పిటిషనర్ వాదనలు, కోర్టు తుది తీర్పుగా భావించకూడదు.
- ఇదే అంశానికి సంబంధించిన మరో పిటిషన్లో, 2026 సెప్టెంబర్ 22న సుప్రీంకోర్టు మతపరమైన లేదా మనస్సాక్షి కారణాలతో వందే మాతరం పాడేందుకు నిరాకరించే వ్యక్తిపై శిక్షాత్మక చర్యల అంశాన్ని పరిశీలించేందుకు కేంద్రం స్పందన కోరింది.
- సుప్రీంకోర్టు రెండు లేదా ఆరు చరణాల్లో ఏది జాతీయ గీతం/జాతీయ గీతికగా ఉండాలనే అంశంపై ఈ దశలో తీర్పు ఇవ్వలేదు; జాతీయ చిహ్నాలకు సంబంధించిన విధాన నిర్ణయం ప్రభుత్వ పరిధిలో ఉంటుందని కోర్టు పేర్కొంది.
- **బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్ కేసు (1986)**లో సుప్రీంకోర్టు మతపరమైన మనస్సాక్షి కారణాలతో జాతీయ గీతాన్ని పాడకుండా, గౌరవంగా నిలబడిన విద్యార్థులను శిక్షించరాదని తీర్పు ఇచ్చింది. ప్రస్తుత వ్యవహారంలో ఆ సూత్రం వర్తిస్తుందా అనే అంశం పరిశీలనలో ఉంది.
🎯 పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు
1. ప్రశ్న: వందే మాతరం రచయిత ఎవరు?
జవాబు: బంకిమ్ చంద్ర చటర్జీ
2. ప్రశ్న: మతపరమైన మనస్సాక్షి కారణాలతో జాతీయ గీతం పాడకుండా ఉండే హక్కుకు సంబంధించిన ప్రసిద్ధ సుప్రీంకోర్టు కేసు ఏది?
జవాబు: బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ కేరళ (1986).
లడఖ్లో 28 ప్రాంతాలకు అధికారిక పేర్లు
- భారత ప్రభుత్వం, లడఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంత పరిపాలనతో సంప్రదించి, లడఖ్లోని 28 ప్రాంతాలు మరియు భౌగోళిక లక్షణాలకు అధికారిక పేర్లను ప్రామాణీకరించింది.
- ఈ పేర్లు Survey of India (SoI) అధికారిక మ్యాప్లో చేర్చబడ్డాయి.
- మ్యాప్లో అధికారికంగా పేర్లను గుర్తించడం ద్వారా ఖచ్చితమైన గుర్తింపు, ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
- ఈ చర్యకు ముందు, అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని ప్రదేశాలకు చైనా పేర్లు పెట్టడంపై జరిగిన కార్టోగ్రాఫిక్ వివాదం నేపథ్యంలో ఈ నిర్ణయం వచ్చిందని భావించ వచ్చు
🏔️ గుర్తించిన భౌగోళిక అంశాలు
11 శిఖరాలు:
- అఖిల్ గిరి
- కనిష్క పీక్
- మార్టిన్ గిరి
- జోరావర్ పీక్
- రించెన్ జాంగ్పో
- సల్యాసారి గిరి
- మిర్ లోత్సవ రి
- మిలారెపా కాంగ్రి
- శివ రి
- మహేశ్వర రి
- కరమ్ పిర్
- డ్రక్ కార్పో
- జొమోరి వంటి పేర్లు వార్తలో పేర్కొనబడ్డాయి.
ఇతర భౌగోళిక అంశాలు:
- బ్రాంగ్జా, కుక్సెల్, దుర్గ్ కంపాస్, గోగ్రా, కుమారాయణ పాయింట్, పాంగాంగ్, శంఖల్ లుంగ్పా – భూభాగాలుగా గుర్తింపు.
- పార్పిక్ మరియు షమిరి హిమానీనదాలు – గ్లేసియర్లుగా వర్గీకరణ.
- చాప్చిబంగాల్ పాస్, షాచ్మిర్క్ పాస్ – పర్వత మార్గాలుగా గుర్తింపు.
- షియోక్ లోయ
- యాంగ్పా నది
- గురు రిన్పోచే సరస్సు
- హాట్ స్ప్రింగ్ – నీటి వనరుగా గుర్తింపు.
సరిహద్దు అంశం
- ఏప్రిల్ 2020 నుంచి చైనా PLA తూర్పు లడఖ్లో పెద్ద సంఖ్యలో సైనికులు, ఆయుధాలను సమీకరించింది.
- 3,488 కి.మీ పొడవైన LAC వెంట భారత భూభాగంలోకి చొచ్చుకురావడానికి ప్రయత్నాలు, రక్షణ నిర్మాణాల ఏర్పాటు జరిగాయని the hindu వార్త పేర్కొంది.
- లడఖ్లో అదనపు ప్రాంతాలు, భౌగోళిక లక్షణాలను Survey of India మ్యాప్లో చేర్చడం అధికారిక భౌగోళిక గుర్తింపును స్పష్టత చేయడానికి ఉద్దేశించిన చర్యగా ప్రభుత్వం తెలిపింది.
📱 UPI లావాదేవీలు 27% పెరుగుదల
- 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి అర్ధభాగంలో UPI లావాదేవీల పరిమాణం 27% పెరిగి 145 బిలియన్లకు చేరింది.
- 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరం ఏప్రిల్–సెప్టెంబర్ కాలంలో UPI లావాదేవీలు 114 బిలియన్లుగా ఉన్నాయి.
- లావాదేవీల విలువ పరంగా 20% వృద్ధి నమోదై ₹177 లక్షల కోట్లకు చేరింది.
- గత ఆర్థిక సంవత్సరం ఇదే కాలంలో లావాదేవీల విలువ ₹148 లక్షల కోట్లు.
- సెప్టెంబర్ 2026లో UPI లావాదేవీలు 24.07 బిలియన్లు.
- ఆగస్టు 2026లో ఇవి 24.5 బిలియన్లుగా ఉన్నాయి.
- సెప్టెంబర్లో UPI లావాదేవీల విలువ ₹29.37 లక్షల కోట్లు, ఆగస్టులో ₹29.82 లక్షల కోట్లు.
- NPCI (National Payments Corporation of India) UPI వ్యవస్థను నిర్వహిస్తుంది.
- NPCI అనేది RBI మరియు Indian Banks’ Association (IBA) ఆధ్వర్యంలోని సంస్థ.
- UPI ద్వారా వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి (P2P), అలాగే వ్యక్తి నుంచి వ్యాపారికి (P2M) తక్షణ చెల్లింపులు చేయవచ్చు.
భారత్లో అదనపు ఉత్పత్తి పరిమితి( capacity ) లేదు; బలవంతపు కార్మిక శ్రమతో తయారైన వస్తువుల దిగుమతులపై నిషేధం
- కేంద్ర వాణిజ్య మంత్రి పీయూష్ గోయల్ ప్రకారం, భారత్లో అదనపు పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి పరిమితి (structural excess capacity) లేదని తెలిపారు.
- ఈ వ్యాఖ్యలు 2026 G20 Trade Ministers’ Meeting సందర్భంగా అమెరికాలోని మిల్వాకీలో చేశారు.
- భారత్లో ఉత్పత్తి సామర్థ్యం దేశీయ మరియు ప్రపంచ అవసరాలను తీర్చడానికి ఉపయోగపడుతోందని కేంద్రం పేర్కొంది.
- అమెరికా భారత్ నుంచి దిగుమతులపై 10% “forced labour” టారిఫ్ విధించినట్లు వార్తలో పేర్కొన్నారు.
- అమెరికా 60 దేశాల ఉత్పత్తి సామర్థ్యం, తయారీ రంగాన్ని పరిశీలిస్తోంది.
- బలవంతపు కార్మిక శ్రమతో తయారైన వస్తువుల దిగుమతులను అరికట్టడానికి భారత్ అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ (ILO) ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా చర్యలకు మద్దతు ఇస్తుందని గోయల్ తెలిపారు.
- భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 23 బలవంతపు శ్రమను నిషేధిస్తుందని ఆయన ప్రస్తావించారు.
- ILOకు సంబంధించిన Conventions 29 మరియు 105 బలవంతపు శ్రమ నిర్మూలనకు సంబంధించినవి.
- భారత్ పై ఏకపక్ష చర్యలకు బదులుగా, నిర్దిష్టమైన మరియు ధృవీకరించగల ఆధారాలపై చర్యలు ఉండాలని పేర్కొంది.
- WTO నిబంధనలకు అనుగుణంగా యాంటీ-డంపింగ్ డ్యూటీలు, కౌంటర్వైలింగ్ డ్యూటీలు వంటి చర్యలు తీసుకోవచ్చని వార్తలో పేర్కొన్నారు.
- ఉత్పత్తి మరియు సరఫరా గొలుసుల వైవిధ్యీకరణ అవసరమని కూడా గోయల్ పేర్కొన్నారు.
(the Hindu ,dt03-10-2926 ఆధారంగా రూపోండిచబడిన కధనం )
🗳️ సీఈసీ జ్ఞానేశ్ కుమార్ రాజీనామా చేయకపోతే అక్టోబర్ 10న జంతర్ మంతర్ వద్ద మరో నిరసన-CJP నేత దీప్కే”
- చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ (CEC) జ్ఞానేశ్ కుమార్ రాజీనామా చేయాలని కోరుతూ Cockroach Janta Party (CJP) నాయకుడు అభిజీత్ దీప్కే నిరసన ప్రకటించారు.
- జ్ఞానేశ్ కుమార్ రాజీనామా చేయకపోతే 2026 అక్టోబర్ 10న ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద నిరసన నిర్వహిస్తామని ఆయన ప్రకటించినట్లు PTI నివేదించింది.
- అంతకుముందు ముంబైలోని శివాజీ పార్క్లో CJP నిర్వహించిన నిరసనలో దీప్కే ఈ విషయాన్ని ప్రకటించారు.
- ఈ నిరసనను శాంతియుతంగా నిర్వహిస్తామని, మహాత్మా గాంధీ చూపిన మార్గంలో నడుస్తామని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇవి దీప్కే చేసిన వ్యాఖ్యలు; అవి స్వతంత్రంగా ధృవీకరించబడిన వాస్తవ నిర్ధారణలు కావు.
- ఎన్నికల ప్రక్రియ, ఓటర్ల జాబితాలకు సంబంధించిన అంశాలపై CJP ఈ నిరసనలను నిర్వహిస్తుంది
వార్త తేదీ: 3 అక్టోబర్ 2026.
పూర్తి వార్త – The Economic Times
గుజరాత్ UCC బిల్లుకు రాష్ట్రపతి ఆమోదం
గుజరాత్ యూనిఫాం సివిల్ కోడ్ (UCC) బిల్లు–2026కు రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఆమోదం లభించింది. రాష్ట్రపతి ఆమోదం 17 సెప్టెంబర్ 2026న ఇచ్చినట్లు రాష్ట్రపతి భవన్ రికార్డులో ఉంది; అనంతరం ఇది గెజిట్లో ప్రకటించబడింది.
ముఖ్యాంశాలు:
- గుజరాత్ UCC ప్రధానంగా వివాహం, విడాకులు, వారసత్వం, దత్తత, లివ్-ఇన్ సంబంధాలు వంటి వ్యక్తిగత పౌర అంశాలకు ఒకే చట్టపరమైన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేస్తుంది.
- వివాహాలను 60 రోజుల్లో, లివ్-ఇన్ సంబంధాలను 30 రోజుల్లో నమోదు చేయాలని నిబంధనలు ఉన్నాయి.
- బహుభార్యత్వం, ద్విభార్యత్వం నిషేధించబడతాయి.
- కుమారులు, కుమార్తెలకు సమాన వారసత్వ హక్కులు కల్పిస్తుంది.
- షెడ్యూల్డ్ తెగలు (STs) ఈ చట్ట పరిధి నుంచి మినహాయించబడ్డారు.
- ఉత్తరాఖండ్ తరువాత సమగ్ర రాష్ట్రస్థాయి UCCను అమలు చేయనున్న రెండో రాష్ట్రంగా గుజరాత్ నిలిచింది. చట్టం అమల్లోకి వచ్చే తేదీని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా ప్రకటించాల్సి ఉంది.
పరీక్షా అంశం:
👉 UCC – రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 44, ఇది ఆదేశిక సూత్రాల్లో (DPSP) భాగం.
🚀 బ్రహ్మోస్ ఎగుమతులు $600 మిలియన్లు దాటనున్నాయి
భారతదేశానికి చెందిన బ్రహ్మోస్ సూపర్సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణి ఎగుమతుల విలువ $600 మిలియన్లను దాటనుందని రక్షణ శాఖ కార్యదర్శి రాజేష్ కుమార్ సింగ్ తెలిపారు.
ముఖ్యాంశాలు:
- బ్రహ్మోస్ను భారత్–రష్యా సంయుక్త భాగస్వామ్యంతో అభివృద్ధి చేశారు.
- బ్రహ్మోస్కు సంబంధించిన ఎగుమతి ఒప్పందాలు/చర్చలు ఫిలిప్పీన్స్, ఇండోనేషియా, వియత్నాంతో ఉన్నాయి.
- ఫిలిప్పీన్స్కు ఇప్పటికే సుమారు $330 మిలియన్ల విలువైన బ్రహ్మోస్ వ్యవస్థలు అందాయి.
- వియత్నాంకు సుమారు $100 మిలియన్లు, ఇండోనేషియాకు సుమారు $200 మిలియన్ల విలువైన ఒప్పందాలు/ప్రారంభ ఎగుమతులు కలిపి మొత్తం $600 మిలియన్లకు పైగా చేరే అవకాశం ఉంది.
- ఫిలిప్పీన్స్ 2022 జనవరిలో బ్రహ్మోస్కు తొలి విదేశీ కొనుగోలుదారుగా నిలిచింది.
- బ్రహ్మోస్కు భూమి, సముద్రం, గగనతలం నుంచి ప్రయోగించగల వేరియంట్లు ఉన్నాయి; గగనతల వెర్షన్ను సుఖోయ్ యుద్ధవిమానాల్లో అనుసంధానించారు.
- భారత రక్షణ ఎగుమతులు 2025–26లో రికార్డు స్థాయిలో ₹38,424 కోట్లకు చేరాయి.
🏑 భారత మహిళల హాకీ – చైనా పై విజయం

- భారత మహిళల హాకీ జట్టు ఆసియా క్రీడల ఫైనల్లో చైనాను 1–0తో ఓడించి స్వర్ణ పతకం సాధించింది.
- ఈ విజయంతో భారత మహిళల హాకీ జట్టు 44 సంవత్సరాల తర్వాత ఆసియా క్రీడల్లో స్వర్ణ పతకం సాధించింది.
- ఈ స్వర్ణంతో భారత్ 2028 లాస్ ఏంజెల్స్ ఒలింపిక్స్కు అర్హత సాధించింది.
- ఫైనల్లో భారత జట్టు తరఫున లాల్రెమ్సియామి (Lalremsiami) కీలక గోల్ సాధించింది.
- భారత గోల్కీపర్ మరియు మాజీ కెప్టెన్ సవిత అద్భుతమైన రక్షణ ప్రదర్శనతో చైనా దాడులను అడ్డుకున్నారు.
- చైనా జట్టు మ్యాచ్లో 5 పెనాల్టీ కార్నర్లు పొందినప్పటికీ వాటిని గోల్గా మలచలేకపోయింది.
- మ్యాచ్లో భారత రక్షణ విభాగం క్రమశిక్షణతో ఆడి చివరి వరకు ఆధిక్యాన్ని కాపాడుకుంది.
- ఈ విజయం ద్వారా భారత మహిళల హాకీ జట్టు 2028 LA Olympicsలో తమ స్థానాన్ని ఖాయం చేసుకుంది.
🏅 ఆసియా క్రీడలు 2026 – మెడల్ ట్యాలీ
. తాజా నివేదికల ప్రకారం భారత్ 16 స్వర్ణం, 25 రజతం, 35 కాంస్యం — మొత్తం 76 పతకాలతో 5వ స్థానంలో ఉంది.
| స్థానం | దేశం | 🥇 స్వర్ణం | 🥈 రజతం | 🥉 కాంస్యం | మొత్తం |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 🇨🇳 చైనా | 162 | 81 | 73 | 316 |
| 2 | 🇯🇵 జపాన్ | 72 | 83 | 85 | 240 |
| 3 | 🇰🇷 దక్షిణ కొరియా | 33 | 39 | 62 | 134 |
| 4 | 🇺🇿 ఉజ్బెకిస్థాన్ | 20 | 23 | 22 | 65 |
| 5 | 🇮🇳 భారత్ | 16 | 25 | 35 | 76 |
| 6 | 🇮🇷 ఇరాన్ | 15 | 17 | 13 | 45 |
| 7 | 🇹🇭 థాయ్లాండ్ | 15 | 11 | 17 | 43 |
| 8 | 🇰🇿 కజకిస్థాన్ | 12 | 21 | 44 | 77 |
| 9 | 🇧🇭 బహ్రెయిన్ | 11 | 5 | 6 | 22 |
| 10 | 🇲🇾 మలేషియా | 9 | 5 | 16 | 30 |
🇮🇳 భారత్ – ముఖ్యాంశాలు
- భారత్ స్థానం: 5వది
- స్వర్ణ పతకాలు: 16
- రజత పతకాలు: 25
- కాంస్య పతకాలు: 35
- మొత్తం: 76
- తాజా విజయాల్లో మహిళల హాకీ స్వర్ణం ప్రత్యేకంగా నిలిచింది. చైనాను 1–0తో ఓడించి భారత్ 44 సంవత్సరాల తర్వాత ఆసియా క్రీడల మహిళల హాకీలో స్వర్ణం సాధించింది.
- 2026 ఆసియా క్రీడలు జపాన్లోని ఐచి–నగోయాలో జరుగుతున్నాయి; పోటీలు సెప్టెంబర్ 19 నుంచి అక్టోబర్ 4 వరకు జరుగుతున్నాయి.
రీజనింగ్
🔤 Coding–Decoding – 20 ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు
1. SOBER → RNADQ
ప్రశ్న: ఒక నిర్దిష్ట కోడ్లో SOBER ను RNADQగా రాస్తే, LOTUSను ఎలా రాస్తారు?
ఆప్షన్లు:
- (A) KNSTR
- (B) MPUWT
- (C) KMSTR
- (D) LMRST
సమాధానం: (A) KNSTR
వివరణ: ప్రతి అక్షరానికి ముందు అక్షరాన్ని తీసుకున్నారు.
S → R
O → N
B → A
E → D
R → Q
అదే విధంగా:
L → K, O → N, T → S, U → T, S → R
LOTUS → KNSTR
2. WATER → YCVGT
ప్రశ్న: WATER ను YCVGTగా రాస్తే, HKTGను ఎలా రాస్తారు?
ఆప్షన్లు:
- (A) IRFE
- (B) FIRE
- (C) REFI
- (D) ERIF
సమాధానం: (B) FIRE
వివరణ: WATERలో ప్రతి అక్షరానికి +2 చేశారు.
W → Y
A → C
T → V
E → G
R → T
అందువల్ల HKTGను డీకోడ్ చేయడానికి ప్రతి అక్షరం నుంచి 2 తగ్గించాలి:
H → F
K → I
T → R
G → E
HKTG → FIRE
3. TERMINAL → NSFUMBOJ
ప్రశ్న: TERMINAL → NSFUMBOJ, TOWERS → XPUTSF అయితే MATE ఎలా రాయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) FUBN
- (B) UFNB
- (C) BNFU
- (D) BNDS
- (E) None of these
సమాధానం: (C) BNFU
వివరణ: పదాన్ని రెండు భాగాలుగా విడగొట్టి, ప్రతి భాగంలోని అక్షరాలను తలక్రిందులుగా చేసి, ప్రతి అక్షరానికి +1 చేస్తారు.
MATE:
MA → AM → +1 → BN
TE → ET → +1 → FU
కాబట్టి:
MATE → BNFU. (Brainly)
4. CERTAIN → XVIGZRM
ప్రశ్న: CERTAIN → XVIGZRM, SEQUENCE → HVJFVMXV అయితే REQUIRED ఎలా కోడ్ చేయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) FJIVWVIR
- (B) VJIFWTRV
- (C) WVJRIFVI
- (D) IVJFRIVW
సమాధానం: (D) IVJFRIVW
వివరణ: ఇది Opposite Alphabet / Atbash Coding.
A ↔ Z
B ↔ Y
C ↔ X
D ↔ W
E ↔ V …
REQUIRED:
R → I
E → V
Q → J
U → F
I → R
R → I
E → V
D → W
REQUIRED → IVJFRIVW
5. BUILDER → JVCKSFE
ప్రశ్న: BUILDER → JVCKSFE అయితే SEALING ఎలా రాయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) BFTKHOJ
- (B) JOHKBFT
- (C) TFBKHOJ
- (D) BFTKJOH
సమాధానం: (A) BFTKHOJ
వివరణ:
మొదటి 3 అక్షరాలకు +1 చేసి, స్థానాలను reverse చేస్తారు.
BU I:
BUI → CVJ → JVC
తర్వాత 4వ అక్షరం:
L → K (−1)
చివరి 3 అక్షరాలు:
DER → EFS → reverse → SFE
అందువల్ల అదే విధంగా:
SEA → TFB → reverse → BFT
L → K
ING → JOH → reverse → HOJ
కాబట్టి:
SEALING → BFTKHOJ.
6. CURATIVE → BSVDDUHS
ప్రశ్న: CURATIVE → BSVDDUHS అయితే STEAMING ఎలా రాయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) BFUTFMHL
- (B) TUFBFMHL
- (C) BFUTLHMF
- (D) BFUTHOJN
- (E) None of these
సమాధానం: (A) BFUTFMHL
వివరణ:
పదాన్ని 4 + 4గా విడగొట్టాలి.
CUR A → ప్రతి అక్షరానికి +1 → D V S B → reverse → B S V D
TIVE → ప్రతి అక్షరానికి −1 → S H U D → reverse → D U H S
అందువల్ల CURATIVE → BSVDDUHS.
అదే విధంగా:
STEA → +1 → TUFB → reverse → BFUT
MING → −1 → LHMF → reverse → FMHL
కాబట్టి:
STEAMING → BFUTFMHL.
7. MOUSE → PRUQC
ప్రశ్న: MOUSE → PRUQC అయితే SHIFT ఎలా రాయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) VKIRD
- (B) VKIDR
- (C) VJIDR
- (D) VIKRD
- (E) None of the above
సమాధానం: (B) VKIDR
వివరణ:
మార్పులు:
+3, +3, 0, −2, −2
SHIFT:
S +3 = V
H +3 = K
I +0 = I
F −2 = D
T −2 = R
SHIFT → VKIDR. (LearnFrenzy)
8. MUSICAL → KWQKACJ
ప్రశ్న: MUSICAL → KWQKACJ అయితే SPRINKLE ఎలా రాయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) QRBKCNJG
- (B) QNPGLIJC
- (C) QRPKLMJG
- (D) URTKPMNG
సమాధానం: (C) QRPKLMJG
వివరణ: ప్రత్యామ్నాయంగా −2, +2 చేయాలి.
S−2=Q
P+2=R
R−2=P
I+2=K
N−2=L
K+2=M
L−2=J
E+2=G
SPRINKLE → QRPKLMJG.
9. BUTTER → EXWWHU
ప్రశ్న: BUTTER → EXWWHU, MILK → PLON అయితే EARTH ఎలా రాయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) HDWUK
- (B) HDUWK
- (C) KHDUW
- (D) KHUWD
సమాధానం: (B) HDUWK
వివరణ: ప్రతి అక్షరానికి +3.
E → H
A → D
R → U
T → W
H → K
EARTH → HDUWK.
10. DEAR → FGCT
ప్రశ్న: DEAR → FGCT అయితే READ ఎలా కోడ్ చేయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) TGCF
- (B) FGCF
- (C) TSFC
- (D) TCGF
సమాధానం: (A) TGCF
వివరణ: ప్రతి అక్షరానికి +2.
READ:
R → T
E → G
A → C
D → F
READ → TGCF. (LearnFrenzy)
11. BARLEY → CBTMGZ
ప్రశ్న: BARLEY → CBTMGZ అయితే SOUND ఎలా రాయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) URWOF
- (B) TPWOF
- (C) UPWPF
- (D) None of these
సమాధానం: (B) TPWOF
వివరణ: మార్పులు:
+1, +1, +2, +1, +2, +1
S+1=T
O+1=P
U+2=W
N+1=O
D+2=F
SOUND → TPWOF
12. PORTER → QNSSFQ
ప్రశ్న: PORTER → QNSSFQ అయితే BRIGHT ఎలా కోడ్ చేయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) CNJHIU
- (B) CQJFGS
- (C) CNJHIS
- (D) CQJFIS
సమాధానం: (D) CQJFIS
వివరణ: ప్రత్యామ్నాయంగా +1, −1.
P+1=Q
O−1=N
R+1=S
T−1=S
E+1=F
R−1=Q
BRIGHT:
B+1=C
R−1=Q
I+1=J
G−1=F
H+1=I
T−1=S
BRIGHT → CQJFIS.
13. MOCKS → NNDJT
ప్రశ్న: MOCKS → NNDJT అయితే FLAME ఎలా రాయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) KFBMA
- (B) GKBLF
- (C) LBHGK
- (D) LBGHG
సమాధానం: (B) GKBLF
వివరణ: మార్పులు:
+1, −1, +1, −1, +1
F+1=G
L−1=K
A+1=B
M−1=L
E+1=F
FLAME → GKBLF.
14. THEN → RLBS
ప్రశ్న: THEN → RLBS అయితే CASE ఎలా రాయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) AEPJ
- (B) APEP
- (C) EPAP
- (D) PAEJ
సమాధానం: (A) AEPJ
వివరణ:
T−2=R
H+4=L
E−3=B
N+5=S
అదే విధంగా CASE:
C−2=A
A+4=E
S−3=P
E+5=J
CASE → AEPJ
15. CARING → EDVGKC; SHARES → UKEPBO
ప్రశ్న: CASKET ఎలా కోడ్ చేయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) EDXIBP
- (B) EDWIAP
- (C) EDWPAI
- (D) EDWIBP
సమాధానం: (D) EDWIBP
వివరణ: మొదటి 3 అక్షరాలకు:
+2, +3, +4
చివరి 3 అక్షరాలకు:
−2, −3, −4
C+2=E
A+3=D
S+4=W
K−2=I
E−3=B
T−4=P
CASKET → EDWIBP.
16. RULE → GNWT; BAND → FPCD
ప్రశ్న: SOFA ఎలా కోడ్ చేయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) BIPT
- (B) CHQU
- (C) BILV
- (D) DHMV
- (E) CHDU
సమాధానం: (B) CHQU
వివరణ: ముందుగా పదాన్ని reverse చేసి, ప్రతి అక్షరానికి +2 చేస్తారు.
RULE → ELUR
E+2=G
L+2=N
U+2=W
R+2=T
అందుకే GNWT.
ఇప్పుడు:
SOFA → AFOS
A+2=C
F+2=H
O+2=Q
S+2=U
SOFA → CHQU. (Scribd)
17. ROUTE → URTWH; LOWER → ORVHU
ప్రశ్న: PRINT ఎలా కోడ్ చేయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) TVMRX
- (B) SVGPV
- (C) TUJRX
- (D) STIQV
- (E) SUHQW
సమాధానం: (E) SUHQW
వివరణ: ప్రతి పదంలో మూడవ అక్షరానికి −1, మిగిలిన అక్షరాలకు +3.
PRINT:
P+3=S
R+3=U
I−1=H
N+3=Q
T+3=W
PRINT → SUHQW.
18. JUGS → KTFT; WHEN → XGDO
ప్రశ్న: ONCE ఎలా కోడ్ చేయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) PMDF
- (B) PMBD
- (C) NODD
- (D) PMBF
- (E) NODF
సమాధానం: (D) PMBF
వివరణ: మార్పులు:
+1, −1, −1, +1
ONCE:
O+1=P
N−1=M
C−1=B
E+1=F
ONCE → PMBF.
19. DURABLE → QTCBDKA
ప్రశ్న: COUNTRY ఎలా కోడ్ చేయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) VPDOZSU
- (B) TNBOXQS
- (C) VPDMZSU
- (D) TNBOZSU
- (E) None of these
సమాధానం: (B) TNBOXQS
వివరణ: ఇది చాలా ముఖ్యమైన pattern.
- మొదటి 3 అక్షరాలను reverse చేసి −1
- 4వ అక్షరానికి +1
- చివరి 3 అక్షరాలను reverse చేసి −1
COUNTRY:
మొదటి 3: COU → UOC → TNB
4వ అక్షరం: N → O
చివరి 3: TRY → YRT → XQS
కాబట్టి:
COUNTRY → TNB + O + XQS = TNBOXQS.
20. FRIEND → HUMJTK
ప్రశ్న: FRIEND → HUMJTK అయితే BHOPAL ఎలా రాయబడుతుంది?
ఆప్షన్లు:
- (A) DJQRCN
- (B) CJRTEQ
- (C) DKSUGS
- (D) DLSVHT
సమాధానం: (C) DKSUGS
వివరణ: వరుసగా +2, +3, +4, +5, +6, +7 చేయాలి.
FRIEND:
F+2=H
R+3=U
I+4=M
E+5=J
N+6=T
D+7=K
అదే విధంగా BHOPAL:
B+2=D
H+3=K
O+4=S
P+5=U
A+6=G
L+7=S
BHOPAL → DKSUGS.
📌 20 ప్రశ్నల సమాధానాల కీ
| ప్రశ్న | సమాధానం | ప్రశ్న | సమాధానం |
|---|---|---|---|
| 1 | A – KNSTR | 11 | B – TPWOF |
| 2 | B – FIRE | 12 | D – CQJFIS |
| 3 | C – BNFU | 13 | B – GKBLF |
| 4 | D – IVJFRIVW | 14 | A – AEPJ |
| 5 | A – BFTKHOJ | 15 | D – EDWIBP |
| 6 | A – BFUTFMHL | 16 | B – CHQU |
| 7 | B – VKIDR | 17 | E – SUHQW |
| 8 | C – QRPKLMJG | 18 | D – PMBF |
| 9 | B – HDUWK | 19 | B – TNBOXQS |
| 10 | A – TGCF | 20 | C – DKSUGS |
ఇవి SSC, RRB, IBPS, SBI, AP/TS ప్రభుత్వ ఉద్యోగ పరీక్షల్లో వచ్చే Coding–Decoding ప్రశ్నలకు చాలా ఉపయోగపడే ప్రాథమిక patterns.
ఇంగ్షీషు
1. Sentence అంటే ఏమిటి?
Sentence (వాక్యం) అంటే ఒక పూర్తి భావాన్ని వ్యక్తం చేసే పదాల సమూహం.
ఉదాహరణ:
Ravi reads a book.
దీని అర్థం:
రవి ఒక పుస్తకం చదువుతున్నాడు.
ఇక్కడ పూర్తి భావం వస్తోంది. కాబట్టి ఇది ఒక Sentence.
సాధారణంగా Sentence నిర్మాణం:
Subject + Predicate
అంటే:
కర్త + కర్త గురించి చెప్పే భాగం
2. Subject – కర్త
Subject అంటే ఏమిటి?
వాక్యంలో పని చేసేది ఎవరు? లేదా దేని గురించి వాక్యం చెబుతోంది? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం Subject.
ఉదాహరణ:
Ravi plays cricket.
ఇక్కడ:
ఎవరు క్రికెట్ ఆడుతున్నారు?
→ Ravi
కాబట్టి:
Ravi = Subject
మరో ఉదాహరణ:
The children are playing.
ఎవరు ఆడుతున్నారు?
→ The children
అందువల్ల:
The children = Subject
Subjectను గుర్తించే Shortcut
Verbను గుర్తించి:
Who? / What?
అని ప్రశ్నించండి.
ఉదాహరణ:
The dog chased the cat.
Who chased?
→ The dog
కాబట్టి:
The dog = Subject
3. Predicate – విధేయం
Predicate అంటే ఏమిటి?
Subject గురించి ఏం చెబుతున్నామో అది Predicate.
సాధారణంగా Subject తప్ప మిగిలిన sentence భాగం Predicate అవుతుంది.
ఉదాహరణ:
Ravi plays cricket.
- Subject → Ravi
- Predicate → plays cricket
మరో ఉదాహరణ:
The students are studying English.
- Subject → The students
- Predicate → are studying English
గుర్తుంచుకోండి:
Subject + Predicate = Sentence
📚 Four Types of Sentences – Important Differences
| Sentence Type | ప్రధాన ఉద్దేశ్యం | సాధారణ ముగింపు | Example |
|---|---|---|---|
| Assertive | విషయం/వాస్తవాన్ని చెప్పడం | . | He is honest. |
| Interrogative | ప్రశ్న అడగడం | ? | Is he honest? |
| Imperative | ఆజ్ఞ, అభ్యర్థన, సలహా, సూచన | . / ! | Be honest. |
| Exclamatory | బలమైన భావోద్వేగం వ్యక్తం చేయడం | ! | How honest he is! |
1️⃣ Assertive Sentence
Meaning
ఏదైనా విషయం, వాస్తవం, అభిప్రాయం లేదా సమాచారం చెప్పే sentence.
Examples
He is a good boy.
→ అతను మంచి బాలుడు.
She lives in Hyderabad.
→ ఆమె హైదరాబాద్లో నివసిస్తుంది.
The sun rises in the east.
→ సూర్యుడు తూర్పున ఉదయిస్తాడు.
గుర్తించే విధానం
👉 ఇది statement ఇస్తుంది.
👉 సాధారణంగా చివర full stop (.) ఉంటుంది.
రెండు రకాలు
Affirmative:
He is honest.
Negative:
He is not dishonest.
2️⃣ Interrogative Sentence
Meaning
Question అడిగే sentence.
Examples
Are you ready?
Where do you live?
Why are you late?
Who is your teacher?
గుర్తించే విధానం
👉 Question అడుగుతుంది.
👉 సాధారణంగా చివర ? ఉంటుంది.
రెండు ముఖ్యమైన రకాలు
Yes/No Question
Are you ready?
Answer:
Yes / No
Wh-Question
Where do you live?
Why are you late?
Who is he?
3️⃣ Imperative Sentence
Meaning
ఆజ్ఞ, అభ్యర్థన, సలహా, సూచన, నిషేధం మొదలైనవి తెలియజేసే sentence.
Examples
Open the door.
→ తలుపు తెరవండి.
Please help me.
→ దయచేసి నాకు సహాయం చేయండి.
Work hard.
→ కష్టపడి పని చేయండి.
Do not waste time.
→ సమయం వృథా చేయవద్దు.
ముఖ్యమైన లక్షణం
Imperative sentenceలో subject “you” సాధారణంగా కనిపించదు, కానీ implied subject you.
ఉదాహరణ:
Open the door.
దీని పూర్తి భావం:
You open the door.
కానీ Englishలో సాధారణంగా You రాయరు.
గుర్తుంచుకోండి
Order → Sit down.
Request → Please sit down.
Advice → Work hard.
Prohibition → Do not smoke.
Instruction → Turn left.
4️⃣ Exclamatory Sentence
Meaning
బలమైన ఆశ్చర్యం, ఆనందం, బాధ, విచారం, కోపం, ప్రశంస వంటి భావాలను వ్యక్తం చేసే sentence.
Examples
What a beautiful flower it is!
How beautiful the flower is!
What a wonderful performance!
Alas! He has lost his father.
Hurrah! We have won the match.
గుర్తించే విధానం
👉 Strong emotion ఉంటుంది.
👉 సాధారణంగా ! ఉంటుంది.
🔥 Assertive vs Exclamatory
ఈ రెండింటి మధ్య difference competitive examsలో చాలా ముఖ్యమైనది.
Exclamatory:
What a beautiful flower it is!
Assertive:
It is a very beautiful flower.
ఇక్కడ:
What a/an + adjective + noun!
→
Subject + is/was + very + adjective + noun.
🔥 Assertive vs Interrogative
Assertive
He is a good student.
ఇది information ఇస్తుంది.
Interrogative
Is he a good student?
ఇది question అడుగుతుంది.
🔥 Assertive vs Imperative
Assertive
You should work hard.
ఇది ఒక statement/adviceను తెలియజేస్తుంది.
Imperative
Work hard.
ఇది direct advice/instruction.
🔥 Interrogative vs Imperative
Interrogative
Will you open the door?
Grammatically question రూపంలో ఉంది.
Imperative
Open the door.
Direct instruction.
⚠️ Context ఆధారంగా “Will you open the door?” polite requestగా ఉపయోగించవచ్చు. కానీ sentence form పరంగా అది interrogative.
🧠 ఒకే భావాన్ని నాలుగు రకాలుగా చూడండి
Assertive
He is a very brave man.
➡️ విషయం చెబుతోంది.
Interrogative
Is he a very brave man?
➡️ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
Imperative
Be brave.
➡️ ఆదేశం/సలహా ఇస్తోంది.
Exclamatory
How brave he is!
➡️ ఆశ్చర్యం/ప్రశంసను వ్యక్తం చేస్తోంది.
📌 Exam Identification Trick
Questionలో sentence ఇచ్చినప్పుడు ముందుగా sentence యొక్క purpose చూడండి.
① “Information/Statement” ఉందా?
➡️ Assertive
India is a democratic country.
② “Question” ఉందా?
➡️ Interrogative
Is India a democratic country?
③ “Order/Request/Advice” ఉందా?
➡️ Imperative
Respect the Constitution.
④ “Strong emotion” ఉందా?
➡️ Exclamatory
What a beautiful country India is!
⭐ Most Important Words
| Words/Pattern | Usually indicates |
|---|---|
| What a…! | Exclamatory |
| How…! | Exclamatory |
| Alas! | Exclamatory – sorrow |
| Hurrah! | Exclamatory – joy |
| Wow! | Exclamatory – surprise/admiration |
| Please… | Imperative – request |
| Do not… | Imperative – prohibition |
| Let us… | Imperative – suggestion/proposal |
| Who/What/Why/Where/When/How…? | Interrogative |
| Is/Are/Do/Does/Did…? | Interrogative |
| Subject + Verb… | Usually Assertive |
🎯 Super Shortcut
ASSERTIVE → TELLS
INTERROGATIVE → ASKS
IMPERATIVE → ORDERS/REQUESTS/ADVISES
EXCLAMATORY → EXCITES/EXPRESSES EMOTION
ఒకే లైన్లో:
Statement = Assertive | Question = Interrogative | Order/Request/Advice = Imperative | Strong Feeling = Exclamatory
క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్
Example 20
Question
A man owns \frac{2}/3} of the market research bureau business and sells \frac{3}/4} of his shares for ₹75,000. What is the value of the business?
Solution
మొత్తం వ్యాపారం విలువను ₹x అనుకుందాం.
అతని వాటా =
అందులో అమ్మిన వాటా:
ఇది ₹75,000కు సమానం.
Answer
Value of business = ₹1,50,000
తెలుగు వివరణ:
మొత్తం వ్యాపారంలో అతనికి వాటా ఉంది. ఆ వాటాలో అమ్మాడు. కాబట్టి మొత్తం వ్యాపారంలో అమ్మిన భాగం . ఆ విలువ ₹75,000 కాబట్టి మొత్తం విలువ ₹1,50,000.
Example 21
Question
A man spends \frac{2}{5} of his salary on house rent, \frac{3}{10} of his salary on food and \frac{1}{8} of his salary on conveyance. If he has ₹1400 left with him, find his expenditure on food and conveyance.
Solution
ఖర్చు చేసిన జీతం భాగం:
LCM = 40
మిగిలిన భాగం:
ఈ భాగం = ₹1400.
అందువల్ల మొత్తం జీతం:
Food expenditure
Conveyance expenditure
Answer
- Food expenditure = ₹2,400
- Conveyance expenditure = ₹1,000
- Food + Conveyance = ₹3,400
తెలుగు వివరణ:
ముందుగా మొత్తం జీతంలో ఖర్చయిన భాగాన్ని కనుగొని, మిగిలిన భాగం ₹1400 అని ఉపయోగించి మొత్తం జీతాన్ని ₹8000గా కనుగొంటాం. తరువాత ఆ జీతంలో ఆహారం మరియు ప్రయాణానికి సంబంధించిన భిన్నాలను గుణిస్తే సమాధానం వస్తుంది.
Example 22
Question
In a certain office, \frac1/3 of the workers are women,\frac1/2 of the women are married and \frac1/3 of the married women have children. If \frac3/4 of the men are married and \frac2/3 of the married men have children, what part of workers are without children?
Solution
మొత్తం workers =
Women
Men:
Women having children
Married women:
వారిలో మందికి పిల్లలు:
Men having children
Married men:
వారిలో మందికి పిల్లలు:
Total workers having children
కాబట్టి పిల్లలు లేని workers:
Answer
తెలుగు వివరణ:
మొత్తం workersలో మందికి పిల్లలు ఉన్నారు. కాబట్టి మిగిలిన భాగం . అందువల్ల పిల్లలు లేని workers భాగం 11/18
Example 23
Question
If ∗ is an operation such that x∗y=3x+2yx*y=3x+2y, find the value of 2∗3+3∗42*3+3*4.
Solution
ఇచ్చిన నియమం:
ముందుగా:
అలాగే,
కాబట్టి,
Answer
తెలుగు వివరణ:
గుర్తును సాధారణ multiplicationగా తీసుకోకూడదు. ప్రశ్నలో ఇచ్చిన ప్రత్యేక నియమం ప్రకారం ప్రతి విలువను లెక్కించాలి.
Example 24
Question
a^2+b^2=117 (^=స్క్వేర్) and ab=54ab=54, then find the value of a+ba−frac{a+b}/(a-b}.
Solution
Identity:
అందువల్ల,
ఇప్పుడు,
కాబట్టి,
అందువల్ల,
Answer
తెలుగు వివరణ:
ఇక్కడ , లను విడిగా కనుగొనడానికి రెండు algebraic identities ఉపయోగిస్తే పెద్ద calculations అవసరం ఉండదు.
Example 25
Question
Find the value of
Solution
Identity:
కాబట్టి,
ఇప్పుడు,
అందువల్ల 30000 cancel అవుతుంది.
Answer
తెలుగు వివరణ:
ఇది Difference of Squares ప్రశ్న. పెద్ద సంఖ్యలను square చేయాల్సిన అవసరం లేదు.
అనే సూత్రాన్ని ఉపయోగిస్తే చాలా సులభంగా సమాధానం వస్తుంది.
Example 26
Question
Find the value of
Solution
ఇది:
రూపంలో ఉంది.
మనకు,
అందువల్ల denominator cancel అవుతుంది.
ఇక్కడ
కాబట్టి,
Answer
తెలుగు వివరణ:
ఇక్కడ ప్రధానంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన సూత్రం:
ఈ identity ఉపయోగిస్తే మొత్తం calculation చాలా చిన్నదవుతుంది.
Example 27
Question
If xx is an integer such that
find the value of
Solution
ఇచ్చినది:
రెండు వైపులా square చేద్దాం:
అందువల్ల,
ఇప్పుడు,
కాబట్టి,
Answer
తెలుగు వివరణ:
ఇక్కడ ఒక integer అని ఇచ్చారు. ఇచ్చిన సమీకరణ:
ను పరిశీలిస్తే అవుతుంది.
అందువల్ల నేరుగా కూడా:
అని పొందవచ్చు.
Example 28
Question
A zoo keeper counted the heads of the animals in a zoo and found it to be 80. When he counted the legs of the animals he found it to be 260. If the zoo had either pigeons or horses, how many horses were there in the zoo?
Solution
Pigeons సంఖ్య =
Horses సంఖ్య =
ప్రతి జంతువుకు ఒక head కాబట్టి:
Pigeonకు 2 legs, horseకు 4 legs.
కాబట్టి:
2తో divide చేస్తే:
(2) నుంచి (1)ని తీసివేస్తే:
Answer
తెలుగు వివరణ:
ఇది రెండు variables ఉన్న simultaneous equations ప్రశ్న.
- Heads →
- Legs →
ఈ రెండు equationsను subtract చేస్తే horses సంఖ్య నేరుగా వస్తుంది.
Horses = 50
Example 29
Question
A train starts full of passengers. At the first station, it drops one-third of the passengers and takes 280 more. At the second station, it drops one-half of the new total and takes 12 more. On arriving at the third station, it is found to have 248 passengers. Find the number of passengers in the beginning.
Solution
ప్రారంభంలో passengers సంఖ్యను అనుకుందాం.
After the first station
ఒక-third passengers దిగిపోయారు.
మిగిలినవి:
తర్వాత 280 మంది ఎక్కారు.
కాబట్టి:
After the second station
ఇక్కడ కొత్త totalలో సగం మంది దిగిపోయారు.
మిగిలినది:
తర్వాత 12 మంది ఎక్కారు.
అందువల్ల:
12ను మరోవైపు తీసుకెళ్తే:
2తో గుణిస్తే:
Answer
తెలుగు వివరణ:
ప్రశ్నను station-by-stationగా పరిష్కరించాలి.
మొదటి స్టేషన్:
మంది దిగారు → మంది మిగిలారు → 280 మంది ఎక్కారు.
రెండవ స్టేషన్:
కొత్త totalలో మంది దిగారు → మిగిలిన వారికి 12 మంది చేరారు → చివరికి 248 మంది.
వెనుక నుంచి equation పరిష్కరిస్తే ప్రారంభ passengers సంఖ్య 288 వస్తుంది.
⭐ ఈ Examples ద్వారా గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన Maths Concepts
- Fractions of a quantity – Ex. 20, 21, 22
- Special mathematical operation – Ex. 23
- Algebraic identities – Ex. 24, 25, 26, 27
- Simultaneous equations – Ex. 28
- Fraction-based word problems – Ex. 29
- ముఖ్యమైన identities:
ఇక్కడ క్లిక్ చేసి జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ ఫాలో అవ్వండి – ప్రభుత్వ ఉద్యోగం సాధించండి
ఎంప్లాయ్మెంట్ న్యూస్ వీక్లీలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి
అప్లై చెయ్యడానికి చివరిరోజు దగ్గర పడుతున్న ఉద్యోగాల వివరాలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి
| 🌟 75 ఏళ్ల వయసులో ప్రపంచ రికార్డు… విద్యకు వయసు అడ్డంకి కాదని నిరూపించిన కృష్ణన్ కుమార్ గుప్తా “చదువుకోవడానికి వయసు అడ్డంకి కాదు… మనలో నేర్చుకోవాలనే తపన ఉండాలి.” జీవితంలో ఒక దశకు చేరుకున్న తర్వాత చాలామంది తమ కలలను పక్కన పెట్టేస్తారు. “ఇక మన వయసు అయిపోయింది”, “ఇప్పుడు చదువుకోవడం ఎందుకు?” అని అనుకుంటారు. కానీ కృష్ణన్ కుమార్ గుప్తా అనే 75 ఏళ్ల వ్యక్తి తన జీవితంతో ఆ ఆలోచన తప్పని నిరూపించారు. 🎓 74 ఏళ్ల వయసులో మళ్లీ విద్యార్థిగా… కృష్ణన్ కుమార్ గుప్తా చిన్న వయసులోనే సామాజిక సేవ పట్ల ఆసక్తి పెంచుకున్నారు. 1967–1969 మధ్య ఢిల్లీలోని కిరోరి మాల్ కాలేజీలో NSS ప్రారంభ దశలో వాలంటీర్గా సామాజిక సేవా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్నారు. కాలం గడిచింది. వయసు పెరిగింది. కానీ చదువుకోవాలనే ఆయన ఆసక్తి మాత్రం తగ్గలేదు. అందుకే జీవితంలో 70 ఏళ్లు దాటిన తర్వాత కూడా ఆయన Indira Gandhi National Open University (IGNOU)లో Master’s Degree Programme in Social Workలో చేరారు. సాధారణంగా ఈ వయసులో విశ్రాంతి తీసుకోవాలని చాలామంది భావిస్తారు. కానీ గుప్తా మాత్రం మరో మార్గాన్ని ఎంచుకున్నారు—మళ్లీ విద్యార్థిగా మారారు. 🏆 74 ఏళ్ల వయసులో అద్భుతమైన గుర్తింపు అంకితభావంతో చదువు కొనసాగించిన ఆయన 74 ఏళ్ల వయసులో Social Workలో Master’s programme పూర్తి చేశారు. ఆయన సాధించిన ఈ ప్రత్యేకతకు Golden Book of World Records (GBWR) గుర్తింపు లభించింది. ఆయనను **“Oldest to Pursue Masters Programme in Social Work”**గా గుర్తిస్తూ Certificate of Excellence అందించారు. అంటే… వయసు 74 అయినా లక్ష్యం మాత్రం యువకుడి ఉత్సాహంతో కొనసాగింది. 🤝 చదువు మాత్రమే కాదు… సమాజ సేవ కూడా కృష్ణన్ కుమార్ గుప్తా కథలో మరో ప్రత్యేకత ఉంది. ఆయనకు విద్య అంటే కేవలం డిగ్రీ సంపాదించడం కాదు. సమాజానికి ఉపయోగపడే జ్ఞానాన్ని సంపాదించడం కూడా. NSS ప్రారంభ దశలోనే సామాజిక సేవతో అనుబంధం ఏర్పరుచుకున్న ఆయన, దశాబ్దాల తర్వాత Social Workలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించడం ద్వారా తన ఆసక్తికి మరింత బలం చేకూర్చుకున్నారు. 💡 యువతకు ఆయన కథ చెప్పే సందేశం కృష్ణన్ కుమార్ గుప్తా జీవిత ప్రయాణం ఒక గొప్ప సందేశాన్ని అందిస్తుంది: “కలలకు గడువు ఉండదు.” 25 ఏళ్ల వయసులో చదువుకోవచ్చు. 45 ఏళ్ల వయసులో కొత్త నైపుణ్యం నేర్చుకోవచ్చు. 60 ఏళ్ల వయసులో కొత్త లక్ష్యాన్ని ఏర్పరచుకోవచ్చు. 70 ఏళ్లు దాటినా కొత్తగా ప్రారంభించవచ్చు. మన వయసు మన లక్ష్యాలను నిర్ణయించదు. మన సంకల్పమే మన ప్రయాణాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. 🌱 విద్యార్థులకు ఒక గొప్ప ప్రేరణ పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న యువతకు కూడా ఈ కథ ఎంతో ప్రేరణనిస్తుంది. పరీక్షలో ఒకసారి విఫలమైతే చదువు ఆపేయకండి. కొన్ని నెలలు ఆలస్యమైతే లక్ష్యాన్ని వదులుకోకండి. ఇతరులతో పోల్చుకుని నిరుత్సాహపడకండి. ప్రతి ఒక్కరి ప్రయాణం వేరు. కృష్ణన్ కుమార్ గుప్తా 74 ఏళ్ల వయసులో Master’s programme పూర్తి చేయగలిగితే, మనం కూడా మన లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి ఈరోజే మరోసారి ప్రయత్నించవచ్చు. 🌟 చివరి సందేశం వయసు పెరుగుతుంది… కానీ కలలు వృద్ధాప్యం చెందాల్సిన అవసరం లేదు. చదువుకోవాలనే తపన ఉన్నంతకాలం మనలోని విద్యార్థి ఎప్పటికీ జీవిస్తూనే ఉంటాడు. కృష్ణన్ కుమార్ గుప్తా ప్రయాణం మనకు చెప్పే ఒకే ఒక్క మాట: “ఆలస్యం అయిందని అనిపించే సమయమే… కొత్త ప్రారంభానికి సరైన సమయం కావచ్చు.” 🌟 |
Leave a Reply