| GK, కరంట్ అఫైర్స్, రీజనింగ్ ,ఇంగ్షీషు & క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్ బూస్టర్ |
|---|
| బ్యాంక్ ,రైల్వే ,SSC,UPSC, APPSC, TGPSC , డిఫెన్స్ , PSUs మరియు ఇతర రాష్ట్ర , జాతీయ స్థాయి పోటీ పరీక్షలకు అవసరం అయిన స్టడీ మెటీరీయల్ మీకోసం . రెగ్యులర్గా ఫాలో అవ్వండి ఉద్యోగం సాధించండి . Make big targets and achieve |
జనరల్ నాలెడ్జ్
భారతదేశంలో పౌర తిరుగుబాట్లు మరియు రైతు ఉద్యమాలు
(Civil Revolts and Peasant Movements)
బ్రిటిష్ వలస పాలనలో భారతీయ రైతులు తీవ్ర ఆర్థిక, సామాజిక దోపిడీకి గురయ్యారు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం అనుసరించిన దోపిడీతో కూడిన ఆర్థిక విధానాలు, అధిక భూమిశిస్తు, జమీందారుల దౌర్జన్యాలు, వడ్డీ వ్యాపారుల దోపిడీ కారణంగా రైతాంగ ఉద్యమాలు ప్రారంభమయ్యాయి.
1. రైతు ఉద్యమాలు ప్రారంభం కావడానికి ప్రధాన కారణాలు
- బ్రిటిష్ ఆర్థిక విధానాలు: భారతీయ వ్యవసాయాన్ని వాణిజ్యపరమైన వ్యవసాయంగా మార్చడం వల్ల సంప్రదాయ వ్యవసాయ విధానాలు దెబ్బతిన్నాయి.
- అధిక భూమిశిస్తు: రైతులు తమ ఆదాయంలో అధిక భాగాన్ని పన్నుల రూపంలో చెల్లించాల్సి వచ్చేది.
- జమీందారుల దోపిడీ: జమీందారులు రైతుల నుంచి అధిక కౌలు వసూలు చేసేవారు.
- వడ్డీ వ్యాపారుల దోపిడీ: అప్పులు చెల్లించలేని రైతులు తమ భూములను కోల్పోయేవారు.
- వాణిజ్య పంటల సాగు: ఆహార పంటలకు బదులుగా నీలిమందు, పత్తి వంటి వాణిజ్య పంటలను పండించాల్సిన పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి.
- అటవీ విధానాలు: బ్రిటిష్ అటవీ చట్టాల కారణంగా గిరిజనులు, అటవీ ప్రాంతాలపై ఆధారపడిన ప్రజలు తమ సంప్రదాయ హక్కులను కోల్పోయారు.
2. రైతు ఉద్యమాల ముఖ్య లక్షణాలు
- జమీందారులు, వడ్డీ వ్యాపారులు, బ్రిటిష్ అధికారుల దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా ఉద్యమాలు జరిగాయి.
- కొన్ని ఉద్యమాలు మతపరమైన నాయకత్వంలో ప్రారంభమయ్యాయి.
- కొన్ని ఉద్యమాలు భూమిశిస్తు తగ్గింపు, కౌలు తగ్గింపు, రైతుల హక్కుల పరిరక్షణ కోసం జరిగాయి.
- ప్రారంభంలో వ్యవస్థీకృత నాయకత్వం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, కాలక్రమేణా జాతీయోద్యమ నాయకులు, రాజకీయ పార్టీలు రైతు ఉద్యమాలకు మద్దతు ఇచ్చాయి.
- రైతు ఉద్యమాలు బ్రిటిష్ వ్యతిరేక స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి.
3. బ్రిటిష్ పాలనలో ముఖ్యమైన రైతు ఉద్యమాలు.
| రైతు ఉద్యమం | సంవత్సరం | ప్రాంతం | ముఖ్య నాయకులు | ప్రధాన కారణం |
|---|---|---|---|---|
| సన్యాసి తిరుగుబాటు (Sanyasi Revolt) | 1763–1800 | బెంగాల్ | మజ్నూమ్ షా, భవానీ పాఠక్, దేవి చౌధురాణి | బ్రిటిష్ ఆంక్షలు, ఆర్థిక దోపిడీ, 1770 బెంగాల్ కరువు ప్రభావం |
| నార్కెల్బేరియా తిరుగుబాటు (Narkelberia Uprising) | 1782–1831 | పశ్చిమ బెంగాల్ | తితు మీర్ | జమీందారుల దోపిడీ, అధిక పన్నులు, బ్రిటిష్ విధానాలకు వ్యతిరేకత |
| పాగల్ పంథీ తిరుగుబాటు (Pagal Panthis Rebellion) | 1825–1833 | బెంగాల్ | కరం షా, టిపు షా | జమీందారుల అణచివేత, అధిక కౌలు, రైతుల దోపిడీ |
| నీలిమందు తిరుగుబాటు (Indigo Revolt) | 1859–1860 | బెంగాల్ | దిగంబర్ బిశ్వాస్, బిష్ణు బిశ్వాస్, రఫీక్ మండల్, కాదర్ మొల్లా | యూరోపియన్ నీలిమందు తోటల యజమానులు రైతులను బలవంతంగా నీలిమందు సాగు చేయించడం |
| దక్కన్ రైతు అల్లర్లు (Deccan Riots) | 1875 | మహారాష్ట్ర | — | వడ్డీ వ్యాపారుల దోపిడీ, అప్పుల భారం, రైతుల భూముల స్వాధీనం |
| పాబ్నా ఉద్యమం (Pabna Movement) | 1873–1885 | బెంగాల్ | ఇషాన్ చంద్ర రాయ్, శంభు నాథ్ పాల్, ఖోడి ముల్లా | జమీందారుల అక్రమ కౌలు పెంపు, బలవంతపు వసూళ్లకు వ్యతిరేకత |
| రైతు ఉద్యమం | సంవత్సరం | ప్రాంతం | ముఖ్య నాయకులు | ప్రధాన లక్ష్యం |
|---|---|---|---|---|
| చంపారన్ సత్యాగ్రహం | 1917 | బీహార్ | మహాత్మా గాంధీ, రాజ్కుమార్ శుక్లా, బ్రజ్కిషోర్ ప్రసాద్ | నీలిమందు సాగులో రైతులపై విధించిన దోపిడీ నిబంధనలకు వ్యతిరేకంగా పోరాటం |
| ఖేడా సత్యాగ్రహం | 1918 | గుజరాత్ | మహాత్మా గాంధీ, వల్లభ్భాయ్ పటేల్ | పంట నష్టాల నేపథ్యంలో భూమిశిస్తు వసూలును నిలిపివేయాలని డిమాండ్ |
| ఏకా ఉద్యమం (Eka Movement) | 1921 | ఉత్తరప్రదేశ్ | మదారి పాసీ | అధిక కౌలు, అక్రమ వసూళ్లు, రైతులపై జమీందారుల దౌర్జన్యాలకు వ్యతిరేకత |
| మోప్లా తిరుగుబాటు (Moplah Rebellion) | 1921 | మలబార్, కేరళ | అలీ ముసలియార్, ఇతర స్థానిక నాయకులు | భూస్వామ్య దోపిడీ, కౌలు సమస్యలు, బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకత; ఈ తిరుగుబాటుకు మతపరమైన అంశాలు కూడా ఉన్నాయి |
| బార్డోలీ సత్యాగ్రహం | 1928 | గుజరాత్ | వల్లభ్భాయ్ పటేల్ | పెంచిన భూమిశిస్తుకు వ్యతిరేకంగా రైతుల ఉద్యమం |
| అఖిల భారత కిసాన్ సభ ఉద్యమం | 1936 నుంచి | లక్నో, ఇతర ప్రాంతాలు | స్వామి సహజానంద సరస్వతి, ఎన్.జి. రంగా తదితరులు | రైతుల హక్కులు, భూమిశిస్తు తగ్గింపు, జమీందారీ వ్యవస్థ నిర్మూలన |
| తెభాగా ఉద్యమం (Tebhaga Movement) | 1946–1947 | బెంగాల్ | కిసాన్ సభ నాయకులు, స్థానిక రైతు నాయకులు | పంటలో మూడింట రెండు వంతులు కౌలుదారులకు ఇవ్వాలనే డిమాండ్ |
| తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధ పోరాటం | 1946–1951 | హైదరాబాద్ సంస్థానంలోని తెలంగాణ | రావి నారాయణరెడ్డి, బద్దం ఎల్లారెడ్డి, పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య తదితరులు | వెట్టిచాకిరీ, భూస్వామ్య దోపిడీ, నిజాం పాలనలోని అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా పోరాటం |
ముఖ్యమైన వివరణలు
చంపారన్ సత్యాగ్రహం (1917):
- భారతదేశంలో గాంధీజీ నాయకత్వంలో జరిగిన తొలి ప్రధాన సత్యాగ్రహంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
- బీహార్లోని చంపారన్ ప్రాంతంలో నీలిమందు సాగుకు సంబంధించిన దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా జరిగింది.
- రాజ్కుమార్ శుక్లా గాంధీజీని చంపారన్కు రావాలని కోరడంలో ముఖ్య పాత్ర పోషించారు.
ఖేడా సత్యాగ్రహం (1918):
- గుజరాత్లో పంటలు దెబ్బతిన్నప్పటికీ భూమిశిస్తు వసూలు చేయడాన్ని రైతులు వ్యతిరేకించారు.
- మహాత్మా గాంధీ, వల్లభ్భాయ్ పటేల్ ఈ ఉద్యమంలో ముఖ్య పాత్ర పోషించారు.
బార్డోలీ సత్యాగ్రహం (1928):
- గుజరాత్లోని బార్డోలీ ప్రాంతంలో భూమిశిస్తు పెంపునకు వ్యతిరేకంగా జరిగింది.
- వల్లభ్భాయ్ పటేల్ నాయకత్వం వహించారు.
- ఈ ఉద్యమం విజయవంతమైన నేపథ్యంలో వల్లభ్భాయ్ పటేల్కు “సర్దార్” అనే బిరుదు ప్రసిద్ధి చెందింది.
తెభాగా ఉద్యమం (1946–1947):
- బెంగాల్లో కౌలుదారులు పండించిన పంటలో మూడింట రెండు వంతులు తమకు ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశారు.
- కౌలుదారుల హక్కుల పరిరక్షణ ఈ ఉద్యమ ప్రధాన లక్ష్యం.
తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధ పోరాటం (1946–1951):
- హైదరాబాద్ సంస్థానంలోని తెలంగాణ ప్రాంతంలో సాగింది.
- వెట్టిచాకిరీ, దొరల దోపిడీ, భూస్వామ్య వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా రైతులు పోరాడారు.
- తెలంగాణ చరిత్రలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన రైతాంగ పోరాటం.
బ్రిటిష్ పాలనలో పౌర తిరుగుబాట్లు – సవరించిన పట్టిక
Civil Revolts During British Rule
బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో స్థానిక పాలకులు, జమీందారులు, సైనిక వర్గాలు, రైతులు, గిరిజనులు అనేక తిరుగుబాట్లు చేశారు. ఆంధ్రప్రదేశ్కు సంబంధించిన ముఖ్యమైన తిరుగుబాట్లతో పాటు అల్లూరి సీతారామరాజు నాయకత్వంలోని రంపా తిరుగుబాటును కూడా ఉంది ..
1. ముఖ్యమైన పౌర తిరుగుబాట్లు
| క్రమ సంఖ్య | తిరుగుబాటు పేరు | ప్రాంతం | సంవత్సరం | ముఖ్య నాయకులు | ప్రధాన కారణం |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | సన్యాసి తిరుగుబాటు (Sanyasi Revolt) | బెంగాల్ | 1763–1800 | మజ్నూమ్ షా, భవానీ పాఠక్, దేవి చౌధురాణి | బ్రిటిష్ ఆంక్షలు, ఆర్థిక దోపిడీ, కరువు ప్రభావం |
| 2 | పాలిగార్ల తిరుగుబాటు (Polygar Rebellion) | తమిళనాడు | 1795–1805 | వీరపాండ్య కట్టబొమ్మన్, మరుడు సోదరులు | బ్రిటిష్ పన్నుల విధానం, స్థానిక పాలకుల అధికారాలపై జోక్యం |
| 3 | విజయనగరం తిరుగుబాటు | విజయనగరం, ఆంధ్ర ప్రాంతం | 1794 | విజయనగరం రాజు పూసపాటి విజయరామరాజు | బ్రిటిష్ రాజకీయ జోక్యం, ఆర్థిక విధానాలకు వ్యతిరేకత |
| 4 | వేలుతంపి తిరుగుబాటు (Velu Thampi Revolt) | ట్రావెన్కోర్ | 1808–1809 | వేలుతంపి దళవా | బ్రిటిష్ జోక్యం, ఆర్థిక భారం |
| 5 | పైకా తిరుగుబాటు (Paika Rebellion) | ఒడిశా | 1817 | బక్షి జగబంధు | భూమిశిస్తు విధానాలు, సంప్రదాయ హక్కుల కోల్పోవడం |
| 6 | రామోసీ తిరుగుబాటు (Ramosi Uprising) | పూణే ప్రాంతం, మహారాష్ట్ర | 1822–1829 | చిత్తూర్ సింగ్, ఉమాజీ నాయక్ | పీష్వా పాలన అంతం తరువాత ఉపాధి కోల్పోవడం, బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకత |
| 7 | కిట్టూరు తిరుగుబాటు (Kittur Rebellion) | కర్ణాటక | 1824 | రాణి చెన్నమ్మ, సంగొళ్లి రాయణ్ణ | బ్రిటిష్ జోక్యం, వారసత్వ సమస్య |
| 8 | పాగల్ పంథీ ఉద్యమం (Pagal Panthi Movement) | మైమెన్సింగ్, బెంగాల్ | 1825–1833 | కరం షా, టిపు షా | జమీందారుల దోపిడీ, రైతులపై అణచివేత |
| 9 | అహోం తిరుగుబాటు (Ahom Revolt) | అస్సాం | 1828 | గోమ్ధర్ కోన్వర్ | బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకత, అస్సాం స్వయంప్రతిపత్తి పరిరక్షణ |
| 10 | విశాఖపట్నం ప్రాంత తిరుగుబాట్లు | విశాఖపట్నం ఏజెన్సీ | 1830–1834 | స్థానిక గిరిజన, ప్రాంతీయ నాయకులు | బ్రిటిష్ పరిపాలనా జోక్యం, స్థానిక హక్కులపై ప్రభావం |
| 11 | ఫరాయిజీ ఉద్యమం (Faraizi Movement) | బెంగాల్ | 1830ల–1850లలో | హాజీ షరియతుల్లా, దుదు మియాన్ | మత సంస్కరణలు, జమీందారుల దోపిడీకి వ్యతిరేకత |
| 12 | గడ్కరీ తిరుగుబాటు (Gadkari Revolt) | కొల్హాపూర్, మహారాష్ట్ర | 1844 | స్థానిక గడ్కరీ నాయకులు | సంప్రదాయ సైనిక వర్గాల హక్కుల కోల్పోవడం, బ్రిటిష్ జోక్యం |
| 13 | నరసింహారెడ్డి తిరుగుబాటు | కర్నూలు ప్రాంతం, ఆంధ్రప్రదేశ్ | 1846–1847 | ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి | బ్రిటిష్ ఆదాయ విధానాలు, స్థానిక అధికారాల కోల్పోవడం |
| 14 | సంథాల్ తిరుగుబాటు (Santhal Rebellion) | ప్రస్తుత జార్ఖండ్ ప్రాంతం, బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ | 1855–1856 | సిద్ధూ, కాన్హూ, చాంద్, భైరవ్ | వడ్డీ వ్యాపారులు, జమీందారులు, బ్రిటిష్ అధికారుల దోపిడీ |
| 15 | కూకా ఉద్యమం (Kuka Movement) | పంజాబ్ | 1857–1872 | బాబా రామ్ సింగ్ | బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకత, మత-సామాజిక సంస్కరణలు |
2. ఆంధ్రప్రదేశ్లో ముఖ్యమైన తిరుగుబాట్లు
| క్రమ సంఖ్య | తిరుగుబాటు పేరు | ప్రాంతం | సంవత్సరం | ముఖ్య నాయకుడు / నాయకులు | ప్రధాన కారణం |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | విజయనగరం తిరుగుబాటు | విజయనగరం | 1794 | పూసపాటి విజయరామరాజు | బ్రిటిష్ రాజకీయ, ఆర్థిక జోక్యం |
| 2 | విశాఖపట్నం ప్రాంత తిరుగుబాట్లు | విశాఖపట్నం ఏజెన్సీ | 1830–1834 | స్థానిక నాయకులు | బ్రిటిష్ పరిపాలనకు వ్యతిరేకత |
| 3 | నరసింహారెడ్డి తిరుగుబాటు | కర్నూలు ప్రాంతం | 1846–1847 | ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి | బ్రిటిష్ ఆదాయ విధానాలు, స్థానిక హక్కుల కోల్పోవడం |
| 4 | రంపా తిరుగుబాటు (మొదటి రంపా తిరుగుబాటు) | విశాఖపట్నం ఏజెన్సీ | 1879–1880 | చంద్రయ్య తదితర స్థానిక నాయకులు | అటవీ ప్రాంతాలపై నియంత్రణ, స్థానిక హక్కులపై ఆంక్షలు |
| 5 | రంపా / మన్యం తిరుగుబాటు | విశాఖపట్నం, గోదావరి ఏజెన్సీ ప్రాంతాలు | 1922–1924 | అల్లూరి సీతారామరాజు, గాం గంటం దొర, గాం మల్లు దొర | బ్రిటిష్ అటవీ చట్టాలు, పోడు వ్యవసాయంపై ఆంక్షలు, గిరిజనుల హక్కుల నిరాకరణ, అధికారుల దోపిడీ |
ఆంధ్ర ప్రాంతంలోని 1830–1834 తిరుగుబాట్లు, 1846–1847 నరసింహారెడ్డి పోరాటం, 1879–1880 మొదటి రంపా తిరుగుబాటు, 1922–1924 అల్లూరి సీతారామరాజు నాయకత్వంలోని మన్యం తిరుగుబాటు వేర్వేరు చారిత్రక సంఘటనలు. వీటిని ఒకే తిరుగుబాటుగా పరిగణించకూడదు.
బ్రిటిష్ పాలనలో పౌర తిరుగుబాట్లు, రైతు ఉద్యమాలు – ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు, సమాధానాలు
APPSC | TSPSC | SSC | RRB | ఇతర పోటీ పరీక్షల కోసం
బ్రిటిష్ పాలనలో జరిగిన పౌర తిరుగుబాట్లు, గిరిజన ఉద్యమాలు, రైతు ఉద్యమాల నుంచి పోటీ పరీక్షల్లో ప్రశ్నలు సాధారణంగా ఉద్యమం–సంవత్సరం, నాయకుడు–ప్రాంతం, తిరుగుబాటు–కారణం, ఉద్యమం–ఫలితం వంటి అంశాలపై అడుగుతారు.
ఈ క్రింది ప్రశ్నలను సమాధానాలు, వివరణలతో తెలుగులో అందిస్తున్నాను.
విభాగం–1: పౌర తిరుగుబాట్లు (Civil Revolts)
ప్రశ్న 1. పైకా తిరుగుబాటు ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?
A) 1806
B) 1817
C) 1824
D) 1831
సరైన సమాధానం: B) 1817
వివరణ: పైకా తిరుగుబాటు ఒడిశాలో 1817లో జరిగింది. బక్షి జగబంధు ఈ తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించారు. బ్రిటిష్ భూమిశిస్తు విధానాలు, ఆర్థిక దోపిడీ, సంప్రదాయ హక్కుల కోల్పోవడం ప్రధాన కారణాలు.
ప్రశ్న 2. పైకా తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించినవారు ఎవరు?
A) బక్షి జగబంధు
B) టిపు షా
C) బిర్సా ముండా
D) తిరోత్ సింగ్
సరైన సమాధానం: A) బక్షి జగబంధు
వివరణ: బక్షి జగబంధు ఒడిశాలో బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన పైకా తిరుగుబాటులో ప్రముఖ నాయకుడు.
ప్రశ్న 3. కిట్టూరు తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించిన రాణి ఎవరు?
A) రాణి లక్ష్మీబాయి
B) రాణి చెన్నమ్మ
C) రాణి దుర్గావతి
D) బేగం హజ్రత్ మహల్
సరైన సమాధానం: B) రాణి చెన్నమ్మ
వివరణ: కర్ణాటకలోని కిట్టూరు సంస్థానంలో 1824లో బ్రిటిష్ జోక్యానికి వ్యతిరేకంగా రాణి చెన్నమ్మ పోరాడారు. సంగొళ్లి రాయణ్ణ కూడా ఈ పోరాటంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించారు.
ప్రశ్న 4. వేలుతంపి తిరుగుబాటు ఏ ప్రాంతంలో జరిగింది?
A) బెంగాల్
B) పంజాబ్
C) ట్రావెన్కోర్
D) ఒడిశా
సరైన సమాధానం: C) ట్రావెన్కోర్
వివరణ: వేలుతంపి దళవా నాయకత్వంలో ట్రావెన్కోర్లో 1808–1809 మధ్య బ్రిటిష్ జోక్యానికి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు జరిగింది.
ప్రశ్న 5. సంథాల్ తిరుగుబాటు జరిగిన సంవత్సరాలు ఏవి?
A) 1824–1825
B) 1831–1832
C) 1855–1856
D) 1875–1876
సరైన సమాధానం: C) 1855–1856
వివరణ: సంథాల్ తిరుగుబాటు ప్రస్తుత జార్ఖండ్లోని సంథాల్ పరగణాల ప్రాంతంలో ప్రారంభమైంది. సిద్ధూ, కాన్హూ, చాంద్, భైరవ్ ఈ ఉద్యమంలో ప్రముఖ నాయకులు.
ప్రశ్న 6. కోల్ తిరుగుబాటు ఏ సంవత్సరాల్లో జరిగింది?
A) 1817–1818
B) 1825–1826
C) 1831–1832
D) 1846–1847
సరైన సమాధానం: C) 1831–1832
వివరణ: ఛోటానాగ్పూర్ ప్రాంతంలో కోల్ గిరిజనులు భూస్వాముల దోపిడీ, బయటి వ్యక్తుల ఆధిపత్యం, బ్రిటిష్ పరిపాలనా విధానాలకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేశారు. బుధు భగత్ ఈ ఉద్యమంలో ప్రముఖ నాయకుడు.
ప్రశ్న 7. ఖాసీ తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించినవారు ఎవరు?
A) తిరోత్ సింగ్
B) బిర్సా ముండా
C) సిద్ధూ
D) బక్షి జగబంధు
సరైన సమాధానం: A) తిరోత్ సింగ్
వివరణ: 1829–1833 మధ్య ఖాసీ ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ జోక్యానికి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు జరిగింది. తిరోత్ సింగ్ ఈ ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించారు.
ప్రశ్న 8. పాగల్ పంథీ ఉద్యమానికి సంబంధించిన నాయకులు ఎవరు?
A) కరం షా, టిపు షా
B) సిద్ధూ, కాన్హూ
C) గాంధీజీ, పటేల్
D) బిర్సా ముండా, బుధు భగత్
సరైన సమాధానం: A) కరం షా, టిపు షా
వివరణ: బెంగాల్లోని మైమెన్సింగ్ ప్రాంతంలో పాగల్ పంథీ ఉద్యమం జమీందారుల దోపిడీ, రైతులపై అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా సాగింది.
ప్రశ్న 9. గడ్కరీ తిరుగుబాటు ఏ ప్రాంతానికి సంబంధించినది?
A) కొల్హాపూర్
B) బెంగాల్
C) కర్నూలు
D) ట్రావెన్కోర్
సరైన సమాధానం: A) కొల్హాపూర్
వివరణ: 1844లో కొల్హాపూర్ ప్రాంతంలో గడ్కరీ తిరుగుబాటు జరిగింది. సంప్రదాయ సైనిక వర్గాల హక్కులు, బ్రిటిష్ జోక్యం వంటి అంశాలు దీనికి సంబంధించినవి.
ప్రశ్న 10. ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి తిరుగుబాటు ఏ సంవత్సరాల్లో జరిగింది?
A) 1817–1818
B) 1824–1825
C) 1846–1847
D) 1855–1856
సరైన సమాధానం: C) 1846–1847
వివరణ: ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి కర్నూలు ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారు. బ్రిటిష్ ఆదాయ విధానాలు, స్థానిక అధికారాల కోల్పోవడం ఈ తిరుగుబాటుకు సంబంధించిన ప్రధాన అంశాలు.
విభాగం–2: అల్లూరి సీతారామరాజు, రంపా తిరుగుబాటు
ఈ విభాగం ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రకు, ముఖ్యంగా APPSC పరీక్షలకు చాలా ఉపయోగకరం.
ప్రశ్న 11. అల్లూరి సీతారామరాజు నాయకత్వంలో జరిగిన తిరుగుబాటు ఏది?
A) పైకా తిరుగుబాటు
B) రంపా తిరుగుబాటు
C) సంథాల్ తిరుగుబాటు
D) కోల్ తిరుగుబాటు
సరైన సమాధానం: B) రంపా తిరుగుబాటు
వివరణ: అల్లూరి సీతారామరాజు నాయకత్వంలో 1922–1924 మధ్య జరిగిన సాయుధ పోరాటాన్ని రంపా తిరుగుబాటు లేదా మన్యం తిరుగుబాటు అంటారు.
ప్రశ్న 12. అల్లూరి సీతారామరాజు నాయకత్వంలోని రంపా తిరుగుబాటు ఏ సంవత్సరాల్లో జరిగింది?
A) 1879–1880
B) 1905–1908
C) 1922–1924
D) 1930–1932
సరైన సమాధానం: C) 1922–1924
వివరణ: ఈ తిరుగుబాటు 1922 ఆగస్టులో ప్రారంభమై 1924 మే వరకు కొనసాగింది. 1879–1880లో జరిగిన రంపా తిరుగుబాటు దీనికి భిన్నమైనది
ప్రశ్న 13. రంపా తిరుగుబాటు ప్రారంభానికి గుర్తుగా నిలిచిన పోలీస్ స్టేషన్పై దాడి ఎక్కడ జరిగింది?
A) రాజమండ్రి
B) చింతపల్లి
C) విజయవాడ
D) కర్నూలు
సరైన సమాధానం: B) చింతపల్లి
వివరణ: 1922 ఆగస్టు 22న అల్లూరి సీతారామరాజు నాయకత్వంలోని విప్లవకారులు చింతపల్లి పోలీస్ స్టేషన్పై దాడి చేశారు. తరువాత కృష్ణదేవిపేట, రాజవొమ్మంగి పోలీస్ స్టేషన్లపై కూడా దాడులు జరిగాయి.
ప్రశ్న 14. అల్లూరి సీతారామరాజును ప్రజలు ఏ పేరుతో పిలుస్తారు?
A) ఆంధ్ర కేసరి
B) మన్యం వీరుడు
C) దేశబంధు
D) లోకమాన్య
సరైన సమాధానం: B) మన్యం వీరుడు
వివరణ: గిరిజనుల హక్కుల కోసం, బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన అల్లూరి సీతారామరాజును ప్రజలు మన్యం వీరుడు అని పిలుస్తారు.
ప్రశ్న 15. రంపా తిరుగుబాటులో అల్లూరి సీతారామరాజుతో పాటు ప్రముఖంగా పాల్గొన్న నాయకులు ఎవరు?
A) గాం గంటం దొర, గాం మల్లు దొర
B) సిద్ధూ, కాన్హూ
C) కరం షా, టిపు షా
D) దిగంబర్ బిశ్వాస్, బిష్ణు బిశ్వాస్
సరైన సమాధానం: A) గాం గంటం దొర, గాం మల్లు దొర
వివరణ: గాం గంటం దొర, గాం మల్లు దొర రంపా తిరుగుబాటులో అల్లూరి సీతారామరాజుతో కలిసి పోరాడిన ప్రముఖ నాయకులు.
ప్రశ్న 16. రంపా తిరుగుబాటుకు ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి ఏది?
A) ఉప్పు పన్ను
B) అటవీ చట్టాలు, గిరిజనుల హక్కులపై ఆంక్షలు
C) బెంగాల్ విభజన
D) ప్రత్యేక ఓటర్ల విధానం
సరైన సమాధానం: B) అటవీ చట్టాలు, గిరిజనుల హక్కులపై ఆంక్షలు
వివరణ: బ్రిటిష్ అటవీ చట్టాలు, పోడు వ్యవసాయంపై ఆంక్షలు, అటవీ ఉత్పత్తులపై నియంత్రణ, అధికారుల వేధింపులు గిరిజనుల అసంతృప్తికి కారణమయ్యాయి.
ప్రశ్న 17. అల్లూరి సీతారామరాజు మరణించిన తేదీ ఏది?
A) 15 ఆగస్టు 1922
B) 26 జనవరి 1923
C) 7 మే 1924
D) 9 ఆగస్టు 1925
సరైన సమాధానం: C) 7 మే 1924
వివరణ: బ్రిటిష్ అధికారులు అల్లూరి సీతారామరాజును 1924 మే 7న హతమార్చారు. ఆయన పోరాటం భారత స్వాతంత్ర్య చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించింది.
విభాగం–3: ముఖ్యమైన రైతు ఉద్యమాలు (Peasant Movements)
ప్రశ్న 18. నీలిమందు తిరుగుబాటు ఏ సంవత్సరాల్లో జరిగింది?
A) 1825–1833
B) 1859–1860
C) 1873–1875
D) 1917–1918
సరైన సమాధానం: B) 1859–1860
వివరణ: బెంగాల్లో యూరోపియన్ తోటల యజమానులు రైతులను బలవంతంగా నీలిమందు సాగు చేయించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ ఈ ఉద్యమం జరిగింది. దిగంబర్ బిశ్వాస్, బిష్ణు బిశ్వాస్ ప్రముఖ నాయకులు.
ప్రశ్న 19. నీలిమందు తిరుగుబాటుకు సంబంధించిన నాటకం ఏది?
A) ఆనందమఠం
B) నీలదర్పణం
C) గీతాంజలి
D) దుర్గేశనందిని
సరైన సమాధానం: B) నీలదర్పణం
వివరణ: దీనబంధు మిత్ర రచించిన నీలదర్పణం నాటకం నీలిమందు తోటల యజమానుల దోపిడీని ప్రజలకు తెలియజేయడంలో ముఖ్య పాత్ర పోషించింది.
ప్రశ్న 20. దక్కన్ రైతు అల్లర్లు ఏ సంవత్సరంలో జరిగాయి?
A) 1857
B) 1861
C) 1875
D) 1885
సరైన సమాధానం: C) 1875
వివరణ: మహారాష్ట్రలోని పూణే, అహ్మద్నగర్ ప్రాంతాల్లో రైతులు వడ్డీ వ్యాపారుల దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేశారు. రైతుల అప్పుల పత్రాలు, ఖాతా పుస్తకాలను ధ్వంసం చేయడం ఈ ఉద్యమంలో చోటుచేసుకుంది.
ప్రశ్న 21. పాబ్నా రైతు ఉద్యమం ప్రధానంగా దేనికి వ్యతిరేకంగా జరిగింది?
A) నీలిమందు సాగు
B) జమీందారుల అక్రమ కౌలు పెంపు
C) ఉప్పు పన్ను
D) అటవీ చట్టాలు
సరైన సమాధానం: B) జమీందారుల అక్రమ కౌలు పెంపు
వివరణ: బెంగాల్లోని పాబ్నా ప్రాంతంలో రైతులు జమీందారుల అక్రమ కౌలు పెంపు, అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా సంఘటితమయ్యారు. ఈ ఉద్యమం కౌలుదారుల హక్కుల పరిరక్షణకు దోహదపడింది.
ప్రశ్న 22. చంపారన్ సత్యాగ్రహం ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?
A) 1905
B) 1917
C) 1919
D) 1922
సరైన సమాధానం: B) 1917
వివరణ: బీహార్లోని చంపారన్ ప్రాంతంలో నీలిమందు సాగుకు సంబంధించిన దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా మహాత్మా గాంధీ సత్యాగ్రహం నిర్వహించారు. ఇది భారతదేశంలో గాంధీజీ నాయకత్వంలో జరిగిన తొలి ప్రధాన సత్యాగ్రహంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
ప్రశ్న 23. చంపారన్ ప్రాంతంలో రైతులు ఎదుర్కొన్న ప్రధాన సమస్య ఏది?
A) తెభాగా పద్ధతి
B) టింకథియా పద్ధతి
C) ర్యోత్వారీ పద్ధతి మాత్రమే
D) అటవీ సత్యాగ్రహం
సరైన సమాధానం: B) టింకథియా పద్ధతి
వివరణ: టింకథియా పద్ధతిలో రైతులు తమ భూమిలో నిర్ణీత భాగంలో నీలిమందు సాగు చేయాల్సి వచ్చేది. ఈ దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా చంపారన్ సత్యాగ్రహం జరిగింది.
ప్రశ్న 24. ఖేడా సత్యాగ్రహం ఏ రాష్ట్రంలో జరిగింది?
A) బీహార్
B) బెంగాల్
C) గుజరాత్
D) పంజాబ్
సరైన సమాధానం: C) గుజరాత్
వివరణ: 1918లో గుజరాత్లోని ఖేడా ప్రాంతంలో పంట నష్టాలు ఉన్నప్పటికీ భూమిశిస్తు వసూలు చేయడాన్ని రైతులు వ్యతిరేకించారు. మహాత్మా గాంధీ, వల్లభ్భాయ్ పటేల్ ఈ ఉద్యమంలో ముఖ్య పాత్ర పోషించారు.
ప్రశ్న 25. బార్డోలీ సత్యాగ్రహం జరిగిన సంవత్సరం ఏది?
A) 1917
B) 1918
C) 1928
D) 1930
సరైన సమాధానం: C) 1928
వివరణ: గుజరాత్లోని బార్డోలీలో పెంచిన భూమిశిస్తుకు వ్యతిరేకంగా రైతులు ఉద్యమించారు. వల్లభ్భాయ్ పటేల్ నాయకత్వం వహించారు. ఈ ఉద్యమం తరువాత ఆయనకు “సర్దార్” అనే బిరుదు ప్రసిద్ధి చెందింది.
ప్రశ్న 26. మోప్లా తిరుగుబాటు ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?
A) 1855
B) 1875
C) 1921
D) 1936
సరైన సమాధానం: C) 1921
వివరణ: మలబార్ ప్రాంతంలో జరిగిన మోప్లా తిరుగుబాటుకు భూస్వామ్య సమస్యలు, కౌలుదారుల అసంతృప్తి, బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకత వంటి అంశాలు కారణమయ్యాయి. ఇందులో మతపరమైన అంశాలు కూడా ఉన్నాయి.
ప్రశ్న 27. ఏకా ఉద్యమానికి సంబంధించిన ప్రముఖ నాయకుడు ఎవరు?
A) మదారి పాసీ
B) వల్లభ్భాయ్ పటేల్
C) బక్షి జగబంధు
D) బిర్సా ముండా
సరైన సమాధానం: A) మదారి పాసీ
వివరణ: 1921 ప్రాంతంలో ఉత్తరప్రదేశ్లోని అవధ్ ప్రాంతంలో రైతుల సమస్యల నేపథ్యంలో ఏకా ఉద్యమం సాగింది. అధిక కౌలు, అక్రమ వసూళ్లు, జమీందారుల దోపిడీకి వ్యతిరేకత దీని ప్రధాన అంశాలు.
ప్రశ్న 28. అఖిల భారత కిసాన్ సభ ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది?
A) 1917
B) 1920
C) 1936
D) 1942
సరైన సమాధానం: C) 1936
వివరణ: అఖిల భారత కిసాన్ సభ 1936లో లక్నోలో స్థాపించబడింది. స్వామి సహజానంద సరస్వతి తొలి అధ్యక్షుడిగా, ఎన్.జి. రంగా తొలి ప్రధాన కార్యదర్శిగా వ్యవహరించారు.
ప్రశ్న 29. తెభాగా ఉద్యమం ప్రధానంగా ఏ రాష్ట్రంలో జరిగింది?
A) పంజాబ్
B) బెంగాల్
C) గుజరాత్
D) మహారాష్ట్ర
సరైన సమాధానం: B) బెంగాల్
వివరణ: 1946–1947లో బెంగాల్లో జరిగిన తెభాగా ఉద్యమంలో కౌలుదారులు పంటలో మూడింట రెండు వంతులు తమకు ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశారు.
ప్రశ్న 30. తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధ పోరాటం ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది?
A) 1922
B) 1936
C) 1942
D) 1946
సరైన సమాధానం: D) 1946
వివరణ: హైదరాబాద్ సంస్థానంలోని తెలంగాణ ప్రాంతంలో 1946లో ప్రారంభమైన రైతాంగ పోరాటం వెట్టిచాకిరీ, భూస్వామ్య దోపిడీ, నిజాం పాలనలోని అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా సాగింది. ఈ పోరాటం 1951 వరకు కొనసాగింది.
విభాగం–4: ఉద్యమాలు – నాయకులు – ప్రాంతాలు
ఈ ప్రశ్నలు త్వరిత పునశ్చరణకు ఉపయోగపడతాయి.
ప్రశ్న 31. కింది జతల్లో సరైనది ఏది?
A) పైకా తిరుగుబాటు – బక్షి జగబంధు
B) సంథాల్ తిరుగుబాటు – వల్లభ్భాయ్ పటేల్
C) నీలిమందు తిరుగుబాటు – బిర్సా ముండా
D) ఖేడా సత్యాగ్రహం – టిపు షా
సరైన సమాధానం: A) పైకా తిరుగుబాటు – బక్షి జగబంధు
ప్రశ్న 32. కింది జతల్లో తప్పుగా ఉన్నది ఏది?
A) చంపారన్ – 1917
B) ఖేడా – 1918
C) బార్డోలీ – 1928
D) తెభాగా – 1921
సరైన సమాధానం: D) తెభాగా – 1921
వివరణ: తెభాగా ఉద్యమం 1946–1947లో బెంగాల్లో జరిగింది. 1921 సంవత్సరం ఏకా ఉద్యమం, మోప్లా తిరుగుబాటుతో సంబంధం కలిగి ఉంది.
ప్రశ్న 33. కింది ఉద్యమాల్లో గిరిజన హక్కులతో నేరుగా సంబంధం ఉన్నది ఏది?
A) రంపా తిరుగుబాటు
B) బార్డోలీ సత్యాగ్రహం
C) ఖేడా సత్యాగ్రహం
D) పాబ్నా ఉద్యమం
సరైన సమాధానం: A) రంపా తిరుగుబాటు
వివరణ: అల్లూరి సీతారామరాజు నాయకత్వంలోని రంపా తిరుగుబాటు గిరిజనుల అటవీ హక్కులు, పోడు వ్యవసాయం, బ్రిటిష్ అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా సాగింది.
ప్రశ్న 34. దిగువ ఉద్యమాలను కాలక్రమంలో అమర్చండి.
- పైకా తిరుగుబాటు
- కిట్టూరు తిరుగుబాటు
- కోల్ తిరుగుబాటు
- సంథాల్ తిరుగుబాటు
A) 1–2–3–4
B) 2–1–4–3
C) 3–1–2–4
D) 1–3–2–4
సరైన సమాధానం: A) 1–2–3–4
వివరణ:
- పైకా తిరుగుబాటు – 1817
- కిట్టూరు తిరుగుబాటు – 1824
- కోల్ తిరుగుబాటు – 1831–1832
- సంథాల్ తిరుగుబాటు – 1855–1856
ప్రశ్న 35. కింది ఉద్యమాల్లో రైతులు నీలిమందు సాగుకు వ్యతిరేకంగా పోరాడినది ఏది?
A) నీలిమందు తిరుగుబాటు
B) పాబ్నా ఉద్యమం
C) తెభాగా ఉద్యమం
D) దక్కన్ రైతు అల్లర్లు
సరైన సమాధానం: A) నీలిమందు తిరుగుబాటు
వివరణ: బెంగాల్లో యూరోపియన్ తోటల యజమానులు రైతులను బలవంతంగా నీలిమందు పండించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ 1859–1860లో ఈ ఉద్యమం జరిగింది.
విభాగం–5: పరీక్షకు ముందు గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన సంవత్సరాలు
| సంవత్సరం | ఉద్యమం | ప్రాంతం / నాయకుడు |
|---|---|---|
| 1817 | పైకా తిరుగుబాటు | ఒడిశా – బక్షి జగబంధు |
| 1824 | కిట్టూరు తిరుగుబాటు | కర్ణాటక – రాణి చెన్నమ్మ |
| 1829–1833 | ఖాసీ తిరుగుబాటు | ఖాసీ ప్రాంతం – తిరోత్ సింగ్ |
| 1831–1832 | కోల్ తిరుగుబాటు | ఛోటానాగ్పూర్ – బుధు భగత్ |
| 1846–1847 | నరసింహారెడ్డి తిరుగుబాటు | కర్నూలు – ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి |
| 1855–1856 | సంథాల్ తిరుగుబాటు | సంథాల్ పరగణాలు – సిద్ధూ, కాన్హూ |
| 1859–1860 | నీలిమందు తిరుగుబాటు | బెంగాల్ – దిగంబర్, బిష్ణు బిశ్వాస్ |
| 1873 నుంచి | పాబ్నా రైతు ఉద్యమం | బెంగాల్ |
| 1875 | దక్కన్ రైతు అల్లర్లు | మహారాష్ట్ర |
| 1917 | చంపారన్ సత్యాగ్రహం | బీహార్ – మహాత్మా గాంధీ |
| 1918 | ఖేడా సత్యాగ్రహం | గుజరాత్ – గాంధీ, పటేల్ |
| 1921 | ఏకా ఉద్యమం, మోప్లా తిరుగుబాటు | ఉత్తరప్రదేశ్, మలబార్ |
| 1922–1924 | రంపా / మన్యం తిరుగుబాటు | ఆంధ్ర ప్రాంతం – అల్లూరి సీతారామరాజు |
| 1928 | బార్డోలీ సత్యాగ్రహం | గుజరాత్ – వల్లభ్భాయ్ పటేల్ |
| 1936 | అఖిల భారత కిసాన్ సభ స్థాపన | లక్నో |
| 1946–1947 | తెభాగా ఉద్యమం | బెంగాల్ |
| 1946–1951 | తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధ పోరాటం | తెలంగాణ |
ముఖ్యమైన గమనిక
రంపా తిరుగుబాట్లను వేర్వేరుగా గుర్తుంచుకోండి:
- 1879–1880: తొలి రంపా తిరుగుబాటు.
- 1922–1924: అల్లూరి సీతారామరాజు నాయకత్వంలోని రంపా / మన్యం తిరుగుబాటు.
ఈ ప్రశ్నలు APPSC, TSPSC, SSC, రైల్వే వంటి పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడేలా రూపొందించబడ్డాయి. ముఖ్యంగా ఉద్యమాల సంవత్సరాలు, నాయకులు, ప్రాంతాలు, కారణాలు, ఫలితాలను జతగా చదవండి.
కరంట్ అఫైర్స్
అక్రమ నిర్బంధాలను ఆపండి: ఢిల్లీలో పోలీసుల చర్యలపై సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలు
(Stop Illegal Detentions, Says Supreme Court Amid Crackdown in Delhi)
మీరు పంపిన ఆంగ్ల వార్తా కథనాన్ని తెలుగులో పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే విధంగా ముఖ్యాంశాలు, వివరణ, రాజ్యాంగపరమైన అంశాలతో అందిస్తున్నాను.
1. వార్తా సారాంశం
ఢిల్లీలో నిరసన కార్యక్రమాల సందర్భంగా ప్రజలను పెద్ద సంఖ్యలో నిర్బంధించడం, పోలీసుల చర్యలు, ప్రజల స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన అంశాలపై భారత సుప్రీంకోర్టు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.
ప్రజలకు చట్టానికి లోబడి స్వేచ్ఛగా సంచరించే హక్కు, శాంతియుతంగా సమావేశమయ్యే హక్కు, ఇంటర్నెట్ సదుపాయం, న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించే అవకాశం ఉండాలని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
అదే సమయంలో, ప్రజా శాంతి, భద్రతను కాపాడేందుకు ప్రభుత్వం విధించే సహేతుకమైన ఆంక్షలకు కూడా అవకాశం ఉందని పేర్కొంది.
సుప్రీంకోర్టు ప్రధానంగా అక్రమ నిర్బంధాలను నివారించడం, రహదారులపై ఏర్పాటు చేసిన బారికేడ్లను సమీక్షించడం, ప్రజా రవాణా సేవలకు ఆటంకం కలగకుండా చూడటం వంటి అంశాలపై దృష్టి సారించింది.
2. సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ముఖ్యమైన ఆదేశాలు
మీరు పంపిన వార్తా కథనం ప్రకారం, జస్టిస్ జోయ్మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మహాదేవన్లతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ క్రింది అంశాలను ప్రస్తావించింది.
- బారికేడ్ల సమీక్ష: ప్రజా రహదారులపై ఏర్పాటు చేసిన బారికేడ్ల అవసరాన్ని అధికారులు సమీక్షించాలి.
- ఇంటర్నెట్ సదుపాయం: ఇంటర్నెట్ కనెక్టివిటీకి అంతరాయం కలగకుండా చూడాలి.
- అక్రమ నిర్బంధాల నివారణ: చట్టబద్ధమైన కారణాలు లేకుండా ప్రజలను నిర్బంధించకూడదు.
- శాంతియుత నిరసనలకు అవకాశం: నిర్దేశిత నిషేధిత ప్రాంతం వెలుపల ప్రజలు శాంతియుతంగా సమావేశమయ్యేందుకు అనుమతించాలి.
- ప్రజా రవాణా: మెట్రో రైలు, ప్రజా రవాణా సేవలకు అనవసరమైన ఆటంకాలు కలగకుండా చర్యలు తీసుకోవాలి.
- న్యాయస్థానాలకు ప్రాప్యత: న్యాయవాదులు, న్యాయం కోరే వ్యక్తులు న్యాయస్థానాలను సులభంగా చేరుకునేలా చూడాలి.
- అధికారులపై ఫిర్యాదులు: పోలీసుల చర్యల వల్ల గాయపడిన వ్యక్తుల ఫిర్యాదులను పరిశీలించాలని కోర్టు అధికారులను ఆదేశించింది.
3. ఢిల్లీలో జరిగిన పరిణామాలు ఏమిటి?
వార్తా కథనం ప్రకారం, ఢిల్లీలో నిరసన కార్యక్రమాల నేపథ్యంలో పోలీసులు పెద్ద సంఖ్యలో వ్యక్తులను నిర్బంధించారు. కొందరు నిరసనకారులను పోలీసు వాహనాల్లో తరలించారని, మరికొందరిని వారి ఇళ్ల నుంచి తీసుకెళ్లారని న్యాయవాదులు కోర్టు దృష్టికి తీసుకువచ్చారు.
నిరసనకారులను నిర్బంధించడం, ప్రజా రవాణాపై ఆంక్షలు విధించడం, ఇంటర్నెట్ సేవల పరిస్థితి వంటి అంశాలపై కోర్టు ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది.
కేంద్ర హోం శాఖ కార్యదర్శి, ఢిల్లీ పోలీస్ కమిషనర్, ఢిల్లీ మెట్రో రైల్ కార్పొరేషన్ ఛైర్మన్లకు నోటీసులు జారీ చేసినట్లు కథనం పేర్కొంది.
గమనిక: ఈ వివరాలు మీరు పంపిన వార్తా చిత్రాల ఆధారంగా రూపొందించబడ్డాయి. ఈ వార్త జరిగిన తేదీ, కేసు సంఖ్య, తదుపరి న్యాయస్థాన ఆదేశాలను స్వతంత్రంగా ధ్రువీకరించలేదు.
4. ఈ వార్తకు సంబంధించిన రాజ్యాంగంలోని ముఖ్యమైన అధికరణాలు
| రాజ్యాంగ అధికరణం | అంశం | వివరణ |
|---|---|---|
| అధికరణం 14 | సమానత్వపు హక్కు | చట్టం ముందు సమానత్వం, చట్టాల సమాన రక్షణ |
| అధికరణం 19(1)(a) | వాక్ స్వాతంత్ర్యం | భావాలను వ్యక్తపరిచే స్వేచ్ఛ |
| అధికరణం 19(1)(b) | శాంతియుత సమావేశాల హక్కు | ఆయుధాలు లేకుండా శాంతియుతంగా సమావేశమయ్యే హక్కు |
| అధికరణం 19(1)(d) | సంచార స్వేచ్ఛ | భారతదేశ భూభాగంలో స్వేచ్ఛగా సంచరించే హక్కు |
| అధికరణం 19(1)(g) | వృత్తి స్వేచ్ఛ | చట్టబద్ధమైన వృత్తి, వ్యాపారం నిర్వహించే హక్కు |
| అధికరణం 21 | జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ | చట్టం నిర్దేశించిన న్యాయబద్ధమైన ప్రక్రియ ప్రకారం తప్ప వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను హరించరాదు |
| అధికరణం 22 | అరెస్టు, నిర్బంధానికి సంబంధించిన రక్షణలు | అరెస్టుకు కారణాలు తెలియజేయడం, న్యాయవాదిని సంప్రదించే హక్కు వంటి రక్షణలు |
| అధికరణం 32 | రాజ్యాంగ పరిహారాల హక్కు | ప్రాథమిక హక్కుల అమలు కోసం సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించే హక్కు |
| అధికరణం 226 | హైకోర్టుల రిట్ అధికార పరిధి | ప్రాథమిక హక్కులతో పాటు ఇతర చట్టబద్ధ హక్కుల అమలుకు కూడా రిట్లు జారీ చేసే అధికారం |
ముఖ్యమైన అంశం
అధికరణం 19లోని హక్కులు సంపూర్ణమైనవి కావు. రాజ్యాంగం అనుమతించిన కారణాలపై, చట్టానికి అనుగుణంగా సహేతుకమైన ఆంక్షలు విధించవచ్చు. అయితే, ప్రభుత్వ చర్యలు చట్టబద్ధంగా ఉండాలి.
5. భారత రాజ్యాంగంలోని అధికరణం 19(1)(b) ఎందుకు ముఖ్యం?
అధికరణం 19(1)(b) భారత పౌరులకు ఆయుధాలు లేకుండా శాంతియుతంగా సమావేశమయ్యే హక్కును కల్పిస్తుంది.
అయితే, అధికరణం 19(3) ప్రకారం భారత సార్వభౌమత్వం, సమగ్రత, ప్రజా శాంతి పరిరక్షణ కోసం చట్టబద్ధమైన సహేతుకమైన ఆంక్షలు విధించవచ్చు.
అందువల్ల:
- శాంతియుత నిరసనలు ప్రజాస్వామ్యంలో ముఖ్యమైన భాగం.
- ప్రజా శాంతి, భద్రతను కాపాడేందుకు ప్రభుత్వం చట్టబద్ధమైన చర్యలు తీసుకోవచ్చు.
- నిరసనల పేరుతో హింసకు పాల్పడే హక్కు ఎవరికీ లేదు.
- ప్రభుత్వానికి కూడా చట్టానికి విరుద్ధంగా వ్యక్తులను నిర్బంధించే అధికారం లేదు.
6. నిరసనల సమయంలో అక్రమ నిర్బంధం అంటే ఏమిటి?
చట్టబద్ధమైన ఆధారం లేకుండా లేదా చట్టం నిర్దేశించిన విధానాన్ని ఉల్లంఘించి వ్యక్తి స్వేచ్ఛను హరించడం అక్రమ నిర్బంధానికి దారితీయవచ్చు.
అయితే, ప్రతి పోలీసు నిర్బంధం అక్రమం కాదు. నేర విచారణ, చట్టబద్ధమైన నిరోధక చర్యలు లేదా ఇతర చట్టబద్ధ కారణాలతో నిర్బంధం జరగవచ్చు. ఆ చర్యకు చట్టబద్ధమైన ఆధారం ఉందా, అవసరమైన ప్రక్రియ పాటించారా అనే అంశాల ఆధారంగా దాని చట్టబద్ధతను నిర్ణయించాలి.
(the hindu-12-10-2026 వార్త ఆధారంగా పేర్కొనబడింది)
సౌదీ అరేబియాలోని రియాద్ విమానాశ్రయంపై మళ్లీ దాడి – హౌతీ ఘర్షణలు తీవ్రం
(Riyadh Airport Struck Again a Day After 12 Killed in Houthi Escalation)
మీరు పంపిన వార్తా కథనాన్ని తెలుగులో పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే విధంగా సారాంశం, ముఖ్యాంశాలు, అంతర్జాతీయ సంబంధాల కోణంలో అందిస్తున్నాను.
1. వార్తా సారాంశం
యెమెన్లో హౌతీ తిరుగుబాటుదారులు, సౌదీ అరేబియా మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరిగిన నేపథ్యంలో సౌదీ అరేబియా రాజధాని రియాద్లోని కింగ్ ఖాలిద్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంపై మరోసారి దాడి జరిగినట్లు వార్తా కథనం పేర్కొంది.
అంతకుముందు జరిగిన దాడుల్లో 12 మంది మరణించగా, సుమారు 300 మంది గాయపడినట్లు కథనంలో పేర్కొన్నారు. విమానాశ్రయం సమీపంలోని ప్రాంతాల్లో దాడుల కారణంగా విమాన రాకపోకలకు అంతరాయం ఏర్పడింది.
ఈ దాడులకు యెమెన్లోని హౌతీ తిరుగుబాటుదారులు బాధ్యత వహించినట్లు వార్తలో పేర్కొన్నారు. సౌదీ అరేబియా అధికారులు విమానాశ్రయం, ఇతర కీలక మౌలిక సదుపాయాల భద్రతపై దృష్టి సారించారు..
2. వార్తలోని ముఖ్యాంశాలు
- దాడి జరిగిన ప్రాంతం: రియాద్, సౌదీ అరేబియా.
- విమానాశ్రయం: కింగ్ ఖాలిద్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (King Khalid International Airport).
- దాడులకు సంబంధించిన వర్గం: యెమెన్లోని హౌతీ తిరుగుబాటుదారులు.
- వార్తలో పేర్కొన్న ప్రాణనష్టం: అంతకుముందు జరిగిన దాడుల్లో 12 మంది మరణించినట్లు కథనం పేర్కొంది.
- గాయపడినవారు: సుమారు 300 మంది గాయపడినట్లు వార్తలో పేర్కొన్నారు.
- విమానాశ్రయ పరిస్థితి: భద్రతా కారణాలతో విమానాశ్రయం మూసివేయబడినట్లు కథనం తెలిపింది.
- అమెరికా పాత్ర: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సౌదీ యువరాజుతో మాట్లాడాలని యోచిస్తున్నట్లు కథనంలో పేర్కొన్నారు.
3. హౌతీ తిరుగుబాటుదారులు ఎవరు?
హౌతీలు (Houthis) యెమెన్లో ఉద్భవించిన రాజకీయ, సాయుధ ఉద్యమానికి చెందినవారు. వీరిని అన్సారుల్లా (Ansar Allah) అని కూడా పిలుస్తారు.
యెమెన్లోని రాజకీయ సంక్షోభం, అంతర్గత యుద్ధం నేపథ్యంలో హౌతీలు దేశంలోని విస్తారమైన ప్రాంతాలపై నియంత్రణ సాధించారు.
హౌతీల గురించి ముఖ్యమైన అంశాలు
- వీరి ఉద్యమం యెమెన్లోని జైదీ షియా మత సంప్రదాయంతో చారిత్రక సంబంధం కలిగి ఉంది.
- యెమెన్లోని అంతర్గత రాజకీయ సంఘర్షణలో హౌతీలు కీలక పాత్ర పోషించారు.
- సౌదీ అరేబియా నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ దళాలు యెమెన్లో హౌతీలకు వ్యతిరేకంగా సైనిక చర్యలు చేపట్టాయి.
- ఈ సంఘర్షణ ప్రాంతీయ శక్తుల మధ్య పోటీతో కూడా ముడిపడి ఉంది.
- యెమెన్ సంక్షోభం పౌరుల భద్రత, ఆహార సరఫరాలు, వైద్య సేవలు, ప్రాంతీయ వాణిజ్యంపై ప్రభావం చూపింది.
4. సౌదీ అరేబియా–యెమెన్ ఘర్షణకు ప్రధాన నేపథ్యం
సౌదీ అరేబియా, యెమెన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలను అర్థం చేసుకోవడానికి కొన్ని ముఖ్యమైన అంశాలను తెలుసుకోవాలి.
యెమెన్ అంతర్గత యుద్ధం: యెమెన్లో రాజకీయ అస్థిరత, ప్రభుత్వ మార్పుల కోసం జరిగిన పోరాటాలు, హౌతీల ఎదుగుదల అంతర్గత యుద్ధానికి దారితీశాయి.
సౌదీ అరేబియా జోక్యం: 2015లో సౌదీ అరేబియా నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ దళాలు యెమెన్లో సైనిక చర్యలను ప్రారంభించాయి. అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన యెమెన్ ప్రభుత్వానికి మద్దతు ఇవ్వడం వాటి ప్రకటిత లక్ష్యాల్లో ఒకటి.
ఇరాన్తో ప్రాంతీయ పోటీ: హౌతీలకు ఇరాన్ మద్దతు ఉందని సౌదీ అరేబియా, అమెరికా సహా పలు దేశాలు ఆరోపించాయి. ఇరాన్–సౌదీ అరేబియా ప్రాంతీయ పోటీ ఈ సంఘర్షణకు మరో కోణం. అయితే, హౌతీలకు సొంత రాజకీయ, స్థానిక లక్ష్యాలు కూడా ఉన్నాయి.
వాణిజ్య మార్గాల భద్రత: ఎర్ర సముద్రం, బాబ్ అల్-మందెబ్ జలసంధి ప్రాంతాల్లో భద్రతా పరిస్థితులు అంతర్జాతీయ నౌకాయానంపై ప్రభావం చూపగలవు.
5. అంతర్జాతీయంగా ఈ సంఘర్షణ ప్రభావం ఏమిటి?
1. చమురు సరఫరా
సౌదీ అరేబియా ప్రపంచంలోని ప్రధాన చమురు ఉత్పత్తిదారుల్లో ఒకటి. చమురు ఉత్పత్తి కేంద్రాలు, శుద్ధి కర్మాగారాలు లేదా ఎగుమతి మౌలిక సదుపాయాలపై దాడులు జరిగితే అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్లలో అనిశ్చితి పెరగవచ్చు.
2. విమానయాన భద్రత
విమానాశ్రయాలపై దాడులు లేదా వైమానిక ప్రమాద హెచ్చరికలు విమానాల రాకపోకలు, విమాన మార్గాల మార్పులు, ప్రయాణికుల భద్రతపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
3. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం
ఎర్ర సముద్రం, బాబ్ అల్-మందెబ్ జలసంధి మార్గాల్లో ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే నౌకాయాన ఖర్చులు, బీమా ప్రీమియాలు, సరుకు రవాణా సమయాలు పెరగవచ్చు.
4. భారతదేశంపై ప్రభావం
- పశ్చిమ ఆసియాలో నివసిస్తున్న భారతీయుల భద్రతకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతుంది.
- చమురు ధరల్లో మార్పులు భారతదేశ దిగుమతి వ్యయాలపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
- ఎర్ర సముద్రం మీదుగా జరిగే వాణిజ్యానికి అంతరాయం ఏర్పడితే భారతీయ ఎగుమతిదారులు, దిగుమతిదారుల రవాణా ఖర్చులు పెరగవచ్చు.
- గల్ఫ్ ప్రాంతంలోని భారతీయుల భద్రత కోసం భారత ప్రభుత్వం దౌత్యపరమైన చర్యలు తీసుకోవాల్సి రావచ్చు.
ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు–సమాధానాలు
| ప్రశ్న | సమాధానం |
|---|---|
| సౌదీ అరేబియా రాజధాని ఏది? | రియాద్ |
| రియాద్లోని ప్రధాన అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఏది? | కింగ్ ఖాలిద్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం |
| హౌతీ ఉద్యమం ఏ దేశానికి సంబంధించినది? | యెమెన్ |
| హౌతీలను మరో పేరుతో ఏమని పిలుస్తారు? | అన్సారుల్లా |
| యెమెన్కు ఉత్తరాన ఉన్న ప్రధాన దేశం ఏది? | సౌదీ అరేబియా |
| బాబ్ అల్-మందెబ్ జలసంధి ఏ రెండు జలప్రాంతాలను కలుపుతుంది? | ఎర్ర సముద్రం, ఏడెన్ సింధుశాఖ |
| యెమెన్ సంక్షోభంలో ప్రాంతీయంగా పోటీ పడిన రెండు ప్రధాన దేశాలు ఏవి? | సౌదీ అరేబియా, ఇరాన్ |
| చమురు సరఫరాకు అంతరాయం కలిగితే ఏ మార్కెట్పై ప్రభావం పడవచ్చు? | అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్ |
| పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం భారతదేశాన్ని ప్రభావితం చేసే ప్రధాన రంగాలు ఏవి? | చమురు దిగుమతులు, వాణిజ్యం, నౌకాయానం, భారతీయుల భద్రత |
(the hindu-12-10-2026 వార్త ఆధారంగా పేర్కొనబడింది)
చైనా వాణిజ్య ఆంక్షలపై భారత్ సమీక్ష
చైనాలో భారతీయ సేవల ఎగుమతిదారులు ఎదుర్కొంటున్న వాణిజ్యపరమైన అడ్డంకులను భారత ప్రభుత్వం సమీక్షిస్తోంది. ముఖ్యంగా ఐటీ, డిజిటల్ సేవలు, డేటా స్థానికీకరణ, లైసెన్సులు, వీసాలు వంటి అంశాలపై దృష్టి సారించింది. 2024లో చైనాకు భారత సేవల ఎగుమతులు సుమారు 8.95 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లుగా నమోదయ్యాయి. ఈ సమీక్ష ద్వారా భారతీయ సేవల సంస్థలకు చైనా మార్కెట్లో మరిన్ని అవకాశాలు కల్పించడం లక్ష్యంగా ఉంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో అడవితల్లి బాట 2.0 ప్రాజెక్టు
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని మారుమూల గిరిజన ప్రాంతాలకు రహదారి సదుపాయాలను మెరుగుపరచడానికి అడవితల్లి బాట 2.0 ప్రాజెక్టును 2026 అక్టోబర్ 11న ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్ ప్రారంభించినట్లు వార్తా కథనం పేర్కొంది. ఈ ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం ₹2,052 కోట్లు. ఇందులో భాగంగా 1,976 కిలోమీటర్ల రహదారులు నిర్మించి, 1,341 గిరిజన ఆవాసాలకు అనుసంధానం కల్పించడంతో పాటు 45 వంతెనలు నిర్మించనున్నారు. గిరిజనులకు విద్య, వైద్యం, రవాణా, మార్కెట్ సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
. పాకిస్థాన్లో ఖైబర్ పఖ్తున్ఖ్వా ప్రావిన్స్లో గవర్నర్ పాలన
2026 అక్టోబర్ 11న పాకిస్థాన్ అధ్యక్షుడు ఆసిఫ్ అలీ జర్దారీ ఖైబర్ పఖ్తున్ఖ్వా ప్రావిన్స్లో గవర్నర్ పాలన విధించినట్లు వార్తా కథనం పేర్కొంది. ఈ నిర్ణయానికి భద్రతా పరిస్థితులు, శాంతిభద్రతల సమస్యలు ప్రధాన కారణాలుగా ప్రభుత్వం పేర్కొన్నట్లు వార్తలు తెలిపాయి. ఈ పరిణామం పాకిస్థాన్ రాజకీయాల్లో చర్చకు దారితీసింది. ఈ అంశానికి సంబంధించి పాకిస్థాన్ రాజ్యాంగంలోని అధికరణాలు 232, 234 ముఖ్యమైనవి. వీటిని భారత రాజ్యాంగంలోని రాష్ట్రపతి పాలనకు సంబంధించిన అధికరణం 356తో గందరగోళం చేయకూడదు.
చైనా నుంచి పెనిసిలిన్ G దిగుమతులపై డంపింగ్ దర్యాప్తు
చైనా నుంచి దిగుమతి అవుతున్న **పెనిసిలిన్ G (బెంజైల్ పెనిసిలిన్)**పై భారతదేశం యాంటీ డంపింగ్ దర్యాప్తును ప్రారంభించింది. ఈ దర్యాప్తును కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ ట్రేడ్ రెమెడీస్ (DGTR) చేపట్టింది. పెనిసిలిన్ G యాంటీబయాటిక్ ఔషధాల తయారీలో ఉపయోగించే ముఖ్యమైన పదార్థం. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కాకినాడలో ఈ ఔషధ పదార్థం తయారీ కేంద్రం ఉంది. దర్యాప్తు ప్రారంభించడం మాత్రమే డంపింగ్ జరిగినట్లు తుది నిర్ధారణ కాదు; తగిన ఆధారాల పరిశీలన అనంతరం చర్యలపై నిర్ణయం తీసుకుంటారు.
మృదంగ విద్వాంసుడు గురువాయూర్ దొరై కన్నుమూత
ప్రముఖ కర్ణాటక సంగీత మృదంగ విద్వాంసుడు గురువాయూర్ దొరై 2026 అక్టోబర్ 10న చెన్నైలో 91 ఏళ్ల వయస్సులో మరణించినట్లు వార్తా కథనం పేర్కొంది. ఆయన దక్షిణ భారత శాస్త్రీయ సంగీతంలో మృదంగ వాదనకు విశేష సేవలందించారు. సంగీత రంగానికి చేసిన సేవలకు గాను ఆయనకు సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, కలైమామణి, 2025లో పద్మశ్రీ వంటి పురస్కారాలు లభించాయి.
రీజనింగ్
నంబర్ సిరీస్ (Number Series)
1. సహజ సంఖ్యల వర్గాల కూడిక, తీసివేత
(Addition/Subtraction of Squares)
ఈ సిరీస్లో వరుస సహజ సంఖ్యల వర్గాలను కూడడం లేదా తీసివేయడం జరుగుతుంది.
ఉదాహరణ 1: 1, 2, 6, 15, 31, ?
వివరణ:
| సంఖ్యలు | మార్పు | తదుపరి సంఖ్య |
|---|---|---|
| 1 → 2 | + 1² = +1 | 2 |
| 2 → 6 | + 2² = +4 | 6 |
| 6 → 15 | + 3² = +9 | 15 |
| 15 → 31 | + 4² = +16 | 31 |
| 31 → ? | + 5² = +25 | 56 |
సమాధానం: 56 (ఆప్షన్ A)
ఉదాహరణ 2: 71, 55, 46, 42, ?
వివరణ:
| సంఖ్యలు | మార్పు | తదుపరి సంఖ్య |
|---|---|---|
| 71 → 55 | − 4² = −16 | 55 |
| 55 → 46 | − 3² = −9 | 46 |
| 46 → 42 | − 2² = −4 | 42 |
| 42 → ? | − 1² = −1 | 41 |
సమాధానం: 41 (ఆప్షన్ B)
2. సహజ సంఖ్యల ఘనాల కూడిక, తీసివేత
(Addition/Subtraction of Cubes)
ఈ సిరీస్లో వరుస సహజ సంఖ్యల ఘనాలను కూడడం లేదా తీసివేయడం జరుగుతుంది.
ఉదాహరణ 3: 1, 2, 10, 37, 101, ?
వివరణ:
| సంఖ్యలు | మార్పు | తదుపరి సంఖ్య |
|---|---|---|
| 1 → 2 | + 1³ = +1 | 2 |
| 2 → 10 | + 2³ = +8 | 10 |
| 10 → 37 | + 3³ = +27 | 37 |
| 37 → 101 | + 4³ = +64 | 101 |
| 101 → ? | + 5³ = +125 | 226 |
సమాధానం: 226 (ఆప్షన్ C)
ఉదాహరణ 4: 225, 100, 36, 9, 1, ?
వివరణ:
| సంఖ్యలు | మార్పు | తదుపరి సంఖ్య |
|---|---|---|
| 225 → 100 | − 5³ = −125 | 100 |
| 100 → 36 | − 4³ = −64 | 36 |
| 36 → 9 | − 3³ = −27 | 9 |
| 9 → 1 | − 2³ = −8 | 1 |
| 1 → ? | − 1³ = −1 | 0 |
సమాధానం: 0 (ఆప్షన్ C)
3. ఒకటి కంటే ఎక్కువ గణిత క్రియల ఆధారంగా సిరీస్
(Multiple Operations)
ఈ సిరీస్లో గుణకారం, కూడిక లేదా తీసివేత వంటి రెండు క్రియలను కలిపి ఉపయోగిస్తారు.
ఉదాహరణ 5: 13, 25, 51, 101, 203, ?
వివరణ:
| సంఖ్యలు | నియమం | ఫలితం |
|---|---|---|
| 13 → 25 | 13 × 2 − 1 | 25 |
| 25 → 51 | 25 × 2 + 1 | 51 |
| 51 → 101 | 51 × 2 − 1 | 101 |
| 101 → 203 | 101 × 2 + 1 | 203 |
| 203 → ? | 203 × 2 − 1 | 405 |
ఇక్కడ ప్రతి సంఖ్యను 2తో గుణించి, వరుసగా −1, +1, −1, +1, −1 చేస్తారు.
సమాధానం: 405 (ఆప్షన్ A)
ఉదాహరణ 6: 5, 11, 23, 47, 95, ?
వివరణ:
ప్రతి సంఖ్యను 2తో గుణించి 1 కలపాలి.
- 5 × 2 + 1 = 11
- 11 × 2 + 1 = 23
- 23 × 2 + 1 = 47
- 47 × 2 + 1 = 95
- 95 × 2 + 1 = 191
సమాధానం: 191 (ఆప్షన్ C)
ఇంగ్షీషు
TIME – కాలాన్ని సూచించే Linking Words / Time Expressi.
క్రింద ఇచ్చిన ప్రశ్నలు APPSC, TSPSC, SSC, RRB, Banking వంటి పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడేలా రూపొందించబడ్డాయి.
PART–1: Multiple Choice Questions (MCQs)
1. In due time
Meaning: సరైన సమయంలో / తగిన సమయంలో
The results will be announced ______.
A) in due time
B) at the same time
C) prior to
D) occasionally
Correct Answer: A) in due time
తెలుగు వివరణ: ఫలితాలు తగిన సమయంలో ప్రకటించబడతాయి. In due time అంటే సరైన లేదా తగిన సమయంలో అని అర్థం.
2. From time to time
Meaning: అప్పుడప్పుడు
The teacher checks our progress ______.
A) immediately
B) from time to time
C) at this instant
D) until now
Correct Answer: B) from time to time
తెలుగు వివరణ: ఉపాధ్యాయుడు మన పురోగతిని అప్పుడప్పుడు పరిశీలిస్తారు. From time to time అంటే అప్పుడప్పుడు.
3. At the present time
Meaning: ప్రస్తుతం
______ , many students are preparing for competitive examinations.
A) Formerly
B) Eventually
C) At the present time
D) Prior to
Correct Answer: C) At the present time
తెలుగు వివరణ: ప్రస్తుతం చాలామంది విద్యార్థులు పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్నారు. At the present time అంటే ప్రస్తుతం.
4. After
Meaning: తర్వాత
Wash your hands ______ eating.
A) after
B) since
C) until
D) whenever
Correct Answer: A) after
తెలుగు వివరణ: భోజనం చేసిన తర్వాత చేతులు కడుక్కోండి. After అంటే తర్వాత.
5. Later
Meaning: తర్వాత / కొంతసేపటి తర్వాత
I will call you ______.
A) formerly
B) later
C) instantly
D) prior to
Correct Answer: B) later
తెలుగు వివరణ: నేను మీకు తర్వాత ఫోన్ చేస్తాను. Later అంటే తర్వాత లేదా కొంతసేపటి తర్వాత.
6. Whenever
Meaning: ఎప్పుడైనా / ఎప్పుడెప్పుడు అయితే
______ you need help, call me.
A) Until
B) Whenever
C) Shortly
D) Hence
Correct Answer: B) Whenever
తెలుగు వివరణ: మీకు ఎప్పుడైనా సహాయం అవసరమైతే నాకు ఫోన్ చేయండి. Whenever అంటే ఎప్పుడైనా లేదా ఎప్పుడెప్పుడు అయితే.
7. Last
Meaning: గత / చివరి / కొనసాగడం (వాక్యాన్ని బట్టి)
I met him ______ Monday.
A) last
B) next
C) since
D) meanwhile
Correct Answer: A) last
తెలుగు వివరణ: నేను గత సోమవారం అతన్ని కలిశాను. ఇక్కడ last Monday అంటే గత సోమవారం.
8. Eventually
Meaning: చివరికి / చివరకు
After many attempts, she ______ succeeded.
A) occasionally
B) eventually
C) formerly
D) prior to
Correct Answer: B) eventually
తెలుగు వివరణ: అనేక ప్రయత్నాల తర్వాత ఆమె చివరికి విజయం సాధించింది. Eventually అంటే చివరికి.
9. Meanwhile
Meaning: ఈలోగా / అదే సమయంలో
Mother was cooking. ______, I was setting the table.
A) Meanwhile
B) Hence
C) After
D) Until
Correct Answer: A) Meanwhile
తెలుగు వివరణ: అమ్మ వంట చేస్తుండగా, ఈలోగా నేను భోజనం చేసే బల్లను సిద్ధం చేస్తున్నాను. Meanwhile రెండు పనులు ఒకే సమయంలో జరుగుతున్నాయని తెలియజేస్తుంది.
10. Until
Meaning: వరకు
Please wait here ______ I return.
A) once
B) until
C) shortly
D) formerly
Correct Answer: B) until
తెలుగు వివరణ: నేను తిరిగి వచ్చే వరకు ఇక్కడ వేచి ఉండండి. Until అంటే వరకు.
11. At the same time
Meaning: అదే సమయంలో
He was listening to music and studying ______.
A) at the same time
B) prior to
C) eventually
D) until now
Correct Answer: A) at the same time
తెలుగు వివరణ: అతను అదే సమయంలో సంగీతం వింటూ చదువుతున్నాడు. At the same time అంటే అదే సమయంలో.
12. Till
Meaning: వరకు
The library is open ______ 8 p.m.
A) since
B) till
C) formerly
D) next
Correct Answer: B) till
తెలుగు వివరణ: గ్రంథాలయం రాత్రి 8 గంటల వరకు తెరిచి ఉంటుంది. Till మరియు until రెండూ సాధారణంగా “వరకు” అనే అర్థాన్ని ఇస్తాయి.
13. Further
Meaning: ఇంకా / మరింత
We will discuss this matter ______ tomorrow.
A) further
B) suddenly
C) once
D) last
Correct Answer: A) further
తెలుగు వివరణ: ఈ విషయాన్ని రేపు మరింత చర్చిస్తాము. Further అంటే ఇంకా లేదా మరింత. ఇది కాలాన్ని మాత్రమే కాకుండా అదనపు సమాచారం లేదా చర్చను కూడా సూచించవచ్చు.
14. During
Meaning: సమయంలో
Please do not talk ______ the examination.
A) during
B) until now
C) next
D) eventually
Correct Answer: A) during
తెలుగు వివరణ: పరీక్ష జరుగుతున్న సమయంలో మాట్లాడకండి. During తర్వాత సాధారణంగా ఒక కాలవ్యవధి లేదా నామవాచకం వస్తుంది.
15. Since
Meaning: నుండి / అప్పటి నుంచి
She has lived here ______ 2020.
A) for
B) since
C) during
D) after
Correct Answer: B) since
తెలుగు వివరణ: ఆమె 2020 నుంచి ఇక్కడ నివసిస్తోంది. Since ఒక పని ప్రారంభమైన సమయాన్ని సూచిస్తుంది.
గుర్తుంచుకోండి:
- Since 2020 – 2020 నుంచి
- For five years – ఐదు సంవత్సరాలుగా
16. To begin with
Meaning: మొదటగా
______, let us understand the basic concepts.
A) To begin with
B) Finally
C) Hence
D) Shortly
Correct Answer: A) To begin with
తెలుగు వివరణ: మొదటగా, ప్రాథమిక భావనలను అర్థం చేసుకుందాం. To begin with అంటే మొదటగా.
17. Prior to
Meaning: ముందు / కంటే ముందుగా
Candidates must download their hall tickets ______ the examination.
A) prior to
B) after
C) meanwhile
D) eventually
Correct Answer: A) prior to
తెలుగు వివరణ: అభ్యర్థులు పరీక్షకు ముందుగా హాల్ టికెట్లు డౌన్లోడ్ చేసుకోవాలి. Prior to అంటే ముందు. దీని తర్వాత సాధారణంగా నామవాచకం లేదా నామవాచక పదబంధం వస్తుంది.
18. As soon as
Meaning: వెంటనే / ఎప్పుడైతే వెంటనే
______ the train arrives, we will board it.
A) As long as
B) As soon as
C) Formerly
D) Occasionally
Correct Answer: B) As soon as
తెలుగు వివరణ: రైలు వచ్చిన వెంటనే మేము ఎక్కుతాము. As soon as ఒక పని జరిగిన వెంటనే మరొక పని జరుగుతుందని సూచిస్తుంది.
19. As long as
Meaning: ఉన్నంతకాలం / షరతు నెరవేరినంతకాలం
You can stay here ______ you follow the rules.
A) as long as
B) at this instant
C) formerly
D) shortly
Correct Answer: A) as long as
తెలుగు వివరణ: మీరు నియమాలను పాటించినంతకాలం ఇక్కడ ఉండవచ్చు. ఈ వాక్యంలో as long as ఒక షరతును సూచిస్తోంది.
20. Hence
Meaning: అందువల్ల / కాబట్టి
He was ill; ______, he could not attend the meeting.
A) hence
B) whenever
C) meanwhile
D) once
Correct Answer: A) hence
తెలుగు వివరణ: అతను అనారోగ్యంతో ఉన్నాడు; అందువల్ల సమావేశానికి హాజరు కాలేకపోయాడు. Hence ప్రధానంగా ఫలితం లేదా కారణం నుంచి వచ్చిన నిర్ణయాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది కాలాన్ని సూచించే పదం మాత్రమే కాదు.
21. Forthwith
Meaning: తక్షణమే / వెంటనే
The officer ordered the work to be completed ______.
A) occasionally
B) forthwith
C) formerly
D) eventually
Correct Answer: B) forthwith
తెలుగు వివరణ: అధికారి పనిని తక్షణమే పూర్తి చేయాలని ఆదేశించారు. Forthwith అనేది అధికారిక భాషలో ఎక్కువగా ఉపయోగించే పదం.
22. Straightaway
Meaning: వెంటనే
Please report to the office ______.
A) straightaway
B) formerly
C) occasionally
D) during
Correct Answer: A) straightaway
తెలుగు వివరణ: వెంటనే కార్యాలయానికి హాజరుకండి. Straightaway అంటే వెంటనే లేదా ఆలస్యం చేయకుండా.
23. In the meantime
Meaning: ఈలోగా
The doctor will arrive in an hour. ______, please wait here.
A) In the meantime
B) Eventually
C) Prior to
D) Formerly
Correct Answer: A) In the meantime
తెలుగు వివరణ: డాక్టర్ ఒక గంటలో వస్తారు. ఈలోగా దయచేసి ఇక్కడ వేచి ఉండండి.
24. In a moment
Meaning: క్షణంలో / కొద్దిసేపట్లో
I will be back ______.
A) in a moment
B) from time to time
C) until now
D) formerly
Correct Answer: A) in a moment
తెలుగు వివరణ: నేను కొద్దిసేపట్లో తిరిగి వస్తాను. In a moment అంటే అతి కొద్దిసేపట్లో.
25. Once
Meaning: ఒకసారి / ఒక పని జరిగిన తర్వాత
______ you finish the assignment, submit it to the teacher.
A) Once
B) During
C) Formerly
D) Occasionally
Correct Answer: A) Once
తెలుగు వివరణ: మీరు అసైన్మెంట్ పూర్తి చేసిన తర్వాత దానిని ఉపాధ్యాయుడికి సమర్పించండి. ఈ వాక్యంలో once అంటే ఒక పని పూర్తయిన తర్వాత.
26. In the first place
Meaning: మొదటగా / అసలు
You should have checked the details ______.
A) in the first place
B) shortly
C) instantly
D) meanwhile
Correct Answer: A) in the first place
తెలుగు వివరణ: మీరు మొదట్లోనే వివరాలను తనిఖీ చేసి ఉండాలి. In the first place అంటే మొదటగా లేదా అసలు మొదట చేయాల్సిన పని.
27. Next
Meaning: తర్వాతి / తదుపరి
First, read the question. ______, select the correct answer.
A) Next
B) Since
C) Formerly
D) Until
Correct Answer: A) Next
తెలుగు వివరణ: మొదట ప్రశ్న చదవండి. తర్వాత సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
28. At this instant
Meaning: ఈ క్షణంలో
The patient needs medical attention ______.
A) at this instant
B) from time to time
C) eventually
D) prior to
Correct Answer: A) at this instant
తెలుగు వివరణ: రోగికి ఈ క్షణంలోనే వైద్య సహాయం అవసరం. ఇది ప్రస్తుత క్షణాన్ని, అత్యవసరతను నొక్కి చెబుతుంది.
29. By the time
Meaning: అప్పటికి / ఒక సమయానికి ముందుగానే
______ we reached the station, the train had left.
A) By the time
B) As long as
C) During
D) Occasionally
Correct Answer: A) By the time
తెలుగు వివరణ: మేము స్టేషన్కు చేరుకునే సమయానికి రైలు వెళ్లిపోయింది. By the time ఒక నిర్దిష్ట సమయానికి ముందే లేదా ఆ సమయానికి మరొక సంఘటన జరిగిపోయిందని సూచిస్తుంది.
30. Now that
Meaning: ఇప్పుడు … కాబట్టి
______ you have completed your work, you can go home.
A) Now that
B) Until
C) Formerly
D) Shortly
Correct Answer: A) Now that
తెలుగు వివరణ: ఇప్పుడు మీరు పని పూర్తి చేశారు కాబట్టి ఇంటికి వెళ్లవచ్చు. Now that ప్రస్తుత పరిస్థితిని కారణంగా చూపిస్తుంది.
31. Until now
Meaning: ఇప్పటివరకు
______ , no one has solved this problem.
A) Until now
B) Next
C) Straightaway
D) During
Correct Answer: A) Until now
తెలుగు వివరణ: ఇప్పటివరకు ఎవరూ ఈ సమస్యను పరిష్కరించలేదు. Until now అంటే ఇప్పటివరకు.
32. Immediately
Meaning: తక్షణమే
The fire alarm rang, and everyone evacuated the building ______.
A) immediately
B) occasionally
C) formerly
D) eventually
Correct Answer: A) immediately
తెలుగు వివరణ: ఫైర్ అలారం మోగగానే అందరూ భవనం నుంచి వెంటనే బయటకు వెళ్లారు.
33. Quickly
Meaning: త్వరగా
Finish the test ______ so that you have time to review your answers.
A) quickly
B) since
C) formerly
D) once
Correct Answer: A) quickly
తెలుగు వివరణ: సమాధానాలను మళ్లీ పరిశీలించడానికి సమయం ఉండేలా పరీక్షను త్వరగా పూర్తి చేయండి. Quickly అంటే త్వరగా. ఇది కాలవ్యవధి కంటే పనిని చేసే వేగాన్ని సూచిస్తుంది.
34. Finally
Meaning: చివరికి / చివరిగా
After a long discussion, the committee ______ reached a decision.
A) finally
B) prior to
C) during
D) whenever
Correct Answer: A) finally
తెలుగు వివరణ: సుదీర్ఘ చర్చ తర్వాత కమిటీ చివరికి ఒక నిర్ణయానికి వచ్చింది.
35. Suddenly
Meaning: అకస్మాత్తుగా
______ , it started raining heavily.
A) Suddenly
B) As long as
C) Prior to
D) Until now
Correct Answer: A) Suddenly
తెలుగు వివరణ: అకస్మాత్తుగా భారీ వర్షం ప్రారంభమైంది. Suddenly అనూహ్యంగా జరిగిన సంఘటనను సూచిస్తుంది.
36. Formerly
Meaning: గతంలో / పూర్వం
This building was ______ used as a school.
A) formerly
B) immediately
C) next
D) at this instant
Correct Answer: A) formerly
తెలుగు వివరణ: ఈ భవనం గతంలో పాఠశాలగా ఉపయోగించబడేది. Formerly గతంలో ఉన్న పరిస్థితిని సూచిస్తుంది.
37. Shortly
Meaning: త్వరలో / కొద్దిసేపట్లో
The train will arrive ______.
A) shortly
B) formerly
C) occasionally
D) during
Correct Answer: A) shortly
తెలుగు వివరణ: రైలు కొద్దిసేపట్లో వస్తుంది. Shortly అంటే త్వరలో లేదా కొద్దిసేపట్లో.
38. Instantly
Meaning: తక్షణమే
She recognized the voice ______.
A) instantly
B) eventually
C) formerly
D) until
Correct Answer: A) instantly
తెలుగు వివరణ: ఆమె ఆ గొంతును వెంటనే గుర్తించింది. Instantly అంటే ఏ మాత్రం ఆలస్యం లేకుండా.
39. Presently
Meaning: త్వరలో లేదా ప్రస్తుతం (సందర్భాన్ని బట్టి)
The manager will speak to you ______.
A) presently
B) formerly
C) prior to
D) last
Correct Answer: A) presently
తెలుగు వివరణ: మేనేజర్ త్వరలో మీతో మాట్లాడతారు. Presently అనేది సందర్భాన్ని బట్టి “త్వరలో” లేదా “ప్రస్తుతం” అనే అర్థాలను ఇవ్వవచ్చు.
40. Occasionally
Meaning: అప్పుడప్పుడు
We ______ visit our grandparents during the holidays.
A) occasionally
B) immediately
C) forthwith
D) straightaway
Correct Answer: A) occasionally
తెలుగు వివరణ: సెలవుల్లో మేము అప్పుడప్పుడు మా తాతయ్య, అమ్మమ్మలను కలుస్తాము. Occasionally అంటే తరచుగా కాకుండా కొన్నిసార్లు.
PART–3: మిగిలిన పదాలపై అదనపు ప్రశ్నలు
41. Last
He arrived ______ night.
A) last
B) next
C) since
D) until
సమాధానం: A) last
వివరణ: Last night అంటే గత రాత్రి.
42. Hence
The road was blocked; ______, we took another route.
A) hence
B) meanwhile
C) shortly
D) once
సమాధానం: A) hence
వివరణ: రహదారి మూసివేయబడి ఉంది; అందువల్ల మేము మరో మార్గాన్ని ఎంచుకున్నాము.
43. Further
For ______ information, contact the office.
A) further
B) suddenly
C) eventually
D) instantly
సమాధానం: A) further
వివరణ: మరింత సమాచారం కోసం కార్యాలయాన్ని సంప్రదించండి. Further information అంటే అదనపు సమాచారం.
44. As long as
You may use my laptop ______ you handle it carefully.
A) as long as
B) as soon as
C) until now
D) formerly
సమాధానం: A) as long as
వివరణ: మీరు జాగ్రత్తగా ఉపయోగించినంతకాలం నా ల్యాప్టాప్ను ఉపయోగించవచ్చు. ఇక్కడ ఈ పదబంధం షరతును సూచిస్తోంది.
45. In due time
Your hard work will bring results ______.
A) in due time
B) suddenly
C) at this instant
D) formerly
సమాధానం: A) in due time
వివరణ: మీ కష్టానికి తగిన సమయంలో ఫలితం లభిస్తుంది.
PART–4: ముఖ్యమైన పదాల మధ్య తేడాలు
పోటీ పరీక్షల్లో ఒకే విధమైన అర్థాలు కలిగిన పదాల మధ్య తేడాలను అడగవచ్చు.
| పదం / పదబంధం | తెలుగు అర్థం | ఉదాహరణ |
|---|---|---|
| Immediately | తక్షణమే | Call me immediately. |
| Instantly | వెంటనే | She replied instantly. |
| Straightaway | ఆలస్యం చేయకుండా | Start the work straightaway. |
| Shortly | కొద్దిసేపట్లో / త్వరలో | The bus will arrive shortly. |
| Eventually | చివరికి | He eventually won. |
| Finally | చివరికి / చివరిగా | Finally, we reached home. |
| Formerly | గతంలో | He formerly worked here. |
| Occasionally | అప్పుడప్పుడు | We occasionally go out. |
| From time to time | అప్పుడప్పుడు | Check the machine from time to time. |
| Since | ఒక సమయం నుంచి | I have lived here since 2020. |
| Until / Till | వరకు | Wait until Monday. |
| During | సమయంలో | Do not talk during class. |
| As soon as | జరిగిన వెంటనే | Call me as soon as you arrive. |
| By the time | అప్పటికి | By the time I arrived, he had left. |
| Meanwhile | ఈలోగా | I cooked; meanwhile, she cleaned. |
| In the meantime | ఈలోగా | Wait here in the meantime. |
ముఖ్యమైన Grammar Tips
1. Since vs For
- I have worked here since 2021. — నేను 2021 నుంచి ఇక్కడ పనిచేస్తున్నాను.
- I have worked here for five years. — నేను ఐదు సంవత్సరాలుగా ఇక్కడ పనిచేస్తున్నాను.
2. During vs While
- I slept during the movie. — సినిమా సమయంలో నేను నిద్రపోయాను.
- I slept while he was watching the movie. — అతను సినిమా చూస్తున్నప్పుడు నేను నిద్రపోయాను.
3. Until vs By
- Wait until 5 p.m. — సాయంత్రం 5 గంటల వరకు వేచి ఉండండి.
- Finish the work by 5 p.m. — సాయంత్రం 5 గంటలలోపు పని పూర్తి చేయండి.
4. As soon as
భవిష్యత్తును సూచించే వాక్యంలో as soon as తర్వాత సాధారణంగా Present Simple ఉపయోగిస్తారు.
- సరైనది: As soon as he arrives, I will call you.
- సాధారణంగా తప్పుగా భావించేది: As soon as he will arrive, I will call you.
5. By the time
గతంలో ఒక సంఘటన జరగడానికి ముందే మరో సంఘటన పూర్తయితే Past Perfect ఉపయోగించవచ్చు.
- By the time we arrived, the train had left.
- మేము చేరుకునే సమయానికి రైలు వెళ్లిపోయింది.
స్వీయ పరీక్ష (Practice Test)
క్రింది ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఎంచుకోండి. సమాధానాలు చివర ఉన్నాయి.
1. I have known him ______ 2018.
A) for B) since C) during D) until
2. Please submit your application ______ Friday.
A) by B) since C) meanwhile D) formerly
3. ______ the teacher entered, the students became silent.
A) As soon as B) Until now C) Formerly D) Occasionally
4. He was tired; ______, he continued working.
A) meanwhile B) nevertheless C) shortly D) formerly
5. We visit the temple ______.
A) occasionally B) instantly C) forthwith D) straightaway
6. ______ I reached the bus stop, the bus had already left.
A) By the time B) As long as C) Since D) During
7. The officer asked us to leave ______.
A) forthwith B) formerly C) occasionally D) last
8. ______, let us discuss the first topic.
A) To begin with B) Until now C) At this instant D) Eventually
9. You can stay here ______ you remain quiet.
A) as long as B) as soon as C) prior to D) suddenly
10. After several attempts, he ______ solved the puzzle.
A) eventually B) during C) since D) until
సమాధానాలు
| ప్రశ్న | సమాధానం | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | B) since | 2018 నుంచి |
| 2 | A) by | శుక్రవారంలోపు |
| 3 | A) As soon as | ప్రవేశించిన వెంటనే |
| 4 | B) nevertheless | అయినప్పటికీ |
| 5 | A) occasionally | అప్పుడప్పుడు |
| 6 | A) By the time | చేరుకునే సమయానికి |
| 7 | A) forthwith | తక్షణమే |
| 8 | A) To begin with | మొదటగా |
| 9 | A) as long as | షరతు నెరవేరినంతకాలం |
| 10 | A) eventually | చివరికి |
పరీక్షల కోసం సూచన: ఈ పదాల అర్థాలను కంఠస్థం చేయడంతో పాటు, ప్రతి పదాన్ని ఒక వాక్యంలో ఉపయోగించడం సాధన చేయండి. ముఖ్యంగా since, for, during, while, until, by, as soon as, by the time, eventually, finally పదాల వినియోగంపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టండి.
క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్
గణితం – భిన్నాలు, సరళీకరణ, బీజగణితం
Question 126
Which of the following pairs of fractions add up to a number greater than 5?
(a)
(b)
(c)
(d)
సరైన సమాధానం: (c)
వివరణ:
ప్రతి జతలోని భిన్నాలను కూడి, వచ్చిన మొత్తం 5 కంటే ఎక్కువగా ఉందో లేదో పరిశీలించాలి.
Option (a):
ఇది 5 కంటే తక్కువ.
Option (b):
ఇది కూడా 5 కంటే తక్కువ.
Option (c):
ఇది 5 కంటే ఎక్కువ.
Option (d):
ఇది 5 కంటే తక్కువ.
కాబట్టి సరైన సమాధానం: (c).
Question 127
Find the value of xx in the following equation:
Options:
(a) 0.006
(b)
(c) 0.6
(d) 6
సరైన సమాధానం: (d) 6
దశ 1: మిశ్రమ భిన్నాలను అపర భిన్నాలుగా మార్చాలి
అప్పుడు సమీకరణ:
దశ 2: భాగహారాన్ని గుణకారంగా మార్చాలి
ఒక భిన్నంతో భాగించేటప్పుడు దాని విలోమంతో గుణించాలి.
దశ 3: ఎడమవైపు సరళీకరించాలి
దశ 4: కుడివైపు సరళీకరించాలి
ఇక్కడ 3, 6 రద్దు అవుతాయి.
అయితే జాగ్రత్తగా లెక్కిస్తే:
దశ 5: విలువ కనుగొనాలి
ఇప్పుడు సమీకరణ:
రెండు వైపులా 6తో గుణిస్తే:
రెండు వైపులా 5తో భాగిస్తే:
తుది సమాధానం
Option (d) — 6
Question 128
If x=5x=5, y=3y=3 and z=2z=2, then
Options:
(a)
(b)
(c) 1
(d) 5
సరైన సమాధానం: (a)
వివరణ:
ఇచ్చిన విలువలు:
సూత్రంలో ఈ విలువలను ప్రతిక్షేపిస్తే:
మొదట కుండలీకరణాల్లోని విలువలను సరళీకరిద్దాం.
కాబట్టి సరైన సమాధానం: (a).
Question 129
Simplify:
Options:
(a)
(b)
(c)
(d)
సరైన సమాధానం: (d)
వివరణ:
మొదట లవంలో ఉన్న కుండలీకరణాలను సరళీకరిద్దాం.
కాబట్టి లవం:
ఇప్పుడు హారాన్ని సరళీకరిద్దాం.
గమనిక: ఇక్కడ of అంటే గుణకారం.
మిశ్రమ భిన్నాన్ని అపర భిన్నంగా మార్చితే:
అందువల్ల మొత్తం వ్యక్తీకరణ:
భాగహారాన్ని గుణకారంగా మార్చితే:
కాబట్టి సరైన సమాధానం: (d).
Question 130

Options:
(a)
(b)
(c)
(d)
సరైన సమాధానం: (a)
తెలుగు వివరణ
దశ 1: ఇచ్చిన విలువలను రాయండి.
ఈ రెండు సమీకరణాలను గుణిస్తే,
అందువల్ల,
దశ 2: ఇచ్చిన వ్యక్తీకరణను సరళీకరించండి.
లవం, హారం రెండింటినీ తో భాగిస్తే,
ఇప్పుడు ప్రతిక్షేపిస్తే,
దశ 3: లవాన్ని సరళీకరించండి.
దశ 4: హారాన్ని సరళీకరించండి.
దశ 5: చివరి సమాధానాన్ని కనుగొనండి.
తుది సమాధానం
Option (a):
పరీక్షల చిట్కా: ఇలాంటి ప్రశ్నల్లో ముందుగా విలువను కనుగొని, దానిని ఇచ్చిన వ్యక్తీకరణలో ప్రతిక్షేపిస్తే లెక్కలు సులభంగా పూర్తవుతాయి.
Question 131
If and , then is equal to:
Options:
(a)
(b)
(c)
(d)
సరైన సమాధానం: (c)
తెలుగు వివరణ
ఇచ్చినవి:
దశ 1: మొదటి సమీకరణలోని భిన్నాన్ని తొలగిద్దాం.
రెండు వైపులా తో గుణిస్తే,
అందువల్ల,
కాబట్టి,
దశ 2: రెండవ సమీకరణను సరళీకరిద్దాం.
రెండు వైపులా తో గుణిస్తే,
అందువల్ల,
ఇప్పుడు,
అలాగే,
విలువలను ప్రతిక్షేపిస్తే,
అందువల్ల,
కాబట్టి సరైన సమాధానం: (c) 11.
Question 132
If and , then what is the value of ?
Options:
(a)
(b)
(c)
(d)
సరైన సమాధానం: (a)
తెలుగు వివరణ
ఇచ్చినవి:
దశ 1: రెండవ సమీకరణ నుంచి విలువను కనుగొందాం.
దశ 2: మొదటి సమీకరణ నుంచి విలువను కనుగొందాం.
ఇప్పుడు ప్రతిక్షేపిస్తే,
అందువల్ల,
దశ 3: ఇప్పుడు విలువను కనుగొందాం.
ఇక్కడ , రద్దు అవుతాయి.
కాబట్టి సరైన సమాధానం: (a) −1-1.
Question 133
If and , then what is ?
Options:
(a)
(b)
(c)
(d)
(e)
సరైన సమాధానం: (c)
తెలుగు వివరణ
ఇచ్చినవి:
కనుగొనవలసినది:
రెండు భిన్నాలకు ఉమ్మడి హారం తీసుకుంటే,
లవంలోని పదాలను క్రమంలో రాస్తే,
ఇప్పుడు ఇచ్చిన విలువలను ప్రతిక్షేపిస్తే,
కాబట్టి సరైన సమాధానం: (c)
షార్ట్కట్: , విలువలు నేరుగా ఇచ్చారు కాబట్టి వాటిని సూత్రంలో ప్రతిక్షేపిస్తే సరిపోతుంది. , విలువలను విడిగా కనుగొనాల్సిన అవసరం లేదు.
Question 134
If and , then (a2+b2)=?
Options:
(a)
(b)
(c)
(d) None of these
సరైన సమాధానం: (b)
తెలుగు వివరణ
ఇచ్చినవి:
మనం ఉపయోగించాల్సిన ముఖ్యమైన సూత్రం:
ఇప్పుడు కాబట్టి,
అందువల్ల,
ఇక్కడ ప్రతిక్షేపిస్తే,
కాబట్టి సరైన సమాధానం: (b) 2020.
గుర్తుంచుకోవాల్సిన సూత్రం:
Question 135
If and , then the value of is:
Options:
(a)
(b)
(c)
(d) None of these
సరైన సమాధానం: (b)
తెలుగు వివరణ
ఇచ్చినవి:
దశ 1: రెండవ సమీకరణలోని విలువను మొదటి సమీకరణలో ప్రతిక్షేపిద్దాం.
కుండలీకరణాలను తొలగిస్తే,
దశ 2: ఉన్న పదాలను ఒకవైపు తీసుకురావాలి.
ను ఉమ్మడిగా తీసుకుంటే,
దశ 3: రెండు వైపులా తో భాగిస్తే,
కాబట్టి సరైన సమాధానం: (b)
గమనిక: ఈ సమాధానం అయినప్పుడు వర్తిస్తుంది. అయితే ఇచ్చిన సమీకరణలకు అనుగుణంగా పరిష్కారం ఉండదు.
జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ ఫాలో అవ్వండి – ప్రభుత్వ ఉద్యోగం సాధించండి
ఎంప్లాయ్మెంట్ న్యూస్ వీక్లీలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి
అప్లై చెయ్యడానికి చివరిరోజు దగ్గర పడుతున్న ఉద్యోగాల వివరాలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి
| విద్యార్థుల విజయానికి ఆచార్య చాణక్యుడి నాలుగు జీవిత పాఠాలు పరీక్షల్లో విజయం, క్రమశిక్షణ, నిరంతర అభ్యాసం, మానసిక దృఢత్వం కోసం చాణక్య నీతి మౌర్య సామ్రాజ్య స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషించిన భారతీయ తత్వవేత్త, రాజనీతిజ్ఞుడు ఆచార్య చాణక్యుడు. చంద్రగుప్త మౌర్యుడికి మార్గదర్శకుడిగా వ్యవహరించిన ఆయన రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజిక అంశాలపై విలువైన ఆలోచనలను అందించారు. ఆయన పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన చాణక్య నీతిలోని అనేక సూత్రాలు నేటి జీవితానికి కూడా ఉపయోగపడతాయి. ముఖ్యంగా పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న విద్యార్థులు చాణక్యుడి ఆలోచనల నుంచి ప్రణాళికాబద్ధమైన చదువు, నిరంతర అభ్యాసం, క్రమశిక్షణ, మానసిక దృఢత్వం వంటి విలువైన పాఠాలను నేర్చుకోవచ్చు. 1. వ్యూహరచనపై చాణక్యుడి సందేశం ఆచార్య చాణక్యుడి పేరుతో ప్రచారంలో ఉన్న ఒక ప్రసిద్ధ సూక్తి ఇలా చెబుతుంది: “మీరు చేయాలనుకున్న పనిని ముందుగానే అందరికీ వెల్లడించకండి. వివేకవంతుల సలహాతో మీ ప్రణాళికను రహస్యంగా ఉంచి, దానిని అమలు చేయడానికి దృఢంగా సంకల్పించండి.” ఈ సందేశం నుంచి రెండు ముఖ్యమైన పాఠాలను నేర్చుకోవచ్చు. మొదటిది, ఏదైనా లక్ష్యాన్ని సాధించాలంటే ముందుగా స్పష్టమైన ప్రణాళికను రూపొందించుకోవాలి. గమ్యస్థానానికి చేరుకోవడానికి మార్గసూచి ఎంత అవసరమో, జీవితంలో విజయం సాధించడానికి ప్రణాళిక కూడా అంతే అవసరం. విద్యార్థులు తమ చదువుకు సంబంధించి ఒక సమయపట్టికను రూపొందించుకోవాలి. ఉదయం ఎప్పుడు నిద్రలేవాలి? ఏ సమయంలో ఏ సబ్జెక్టు చదవాలి? పునశ్చరణకు ఎంత సమయం కేటాయించాలి? మాక్ టెస్టులు ఎప్పుడు రాయాలి? అనే విషయాలను ముందుగానే నిర్ణయించుకోవాలి. రెండవది, తమ లక్ష్యాలను సాధించడానికి అవసరమైన పనులపై దృష్టి పెట్టాలి. ప్రతి ఒక్కరికీ తమ ప్రణాళికలను వివరించడం కంటే, వాటిని ఆచరణలో పెట్టడం ముఖ్యం. అవసరమైనప్పుడు విశ్వసనీయులైన వ్యక్తుల సలహా తీసుకోవాలి. విద్యార్థులకు పాఠం: లక్ష్యాన్ని నిర్ణయించుకోండి, ప్రణాళిక రూపొందించుకోండి, దాన్ని క్రమం తప్పకుండా అమలు చేయండి. 2. నిరంతర అభ్యాసంపై చాణక్యుడి సందేశం చాణక్యుడి పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన మరో సూక్తి: “విద్య ఉత్తమమైన మిత్రుడు. విద్యావంతుడైన వ్యక్తికి ప్రతిచోటా గౌరవం లభిస్తుంది.” విద్య అనేది కేవలం పరీక్షల్లో మార్కులు సంపాదించడానికి మాత్రమే ఉపయోగపడే సాధనం కాదు. అది మన ఆలోచనా విధానాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది, జ్ఞానాన్ని పెంచుతుంది, సరైన నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేస్తుంది. విద్యార్థులు చదువును భారంగా భావించకుండా ఆసక్తికరమైన ప్రక్రియగా మార్చుకోవాలి. తమకు ఇష్టమైన సబ్జెక్టులపై మరింత అవగాహన పెంచుకోవడంతో పాటు, కష్టంగా అనిపించే అంశాలను కూడా క్రమంగా నేర్చుకోవాలి. విశ్రాంతి సమయంలో ప్రయోజనం లేని చర్చలు లేదా సామాజిక మాధ్యమాల వినియోగంలో అధిక సమయం గడపకుండా, కొత్త విషయాలను తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి. పుస్తకాలు చదవడం, ముఖ్యమైన అంశాలను నోట్స్గా రాసుకోవడం, సందేహాలను నివృత్తి చేసుకోవడం వంటి అలవాట్లు అలవరచుకోవాలి. విద్యార్థులకు పాఠం: విద్య ఒక నిరంతర ప్రయాణం. ప్రతి రోజూ కొత్త విషయం నేర్చుకోవడం ద్వారా మన జ్ఞానాన్ని, నైపుణ్యాలను పెంపొందించుకోవచ్చు. 3. క్రమశిక్షణపై చాణక్యుడి సందేశం చాణక్యుడి బోధనల సారాంశాన్ని ప్రతిబింబించే ఒక సందేశం: “అత్యవసరమైన పనులను వెంటనే చేపట్టాలి. వాటిని వాయిదా వేస్తే, అవి తర్వాత పూర్తి చేయడానికి చాలా కష్టంగా మారవచ్చు లేదా అసాధ్యమవచ్చు.” ఈ సందేశం సమయపాలన, క్రమశిక్షణ ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. విద్యార్థులు తరగతిలో నేర్చుకున్న పాఠాలను అదే రోజు పునశ్చరణ చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి. ఇలా చేయడం వల్ల విషయాలపై అవగాహన పెరుగుతుంది, సందేహాలు త్వరగా గుర్తించవచ్చు, పరీక్షల సమయంలో ఒత్తిడి తగ్గుతుంది. ఒకేసారి మొత్తం సిలబస్ను చదవడానికి ప్రయత్నించడం కంటే, ప్రతిరోజూ కొంత సమయాన్ని కేటాయించి చదవడం మెరుగైన అలవాటు. ముఖ్యమైన అంశాలను నిర్ణీత వ్యవధుల్లో మళ్లీ చదవడం వల్ల జ్ఞాపకశక్తికి సహాయపడుతుంది. ఆధునిక అభ్యాస పద్ధతుల్లో దీనిని విరామాలతో పునశ్చరణ (Spaced Repetition) అంటారు. ఉదాహరణకు, ఈరోజు చదివిన పాఠాన్ని మరుసటి రోజు మళ్లీ చదివి, ఆ తర్వాత కొన్ని రోజుల వ్యవధిలో మరోసారి పునశ్చరణ చేయవచ్చు. విద్యార్థులకు పాఠం: పనులను వాయిదా వేయకుండా ప్రతిరోజూ చదవండి. చిన్న చిన్న ప్రయత్నాలను నిరంతరం కొనసాగిస్తే పెద్ద లక్ష్యాలను కూడా సాధించవచ్చు. 4. మానసిక దృఢత్వంపై చాణక్యుడి సందేశం చాణక్యుడి పేరుతో ప్రచారంలో ఉన్న ఒక ప్రసిద్ధ సూక్తి ఇలా చెబుతుంది: “చెత్త పరిస్థితులనూ ఎదుర్కొనేందుకు సిద్ధంగా ఉంటూ, ఉత్తమ ఫలితాల కోసం కృషి చేసే వ్యక్తి ఓటమికి సులభంగా లొంగిపోడు.” జీవితంలో మన విజయాన్ని ప్రభావితం చేసే ముఖ్యమైన అంశాల్లో మన ఆలోచనా విధానం, దృక్పథం, పట్టుదల కూడా ఉన్నాయి. పరీక్షల్లో తక్కువ మార్కులు రావడం లేదా ఒకసారి విఫలమవడం జీవితానికి ముగింపు కాదు. అలాంటి అనుభవాలను మన బలహీనతలను గుర్తించడానికి, వాటిని సరిదిద్దుకోవడానికి ఉపయోగించుకోవాలి. ఉదాహరణకు, ఒక మాక్ టెస్ట్లో తక్కువ మార్కులు వస్తే నిరుత్సాహపడకుండా ఏ అంశాల్లో తప్పులు చేశామో పరిశీలించాలి. సమయ నిర్వహణలో సమస్య ఉందా? కొన్ని ప్రశ్నలపై అవగాహన తక్కువగా ఉందా? ప్రశ్నలను తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నామా? అనే విషయాలను గుర్తించాలి. తర్వాత ఆ లోపాలను సరిదిద్దుకోవడానికి ఒక ప్రణాళిక రూపొందించుకోవాలి. ప్రతి వైఫల్యం నుంచి ఒక పాఠాన్ని నేర్చుకుంటూ ముందుకు సాగాలి. విద్య అనేది పరీక్షలతో ముగిసిపోయేది కాదు. అది జీవితాంతం కొనసాగుతుంది. కాబట్టి విద్యార్థులు మార్కులకే పరిమితం కాకుండా జ్ఞానం, వ్యక్తిత్వ వికాసం, సమస్యలను పరిష్కరించే సామర్థ్యంపై కూడా దృష్టి పెట్టాలి. విద్యార్థులకు పాఠం: వైఫల్యాన్ని అంతిమ ఓటమిగా భావించవద్దు. దానిని మీ ఎదుగుదలకు ఒక అవకాశంగా మార్చుకోండి. ముగింపు ఆచార్య చాణక్యుడి ఆలోచనల నుంచి విద్యార్థులు నేర్చుకోవాల్సిన నాలుగు ముఖ్యమైన విషయాలు: ప్రణాళికాబద్ధమైన వ్యూహం: లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకుని సమయపట్టిక ప్రకారం చదవాలి. నిరంతర అభ్యాసం: ప్రతిరోజూ కొత్త విషయాలను నేర్చుకుంటూ జ్ఞానాన్ని పెంచుకోవాలి. క్రమశిక్షణ: పనులను వాయిదా వేయకుండా సమయానికి పూర్తి చేయాలి. మానసిక దృఢత్వం: వైఫల్యాల నుంచి పాఠాలు నేర్చుకుని పట్టుదలతో ముందుకు సాగాలి. గుర్తుంచుకోండి: విజయం సాధించడానికి లక్ష్యాన్ని ఏర్పరచుకోవడం మొదటి అడుగు. ఆ లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి ప్రతిరోజూ క్రమశిక్షణతో కృషి చేయడం అసలైన కీలకం.. |
| ఉద్యోగ సమాచార వేదిక -మీ ఉద్యోగమే మా లక్ష్యం |
Leave a Reply