GK, కరంట్ అఫైర్స్, రీజనింగ్ ,ఇంగ్షీషు & క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్ బూస్టర్
బ్యాంక్ ,రైల్వే ,SSC,UPSC, APPSC, TGPSC , డిఫెన్స్ , PSUs మరియు ఇతర రాష్ట్ర , జాతీయ స్థాయి పోటీ పరీక్షలకు అవసరం అయిన స్టడీ మెటీరీయల్ మీకోసం . రెగ్యులర్గా ఫాలో అవ్వండి ఉద్యోగం సాధించండి . Make big targets and achieve

జనరల్ నాలెడ్జ్

ఆంగ్లో–ఫ్రెంచ్ ఘర్షణ / కర్ణాటక యుద్ధాలు

కర్ణాటక యుద్ధాలు 1746–1763 మధ్య దక్షిణ భారతదేశంలోని కర్ణాటక ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ మరియు ఫ్రెంచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీల మధ్య జరిగిన సైనిక ఘర్షణలు.

ఈ యుద్ధాలు బ్రిటన్ మరియు ఫ్రాన్స్ మధ్య జరిగిన విస్తృత అంతర్జాతీయ పోటీతో, ముఖ్యంగా సెవెన్ ఇయర్స్ వార్‌తో సన్నిహితంగా సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.

కర్ణాటక యుద్ధాల ఫలితం భారత చరిత్రను ప్రభావితం చేసిన కీలక పరిణామంగా నిలిచింది. బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ భారతదేశంలో ప్రధాన వలస శక్తిగా ఎదగగా, భారతదేశంలో ఫ్రెంచ్ ప్రభావం గణనీయంగా తగ్గిపోయింది.

ఈ అధికార మార్పు భారతదేశంలో బ్రిటిష్ ఆధిపత్యానికి నాంది పలికింది. అలాగే బ్రిటిష్ వలస పాలనలో భారతీయ పరిపాలన మరియు ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో మార్పులకు పునాది వేసింది.

మొదటి కర్ణాటక యుద్ధం – 1746–1748

ముఖ్య సంఘటనలు

• యూరప్‌లో జరిగిన ఆస్ట్రియన్ వారసత్వ యుద్ధంతో ఈ యుద్ధం అనుసంధానమై ఉంది.
• కమోడోర్ బార్నెట్ నాయకత్వంలోని బ్రిటిష్ నౌకాదళం ఫ్రెంచ్ నౌకలను స్వాధీనం చేసుకుంది.
• డూప్లెక్స్ కర్ణాటక నవాబు అన్వర్-ఉద్-దీన్ ఖాన్ సహాయం కోరాడు.
• లా బోర్డొన్నే నాయకత్వంలోని ఫ్రెంచ్ సేనలు 1746 సెప్టెంబరులో మద్రాస్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.
• సెయింట్ థోమ్ మరియు అడయార్ యుద్ధాల్లో ఫ్రెంచ్ సేనలు నవాబు సేనలను ఓడించాయి.
• ఫ్రెంచ్‌లు పాండిచ్చేరిని బ్రిటిష్‌ల నుంచి రక్షించగలిగారు.

ప్రధాన వ్యక్తులు

• డూప్లెక్స్ – ఫ్రెంచ్
• బార్నెట్ – బ్రిటిష్
• మోర్స్ – బ్రిటిష్
• అన్వర్-ఉద్-దీన్ ఖాన్ – కర్ణాటక నవాబు
• లా బోర్డొన్నే – ఫ్రెంచ్ నౌకాదళ కమాండర్
• బాస్కావెన్ – బ్రిటిష్ అడ్మిరల్

ఫలితం

1748లో ఐక్స్-లా-చాపెల్ ఒప్పందం కుదిరింది.

ఈ ఒప్పందం ప్రకారం మద్రాస్‌ను తిరిగి బ్రిటిష్‌లకు అప్పగించారు. ఉత్తర అమెరికాలోని లూయిస్‌బర్గ్‌ను ఫ్రెంచ్‌లకు తిరిగి ఇచ్చారు.

రెండో కర్ణాటక యుద్ధం – 1749–1754

ముఖ్య సంఘటనలు

• ఈ యుద్ధం ప్రత్యక్షంగా ఏ యూరోపియన్ యుద్ధంతోనూ అనుసంధానమై లేదు.
• హైదరాబాద్ మరియు కర్ణాటక ప్రాంతాల్లో వారసత్వ వివాదాలు యుద్ధానికి ప్రధాన కారణమయ్యాయి.
• డూప్లెక్స్, బుస్సీ, ముజఫర్ జంగ్ మరియు చందా సాహెబ్‌ల మధ్య త్రైపాక్షిక కూటమి ఏర్పడింది.
• బ్రిటిష్‌లు నాసిర్ జంగ్ మరియు మహమ్మద్ అలీకి మద్దతు ఇచ్చారు.
• 1749లో జరిగిన అంబూర్ యుద్ధంలో అన్వర్-ఉద్-దీన్ మరణించాడు.
• రాబర్ట్ క్లైవ్ 1751లో ఆర్కాట్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
• ఆర్కాట్ ముట్టడి, ఆర్నీ యుద్ధం మరియు కవేరిపాక్కం యుద్ధం ముఖ్యమైన సంఘటనలు.
• చందా సాహెబ్ పట్టుబడి మరణశిక్షకు గురయ్యాడు.

ప్రధాన వ్యక్తులు

• డూప్లెక్స్ – ఫ్రెంచ్
• బుస్సీ – ఫ్రెంచ్
• ముజఫర్ జంగ్ – హైదరాబాద్
• చందా సాహెబ్ – కర్ణాటక
• రాబర్ట్ క్లైవ్ – బ్రిటిష్
• మహమ్మద్ అలీ – బ్రిటిష్ పక్షం
• నాసిర్ జంగ్ – బ్రిటిష్ పక్షం
• మురారి రావు – మరాఠా మిత్రుడు

ఫలితం

మహమ్మద్ అలీ కర్ణాటక నవాబుగా ఎదిగాడు.

డూప్లెక్స్‌ను ఫ్రాన్స్‌కు తిరిగి పిలిపించారు.

1755లో పాండిచ్చేరి ఒప్పందం కుదిరింది.

ఈ ఒప్పందం ద్వారా భారతీయ రాజకీయ వ్యవహారాల్లో పరస్పరం జోక్యం చేసుకోకూడదని నిర్ణయించారు.

ఇరుపక్షాల ఆధీనంలోని ప్రాంతాలకు కొన్ని సరిహద్దులు నిర్ణయించబడ్డాయి.

మూడో కర్ణాటక యుద్ధం – 1756–1763

ముఖ్య సంఘటనలు

• ఈ యుద్ధం సెవెన్ ఇయర్స్ వార్‌లో భాగంగా జరిగింది.
• రాబర్ట్ క్లైవ్ 1757లో చంద్రనగర్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
• ఫ్రెంచ్ జనరల్ కౌంట్ డి లాలీ ఫోర్ట్ సెయింట్ డేవిడ్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
• బ్రిటిష్‌లు 1758లో రాజమండ్రిని మరియు 1759లో మసులీపట్నాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
• హైదరాబాద్ నిజాం సలాబత్ జంగ్ బ్రిటిష్‌లతో మైత్రి ఏర్పరచుకుని ఉత్తర సర్కార్లను వారికి అప్పగించాడు.
• 1758లో లాలీ మద్రాస్‌ను ముట్టడించినప్పటికీ విజయం సాధించలేకపోయాడు.
• బ్రిటిష్ జనరల్ పోకాక్ లాలీని వెనక్కి వెళ్లేలా చేశాడు.

ప్రధాన వ్యక్తులు

• కౌంట్ డి లాలీ – ఫ్రెంచ్
• బుస్సీ – ఫ్రెంచ్
• రాబర్ట్ క్లైవ్ – బ్రిటిష్
• జనరల్ పోకాక్ – బ్రిటిష్
• సలాబత్ జంగ్ – హైదరాబాద్ నిజాం

ఫలితం

ఫ్రెంచ్‌లు భారతదేశంలో తమ చివరి రాజకీయ స్థావరాన్ని కూడా కోల్పోయారు.

భారతదేశంలో బ్రిటిష్ ఆధిపత్యం నిర్ధారితమైంది.

1763లో పారిస్ ఒప్పందం కుదిరింది.

ఫ్రెంచ్‌లకు భారతదేశంలో కొన్ని వాణిజ్య కేంద్రాలను కొనసాగించే అవకాశం లభించినప్పటికీ, వారు రాజకీయ మరియు సైనిక ఆధిపత్యాన్ని కోల్పోయారు.

వాండివాష్ యుద్ధం

కాంచీపురంపై దాడి

లాలీ పాండిచ్చేరికి వెనుదిరిగిన తరువాత, సర్ ఐర్ కూట్ నాయకత్వంలోని బ్రిటిష్ సేనలు కాంచీపురాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.

వాండివాష్ యుద్ధం – జనవరి 1760

వాండివాష్ సమీపంలో ఐర్ కూట్ నాయకత్వంలోని బ్రిటిష్ సేనలు మరియు లాలీ నాయకత్వంలోని ఫ్రెంచ్ సేనల మధ్య నిర్ణయాత్మక యుద్ధం జరిగింది.

బుస్సీ ఓడిపోయి బందీగా పట్టుబడ్డాడు. లాలీ పాండిచ్చేరికి వెనుదిరిగాడు.

పాండిచ్చేరి పతనం – ఫిబ్రవరి 1761

బ్రిటిష్ సేనలు పాండిచ్చేరిని అనేక నెలల పాటు ముట్టడించాయి. చివరకు 1761 ఫిబ్రవరిలో పాండిచ్చేరి బ్రిటిష్‌ల ఆధీనంలోకి వచ్చింది.

కర్ణాటక యుద్ధాల ప్రాముఖ్యత

కర్ణాటక యుద్ధాలు భారతదేశంలో ఫ్రెంచ్ రాజకీయ శక్తి క్షీణతకు, బ్రిటిష్ రాజకీయ ఆధిపత్యం పెరుగుదలకు దారితీశాయి.

1746–1763 మధ్య జరిగిన ఈ యుద్ధాల ముగింపుతో భారతదేశంలో ఫ్రెంచ్ రాజకీయ శక్తి దాదాపుగా అంతమైంది.

1760లో జరిగిన వాండివాష్ యుద్ధం బ్రిటిష్ ఆధిపత్యాన్ని నిర్ణయాత్మకంగా బలోపేతం చేసింది.

తరువాత ప్రవేశపెట్టిన సహాయక కూటమి విధానం ద్వారా బ్రిటిష్‌లు భారతీయ రాజ్యాల్లో తమ సైన్యాలను స్థాపించి, తమ నియంత్రణను మరింత విస్తరించారు.

గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యాంశాలు

మొదటి కర్ణాటక యుద్ధం: 1746–1748

రెండో కర్ణాటక యుద్ధం: 1749–1754

మూడో కర్ణాటక యుద్ధం: 1756–1763

వాండివాష్ యుద్ధం: 1760

పాండిచ్చేరి పతనం: 1761

పారిస్ ఒప్పందం: 1763

కర్ణాటక యుద్ధాల ప్రధాన ఫలితం: భారతదేశంలో బ్రిటిష్ ఆధిపత్యం బలపడటం, ఫ్రెంచ్ రాజకీయ ప్రభావం తగ్గిపోవడం.

తెలుసా?

కర్ణాటక యుద్ధాలు (1746–1763) భారతదేశంలో ఫ్రెంచ్ రాజకీయ శక్తి క్షీణతకు దారితీశాయి.

1760లో జరిగిన వాండివాష్ యుద్ధం బ్రిటిష్ ఆధిపత్యాన్ని నిర్ణయాత్మకంగా బలపరిచింది.

తరువాత వెల్లెస్లీ ప్రవేశపెట్టిన సహాయక కూటమి విధానం భారతీయ రాజ్యాల్లో బ్రిటిష్ సైన్యాలను స్థాపించడానికి మరియు బ్రిటిష్ నియంత్రణను విస్తరించడానికి ఉపయోగపడింది.

---

కర్ణాటక యుద్ధాలు – 10 అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు

1. కర్ణాటక యుద్ధాలు ఏ కాలంలో జరిగాయి?

A) 1740–1755
B) 1746–1763
C) 1757–1765
D) 1760–1772

సమాధానం: B) 1746–1763

2. మొదటి కర్ణాటక యుద్ధానికి ప్రధాన కారణమైన యూరోపియన్ యుద్ధం ఏది?

A) సెవెన్ ఇయర్స్ వార్
B) ఆస్ట్రియన్ వారసత్వ యుద్ధం
C) నెపోలియన్ యుద్ధాలు
D) క్రిమియన్ యుద్ధం

సమాధానం: B) ఆస్ట్రియన్ వారసత్వ యుద్ధం

3. మొదటి కర్ణాటక యుద్ధం ఏ ఒప్పందంతో ముగిసింది?

A) పారిస్ ఒప్పందం
B) అలహాబాద్ ఒప్పందం
C) ఐక్స్-లా-చాపెల్ ఒప్పందం
D) పాండిచ్చేరి ఒప్పందం

సమాధానం: C) ఐక్స్-లా-చాపెల్ ఒప్పందం

4. రెండో కర్ణాటక యుద్ధంలో బ్రిటిష్‌లు ఎవరికి మద్దతు ఇచ్చారు?

A) చందా సాహెబ్, ముజఫర్ జంగ్
B) నాసిర్ జంగ్, మహమ్మద్ అలీ
C) డూప్లెక్స్, బుస్సీ
D) లాలీ, బుస్సీ

సమాధానం: B) నాసిర్ జంగ్, మహమ్మద్ అలీ

5. 1751లో రాబర్ట్ క్లైవ్ స్వాధీనం చేసుకున్న ముఖ్యమైన ప్రాంతం ఏది?

A) పాండిచ్చేరి
B) మద్రాస్
C) ఆర్కాట్
D) చంద్రనగర్

సమాధానం: C) ఆర్కాట్

6. మూడో కర్ణాటక యుద్ధం ఏ అంతర్జాతీయ యుద్ధంలో భాగంగా జరిగింది?

A) ఆస్ట్రియన్ వారసత్వ యుద్ధం
B) సెవెన్ ఇయర్స్ వార్
C) మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం
D) క్రిమియన్ యుద్ధం

సమాధానం: B) సెవెన్ ఇయర్స్ వార్

7. వాండివాష్ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?

A) 1757
B) 1758
C) 1760
D) 1763

సమాధానం: C) 1760

8. వాండివాష్ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ సేనలకు నాయకత్వం వహించినవారు ఎవరు?

A) రాబర్ట్ క్లైవ్
B) సర్ ఐర్ కూట్
C) లార్డ్ వెల్లెస్లీ
D) జనరల్ పోకాక్

సమాధానం: B) సర్ ఐర్ కూట్

9. కర్ణాటక యుద్ధాల తరువాత భారతదేశంలో ప్రధాన యూరోపియన్ రాజకీయ శక్తిగా ఎవరు ఎదిగారు?

A) ఫ్రెంచ్
B) డచ్
C) పోర్చుగీసు
D) బ్రిటిష్

సమాధానం: D) బ్రిటిష్

10. కర్ణాటక యుద్ధాల తరువాత ఫ్రెంచ్‌లకు భారతదేశంలో ఏమి జరిగింది?

A) భారతదేశం మొత్తం వారి ఆధీనంలోకి వచ్చింది
B) రాజకీయ ఆధిపత్యాన్ని కోల్పోయి, కొన్ని వాణిజ్య కేంద్రాలకు మాత్రమే పరిమితమయ్యారు
C) బ్రిటిష్‌లను భారతదేశం నుంచి వెళ్లగొట్టారు
D) హైదరాబాద్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నారు

సమాధానం: B) రాజకీయ ఆధిపత్యాన్ని కోల్పోయి, కొన్ని వాణిజ్య కేంద్రాలకు మాత్రమే పరిమితమయ్యారు

---

కరంట్ అఫైర్స్

ఆర్‌బీఐ రెపో రేటును 5.5 శాతానికి పెంచింది

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) ద్రవ్య విధాన కమిటీ (MPC) 2026 అక్టోబర్ 7న రెపో రేటును 25 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచి 5.5 శాతానికి చేర్చింది. అదే సమయంలో ద్రవ్య విధాన వైఖరిని **“తగిన విధంగా కఠినతరం చేసే విధానం” (Calibrated Tightening)**గా మార్చింది.

ప్రస్తుత ఆర్‌బీఐ పాలసీ రేట్లు

• రెపో రేటు: 5.50%
• స్టాండింగ్ డిపాజిట్ ఫెసిలిటీ (SDF): 5.25%
• మార్జినల్ స్టాండింగ్ ఫెసిలిటీ (MSF): 5.75%
• బ్యాంక్ రేటు: 5.75%

రెపో రేటులో తాజా మార్పులు

2025 డిసెంబరులో రెపో రేటును 5.25 శాతానికి తగ్గించిన తరువాత, వరుసగా నాలుగు MPC సమావేశాల్లో ఆ రేటును మార్చకుండా కొనసాగించారు.

2025లో ప్రారంభమైన సడలింపు దశలో RBI రెపో రేటును మొత్తం 125 బేసిస్ పాయింట్లు తగ్గించింది. 6.50 శాతం నుంచి 5.25 శాతానికి తగ్గించిన అనంతరం ఇప్పుడు 25 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచి 5.50 శాతానికి చేర్చింది.

“రెపో రేటు కోతలకు ప్రస్తుతం అవకాశం లేదు”

RBI గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా ప్రకారం, ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో సమీప కాలంలో రెపో రేటు తగ్గింపులకు అవకాశం లేదు.

ముందు రోజుల్లో విధానపరమైన చర్య రేటు పెంపు లేదా రేటును యథాతథంగా కొనసాగించడం కావచ్చని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇది ఆర్థిక పరిస్థితులు మరియు భవిష్యత్ పరిణామాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

కఠిన ద్రవ్య విధానానికి కారణాలు

సెప్టెంబరులో పశ్చిమ ఆసియా ఘర్షణ తీవ్రతరం కావడం, ప్రపంచ ముడి చమురు ధరల్లో పెరుగుతున్న అస్థిరత మరియు ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో అనిశ్చితి RBI తాజా నిర్ణయంపై ప్రభావం చూపాయి.

ప్రపంచ ఆర్థిక మార్కెట్లలో స్థిరత్వం లోపించడం, చమురు ధరల పెరుగుదల, సరఫరా వైపు వచ్చే ప్రతికూల ప్రభావాలు కూడా ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.

ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితులపై ఆందోళనలు

ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో మరింత కఠినతరం ఏర్పడే అవకాశం ఉందని RBI పేర్కొంది.

ప్రత్యేకంగా:

• ప్రపంచ ఆర్థిక అనిశ్చితి
• ముడి చమురు ధరల అస్థిరత
• ఆర్థిక మార్కెట్లలో అనిశ్చిత పరిస్థితులు
• AI ఆధారిత కంపెనీల షేర్ల అధిక విలువలపై ఆందోళనలు
• పశ్చిమ ఆసియా ఘర్షణకు పరిష్కారం ఆలస్యం కావడం

వంటి అంశాలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రతికూల ప్రమాదాలను కలిగించవచ్చని RBI గవర్నర్ తెలిపారు.

ద్రవ్యోల్బణ పరిస్థితి

RBI గవర్నర్ ప్రకారం, రాబోయే మూడు త్రైమాసికాల్లో వినియోగదారుల ధరల సూచీ ఆధారిత ద్రవ్యోల్బణం సగటున 5.8 శాతంగా ఉండవచ్చని అంచనా.

2026 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ద్రవ్యోల్బణం 4.4 శాతంగా ఉంటుందని అంచనా వేసినట్లు నివేదికలో పేర్కొన్నారు.

ఆహార ద్రవ్యోల్బణం

MPC ప్రకారం, ఆహార ధరలలో కొంత ఉపశమనం కనిపిస్తున్నప్పటికీ, కొన్ని సరఫరా సంబంధిత ఒత్తిళ్లు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి.

ద్రవ్యోల్బణ అంచనాలు మరియు ధరలపై ప్రజల అంచనాల్లో మార్పులు కూడా RBI పరిగణనలోకి తీసుకుంది.

ఆర్థిక వృద్ధిపై RBI అభిప్రాయం

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రస్తుతం స్థిరంగా కొనసాగుతున్నప్పటికీ, ప్రపంచ పరిణామాలు, చమురు ధరలు, డిమాండ్ పరిస్థితులు మరియు సరఫరా సంబంధిత షాక్‌లు భవిష్యత్ వృద్ధిపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.

రాబోయే కాలంలో వడ్డీ రేటు నిర్ణయాలు వాస్తవ ఆర్థిక వృద్ధి, ద్రవ్యోల్బణ పరిస్థితులు మరియు ప్రపంచ పరిణామాలపై ఆధారపడి ఉంటాయని RBI స్పష్టం చేసింది.

“కఠినతరం చేసే విధానం” అంటే ఏమిటి?

క్యాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్ అంటే ద్రవ్య విధానాన్ని ఒక్కసారిగా తీవ్రంగా కఠినతరం చేయకుండా, ఆర్థిక పరిస్థితులను పరిశీలిస్తూ అవసరమైన మేరకు వడ్డీ రేట్లను పెంచడం లేదా కొంతకాలం యథాతథంగా కొనసాగించడం.

దీని ప్రధాన లక్ష్యం ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రిస్తూ ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కాపాడటం.

ముఖ్యమైన అంశాలు

తాజా రెపో రేటు: 5.50%

రెపో రేటు పెంపు: 25 బేసిస్ పాయింట్లు

SDF రేటు: 5.25%

MSF రేటు: 5.75%

బ్యాంక్ రేటు: 5.75%

RBI ద్రవ్య విధాన వైఖరి: క్యాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్

RBI గవర్నర్: సంజయ్ మల్హోత్రా

రెపో రేటు నిర్ణయించే సంస్థ: ద్రవ్య విధాన కమిటీ (MPC)

ప్రధాన కారణాలు: ప్రపంచ ఆర్థిక అనిశ్చితి, ముడి చమురు ధరల అస్థిరత, పశ్చిమ ఆసియా ఘర్షణ మరియు ద్రవ్యోల్బణ ప్రమాదాలు.

రెపో రేటు = RBI → వాణిజ్య బ్యాంకులకు ఇచ్చే స్వల్పకాలిక రుణాలపై వడ్డీ రేటు.

రెపో రేటును నిర్ణయించేది: RBI ద్రవ్య విధాన కమిటీ (MPC)

ప్రధాన ఉద్దేశం: ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్థిక వృద్ధి మరియు ద్రవ్య లభ్యతను నియంత్రించడం.

SDF – Standing Deposit Facility

పూర్తి రూపం: స్టాండింగ్ డిపాజిట్ ఫెసిలిటీ
వివరణ: బ్యాంకులు తమ అదనపు నిధులను RBI వద్ద ఎలాంటి సెక్యూరిటీ ఇవ్వకుండా జమ చేసి వడ్డీ పొందే సౌకర్యాన్ని SDF అంటారు.

MSF – Marginal Standing Facility

పూర్తి రూపం: మార్జినల్ స్టాండింగ్ ఫెసిలిటీ
వివరణ: అత్యవసరంగా నిధులు అవసరమైనప్పుడు వాణిజ్య బ్యాంకులు RBI నుంచి ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను హామీగా ఉంచి రుణం పొందే సౌకర్యాన్ని MSF అంటారు.

---

రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ – ‘అద్దం ప్రతిబింబాల’ అణువులపై అధ్యయనం

2026 రసాయన శాస్త్ర నోబెల్ బహుమతిని ఫ్రెంచ్ శాస్త్రవేత్త హెన్రీ బి. కగాన్ మరియు జపాన్ శాస్త్రవేత్త కెన్సో సోయిలకు అందించారు. వీరి పరిశోధన రెండు అద్దం ప్రతిబింబాల రూపాల్లో ఉండగల అణువులు, వాటి **చిరాలిటీ (Chirality)**పై కేంద్రీకృతమైంది.

చిరాలిటీ అంటే ఏమిటి?

కొన్ని అణువులు ఒకదానికొకటి అద్దంలో కనిపించే ప్రతిబింబాల్లా ఉండే రెండు రూపాల్లో కనిపిస్తాయి. ఇవి చూడటానికి ఒకేలా ఉన్నప్పటికీ, ఒక రూపాన్ని మరొకదానిపై పూర్తిగా అమర్చలేం. ఇలాంటి లక్షణాన్ని చిరాలిటీ అంటారు.

కగాన్ పరిశోధన

హెన్రీ బి. కగాన్ మరియు ఆయన బృందం రసాయన ప్రతిచర్యలను ప్రభావితం చేసే **ఉత్ప్రేరకాలు (Catalysts)**పై కీలక పరిశోధన చేశారు.

ఒక ఉత్ప్రేరకం రసాయన చర్యలో ఒక నిర్దిష్ట “చిరల్” రూపాన్ని ఎక్కువగా ఉత్పత్తి చేయగలదని ఆయన పరిశోధన చూపించింది. దీనివల్ల రసాయన ప్రతిచర్యలను మరింత సమర్థవంతంగా నియంత్రించే మార్గం ఏర్పడింది.

కెన్సో సోయి పరిశోధన

దాదాపు ఒక దశాబ్దం తరువాత కెన్సో సోయి మరియు ఆయన సహచరులు చిరల్ అణువులను తయారు చేసే రసాయన చర్యల వేగాన్ని పెంచే విధానాన్ని అభివృద్ధి చేశారు.

ఈ పరిశోధన కగాన్ చేసిన ప్రారంభ పరిశోధనను మరింత అభివృద్ధి చేసి, చిరల్ రసాయనాల తయారీని మరింత సమర్థవంతంగా మార్చింది.

వైద్య రంగంలో ప్రాముఖ్యత

చిరల్ అణువులు ఔషధాల తయారీలో చాలా ముఖ్యమైనవి. మన శరీరంలోని అనేక అణువులు ఒక నిర్దిష్ట చిరల్ రూపాన్ని మాత్రమే గుర్తిస్తాయి.

అందువల్ల ఒక ఔషధ అణువు యొక్క రెండు అద్దం-ప్రతిబింబ రూపాల్లో ఒకటి మాత్రమే శరీరంలో ఆశించిన ప్రభావాన్ని కలిగించవచ్చు. మరో రూపం తక్కువ ప్రభావవంతంగా ఉండవచ్చు లేదా భిన్నమైన ప్రభావాన్ని చూపవచ్చు.

రసాయన శాస్త్రంలో ప్రాముఖ్యత

కగాన్ మరియు సోయి పరిశోధనలు:

• చిరల్ అణువుల తయారీని మెరుగుపరిచాయి.
• రసాయన చర్యలను నియంత్రించడంలో సహాయపడ్డాయి.
• ఔషధాల తయారీకి కొత్త అవకాశాలను కల్పించాయి.
• జీవ వ్యవస్థల్లో అణువుల ఆకృతి ఎందుకు ముఖ్యమో అర్థం చేసుకోవడానికి దోహదపడ్డాయి.

ముఖ్యాంశాలు

నోబెల్ బహుమతి: రసాయన శాస్త్రం
శాస్త్రవేత్తలు: హెన్రీ బి. కగాన్, కెన్సో సోయి
ప్రధాన అంశం: చిరాలిటీ / అద్దం ప్రతిబింబాల వంటి అణువులు
ముఖ్యమైన భావన: రెండు అద్దం-ప్రతిబింబ రూపాల్లో ఉండే అణువుల అధ్యయనం
ప్రధాన ఉపయోగం: ఔషధాలు మరియు రసాయనాల తయారీలో నిర్దిష్ట అణు రూపాలను రూపొందించడం

---

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విదేశీ యూనివర్సిటీ క్యాంపస్‌లకు మార్గం సుగమం

ఆంధ్రప్రదేశ్ కేబినెట్ **“ఆంధ్రప్రదేశ్ ఫారిన్ హయ్యర్ ఎడ్యుకేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్స్ అండ్ ప్రైవేట్ యూనివర్సిటీస్ పాలసీ–2026”**కు ఆమోదం తెలిపింది. దీంతో విదేశీ ఉన్నత విద్యాసంస్థలు, ప్రైవేట్ యూనివర్సిటీలు రాష్ట్రంలో క్యాంపస్‌లు ఏర్పాటు చేసేందుకు విధానపరమైన మార్గం సుగమమైంది. క్యాంపస్‌ల ఏర్పాటుకు ప్రభుత్వం ప్రోత్సాహకాలు, మౌలిక సదుపాయాల సహకారం అందించనుంది

అమెరికాలో అంతర్జాతీయ విద్యార్థుల OPTపై 70,000 డాలర్ల ప్రతిపాదిత ఫీజు

అమెరికా ట్రంప్ ప్రభుత్వం **F-1 వీసా కలిగిన అంతర్జాతీయ విద్యార్థుల Optional Practical Training (OPT)**కు సంబంధించి కొత్త ఫీజును ప్రతిపాదించింది. ప్రారంభ OPT కోసం విద్యాసంస్థలు ఒక్కో విద్యార్థికి 70,000 డాలర్లు, తదుపరి శిక్షణ/పునరుద్ధరణకు 30,000 డాలర్లు చెల్లించే విధానం ప్రతిపాదించబడింది. ప్రస్తుతం విద్యార్థులు చెల్లించే OPT దరఖాస్తు రుసుము సుమారు 500 డాలర్ల స్థాయిలో ఉంది.

ఈ ప్రతిపాదన ఇంకా చట్టంగా అమల్లోకి రాలేదు; ప్రజల నుంచి అభిప్రాయాలు స్వీకరించిన అనంతరం తుది నిర్ణయం తీసుకోనున్నారు.

మహేష్ కక్డేకు 2026 రామానుజన్ పురస్కారం

బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (IISc) ప్రొఫెసర్ మహేష్ కక్డేకు 2026 రామానుజన్ ప్రైజ్ ఫర్ యంగ్ మ్యాథమెటీషియన్స్ ఫ్రమ్ డెవలపింగ్ కంట్రీస్ లభించింది. సంఖ్యా సిద్ధాంతం, ముఖ్యంగా ఆల్జీబ్రాయిక్ నంబర్ థియరీలో ఆయన చేసిన విశిష్ట పరిశోధనలకు ఈ పురస్కారం లభించింది.

ఈ పురస్కారాన్ని ICTP మరియు International Mathematical Union (IMU) సంయుక్తంగా అందిస్తాయి.

భారత్‌లో 20 స్టార్‌లింక్ గేట్‌వే సైట్లు

ఎలాన్ మస్క్‌కు చెందిన స్టార్‌లింక్, భారత్‌లో తన ఉపగ్రహ ఇంటర్నెట్ సేవల కోసం 20 గేట్‌వే సైట్లను ఏర్పాటు చేసినట్లు తెలిపింది. ఈ సైట్లలో వందలాది యాంటెనాలు ఏర్పాటు చేసినట్లు కంపెనీ వెల్లడించింది. భారతీయ నిబంధనలకు అనుగుణంగా స్థానిక భద్రతా నియంత్రణలు ఏర్పాటు చేసి, భారతీయ వినియోగదారుల డేటాను దేశంలోనే ఉంచే విధానాన్ని రూపొందించినట్లు తెలిపింది.

హైదరాబాద్‌లో యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కొలరాడో డెన్వర్ క్యాంపస్

యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కొలరాడో డెన్వర్ (CU Denver) హైదరాబాద్‌లో డిగ్రీలు అందించే క్యాంపస్ ఏర్పాటు చేయడానికి UGC నుంచి Letter of Intent (LoI) పొందింది. ఇది భారతదేశంలో క్యాంపస్ ఏర్పాటు చేయడానికి అనుమతి పొందిన మొదటి పబ్లిక్ అమెరికన్ యూనివర్సిటీగా నిలవనుంది. అలాగే తెలంగాణలో ఏర్పాటయ్యే తొలి విదేశీ యూనివర్సిటీ క్యాంపస్ అవుతుంది.

క్యాంపస్‌లో తొలి విద్యార్థి బ్యాచ్‌ను ఆగస్టు 2027లో ప్రారంభించాలని యూనివర్సిటీ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• AP విదేశీ యూనివర్సిటీ పాలసీ: 2026
• మహేష్ కక్డే: రామానుజన్ ప్రైజ్ 2026
• స్టార్‌లింక్ గేట్‌వే సైట్లు: భారత్‌లో 20
• CU Denver: హైదరాబాద్‌లో క్యాంపస్ ఏర్పాటుకు UGC LoI
• అమెరికా OPT ప్రతిపాదిత ఫీజు: ప్రారంభానికి 70,000 డాలర్లు; తదుపరి శిక్షణకు 30,000 డాలర్లు.

---

జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ పాత శీర్షికలు ఫాలో అవుతూ మీ ఉద్యోగ అవకాశాలు మెరుగు పరుచుకోండి

---

రీజనింగ్

Questions 1–5: Given Coding Table

Number / Symbol	5	9	@	©	3	8	1	$	%	4	2	6	★	7	δ	#
Letter Code	B	E	P	A	K	D	F	H	Q	I	R	J	U	M	V	T

Conditions

1. If the first unit in the group is an even digit and the last unit is a symbol, both are to be coded as the code for the symbol.
2. If the first unit in the group is an odd digit and the last unit is an even digit, their codes are to be interchanged.
3. If both the first and the last units in the group are symbols, both are to be coded as X.

---

1. What is the code for @91$26?

(a) JEFHRP
(b) PEFHRP
(c) XEFHRX
(d) PEFHRJ
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (d) PEFHRJ

వివరణ:
ముందుగా పట్టిక ప్రకారం:

@ → P, 9 → E, 1 → F, $ → H, 2 → R, 6 → J.

ఇక్కడ మొదటి element @ ఒక symbol, చివరి element 6 ఒక even digit. కాబట్టి ఏ ప్రత్యేక condition వర్తించదు.

అందువల్ల code:

P + E + F + H + R + J = PEFHRJ

---

2. What is the code for 387#©9?

(a) KMDTAE
(b) KDMATE
(c) EDMTAK
(d) KDMTAE
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (d) KDMTAE

వివరణ:
పట్టిక ప్రకారం:

3 → K
8 → D
7 → M

→ T

© → A
9 → E

మొదటి digit 3 బేసి సంఖ్య, చివరి digit 9 కూడా బేసి సంఖ్య. Condition (ii)కి చివరి digit even కావాలి. కాబట్టి condition వర్తించదు.

అందువల్ల:

K + D + M + T + A + E = KDMTAE

---

3. What is the code for 4@312δ?

(a) VPKFRV
(b) VPKFRI
(c) XPKFRX
(d) IPKFRV
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (a) VPKFRV

వివరణ:
సాధారణ codes:

4 → I
@ → P
3 → K
1 → F
2 → R
δ → V

మొదటి digit 4 even, చివరి element δ symbol. కాబట్టి Condition (i) వర్తిస్తుంది.

అందువల్ల మొదటి element 4కి కూడా చివరి symbol δ యొక్క code V ఇవ్వాలి.

కాబట్టి:

V + P + K + F + R + V = VPKFRV

---

4. What is the code for %4187★?

(a) QIFDMU
(b) UNIFDMQ
(c) XIFDMX
(d) UIFDMU
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (c) XIFDMX

వివరణ:
ఇక్కడ మొదటి element % ఒక symbol మరియు చివరి element ★ కూడా symbol.

కాబట్టి Condition (iii) ప్రకారం మొదటి మరియు చివరి symbols రెండింటికీ X code ఇవ్వాలి.

మధ్యలో:

4 → I
1 → F
8 → D
7 → M

అందువల్ల:

X + I + F + D + M + X = XIFDMX

---

5. What is the code for 9124δ6?

(a) EFRIVJ
(b) JFRIVE
(c) EFRIVE
(d) XFRIVX
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (b) JFRIVE

వివరణ:
సాధారణంగా:

9 → E
1 → F
2 → R
4 → I
δ → V
6 → J

అంటే సాధారణ code EFRIVJ.

కానీ మొదటి element 9 బేసి సంఖ్య, చివరి element 6 సరి సంఖ్య.

కాబట్టి Condition (ii) ప్రకారం మొదటి మరియు చివరి codes interchange చేయాలి.

E మరియు J స్థానాలు మారుతాయి.

అందువల్ల:

JFRIVE

---

Questions 6–9: Given Coding Table

Number / Symbol	5	$	%	9	4	#	8	★	2	@	&	3	+	7	6
Letter Code	P	E	H	U	W	A	C	X	B	G	K	Y	V	Z	J

Conditions

(i) If the first and the last elements are odd numbers, their codes are to be interchanged.

(ii) If an even number is immediately followed as well as immediately preceded by a symbol, that even number is to be coded as O.

(iii) If the third element is a symbol, then the first element is to be coded as the code of that symbol.

(iv) If the second-last element is an odd number, then the code of that odd number is to be interchanged with the code of the last element.

గమనిక: అన్ని elements‌ను ఎడమ నుంచి కుడికి లెక్కించాలి.

---

6. What is the code for 9 7 @ ★ + 4?

(a) WZGXVU
(b) UZGXDW
(c) UZGXVW
(d) GZGXVW
(e) GZGVXW

సరైన సమాధానం: (d) GZGXVW

వివరణ:
సాధారణ codes:

9 → U
7 → Z
@ → G
★ → X

• → V
  4 → W

కానీ మూడవ element @ ఒక symbol.

కాబట్టి Condition (iii) ప్రకారం మొదటి element 9కి కూడా మూడవ element @ యొక్క code G ఇవ్వాలి.

అందువల్ల:

G Z G X V W = GZGXVW

---

7. What is the code for 7 # 6 8 & 3?

(a) YADCKZ
(b) YAJCKZ
(c) ZAJCKY
(d) KAJCKY
(e) ZAJCYK

సరైన సమాధానం: (b) YAJCKZ

వివరణ:
సాధారణ codes:

7 → Z

→ A

6 → J
8 → C
& → K
3 → Y

సాధారణ code: ZAJCKY

మొదటి element 7 మరియు చివరి element 3 రెండూ odd numbers.

కాబట్టి Condition (i) ప్రకారం మొదటి మరియు చివరి codes interchange చేయాలి.

Z ↔ Y

అందువల్ల:

YAJCKZ

---

8. What is the code for 4 # 5 % 9 2?

(a) PAWHUB
(b) WAOHBU
(c) BAPHUW
(d) BAPWUH
(e) WAPHBU

సరైన సమాధానం: (e) WAPHBU

వివరణ:
సాధారణ codes:

4 → W

→ A

5 → P
% → H
9 → U
2 → B

సాధారణ code:

WAPHUB

ఇక్కడ second-last element 9 ఒక odd number. కాబట్టి Condition (iv) ప్రకారం 9 code మరియు last element 2 code interchange చేయాలి.

U ↔ B

అందువల్ల:

WAPHBU

---

9. What is the code for 7 5 4 % 2 $?

(a) ZPWHBE
(b) HPWHBE
(c) ZPWHOE
(d) HPWBOE
(e) EPWHBZ

సరైన సమాధానం: (c) ZPWHOE

వివరణ:
Codes:

7 → Z
5 → P
4 → W
% → H
2 → B
$ → E

ఇక్కడ 2 ఒక even number. దాని ముందు % symbol ఉంది, దాని తర్వాత $ symbol ఉంది ,కాబట్టి Condition (ii) వర్తిస్తుంది ,కాబట్టి 2 -ఓ అవుతీనది

అలాగే మొదటి 7 odd అయినప్పటికీ చివరి $ symbol కావడంతో Condition (i) వర్తించదు.

అందువల్ల సమాధానం (c) ZPWHOE

---

Questions 10–13: Given Code Language

Given Information

• ‘Cinderella shouted for rescue’ is written as ‘pr co ly bu’.
• ‘rescue all the bugs’ is written as ‘ke mt co rx’.
• ‘bugs ate all carrots’ is written as ‘vg rx ke sh’.
• ‘carrots for pretty Cinderella’ is written as ‘ly pr vg as’.

All codes are two-letter codes only.

Code Table

English Word	Possible Code
Cinderella	pr or ly
shouted	bu
for	pr or ly
rescue	co
all	ke or rx
bugs	ke or rx
ate	vg or sh
carrots	vg or sh
pretty	as

గమనిక: కొన్ని పదాలకు రెండు possible codes మాత్రమే నిర్ణయించగలుగుతాం. అందుకే ప్రశ్నల్లో “Either…” అనే options ఉన్నాయి.

---

10. In the given code language, what does the code ‘pr’ stand for?

(a) Either ‘bugs’ or ‘shouted’
(b) Rescue
(c) Either ‘cinderella’ or ‘for’
(d) For
(e) Pretty

సరైన సమాధానం: (c) Either ‘cinderella’ or ‘for’

వివరణ:

మొదటి sentence:

cinderella shouted for rescue → pr co ly bu

నాలుగో sentence:

carrots for pretty cinderella → ly pr vg as

ఈ రెండు sentencesలో common words cinderella మరియు for.

Common codes: pr, ly

కాబట్టి pr తప్పనిసరిగా cinderella లేదా for అయి ఉంటుంది.

అందువల్ల సమాధానం (c).

---

11. What is the code for ‘bugs’ in the given code language?

(a) Other than those given as options
(b) co
(c) sh
(d) Either ‘co’ or ‘vg’
(e) Either ‘ke’ or ‘rx’

సరైన సమాధానం: (e) Either ‘ke’ or ‘rx’

వివరణ:

రెండో sentence:

rescue all the bugs → ke mt co rx

మూడో sentence:

bugs ate all carrots → vg rx ke sh

ఈ రెండు sentencesలో common word bugs మాత్రమే కాదు, all కూడా common.

Common codes: ke, rx

కాబట్టి bugsకు ke లేదా rxలో ఏదో ఒకటి code అవుతుంది.

అందువల్ల (e).

---

12. What may be the possible code for ‘pretty’ in the given code language?

(a) ly
(b) pr
(c) vg
(d) as
(e) vg or as

సరైన సమాధానం: (d) as

వివరణ:

నాలుగో sentence:

carrots for pretty cinderella → ly pr vg as

ఇందులో:

• ly, pr → carrots/for/cinderellaలోని codes
• vg → carrotsకు సంబంధించిన code
• మిగిలిన code as → pretty

అందువల్ల pretty → as.

సరైన సమాధానం (d) as.

---

13. What may be the possible code for ‘shouted’ and ‘ate’ in the given code language?

(a) bu sh mt
(b) rx co gy
(c) rx vg
(d) gy sh as
(e) bu gy sh

సరైన సమాధానం: (e) bu gy sh

వివరణ:

మొదటి sentenceలో:

cinderella shouted for rescue → pr co ly bu

కాబట్టి shoutedకు bu code వచ్చే అవకాశం ఉంది.

మూడో sentenceలో:

bugs ate all carrots → vg rx ke sh

ఇక్కడ ateకు vg లేదా shలో ఒకటి వచ్చే అవకాశం ఉంది.

అందువల్ల shouted మరియు ateకు సంబంధించిన possible codes:

bu, gy, sh

కాబట్టి సరైన option (e) bu gy sh

---

ఇంగ్షీషు

Declarative Sentences – Word Order

Declarative Sentence అనేది ఒక విషయం, వాస్తవం, సమాచారం లేదా అభిప్రాయాన్ని తెలియజేసే వాక్యం. సాధారణంగా దీని word order:

Subject + Verb + Object/Complement

1. Choose the correct order to form a declarative sentence.

Words: school / every day / goes / Ravi / to

(a) Every day Ravi goes to school.
(b) Ravi every day school goes to.
(c) Ravi goes to school every day.
(d) Goes Ravi to school every day.

Answer: (c) Ravi goes to school every day.

వివరణ: Declarative sentenceలో సాధారణంగా Subject Ravi → Verb goes → Place/Object to school → Time every day వస్తాయి.

---

2. Choose the correct order.

Words: a / bought / yesterday / new / she / dress

(a) She bought a new dress yesterday.
(b) She a new dress bought yesterday.
(c) Yesterday a dress she bought new.
(d) Bought she a new dress yesterday.

Answer: (a) She bought a new dress yesterday.

వివరణ: She subject, bought verb, a new dress object, yesterday time expression.

---

3. Choose the correct order.

Words: playing / children / the / are / garden / in

(a) Playing the children are in garden.
(b) The children are playing in the garden.
(c) The children in the garden playing are.
(d) Are the children garden in playing.

Answer: (b) The children are playing in the garden.

వివరణ: ఇది Present Continuous. నిర్మాణం Subject + are + verb-ing + place.

---

4. Choose the correct order.

Words: honest / an / is / officer / he

(a) An honest officer he is.
(b) He an honest officer is.
(c) He is an honest officer.
(d) Is he an honest officer.

Answer: (c) He is an honest officer.

వివరణ: Subject He తరువాత linking verb is, తరువాత complement an honest officer వస్తుంది.

---

5. Choose the correct order.

Words: completed / students / their / have / homework

(a) Their homework students have completed.
(b) Students have completed their homework.
(c) Have students their homework completed.
(d) Students their homework have completed.

Answer: (b) Students have completed their homework.

వివరణ: Present Perfect నిర్మాణం Subject + have/has + past participle + object.

---

6. Choose the correct order.

Words: beautiful / is / very / this / place

(a) Very beautiful this place is.
(b) This is very beautiful place.
(c) This place is very beautiful.
(d) Is this place very beautiful.

Answer: (c) This place is very beautiful.

వివరణ: Subject This place + verb is + complement very beautiful.

---

7. Choose the correct order.

Words: helped / poor / the / man / old / a

(a) An old man helped the poor.
(b) A poor man helped the old.
(c) A poor old man helped.
(d) Helped a poor old man.

Answer: (b) A poor man helped the old.

వివరణ: ఈ ప్రశ్నలో ఇచ్చిన పదాలతో అర్థవంతమైన declarative sentence A poor man helped the old.

---

8. Choose the correct order.

Words: will / tomorrow / Hyderabad / visit / we

(a) Tomorrow Hyderabad will we visit.
(b) We will visit Hyderabad tomorrow.
(c) We Hyderabad will visit tomorrow.
(d) Will we visit Hyderabad tomorrow.

Answer: (b) We will visit Hyderabad tomorrow.

వివరణ: Future tenseలో Subject + will + verb + object/place + time.

---

9. Choose the correct order.

Words: the / teacher / lesson / explained / clearly

(a) Clearly the lesson teacher explained.
(b) The teacher explained the lesson clearly.
(c) The teacher the lesson clearly explained.
(d) Explained the teacher the lesson clearly.

Answer: (b) The teacher explained the lesson clearly.

వివరణ: Subject the teacher → Verb explained → Object the lesson → Adverb clearly.

---

10. Choose the correct order.

Words: India / many / has / historical / places

(a) India many historical places has.
(b) Many historical places India has.
(c) India has many historical places.
(d) Has India many historical places.

Answer: (c) India has many historical places.

వివరణ: Declarative sentenceలో India subject, has verb, many historical places object.

---

Interrogative Sentences – Word Order

Interrogative Sentence అనేది ప్రశ్న అడిగే వాక్యం. సాధారణంగా Yes/No questionsలో:

Helping Verb + Subject + Main Verb + Object?

WH-questionsలో:

WH-word + Helping Verb + Subject + Main Verb…?

---

1. Choose the correct order.

Words: you / are / where / going

(a) Where you are going?
(b) Are where you going?
(c) Where are you going?
(d) You are going where?

Answer: (c) Where are you going?

వివరణ: ఇది WH-question. Where + are + subject + verb-ing అనే నిర్మాణం.

---

2. Choose the correct order.

Words: you / do / where / live

(a) Where you do live?
(b) Where do you live?
(c) Do where you live?
(d) You do live where?

Answer: (b) Where do you live?

వివరణ: Simple Present WH-questionలో WH-word + do/does + subject + V1.

---

3. Choose the correct order.

Words: is / your / what / name

(a) What your name is?
(b) Is what your name?
(c) What is your name?
(d) Your name is what?

Answer: (c) What is your name?

వివరణ: What + is + subject/complement క్రమం ఉంటుంది.

---

4. Choose the correct order.

Words: did / yesterday / where / go / he

(a) Where did he go yesterday?
(b) Where he did go yesterday?
(c) Did where he go yesterday?
(d) Where yesterday he did go?

Answer: (a) Where did he go yesterday?

వివరణ: Simple Past WH-questionలో WH-word + did + subject + V1. did ఉన్నందున main verb go అవుతుంది, went కాదు.

---

5. Choose the correct order.

Words: coming / is / she / today

(a) Is she coming today?
(b) She is coming today?
(c) Coming is she today?
(d) Is coming she today?

Answer: (a) Is she coming today?

వివరణ: Yes/No questionలో is auxiliary verb subject sheకి ముందు వస్తుంది.

---

6. Choose the correct order.

Words: you / have / finished / your / work

(a) Have you finished your work?
(b) You have finished your work?
(c) Have finished you your work?
(d) Your work have you finished?

Answer: (a) Have you finished your work?

వివరణ: Present Perfect question: Have/Has + Subject + V3 + Object?

---

7. Choose the correct order.

Words: why / crying / is / the / baby

(a) Why the baby is crying?
(b) Why is the baby crying?
(c) Is why the baby crying?
(d) Why crying the baby is?

Answer: (b) Why is the baby crying?

వివరణ: WH-word Why తరువాత helping verb is, subject the baby, తరువాత crying వస్తుంది.

---

8. Choose the correct order.

Words: can / you / swim

(a) You can swim?
(b) Can you swim?
(c) Can swim you?
(d) Swim can you?

Answer: (b) Can you swim?

వివరణ: Modal verb questionలో Can + Subject + V1?

---

9. Choose the correct order.

Words: when / the / train / will / arrive

(a) When the train will arrive?
(b) When will arrive the train?
(c) When will the train arrive?
(d) Will when the train arrive?

Answer: (c) When will the train arrive?

వివరణ: Future WH-questionలో When + will + subject + V1.

---

10. Choose the correct order.

Words: who / this / book / wrote

(a) Who this book wrote?
(b) Who did this book write?
(c) Who wrote this book?
(d) This book who wrote?

Answer: (c) Who wrote this book?

వివరణ: ఇక్కడ Who subjectగా పనిచేస్తోంది. అందువల్ల Who + V2 + object క్రమం వస్తుంది. did అవసరం లేదు.

---

ముఖ్యమైన Word Order Rules

Declarative Sentence

Subject → Verb → Object/Complement → Other information

Example:
Ravi reads newspapers every morning.

Interrogative Sentence – Yes/No

Helping Verb → Subject → Main Verb → Object?

Example:
Does Ravi read newspapers?

Interrogative Sentence – WH Question

WH-word → Helping Verb → Subject → Main Verb → Object?

Example:
Where does Ravi live?

Simple Past Question

WH-word → did → Subject → V1 → Object?

Example:
When did Ravi come home?

ముఖ్యమైన పరీక్షా చిట్కా

Did వచ్చినప్పుడు main verb ఎల్లప్పుడూ V1లో ఉంటుంది:

❌ Where did he went?
✅ Where did he go?

Does వచ్చినప్పుడు కూడా main verb V1:

❌ Where does she lives?
✅ Where does she live?

---

క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్

Questions 66–70

66. Simplify the following expression:

$$\frac{343\times49}{216\times16\times81} = ?$$

(a) $\frac{7^5}{6^7}$
(b) $\frac{7^5}{6^8}$
(c) $\frac{7^4}{6^8}$
(d) $\frac{7^6}{6^7}$
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (a) $\frac{7^5}{6^7}$

వివరణ:
$343=7^3$, $49=7^2$

కాబట్టి numerator:$$7^3\times7^2=7^5$$

Denominator:$$216=6^3,\quad16=2^4,\quad81=3^4$$$$6^3\times2^4\times3^4 =(2^3\times3^3)\times2^4\times3^4 =2^7\times3^7 =6^7$$

అందువల్ల,$$\boxed{\frac{7^5}{6^7}}$$

---

67. Solve:

$$\frac{18\times14-6\times8}{488\div4-20}=?$$

(a) $\frac12$
(b) $\frac34$
(c) 2
(d) 4
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (c) 2

వివరణ:

ముందుగా numerator:$$18\times14=252$$$$6\times8=48$$$$252-48=204$$

Denominator:$$488\div4=122$$$$122-20=102$$

అందువల్ల:$$\frac{204}{102}=\boxed{2}$$

---

68. Solve:

$$4\frac37-1\frac3{14}=?+2\frac3{28}$$

(a) $$=\boxed{1\frac3{28}}$$
(b) $3\frac1{14}$
(c) $3\frac3{14}$
(d) $3\frac1{28}$
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (a)

వివరణ:$$4\frac37=\frac{31}{7}=\frac{62}{14}$$$$1\frac3{14}=\frac{17}{14}$$

కాబట్టి,$$\frac{62}{14}-\frac{17}{14} =\frac{45}{14}$$

మరియు$$2\frac3{28}=\frac{59}{28}$$

కాబట్టి తెలియని విలువ:$$\frac{45}{14}-\frac{59}{28} =\frac{90-59}{28} =\frac{31}{28}$$$$=\boxed{1\frac3{28}}$$

---

69. Solve:

$$1\frac34-1\frac15+1\frac58=?$$

(a) $2\frac7{40}$
(b) $3\frac7{40}$
(c) $9\frac58$
(d) $10\frac78$
(e) None of these

సరైన సమాధానం:(a)

వివరణ:$$1\frac34=\frac74,\quad 1\frac15=\frac65,\quad 1\frac58=\frac{13}{8}$$

LCM = 40.$$\frac{70}{40}-\frac{48}{40}+\frac{65}{40} =\frac{87}{40}$$$$=\boxed{2\frac7{40}}$$

---

70. Solve:

$$200\div25\times4+12-3=?$$

(a) 35
(b) 40
(c) 30
(d) 41
(e) 50

సరైన సమాధానం: (d) 41

వివరణ:

Division మరియు multiplicationను ఎడమ నుంచి కుడికి:$$200\div25=8$$$$8\times4=32$$$$32+12-3=44-3=\boxed{41}$$

---

Questions 71–75

71. If

$$14\times627\div\sqrt{1089}=a^3+141$$

then find the value of $a$.

(a) $5\sqrt5$
(b) $125^3$
(c) 25
(d) 5
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (d) 5

వివరణ:$$\sqrt{1089}=33$$

అందువల్ల,$$14\times627\div33$$

$627\div33=19$

కాబట్టి:$$14\times19=266$$$$266=a^3+141$$$$a^3=125$$$$a=\sqrt[3]{125}=\boxed5$$

---

72. Solve:

$$3625\times ?=1450$$

(a) $\frac13$
(b) $\frac25$
(c) $\frac15$
(d) $\frac45$
(e) $\frac35$

సరైన సమాధానం: (b) $\frac25$

వివరణ:$$?=\frac{1450}{3625}$$

ఇరువైపులా 725తో భాగిస్తే:$$\frac{1450}{3625} =\frac{2}{5}$$

అందువల్ల:$$\boxed{\frac25}$$

---

73. Solve:

$$84368+65466-72009-13964=?$$

(a) 61481
(b) 62921
(c) 63861
(d) 64241
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (c) 63861

వివరణ:

ముందుగా addition:$$84368+65466=149834$$

Subtraction:$$72009+13964=85973$$

కాబట్టి:$$149834-85973=\boxed{63861}$$

---

74. Find the value of $?$:

$$\frac{520+432}{?}\times11=187$$

(a) 17
(b) 56
(c) 62
(d) 44

సరైన సమాధానం: (b) 56

వివరణ:$$520+432=952$$

కాబట్టి:$$\frac{952}{?}\times11=187$$$$\frac{952\times11}{?}=187$$

అందువల్ల:$$?=\frac{952\times11}{187}$$

$952=56\times17$, $187=11\times17$

కాబట్టి:$$?=\boxed{56}$$

---

75. Solve:

$$145-\frac{32\div8\times15}{2}=?$$

(a) 130
(b) 100
(c) 115
(d) 105
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (c) 115

వివరణ:

ముందుగా:$$32\div8=4$$$$4\times15=60$$$$60\div2=30$$

కాబట్టి:$$145-30=\boxed{115}$$

---

Questions 76–80

76. Solve:

$$780\div12\times50\div25=?$$

(a) 130
(b) 250
(c) 370
(d) 150
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (a) 130

వివరణ:

Multiplication మరియు divisionను ఎడమ నుంచి కుడికి:$$780\div12=65$$$$65\times50=3250$$$$3250\div25=\boxed{130}$$

---

77. Solve:

$$7\times8+123\div2=?\times2$$

(a) 68.55
(b) 58.75
(c) 63.25
(d) 62.5
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (b) 58.75

వివరణ:$$7\times8=56$$$$123\div2=61.5$$

కాబట్టి:$$56+61.5=117.5$$

అందువల్ల:$$?\times2=117.5$$$$?=\frac{117.5}{2}=\boxed{58.75}$$

---

78. Solve:

$$6\frac15-1\frac19=?$$

(a) $2\frac7{45}$
(b) $5\frac4{45}$
(c) $6\frac{12}{45}$
(d) None of these

సరైన సమాధానం: (b) $5\frac4{45}$

వివరణ:$$6\frac15=\frac{31}{5}$$$$1\frac19=\frac{10}{9}$$

LCM = 45.$$\frac{31}{5}-\frac{10}{9} =\frac{279-50}{45} =\frac{229}{45}$$$$=\boxed{5\frac4{45}}$$

---

79. Solve approximately:

$$19.99\%\text{ of }699.99+15.05\%\text{ of }799.99=?$$

(a) 260
(b) 220
(c) 180
(d) 280
(e) 160

సరైన సమాధానం: (a) 260

వివరణ:

ఇక్కడ సంఖ్యలను దగ్గరి convenient valuesగా తీసుకోవచ్చు:$$19.99\%\approx20\%,\quad699.99\approx700$$$$15.05\%\approx15\%,\quad799.99\approx800$$

అందువల్ల:$$20\%\text{ of }700=140$$$$15\%\text{ of }800=120$$$$140+120=\boxed{260}$$

---

80. Solve approximately:

$$(9.97)^3-(23.99)^2+(1.99)^5=?$$

(a) 350
(b) 490
(c) 450
(d) 420
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (c) 450

వివరణ:

Approximation కోసం:$$9.97\approx10,\quad23.99\approx24,\quad1.99\approx2$$

కాబట్టి:$$10^3-24^2+2^5$$$$=1000-576+32$$$$=456$$

దగ్గరి option:$$\boxed{450}$$

కాబట్టి (c).

---

Questions 81–85

81. Solve approximately:

$$(\sqrt{163.99})\times149.99\%-175.99\div22.22=?$$

(a) 4
(b) 6
(c) 8
(d) 2
(e) None of these

సరైన సమాధానం: (a) 4

వివరణ:

Approximation:$$\sqrt{163.99}\approx\sqrt{164}\approx\sqrt{(4\times41)}$$

$$149.99\%\approx150\%=1.5$$

మరియు$$175.99\div22.22\approx176\div22=8$$

కాబట్టి:$$8\times1.5-8$$$$=12-8$$$$=\boxed4$$

---

82. If

$$1559.95-7.99\times24.96-a^2=1154$$

find the approximate value of $a$.

(a) 14
(b) 24
(c) 32
(d) 18
(e) 8

సరైన సమాధానం: (a) 14

వివరణ:

Approximation:$$1559.95\approx1560$$$$7.99\approx8,\quad24.96\approx25$$

అందువల్ల:$$1560-8\times25-a^2=1154$$$$1560-200-a^2=1154$$$$1360-a^2=1154$$$$a^2=206$$$$a\approx\sqrt{206}\approx14.35$$

దగ్గరి option:$$\boxed{14}$$

---

83. Solve:

$$1\frac45+20-280\div25=?$$

(a) $8\frac15$
(b) $9\frac12$
(c) $11\frac12$
(d) $10\frac35$
(e) $12\frac15$

సరైన సమాధానం: (d) $10\frac35$

వివరణ:$$1\frac45=\frac95$$

మరియు$$280\div25=\frac{56}{5}$$

కాబట్టి:$$\frac95+20-\frac{56}{5}$$

20ను denominator 5లో:$$20=\frac{100}{5}$$

అందువల్ల:$$\frac{9+100-56}{5} =\frac{53}{5}$$$$=\boxed{10\frac35}$$

---

84. Solve:

$$\{(64-38)\times4\}\div13=?$$

(a) 4
(b) 1
(c) 8
(d) 2

సరైన సమాధానం: (c) 8

వివరణ:

ముందుగా bracket:$$64-38=26$$

తర్వాత:$$26\times4=104$$$$104\div13=\boxed8$$

---

85. Find the approximate value of $x$:

$$421\div35\times299.97\div25.05=x^2$$

(a) 22
(b) 24
(c) 28
(d) 12
(e) 18

సరైన సమాధానం: (d) 12

వివరణ:

Approximation:$$421\approx420,\quad299.97\approx300,\quad25.05\approx25$$

కాబట్టి:$$420\div35\times300\div25=x^2$$$$420\div35=12$$$$300\div25=12$$

అందువల్ల:$$x^2=12\times12=144$$$$x=\sqrt{144}=\boxed{12}$$

---

జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ ఫాలో అవ్వండి – ప్రభుత్వ ఉద్యోగం సాధించండి

ఎంప్లాయ్మెంట్ న్యూస్ వీక్లీలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి

అప్లై చెయ్యడానికి చివరిరోజు దగ్గర పడుతున్న ఉద్యోగాల వివరాలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి

---

ప్రధానమంత్రి విశ్వకర్మ యోజన అంటే ఏమిటి? ప్రధానమంత్రి విశ్వకర్మ (PM Vishwakarma) పథకం సంప్రదాయ వృత్తుల్లో చేతిపనులు, పనిముట్లతో పనిచేసే కళాకారులు మరియు చేతివృత్తిదారులకు ఆర్థిక, శిక్షణ, ఆధునిక పనిముట్లు, మార్కెటింగ్ వంటి సమగ్ర సహాయం అందించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన పథకం. ఈ పథకం 2023–24 నుంచి 2027–28 వరకు అమలు చేయడానికి ఆమోదించబడింది. ₹3 లక్షల వరకు రుణ సౌకర్యం అర్హులైన విశ్వకర్మలకు పూచీకత్తు లేకుండా (Collateral-free) గరిష్ఠంగా ₹3 లక్షల వరకు వ్యాపార అభివృద్ధి రుణం అందుతుంది. పథకం రెండు దశల్లో ఉంటుంది: మొదటి దశ: ₹1 లక్ష వరకు — 18 నెలల కాలవ్యవధి రెండో దశ: ₹2 లక్షల వరకు — 30 నెలల కాలవ్యవధి లబ్ధిదారుడికి వడ్డీ రేటు **5%**గా ఉంటుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం వడ్డీ రాయితీ (Interest Subvention) అందిస్తుంది. రెండో దశ రుణానికి సాధారణంగా మొదటి రుణాన్ని సక్రమంగా తిరిగి చెల్లించడం, డిజిటల్ లావాదేవీలు చేయడం లేదా అధునాతన శిక్షణ పూర్తి చేయడం వంటి అర్హతలు ఉంటాయి ₹15,000 వరకు టూల్‌కిట్ సహాయం అర్హత కలిగిన లబ్ధిదారులకు ఆధునిక పనిముట్లు కొనుగోలు చేసేందుకు ₹15,000 వరకు టూల్‌కిట్ ప్రోత్సాహకం అందిస్తారు. ఇది e-voucher రూపంలో అందించబడుతుంది. ఉచిత నైపుణ్య శిక్షణ లబ్ధిదారులకు: బేసిక్ ట్రైనింగ్: 5–7 రోజులు అడ్వాన్స్‌డ్ ట్రైనింగ్: 15 రోజులు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అందిస్తారు. శిక్షణ సమయంలో రోజుకు ₹500 స్టైపెండ్ అందుతుంది. డిజిటల్ లావాదేవీలకు ప్రోత్సాహకం అర్హత కలిగిన డిజిటల్ లావాదేవీలకు ఒక్కో లావాదేవీకి ₹1 చొప్పున ప్రోత్సాహకం లభిస్తుంది. నెలకు గరిష్ఠంగా 100 లావాదేవీల వరకు ఈ ప్రయోజనం పొందవచ్చు. మార్కెటింగ్ సహాయం విశ్వకర్మల ఉత్పత్తులకు విస్తృత మార్కెట్ కల్పించేందుకు ప్రభుత్వం: నాణ్యత ధృవీకరణ బ్రాండింగ్ ప్రదర్శనలు, ట్రేడ్ ఫెయిర్లు ఈ-కామర్స్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల అనుసంధానం ప్రకటనలు, ప్రచారం వంటి సహాయాన్ని అందిస్తుంది. ఎవరు అర్హులు? 18 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న, చేతులు మరియు పనిముట్లతో సంప్రదాయ వృత్తి చేస్తున్న స్వయం ఉపాధి కళాకారులు/చేతివృత్తిదారులు అర్హులు. వారు పథకంలో పేర్కొన్న 18 సంప్రదాయ వృత్తుల్లో ఒకదానిలో పనిచేస్తూ ఉండాలి. ప్రధాన వృత్తుల్లో: వడ్రంగి, పడవ తయారీదారు, కమ్మరి, తాళాల తయారీదారు, స్వర్ణకారుడు, కుమ్మరి, శిల్పి, చెప్పుల తయారీదారు, మేస్త్రీ, బుట్ట/చాప/చీపురు తయారీదారు, బొమ్మల తయారీదారు, క్షౌరవృత్తిదారు, పూలమాలల తయారీదారు, చాకలి, దర్జీ, చేపల వల తయారీదారు తదితరులు ఉన్నారు. ఎవరు అర్హులు కారు? ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు మరియు వారి కుటుంబ సభ్యులు ఈ పథకానికి అర్హులు కారు. అలాగే గత ఐదేళ్లలో స్వయం ఉపాధి/వ్యాపార అభివృద్ధి కోసం కొన్ని ఇతర ప్రభుత్వ రుణ పథకాల కింద రుణం పొందిన వారికి నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. ఒక కుటుంబం నుంచి సాధారణంగా ఒక్క సభ్యుడికే పథక ప్రయోజనాలు లభిస్తాయి. ఎలా దరఖాస్తు చేసుకోవాలి? ప్రస్తుతం అధికారిక ప్రక్రియ ప్రకారం సమీప Common Service Centre (CSC) ద్వారా నమోదు చేసుకోవచ్చు. ఆధార్, మొబైల్ నంబర్, బ్యాంక్ వివరాలు, రేషన్ కార్డు/కుటుంబ వివరాలు అవసరం కావచ్చు. దరఖాస్తు అనంతరం స్థానిక సంస్థ, జిల్లా మరియు స్క్రీనింగ్ కమిటీ స్థాయిల్లో ధృవీకరణ జరుగుతుంది. ముఖ్యాంశాలు పథకం: PM Vishwakarma ప్రధాన ప్రయోజనం: సంప్రదాయ కళాకారులు, చేతివృత్తిదారులకు సమగ్ర సహాయం రుణం: ₹3 లక్షల వరకు రుణ విధానం: ₹1 లక్ష + ₹2 లక్షలు వడ్డీ రేటు: 5% టూల్‌కిట్ సహాయం: ₹15,000 వరకు శిక్షణ: 5–7 రోజుల బేసిక్, 15 రోజులు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అడ్వాన్స్‌డ్ శిక్షణ స్టైపెండ్: రోజుకు ₹500 డిజిటల్ లావాదేవీ ప్రోత్సాహకం: ఒక్కో లావాదేవీకి ₹1, నెలకు 100 వరకు కవరయ్యే సంప్రదాయ వృత్తులు: 18 అమలు కాలం: 2023–24 నుంచి 2027–28 వరకు. పోటీ పరీక్షలకు గుర్తుంచుకోండి: PM Vishwakarma = ₹3 లక్షల వరకు రుణం + ₹15,000 టూల్‌కిట్ + రోజుకు ₹500 శిక్షణ స్టైపెండ్ + డిజిటల్/మార్కెటింగ్ సహాయం. PM విశ్వకర్మ అధికారిక వెబ్‌సైట్ PM Vishwakarma పథకానికి అధికారిక పోర్టల్: PM Vishwakarma Official Portal ఇది MSME మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని అధికారిక పోర్టల్.  ఎలా దరఖాస్తు చేయాలి? ప్రస్తుతం PM Vishwakarma పథకానికి దరఖాస్తు నమోదు సమీపంలోని Common Service Centre (CSC) ద్వారా చేయాలి. CSCలో Aadhaar ఆధారిత బయోమెట్రిక్ ధృవీకరణతో నమోదు జరుగుతుంది. దశ 1: మీకు సమీపంలోని CSC కేంద్రానికి వెళ్లండి. దశ 2: PM Vishwakarma పథకంలో నమోదు చేయాలని CSC ఆపరేటర్‌కు చెప్పండి. దశ 3: మీ Aadhaar ఆధారిత బయోమెట్రిక్ వెరిఫికేషన్ చేయించాలి. దశ 4: మీ వివరాలతో ఆన్‌లైన్ అప్లికేషన్ ఫారం పూర్తి చేయాలి. దశ 5: అవసరమైన వివరాలు/పత్రాలు సమర్పించాలి: Aadhaar Aadhaar-linked Mobile Number Bank Account Details Ration Card రేషన్ కార్డు లేకపోతే కుటుంబ సభ్యుల Aadhaar వివరాలు అవసరం కావచ్చు. దశ 6: అప్లికేషన్ Submit చేసిన తర్వాత వచ్చే Application Numberను తప్పనిసరిగా భద్రపరుచుకోండి. దరఖాస్తు తర్వాత ఏమవుతుంది? అప్లికేషన్ మూడు దశల్లో పరిశీలించబడుతుంది: గ్రామ పంచాయతీ / Urban Local Body స్థాయిలో అర్హత పరిశీలన District Implementation Committee ద్వారా పరిశీలన, సిఫారసు Screening Committee ద్వారా తుది ఆమోదం ఆమోదం పొందిన తర్వాత PM Vishwakarma Digital Certificate మరియు ID Card జారీ చేయబడతాయి. తద్వారా శిక్షణ, ₹15,000 Toolkit Incentive, రాయితీ వడ్డీతో రుణం తదితర పథక ప్రయోజనాలకు అర్హత పొందవచ్చు.

ముఖ్యంగా: PM Vishwakarma పేరుతో వచ్చే అనధికారిక వెబ్‌సైట్లు/ఏజెంట్లకు డబ్బులు చెల్లించకుండా, అధికారిక పోర్టల్ లేదా CSC కేంద్రం ద్వారా మాత్రమే నమోదు చేయడం మంచిది