| GK, కరంట్ అఫైర్స్, రీజనింగ్ ,ఇంగ్షీషు & క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్ బూస్టర్ |
|---|
| బ్యాంక్ ,రైల్వే ,SSC,UPSC, APPSC, TGPSC , డిఫెన్స్ , PSUs మరియు ఇతర రాష్ట్ర , జాతీయ స్థాయి పోటీ పరీక్షలకు అవసరం అయిన స్టడీ మెటీరీయల్ మీకోసం . రెగ్యులర్గా ఫాలో అవ్వండి ఉద్యోగం సాధించండి . Make big targets and achieve |
జనరల్ నాలెడ్జ్
బ్రిటిష్ పాలనలో భూ శిస్తు విధానాలు
(Land Revenue Policies Under British Rule)
బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ భారతదేశంలో తన ఆదాయాన్ని పెంచుకోవడానికి వివిధ భూ శిస్తు విధానాలను ప్రవేశపెట్టింది. ప్రధానంగా శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం (Permanent Settlement), ర్యోత్వారీ విధానం (Ryotwari), మహల్వారీ విధానం (Mahalwari) అమలులోకి వచ్చాయి. ఈ విధానాలు భారతీయ రైతుల ఆర్థిక పరిస్థితిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపాయి.
1. భూ శిస్తు విధానాల నేపథ్యం
- 1765 అలహాబాద్ ఒప్పందం: అలహాబాద్ ఒప్పందం ద్వారా మొఘల్ చక్రవర్తి షా ఆలం II, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సా ప్రాంతాల్లో దివానీ హక్కులను కల్పించాడు.
- దివానీ హక్కులు: ఈ హక్కుల ద్వారా కంపెనీకి భూమిశిస్తు వసూలు చేసే అధికారం లభించింది.
- బ్రిటిష్ లక్ష్యం: వ్యవసాయ రంగం నుంచి గరిష్ఠ ఆదాయాన్ని పొందడం కంపెనీ ప్రధాన ఉద్దేశం.
- పాత భూ ఆదాయ వ్యవస్థల్లో శాస్త్రీయ పద్ధతులు, సమర్థవంతమైన ప్రణాళిక లేకపోవడంతో బ్రిటిష్ వారు కొత్త విధానాలను ప్రవేశపెట్టారు.
2. శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం (Permanent Settlement – 1793)
ప్రవేశపెట్టినవారు
లార్డ్ కార్న్వాలిస్ (Lord Cornwallis) – 1793
ఈ విధానాన్ని ప్రధానంగా బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సా ప్రాంతాల్లో అమలు చేశారు.
ముఖ్య లక్షణాలు
- జమిందార్లకు భూమిపై హక్కులు: జమిందార్లను భూస్వాములుగా గుర్తించి, రైతుల నుంచి భూమిశిస్తు వసూలు చేసే హక్కును కల్పించారు.
- శాశ్వతంగా నిర్ణయించిన శిస్తు: ప్రభుత్వం వసూలు చేయాల్సిన భూమిశిస్తును శాశ్వతంగా నిర్ణయించారు.
- ప్రభుత్వానికి చెల్లింపు: జమిందార్లు రైతుల నుంచి వసూలు చేసిన ఆదాయంలో నిర్ణయించిన మొత్తాన్ని ప్రభుత్వానికి చెల్లించేవారు. మిగిలిన మొత్తాన్ని తమ వద్ద ఉంచుకునేవారు.
- పట్టా, కబూలియత్:
- పట్టా (Patta): భూమికి సంబంధించిన హక్కులు లేదా వివరాలను తెలిపే పత్రం.
- కబూలియత్ (Qabuliyat): నిర్దేశించిన భూమిశిస్తును చెల్లించడానికి అంగీకరించిన పత్రం.
- సూర్యాస్తమయ చట్టం (Sunset Law): నిర్ణీత గడువులో, సాధారణంగా నిర్ణయించిన రోజు సూర్యాస్తమయానికి ముందుగా, భూమిశిస్తు చెల్లించకపోతే జమిందారీ భూములను వేలం వేయడం లేదా స్వాధీనం చేసుకోవడం జరిగేది.
- రైతుల తొలగింపు: కౌలు చెల్లించలేని రైతులను జమిందార్లు భూముల నుంచి తొలగించే అవకాశం ఉండేది.
శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం ఫలితాలు
- భూమిపై జమిందార్ల ఆధిపత్యం పెరిగింది.
- ప్రభుత్వానికి ఆదాయం స్థిరంగా లభించినప్పటికీ, ఆదాయాన్ని సకాలంలో వసూలు చేయడంలో సమస్యలు ఏర్పడ్డాయి.
- భూమిశిస్తు చెల్లించలేక అనేక మంది జమిందార్లు తమ భూములను కోల్పోయారు.
- వ్యవసాయ రంగంలో పెట్టుబడులు ఆశించిన స్థాయిలో పెరగలేదు.
- రైతులపై అధిక కౌలు భారం పడింది.
- రైతులు అప్పులు, పేదరికం, ఆకలి బాధలను ఎదుర్కొన్నారు.
- గైర్హాజరు భూస్వామ్య విధానం (Absentee Landlordism) పెరిగింది. అంటే భూస్వాములు తమ భూముల వద్ద నివసించకుండా ఇతర ప్రాంతాల్లో ఉండి ఆదాయాన్ని పొందేవారు.
- జమిందారీ భూముల విక్రయాలు, వేలాలు పెరిగాయి.
3. ర్యోత్వారీ భూమిశిస్తు విధానం (Ryotwari Settlement – 1820)
ప్రవేశపెట్టినవారు
- థామస్ మున్రో (Thomas Munro): మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలో 1820 ప్రాంతంలో ఈ విధానాన్ని విస్తృతంగా అమలు చేశారు.
- అలెగ్జాండర్ రీడ్ (Alexander Read): ఈ విధానం ప్రారంభ అభివృద్ధిలో ముఖ్యపాత్ర పోషించాడు.
- స్టువర్ట్ ఎల్ఫిన్స్టోన్ (Mountstuart Elphinstone): బొంబాయి ప్రాంతంలో 1825 ప్రాంతంలో ఈ విధానం అమలుకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన పరిపాలకుడు.
ర్యోత్వారీ విధానం అంటే ఏమిటి?
ఈ విధానంలో ప్రభుత్వం మధ్యవర్తులైన జమిందార్ల ద్వారా కాకుండా, నేరుగా రైతుల నుంచి భూమిశిస్తును వసూలు చేసేది.
ర్యోత్వారీ విధానం ప్రవేశపెట్టడానికి కారణాలు
- శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానంలోని లోపాలను అధిగమించడం.
- భూమిశిస్తు వసూలులో మరింత సౌలభ్యం కల్పించడం.
- భూమి నాణ్యత, సాగు పరిస్థితుల ఆధారంగా శిస్తును అంచనా వేయడం.
- రైతులతో నేరుగా సంబంధాలు ఏర్పరచుకోవడం.
- ప్రభుత్వ ఆదాయాన్ని ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించే అవకాశం కల్పించడం.
ర్యోత్వారీ విధానం ముఖ్య లక్షణాలు
- రైతుతో నేరుగా ఒప్పందం: ప్రభుత్వం రైతుతో నేరుగా భూమిశిస్తు ఒప్పందం చేసుకునేది.
- భూమి సర్వే: భూమిని కొలిచి, దాని నాణ్యత, సాగు సామర్థ్యాన్ని పరిశీలించేవారు.
- శిస్తు నిర్ణయం: పాఠ్యాంశంలోని సమాచారం ప్రకారం, భూమి ఉత్పత్తిలో సుమారు మూడింట ఒక వంతు నుంచి మూడింట రెండు వంతుల వరకు భూమిశిస్తుగా నిర్ణయించిన సందర్భాలున్నాయి. అయితే ఈ రేటు ప్రాంతం, కాలం, అంచనా పద్ధతిని బట్టి మారేది.
- సాగు చేయకపోవడానికి అవకాశం: పన్ను భారం ఎక్కువగా ఉంటే రైతులు సాగును నిరాకరించే అవకాశం ఉండేది.
- మధ్యవర్తుల పాత్ర తగ్గింపు: జమిందార్లను పక్కనపెట్టి రైతుల నుంచి నేరుగా శిస్తు వసూలు చేసేవారు.
ర్యోత్వారీ విధానం ప్రభావం
- భూమిశిస్తు భారం నేరుగా రైతులపై పడింది.
- అధిక పన్నుల కారణంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో భూమి సాగు లాభదాయకంగా లేకుండా పోయింది.
- వ్యవసాయ ఉత్పత్తి తగ్గిన సందర్భాలున్నాయి.
- రైతుల అప్పులు పెరిగాయి.
- రైతులు భూమిని కోల్పోయే పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి.
- జమిందార్ల మధ్యవర్తిత్వం తగ్గినప్పటికీ, రైతుల ఆర్థిక దోపిడీ పూర్తిగా తొలగిపోలేదు.
4. మహల్వారీ భూమిశిస్తు విధానం (Mahalwari Settlement – 1819)
ప్రవేశపెట్టినవారు
హోల్ట్ మెకంజీ (Holt Mackenzie) – 1822లో ఈ విధానానికి సంబంధించిన ప్రతిపాదనలు చేశాడు.
పాఠ్యపుస్తకంలో 1819 అని పేర్కొన్నప్పటికీ, చారిత్రకంగా మహల్వారీ విధానానికి సంబంధించిన ప్రధాన నిబంధనలు 1822లో రూపొందించబడ్డాయి. తరువాత విలియం బెంటింక్ కాలంలో ఈ విధానాన్ని మరింత అభివృద్ధి చేశారు.
ఎక్కడ అమలు చేశారు?
- గంగా లోయ ప్రాంతాలు
- మధ్య భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు
- వాయవ్య ప్రావిన్సులు (North-Western Provinces)
- పంజాబ్లోని కొన్ని ప్రాంతాలు
మహల్వారీ విధానం అంటే ఏమిటి?
ఈ విధానంలో ఒక గ్రామాన్ని మొత్తం ఒక భూమిశిస్తు యూనిట్గా (Mahal) పరిగణించేవారు.
గ్రామంలోని భూముల ఆధారంగా నిర్ణయించిన శిస్తును గ్రామ సమాజం లేదా గ్రామ పెద్దల ద్వారా వసూలు చేసేవారు.
మహల్వారీ విధానం ముఖ్య లక్షణాలు
- గ్రామం ఒక యూనిట్: మొత్తం గ్రామాన్ని భూమిశిస్తు అంచనాకు ఒక యూనిట్గా పరిగణించేవారు.
- గ్రామ పెద్దల పాత్ర: గ్రామ పెద్ద లేదా గ్రామ సమాజం భూమిశిస్తు వసూలులో ముఖ్యపాత్ర పోషించేది.
- భూమి సర్వే: భూమిని కొలిచి, భూమి నాణ్యత, ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేసేవారు.
- శిస్తు నిర్ణయం: పాఠ్యాంశం ప్రకారం, మొత్తం ఉత్పత్తిలో సుమారు మూడింట రెండు వంతుల వరకు భూమిశిస్తు డిమాండ్ చేసిన సందర్భాలున్నాయి. వాస్తవంగా రేట్లు ప్రాంతం, కాలాన్ని బట్టి మారేవి.
- 30 సంవత్సరాల ఒప్పందాలు: కొన్ని ప్రాంతాల్లో భూమిశిస్తు నిర్ణయాలను 30 సంవత్సరాల కాలానికి అమలు చేశారు.
- భూమి స్వాధీనం: భూమిశిస్తు చెల్లించని రైతుల భూములను స్వాధీనం చేసుకునే అధికారం అధికారులకు ఉండేది.
మహల్వారీ విధానం ప్రభావం
- ఇతర భూమిశిస్తు విధానాల మాదిరిగానే వ్యవసాయ రంగంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపింది.
- రైతులపై అధిక భూమిశిస్తు భారం పడింది.
- అప్పుల కారణంగా భూములు వడ్డీ వ్యాపారులు, వ్యాపారుల చేతుల్లోకి వెళ్లాయి.
- రైతుల ఆర్థిక పరిస్థితి దిగజారింది.
- భూమిశిస్తు భారం, రైతుల అసంతృప్తి 1857 తిరుగుబాటుకు దారితీసిన అనేక కారణాల్లో ఒకటిగా నిలిచాయి.
5. మూడు భూమిశిస్తు విధానాల మధ్య తేడాలు
| అంశం | శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం | ర్యోత్వారీ విధానం | మహల్వారీ విధానం |
|---|---|---|---|
| ఆంగ్ల పేరు | Permanent Settlement | Ryotwari Settlement | Mahalwari Settlement |
| ప్రధాన వ్యక్తులు | లార్డ్ కార్న్వాలిస్ | థామస్ మున్రో, అలెగ్జాండర్ రీడ్ | హోల్ట్ మెకంజీ |
| ముఖ్యమైన సంవత్సరం | 1793 | 1820 ప్రాంతం | 1822 ప్రధాన ప్రతిపాదనలు |
| భూమిశిస్తు యూనిట్ | జమిందారీ ఎస్టేట్ | వ్యక్తిగత రైతు | గ్రామం లేదా మహల్ |
| శిస్తు వసూలు | జమిందార్ల ద్వారా | రైతుల నుంచి నేరుగా | గ్రామ పెద్దలు లేదా గ్రామ సమాజం ద్వారా |
| శిస్తు స్వభావం | శాశ్వతంగా నిర్ణయించారు | కాలానుగుణంగా సవరించే అవకాశం | నిర్ణీత కాల వ్యవధుల్లో సవరించే అవకాశం |
| ప్రధాన ప్రాంతాలు | బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సా | మద్రాస్, బొంబాయి ప్రాంతాలు | వాయవ్య ప్రావిన్సులు, గంగా లోయ, పంజాబ్లోని కొన్ని ప్రాంతాలు |
| ప్రధాన సమస్య | జమిందార్ల ఆధిపత్యం, రైతుల దోపిడీ | రైతులపై నేరుగా అధిక పన్ను భారం | గ్రామ సమాజంపై భూమిశిస్తు బాధ్యత, అధిక పన్ను భారం |
బ్రిటిష్ పాలనలో భూమిశిస్తు విధానాలు – ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు, సమాధానాలు
APPSC, TSPSC, SSC, RRB, గ్రూప్స్ మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగకరమైన స్టడీ మెటీరియల్
బ్రిటిష్ పాలనలో ప్రవేశపెట్టిన శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం, ర్యోత్వారీ విధానం, మహల్వారీ విధానం నుంచి పోటీ పరీక్షల్లో అడిగే ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు, సమాధానాలను కింద అందించాం.
భాగం–1: ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు – ఒక వాక్యంలో సమాధానాలు
1. భారతదేశంలో బ్రిటిష్ భూమిశిస్తు విధానాల ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటి?
సమాధానం: వ్యవసాయం ద్వారా గరిష్ఠ భూమిశిస్తు ఆదాయాన్ని పొందడం.
2. అలహాబాద్ ఒప్పందం ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?
సమాధానం: 1765.
3. అలహాబాద్ ఒప్పందం ద్వారా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి ఏ హక్కులు లభించాయి?
సమాధానం: బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సా ప్రాంతాల్లో దివానీ హక్కులు లభించాయి.
4. దివానీ హక్కులు అంటే ఏమిటి?
సమాధానం: ప్రధానంగా భూమిశిస్తు వసూలు చేయడం, ఆర్థిక పరిపాలన నిర్వహించడం వంటి హక్కులు.
5. శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానాన్ని ఎవరు ప్రవేశపెట్టారు?
సమాధానం: లార్డ్ కార్న్వాలిస్.
6. శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం ఏ సంవత్సరంలో ప్రవేశపెట్టబడింది?
సమాధానం: 1793.
7. శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానాన్ని ఆంగ్లంలో ఏమంటారు?
సమాధానం: Permanent Settlement.
8. శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానంలో రైతుల నుంచి పన్ను వసూలు చేసే హక్కు ఎవరికి కల్పించారు?
సమాధానం: జమిందార్లకు.
9. శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానంలో ప్రభుత్వానికి చెల్లించాల్సిన భూమిశిస్తును ఎలా నిర్ణయించారు?
సమాధానం: శాశ్వతంగా నిర్ణయించారు.
10. సూర్యాస్తమయ చట్టం (Sunset Law) అంటే ఏమిటి?
సమాధానం: నిర్ణీత గడువులో భూమిశిస్తు చెల్లించకపోతే జమిందారీ భూములను వేలం వేసే అవకాశం కల్పించిన నిబంధన.
11. ర్యోత్వారీ విధానానికి సంబంధించిన ప్రముఖ వ్యక్తులు ఎవరు?
సమాధానం: థామస్ మున్రో, అలెగ్జాండర్ రీడ్.
12. ర్యోత్వారీ విధానాన్ని ప్రధానంగా ఏ ప్రాంతంలో అమలు చేశారు?
సమాధానం: మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ, బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలలో.
13. ర్యోత్వారీ విధానంలో ప్రభుత్వం ఎవరితో నేరుగా ఒప్పందం చేసుకునేది?
సమాధానం: రైతులతో.
14. ర్యోత్వారీ విధానంలో భూమిశిస్తును ఎలా నిర్ణయించేవారు?
సమాధానం: భూమి కొలతలు, నాణ్యత, సాగు సామర్థ్యం వంటి అంశాల ఆధారంగా నిర్ణయించేవారు.
15. మహల్వారీ విధానానికి సంబంధించిన ప్రతిపాదనలు రూపొందించినవారు ఎవరు?
సమాధానం: హోల్ట్ మెకంజీ (Holt Mackenzie).
16. మహల్వారీ విధానానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన సంవత్సరం ఏది?
సమాధానం: 1822.
17. మహల్వారీ విధానంలో ప్రధాన భూమిశిస్తు యూనిట్ ఏది?
సమాధానం: గ్రామం లేదా మహల్.
18. మహల్వారీ విధానంలో భూమిశిస్తు వసూలులో ఎవరు కీలక పాత్ర పోషించేవారు?
సమాధానం: గ్రామ పెద్దలు లేదా గ్రామ సమాజం.
19. మహల్వారీ విధానాన్ని ప్రధానంగా ఏ ప్రాంతాల్లో అమలు చేశారు?
సమాధానం: వాయవ్య ప్రావిన్సులు, గంగా లోయ ప్రాంతాలు, పంజాబ్లోని కొన్ని ప్రాంతాలు.
20. బ్రిటిష్ భూమిశిస్తు విధానాల వల్ల రైతులు ఎదుర్కొన్న ప్రధాన సమస్య ఏమిటి?
సమాధానం: అధిక పన్నుల భారం, అప్పులు, పేదరికం, భూముల కోల్పోవడం.
భాగం–2: ముఖ్యమైన బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs)
1. శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టినవారు ఎవరు?
A) లార్డ్ డల్హౌసీ
B) లార్డ్ కార్న్వాలిస్
C) లార్డ్ రిప్పన్
D) లార్డ్ కర్జన్
సరైన సమాధానం: B) లార్డ్ కార్న్వాలిస్
2. శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం ఏ సంవత్సరంలో అమలులోకి వచ్చింది?
A) 1765
B) 1773
C) 1793
D) 1822
సరైన సమాధానం: C) 1793
3. అలహాబాద్ ఒప్పందం ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?
A) 1757
B) 1764
C) 1765
D) 1793
సరైన సమాధానం: C) 1765
4. శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానంలో భూమిశిస్తు వసూలు బాధ్యత ఎవరిపై ఉండేది?
A) రైతులు
B) జమిందార్లు
C) గ్రామ పెద్దలు మాత్రమే
D) సైనిక అధికారులు
సరైన సమాధానం: B) జమిందార్లు
5. ర్యోత్వారీ విధానంలో భూమిశిస్తు ఎవరికి నేరుగా చెల్లించేవారు?
A) జమిందార్లకు
B) గ్రామ పెద్దలకు
C) ప్రభుత్వానికి
D) వ్యాపారులకు
సరైన సమాధానం: C) ప్రభుత్వానికి
6. ర్యోత్వారీ విధానానికి సంబంధించిన ప్రముఖ బ్రిటిష్ అధికారి ఎవరు?
A) థామస్ మున్రో
B) లార్డ్ కార్న్వాలిస్
C) హోల్ట్ మెకంజీ
D) లార్డ్ కర్జన్
సరైన సమాధానం: A) థామస్ మున్రో
7. మహల్వారీ విధానంలో భూమిశిస్తు నిర్ణయానికి ప్రధాన యూనిట్ ఏది?
A) వ్యక్తిగత రైతు
B) గ్రామం
C) జిల్లా మాత్రమే
D) పట్టణం
సరైన సమాధానం: B) గ్రామం
8. మహల్వారీ విధానానికి సంబంధించిన ప్రతిపాదనలను 1822లో రూపొందించినవారు ఎవరు?
A) అలెగ్జాండర్ రీడ్
B) థామస్ మున్రో
C) హోల్ట్ మెకంజీ
D) లార్డ్ వెల్లెస్లీ
సరైన సమాధానం: C) హోల్ట్ మెకంజీ
9. కింది వాటిలో ర్యోత్వారీ విధానం ప్రధానంగా అమలైన ప్రాంతం ఏది?
A) బెంగాల్
B) మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ
C) పంజాబ్ మాత్రమే
D) ఢిల్లీ మాత్రమే
సరైన సమాధానం: B) మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ
10. కింది వాటిలో శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం ప్రధానంగా అమలైన ప్రాంతం ఏది?
A) బెంగాల్
B) మద్రాస్
C) బొంబాయి
D) మైసూర్
సరైన సమాధానం: A) బెంగాల్
11. సూర్యాస్తమయ చట్టం ఏ భూమిశిస్తు విధానంతో సంబంధం కలిగి ఉంది?
A) ర్యోత్వారీ విధానం
B) మహల్వారీ విధానం
C) శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం
D) రైత్వారీ, మహల్వారీ రెండూ
సరైన సమాధానం: C) శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం
12. కింది వాటిలో రైతుల నుంచి నేరుగా భూమిశిస్తు వసూలు చేసే విధానం ఏది?
A) శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం
B) ర్యోత్వారీ విధానం
C) మహల్వారీ విధానం
D) జమిందారీ విధానం మాత్రమే
సరైన సమాధానం: B) ర్యోత్వారీ విధానం
13. గ్రామాన్ని ఒక భూమిశిస్తు యూనిట్గా పరిగణించిన విధానం ఏది?
A) ర్యోత్వారీ
B) శాశ్వత భూమిశిస్తు
C) మహల్వారీ
D) ఇనామ్ విధానం
సరైన సమాధానం: C) మహల్వారీ
14. శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానంలో ప్రభుత్వ ఆదాయం ఎలా నిర్ణయించబడింది?
A) ప్రతి సంవత్సరం పూర్తిగా కొత్తగా నిర్ణయించేవారు
B) శాశ్వతంగా నిర్ణయించారు
C) రైతుల ఇష్టానుసారం ఉండేది
D) గ్రామ పెద్దలు నిర్ణయించేవారు
సరైన సమాధానం: B) శాశ్వతంగా నిర్ణయించారు
15. బ్రిటిష్ భూమిశిస్తు విధానాల ప్రధాన ప్రతికూల ప్రభావం ఏది?
A) రైతుల అప్పులు తగ్గడం
B) వ్యవసాయ ఉత్పత్తి ఎల్లప్పుడూ పెరగడం
C) రైతులపై ఆర్థిక భారం పెరగడం
D) భూమిశిస్తు పూర్తిగా రద్దు కావడం
సరైన సమాధానం: C) రైతులపై ఆర్థిక భారం పెరగడం
16. జమిందార్లను భూస్వాములుగా గుర్తించిన విధానం ఏది?
A) ర్యోత్వారీ
B) మహల్వారీ
C) శాశ్వత భూమిశిస్తు
D) పైవేవీ కావు
సరైన సమాధానం: C) శాశ్వత భూమిశిస్తు
17. ర్యోత్వారీ విధానంలో భూమిశిస్తును నిర్ణయించేటప్పుడు ఏ అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకునేవారు?
A) భూమి నాణ్యత
B) భూమి కొలతలు
C) సాగు సామర్థ్యం
D) పైవన్నీ
సరైన సమాధానం: D) పైవన్నీ
18. భూమిశిస్తు చెల్లించలేక భూములను కోల్పోయే పరిస్థితి ఏ విధానాల్లోనూ కనిపించింది?
A) శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానంలో మాత్రమే
B) ర్యోత్వారీ విధానంలో మాత్రమే
C) మహల్వారీ విధానంలో మాత్రమే
D) ఈ మూడు విధానాల్లోనూ వివిధ రూపాల్లో
సరైన సమాధానం: D) ఈ మూడు విధానాల్లోనూ వివిధ రూపాల్లో
19. మహల్వారీ విధానంలో గ్రామ స్థాయిలో భూమిశిస్తు వసూలుకు ఎవరు సహకరించేవారు?
A) గ్రామ పెద్దలు
B) నౌకాదళ అధికారులు
C) సైనికులు మాత్రమే
D) విదేశీ వ్యాపారులు
సరైన సమాధానం: A) గ్రామ పెద్దలు
20. బ్రిటిష్ భూమిశిస్తు విధానాల వల్ల రైతులలో పెరిగిన సమస్య ఏది?
A) అప్పుల భారం
B) పేదరికం
C) భూముల కోల్పోవడం
D) పైవన్నీ
సరైన సమాధానం: D) పైవన్నీ
భాగం–3: పరీక్షల్లో తేడాలు అడిగే ప్రశ్నలు
1. శాశ్వత భూమిశిస్తు, ర్యోత్వారీ విధానాల మధ్య ప్రధాన తేడా ఏమిటి?
సమాధానం:
- శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానంలో జమిందార్ల ద్వారా భూమిశిస్తు వసూలు చేసేవారు.
- ర్యోత్వారీ విధానంలో రైతుల నుంచి ప్రభుత్వం నేరుగా భూమిశిస్తు వసూలు చేసేది.
2. ర్యోత్వారీ, మహల్వారీ విధానాల మధ్య తేడా ఏమిటి?
సమాధానం:
- ర్యోత్వారీ విధానంలో వ్యక్తిగత రైతు ప్రధాన యూనిట్.
- మహల్వారీ విధానంలో గ్రామం లేదా మహల్ ప్రధాన యూనిట్.
3. శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానంలోని ప్రధాన లోపాలు ఏమిటి?
సమాధానం:
- జమిందార్ల ఆధిపత్యం పెరగడం.
- రైతులపై అధిక కౌలు భారం పడడం.
- వ్యవసాయ అభివృద్ధికి తగిన పెట్టుబడులు లేకపోవడం.
- భూమిశిస్తు చెల్లించలేక భూములు వేలం వేయబడడం.
4. ర్యోత్వారీ విధానంలోని ప్రధాన లోపాలు ఏమిటి?
సమాధానం:
- రైతులపై నేరుగా పన్ను భారం పడటం.
- అధిక భూమిశిస్తు డిమాండ్ కారణంగా రైతుల అప్పులు పెరగడం.
- వ్యవసాయం లాభదాయకత తగ్గడం.
- పంట నష్టాల సమయంలోనూ రైతులు ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవడం.
5. మహల్వారీ విధానంలోని ప్రధాన లోపాలు ఏమిటి?
సమాధానం:
- గ్రామ సమాజంపై భూమిశిస్తు బాధ్యత పడటం.
- అధిక పన్నుల కారణంగా రైతుల ఆర్థిక పరిస్థితి దిగజారడం.
- అప్పుల కారణంగా భూములు వడ్డీ వ్యాపారుల చేతుల్లోకి వెళ్లడం.
- వ్యవసాయ రంగంలో సంక్షోభం పెరగడం.
భాగం–4: ముఖ్యమైన సంవత్సరాలు – త్వరిత పునశ్చరణ
| సంవత్సరం | ముఖ్యమైన సంఘటన |
|---|---|
| 1757 | ప్లాసీ యుద్ధం |
| 1764 | బక్సర్ యుద్ధం |
| 1765 | అలహాబాద్ ఒప్పందం; కంపెనీకి దివానీ హక్కులు |
| 1793 | లార్డ్ కార్న్వాలిస్ శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం |
| 1820 ప్రాంతం | మద్రాస్లో ర్యోత్వారీ విధానం విస్తృత అమలు |
| 1822 | మహల్వారీ విధానానికి హోల్ట్ మెకంజీ ప్రతిపాదనలు |
| 1825 ప్రాంతం | బొంబాయి ప్రాంతంలో ర్యోత్వారీ విధానం అమలు విస్తరణ |
గమనిక: ర్యోత్వారీ, మహల్వారీ విధానాల అమలు వివిధ ప్రాంతాల్లో వేర్వేరు సంవత్సరాల్లో దశలవారీగా జరిగింది. అందువల్ల పరీక్షల్లో ఒక నిర్దిష్ట సంవత్సరం అడిగినప్పుడు ప్రశ్నలోని ప్రాంతం, సందర్భాన్ని గమనించాలి.
భాగం–5: చివరి నిమిషంలో గుర్తుంచుకోవాల్సిన అంశాలు
| ప్రశ్నలో కనిపించే కీలక పదం | గుర్తుంచుకోవాల్సిన సమాధానం |
|---|---|
| లార్డ్ కార్న్వాలిస్ | శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం |
| 1793 | శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం |
| జమిందార్లు | శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం |
| థామస్ మున్రో | ర్యోత్వారీ విధానం |
| అలెగ్జాండర్ రీడ్ | ర్యోత్వారీ విధానం |
| రైతులతో నేరుగా ఒప్పందం | ర్యోత్వారీ విధానం |
| హోల్ట్ మెకంజీ | మహల్వారీ విధానం |
| 1822 | మహల్వారీ విధాన ప్రతిపాదనలు |
| గ్రామం ఒక యూనిట్ | మహల్వారీ విధానం |
| సూర్యాస్తమయ చట్టం | శాశ్వత భూమిశిస్తు విధానం |
| అధిక పన్నులు, రైతుల అప్పులు | మూడు విధానాల ప్రతికూల ప్రభావాల్లో ముఖ్యమైనవి |
కరంట్ అఫైర్స్
ఆర్థిక శాస్త్రంలో 2026 నోబెల్ బహుమతి – రాబర్ట్ ఈ. హాల్, మైఖేల్ వుడ్ఫోర్డ్
అమెరికాకు చెందిన ఆర్థికవేత్తలు రాబర్ట్ ఈ. హాల్ (Robert E. Hall), మైఖేల్ వుడ్ఫోర్డ్ (Michael Woodford) 2026 ఆర్థిక శాస్త్ర నోబెల్ బహుమతిని గెలుచుకున్నట్లు మీరు పంపిన వార్తాపత్రిక కథనం పేర్కొంటోంది.
వారు కుటుంబాల ఆర్థిక నిర్ణయాలు, వినియోగదారుల ప్రవర్తన, ప్రభుత్వ విధానాల మధ్య సంబంధాన్ని విశ్లేషించి, ఆర్థిక వ్యవస్థను స్థిరీకరించడానికి ఉపయోగపడే స్థూల ఆర్థిక నమూనాలను అభివృద్ధి చేసినందుకు ఈ పురస్కారాన్ని అందుకున్నట్లు కథనం వివరిస్తోంది.
1. బహుమతి విజేతల వివరాలు
1. రాబర్ట్ ఈ. హాల్ (Robert E. Hall)
- దేశం: అమెరికా
- సంస్థ: స్టాన్ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం
- ప్రత్యేకత: స్థూల ఆర్థిక శాస్త్రం (Macroeconomics)
- ప్రధాన కృషి: కుటుంబాల భవిష్యత్ ఆదాయ అంచనాలు, అందుబాటులో ఉన్న ఆదాయం, వినియోగదారుల ఖర్చుల మధ్య సంబంధాన్ని విశ్లేషించడం.
2. మైఖేల్ వుడ్ఫోర్డ్ (Michael Woodford)
- దేశం: అమెరికా
- సంస్థ: కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం
- ప్రత్యేకత: రాజకీయ ఆర్థిక శాస్త్రం, స్థూల ఆర్థిక శాస్త్రం
- ప్రధాన కృషి: వ్యాపార చక్రాలు, వాటి ప్రభావాలు, ప్రభుత్వ ఆర్థిక విధానాలను విశ్లేషించడానికి సమగ్ర ఆర్థిక నమూనాను అభివృద్ధి చేయడం.
2. వీరి పరిశోధన ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
వీరి పరిశోధనలు ప్రధానంగా మూడు అంశాలపై దృష్టి సారించాయి.
1. కుటుంబాల ఆర్థిక ప్రవర్తన:
కుటుంబాలు తమ ప్రస్తుత ఆదాయం, భవిష్యత్తులో వచ్చే ఆదాయం గురించి ఉన్న అంచనాల ఆధారంగా ఎంత ఖర్చు చేయాలి, ఎంత పొదుపు చేయాలి అనే నిర్ణయాలు తీసుకుంటాయి.
2. వ్యాపార చక్రాలు (Business Cycles):
ఆర్థిక వ్యవస్థలో వృద్ధి, మందగమనం వంటి మార్పులు ఎందుకు వస్తాయి? వాటి ప్రభావం కుటుంబాలు, వ్యాపార సంస్థలపై ఎలా ఉంటుంది? అనే అంశాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ పరిశోధనలు ఉపయోగపడతాయి.
3. ప్రభుత్వ విధానాలు:
ప్రభుత్వం తీసుకునే ఆర్థిక విధానాలు ప్రజల వినియోగం, సంస్థల ఉత్పత్తి, ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థిరత్వంపై ఎలా ప్రభావం చూపుతాయో అంచనా వేయడానికి ఈ నమూనాలు సహాయపడతాయి.
పరీక్షల్లో గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం
స్థూల ఆర్థిక శాస్త్రం (Macroeconomics) అనేది దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను మొత్తంగా అధ్యయనం చేసే ఆర్థిక శాస్త్ర విభాగం. ఇందులో జాతీయ ఆదాయం, ద్రవ్యోల్బణం, నిరుద్యోగం, ఆర్థిక వృద్ధి, ప్రభుత్వ విధానాలు వంటి అంశాలు ఉంటాయి.
రాష్ట్రాల గవర్నర్లలో మార్పులు – ముఖ్యమైన సమాచారం
రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఆరు రాష్ట్రాల్లో గవర్నర్ల నియామకాలు, బదిలీలకు సంబంధించి మార్పులు చేసినట్లు వార్తాపత్రిక కథనం పేర్కొంది.
ముఖ్యమైన నియామకాలు
- రాజేంద్ర విశ్వనాథ్ అర్లేకర్: ఇకపై తమిళనాడు పూర్తిస్థాయి గవర్నర్గా బాధ్యతలు నిర్వహించనున్నారు. గతంలో ఆయన కేరళ గవర్నర్గా పనిచేశారు. అదనంగా తమిళనాడు గవర్నర్ బాధ్యతలను కూడా నిర్వహించారు.
- సుధా యాదవ్: కర్ణాటక గవర్నర్గా నియమితులయ్యారు. ఆమె మాజీ లోక్సభ సభ్యురాలు, బీజేపీ పార్లమెంటరీ బోర్డు సభ్యురాలు.
- బ్రజ్ మోహన్ రామ్: ఒడిశా గవర్నర్గా బాధ్యతలు చేపట్టనున్నారు. ఆయన గతంలో లోక్సభ సభ్యుడిగా పనిచేశారు.
- ధనపతి గౌతమ్: ఉత్తరాఖండ్ గవర్నర్గా నియమితులయ్యారు. ఆయన గతంలో బీజేపీ ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేశారు.
- ఓం ప్రకాశ్ మాథుర్: కేరళ గవర్నర్గా నియమితులయ్యారు. ఆయన గతంలో సిక్కిం గవర్నర్గా పనిచేశార
జంతర్ మంతర్ను నిరసనల ప్రదేశంగా గుర్తించే హోదా రద్దు
ఢిల్లీలోని ప్రముఖ నిరసన ప్రదేశమైన జంతర్ మంతర్ను నిరసనలు, ఆందోళనలు నిర్వహించేందుకు అనుమతించిన ప్రదేశాల జాబితా నుంచి ఢిల్లీ పోలీసులు తొలగించారు. దానికి ప్రత్యామ్నాయంగా మరో మూడు ప్రదేశాలను గుర్తించారు.
ముఖ్యమైన అంశాలు
- జంతర్ మంతర్: నిరసనలు, ధర్నాలు నిర్వహించేందుకు గతంలో అనుమతించిన ప్రముఖ ప్రదేశం.
- ప్రత్యామ్నాయ ప్రదేశాలు:
- రామ్లీలా మైదాన్ — జంతర్ మంతర్కు సుమారు 4 కి.మీ. దూరంలో.
- బురారీ గ్రౌండ్ — సుమారు 15 కి.మీ. దూరంలో.
- CBD గ్రౌండ్, తూర్పు ఢిల్లీ — సుమారు 13 కి.మీ. దూరంలో.
- నిరసనలపై పరిమితులు: ప్రత్యామ్నాయ ప్రదేశాల్లో ఉదయం 10 గంటల నుంచి సాయంత్రం 5 గంటల వరకు మాత్రమే నిరసనలకు అనుమతి ఉంటుంది. ఒక కార్యక్రమాన్ని ఒక రోజుకు మించి కొనసాగించడానికి అనుమతి లేదని వార్తలో పేర్కొన్నారు.
- పోలీసుల తదుపరి చర్య: ప్రత్యామ్నాయ ప్రదేశాల్లో నిరసనల నిర్వహణకు సంబంధించిన ప్రత్యేక ప్రామాణిక నిర్వహణ విధానాలను (SOPs) జారీ చేయాల్సి ఉంది.
ఈ నిర్ణయంపై అభ్యంతరాలు ఎందుకు?
సామాజిక కార్యకర్తలు, నిరసనకారులు ఈ నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్నారు. జంతర్ మంతర్ పార్లమెంటు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు సమీపంలో ఉండటం వల్ల ప్రజలు తమ సమస్యలను రాజకీయ నాయకులు, ప్రభుత్వ పెద్దల దృష్టికి సులభంగా తీసుకెళ్లగలరని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
న్యాయస్థానంలో పిటిషన్లు
జంతర్ మంతర్ను నిరసనల ప్రదేశంగా గుర్తించే హోదా తొలగించడాన్ని సవాలు చేస్తూ దాఖలైన రెండు పిటిషన్లను ఢిల్లీ హైకోర్టు విచారించనుందని the hindu పేర్కొంది.
PM-SETU పథకం: తొమ్మిది ప్రభుత్వ ITIల అభివృద్ధికి ₹440 కోట్లు
ప్రభుత్వ పారిశ్రామిక శిక్షణ సంస్థల (ITIs) ఆధునికీకరణ కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన PM-SETU పథకం కింద గుజరాత్, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లోని తొమ్మిది ప్రభుత్వ ITIల అభివృద్ధికి ₹440 కోట్ల పెట్టుబడికి ఆమోదం లభించింది. ఈ కార్యక్రమంలో ArcelorMittal Nippon Steel India (AM/NS India) భాగస్వామిగా ఉంది.
ముఖ్యమైన అంశాలు:
- పథకం పూర్తి పేరు: Pradhan Mantri Skilling and Employability Transformation through Upgraded ITIs (PM-SETU).
- మొత్తం పెట్టుబడి: ₹440 కోట్లు.
- గుజరాత్లోని సూరత్ క్లస్టర్: ₹240 కోట్లు; 5 ప్రభుత్వ ITIలు.
- ఆంధ్రప్రదేశ్లోని విశాఖపట్నం క్లస్టర్: ₹200 కోట్లు; 4 ప్రభుత్వ ITIలు.
- లక్ష్యం: ITIల్లో ఆధునిక శిక్షణ సదుపాయాలు, పరిశ్రమలకు అనుగుణమైన నైపుణ్యాలు, ఉద్యోగ అవకాశాలను మెరుగుపరచడం.
భారత సైన్యం సైనికుల కోసం ‘భారత్ రైస్’ ప్రారంభం
భారత సైన్యం 2026 అక్టోబర్ 12న న్యూఢిల్లీలో సైనికుల కోసం ‘భారత్ రైస్’ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్, వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహారం మరియు ప్రజాపంపిణీ శాఖ మంత్రి ప్రహ్లాద్ జోషి ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.
ముఖ్యమైన అంశాలు:
- ప్రారంభించిన సంస్థ: భారత సైన్యం.
- ప్రారంభ తేదీ: 12 అక్టోబర్ 2026.
- ప్రధాన ఉద్దేశం: సైనికులకు నాణ్యమైన బియ్యాన్ని అందించడం, ముఖ్యంగా మారుమూల ప్రాంతాల్లో సరఫరాను సులభతరం చేయడం.
- సరఫరా చేసే ప్రాంతాలు: లడఖ్, ఈశాన్య భారతదేశం సహా ఇతర ప్రాంతాలు.
- FCIతో ఒప్పందం: అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఫుడ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (FCI) గిడ్డంగులు, సిబ్బంది, సరుకు నిర్వహణ సదుపాయాలను ఉపయోగించుకోవడానికి అవగాహన ఒప్పందం కుదిరింది.
- ప్యాకింగ్: 10 కిలోలు, 30 కిలోల సంచుల్లో బియ్యం అందిస్తారు.
పోటీ పరీక్షల ప్రశ్న: సైనికుల కోసం భారత్ రైస్ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించిన సంస్థ ఏది?
సమాధానం: భారత సైన్యం.
ఫ్రాన్స్ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం అందుకోనున్న సునీల్ భారతీ మిట్టల్
భారతి ఎంటర్ప్రైజెస్ వ్యవస్థాపకుడు, ఛైర్మన్ సునీల్ భారతీ మిట్టల్కు ఫ్రాన్స్ అత్యున్నత జాతీయ పురస్కారమైన National Order of the Legion of Honourలో ‘Chevalier’ (నైట్) బిరుదు ప్రకటించారు. ఈ గౌరవాన్ని ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్ ప్రకటించినట్లు GKToday పేర్కొంది.
ముఖ్యమైన అంశాలు:
- పురస్కారం: National Order of the Legion of Honour.
- గ్రహీత: సునీల్ భారతీ మిట్టల్.
- హోదా: Chevalier (నైట్).
- పురస్కారం అందించే దేశం: ఫ్రాన్స్.
- ప్రకటించిన అధ్యక్షుడు: ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్.
- సంస్థ: భారతి ఎంటర్ప్రైజెస్.
- పురస్కారానికి కారణం: టెలికమ్యూనికేషన్లు, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల రంగాల్లో కృషి, భారత్–ఫ్రాన్స్ ఆర్థిక సంబంధాలను బలోపేతం చేయడంలో పాత్ర.
- పురస్కారం ప్రదానం చేయనున్న తేదీ: 28 అక్టోబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలోని ఫ్రాన్స్ రాయబార కార్యాలయంలో ప్రదానం చేయనున్నట్లు కథనం పేర్కొంది.
అదనపు సమాచారం: ఫ్రాన్స్లోని Legion of Honour పురస్కారాన్ని 1802లో నెపోలియన్ బోనపార్టే స్థాపించారు. Chevalier ఈ పురస్కారంలోని మొదటి స్థాయి.
పోటీ పరీక్షల ప్రశ్న: సునీల్ భారతీ మిట్టల్కు ప్రకటించిన ఫ్రాన్స్ పురస్కారం ఏది?
సమాధానం: National Order of the Legion of Honourలో Chevalier బిరుదు.
రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 5.5%కి పెరుగుదల – రెండేళ్ల గరిష్ఠ స్థాయి
న్యూఢిల్లీ: దేశంలో రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం (Retail Inflation) 2026 సెప్టెంబర్లో 5.5%కి పెరిగి రెండేళ్ల గరిష్ఠ స్థాయికి చేరినట్లు వార్తాపత్రిక కథనం పేర్కొంది. ఆహార పదార్థాలు, ఇంధన ధరల పెరుగుదల దీనికి ప్రధాన కారణాలుగా నిలిచాయి.
ముఖ్యమైన అంశాలు
- రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం: సెప్టెంబర్ 2026లో 5.5%.
- ప్రధాన కారణాలు: ఆహార పదార్థాలు, ఇంధన ధరల పెరుగుదల.
- వినియోగదారుల ధరల సూచీ (CPI): రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణాన్ని కొలిచే ప్రధాన సూచీ.
- రవాణా రంగ ద్రవ్యోల్బణం: సెప్టెంబర్ 2026లో 5%.
- రెస్టారెంట్లు, వసతి సేవలు: ద్రవ్యోల్బణం 9.4%.
- వ్యక్తిగత సంరక్షణ, సామాజిక రక్షణ, ఇతర వస్తువులు మరియు సేవలు: ద్రవ్యోల్బణం 13.75%.
- ముడి చమురు ధరలు: అధిక స్థాయిలో కొనసాగడం భవిష్యత్తులో ద్రవ్యోల్బణంపై ప్రభావం చూపవచ్చని ఆర్థిక నిపుణులు అభిప్రాయపడ్డారు.
RBIపై ప్రభావం
ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం వల్ల భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) వడ్డీ రేట్లపై నిర్ణయాలు తీసుకునేటప్పుడు మరింత జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాల్సి రావచ్చు. ధరల పెరుగుదల కొనసాగితే భవిష్యత్తులో ద్రవ్య విధానాన్ని కఠినతరం చేసే అవకాశం ఉందని వార్తలో పేర్కొన్నారు.
గమనిక: ఈ వివరాలు the hind 13-10-2026 ఆధారంగా రూపొందించబడింది
రీజనింగ్
NUMBER SERIES – MODEL QUESTIONS
Competitive Exams: SSC, RRB, APPSC, TSPSC, Banking & Other Exams
ఈ అధ్యాయంలో Number Series నుంచి Missing Term (కనిపించని సంఖ్యను కనుగొనడం), Wrong Term (తప్పు సంఖ్యను గుర్తించడం) వంటి ప్రశ్నలను ప్రాక్టీస్ చేద్దాం.
TYPE–1: TO FIND THE MISSING TERM
(కనిపించని సంఖ్యను కనుగొనండి)
Question 1. Find the missing number in the following series.
831, 842, 853, 864, 875, ?
A) 885
B) 886
C) 887
D) 888
Correct Answer: B) 886
వివరణ (తెలుగులో):
ఇచ్చిన సంఖ్యల మధ్య తేడాను పరిశీలిద్దాం.
- 842 − 831 = 11
- 853 − 842 = 11
- 864 − 853 = 11
- 875 − 864 = 11
ప్రతి సంఖ్యకు 11 కలుపుతున్నారు.
కాబట్టి, 875 + 11 = 886
Question 2. Find the missing number in the following series.
8, 16, ?, 64, 128
A) 24
B) 30
C) 32
D) 36
Correct Answer: C) 32
వివరణ (తెలుగులో):
ప్రతి సంఖ్యను 2తో గుణిస్తున్నారు.
- 8 × 2 = 16
- 16 × 2 = 32
- 32 × 2 = 64
- 64 × 2 = 128
కాబట్టి, కనిపించని సంఖ్య 32.
Question 3. Find the missing number in the following series.
7, 8, 18, 57, ?, 1165
A) 174
B) 232
C) 224
D) 228
Correct Answer: B) 232
వివరణ (తెలుగులో):
ఈ శ్రేణిలో గుణించడం, కూడడం అనే రెండు కార్యకలాపాలు ఉన్నాయి.
- 7 × 1 + 1 = 8
- 8 × 2 + 2 = 18
- 18 × 3 + 3 = 57
- 57 × 4 + 4 = 232
- 232 × 5 + 5 = 1165
కాబట్టి, కనిపించని సంఖ్య 232.
గుర్తుంచుకోండి: గుణించే సంఖ్యలు 1, 2, 3, 4, 5 క్రమంలో పెరుగుతున్నాయి. అదే సంఖ్యను మళ్లీ కూడుతున్నారు.
Question 4. Find the missing number in the following series.
3, 7, 15, 31, ?, 127
A) 47
B) 63
C) 65
D) 95
Correct Answer: B) 63
వివరణ (తెలుగులో):
ప్రతి సంఖ్యను 2తో గుణించి, 1 కలుపుతున్నారు.
- 3 × 2 + 1 = 7
- 7 × 2 + 1 = 15
- 15 × 2 + 1 = 31
- 31 × 2 + 1 = 63
- 63 × 2 + 1 = 127
కాబట్టి, సమాధానం 63.
Question 5. Find the missing number in the following series.
2, 6, 12, 20, 30, ?
A) 40
B) 42
C) 44
D) 48
Correct Answer: B) 42
వివరణ (తెలుగులో):
వరుస సంఖ్యల మధ్య తేడాలను గమనించండి.
- 6 − 2 = 4
- 12 − 6 = 6
- 20 − 12 = 8
- 30 − 20 = 10
తేడాలు 4, 6, 8, 10 రూపంలో ఉన్నాయి.
తదుపరి తేడా 12.
కాబట్టి, 30 + 12 = 42.
Question 6. Find the missing number in the following series.
5, 11, 23, 47, ?, 191
A) 93
B) 94
C) 95
D) 96
Correct Answer: C) 95
వివరణ (తెలుగులో):
ప్రతి సంఖ్యను 2తో గుణించి, 1 కలుపుతున్నారు.
- 5 × 2 + 1 = 11
- 11 × 2 + 1 = 23
- 23 × 2 + 1 = 47
- 47 × 2 + 1 = 95
- 95 × 2 + 1 = 191
కాబట్టి, సమాధానం 95.
Question 7. Find the missing number in the following series.
4, 9, 19, 39, 79, ?
A) 149
B) 158
C) 159
D) 160
Correct Answer: C) 159
వివరణ (తెలుగులో):
ప్రతి సంఖ్యను 2తో గుణించి, 1 కలుపుతున్నారు.
- 4 × 2 + 1 = 9
- 9 × 2 + 1 = 19
- 19 × 2 + 1 = 39
- 39 × 2 + 1 = 79
- 79 × 2 + 1 = 159
కాబట్టి, సమాధానం 159.
Question 8. Find the missing number in the following series.
1, 4, 9, 16, 25, ?
A) 30
B) 35
C) 36
D) 49
Correct Answer: C) 36
వివరణ (తెలుగులో):
ఇవి వరుస సహజ సంఖ్యల వర్గాలు (Squares).
- 1 = 1²
- 4 = 2²
- 9 = 3²
- 16 = 4²
- 25 = 5²
తదుపరి సంఖ్య = 6² = 36.
TYPE–2: TO FIND THE WRONG TERM
(తప్పు సంఖ్యను గుర్తించండి)
Question 9. Find the wrong number in the following series.
10, 14, 28, 32, 64, 68, 132
A) 28
B) 32
C) 64
D) 132
Correct Answer: D) 132
వివరణ (తెలుగులో):
ఈ శ్రేణిలో వరుసగా +4, ×2 అనే నియమం అనుసరిస్తున్నారు.
- 10 + 4 = 14
- 14 × 2 = 28
- 28 + 4 = 32
- 32 × 2 = 64
- 64 + 4 = 68
- 68 × 2 = 136
చివరి సంఖ్య 132గా ఉంది. కానీ నియమం ప్రకారం 136 రావాలి.
కాబట్టి, తప్పు సంఖ్య 132. దాని స్థానంలో 136 ఉండాలి.
Question 10. Find the wrong number in the following series.
2, 3, 12, 37, 86, 166, 288
A) 12
B) 37
C) 166
D) 86
Correct Answer: C) 166
వివరణ (తెలుగులో):
ప్రతి దశలో వరుస బేసి సంఖ్యల వర్గాలను కలిపే నమూనా ఉద్దేశించబడింది:
- 2 + 1² = 3
- 3 + 3² = 12
- 12 + 5² = 37
- 37 + 7² = 86
- 86 + 9² = 167
- 167 + 11² = 288
కాబట్టి, 166 స్థానంలో 167 ఉండాలి.
సరైన సమాధానం: C) 166
Question 11. Find the wrong number in the following series.
5, 10, 20, 40, 80, 150, 320
A) 20
B) 40
C) 150
D) 320
Correct Answer: C) 150
వివరణ (తెలుగులో):
ప్రతి సంఖ్యను 2తో గుణిస్తున్నారు.
- 5 × 2 = 10
- 10 × 2 = 20
- 20 × 2 = 40
- 40 × 2 = 80
- 80 × 2 = 160
- 160 × 2 = 320
కాబట్టి, 150 తప్పు సంఖ్య. దాని స్థానంలో 160 ఉండాలి.
Question 12. Find the wrong number in the following series.
3, 8, 15, 24, 35, 48, 63
A) 8
B) 24
C) 48
D) 63
E) Non of the above
Correct Answer:(E) No wrong term
వివరణ (తెలుగులో):
ఈ ప్రశ్నలో ఇచ్చిన సంఖ్యలన్నీ ఒకే నియమాన్ని అనుసరిస్తున్నాయి.
- 1 × 3 = 3
- 2 × 4 = 8
- 3 × 5 = 15
- 4 × 6 = 24
- 5 × 7 = 35
- 6 × 8 = 48
- 7 × 9 = 63
అందువల్ల, ఈ శ్రేణిలో తప్పు సంఖ్య లేదు.
గమనిక: ఇది తప్పు సంఖ్యను గుర్తించే ప్రశ్నగా ఇచ్చినప్పటికీ, అన్ని సంఖ్యలు సరైన నమూనాలో ఉన్నాయి. పరీక్షలో ఇలాంటి ప్రశ్న ఎదురైతే నియమాన్ని జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి.
TYPE–3: PRACTICE QUESTIONS
(స్వయంగా సాధన చేయండి)
కింది ప్రశ్నలకు ముందుగా మీరే సమాధానాలు కనుగొనండి. సమాధానాలు చివరలో ఉన్నాయి.
Question 13. Find the missing number.
6, 12, 24, 48, ?, 192
A) 72
B) 84
C) 96
D) 108
Question 14. Find the missing number.
11, 22, 44, 88, ?, 352
A) 166
B) 176
C) 188
D) 198
Question 15. Find the missing number.
2, 5, 10, 17, 26, ?
A) 35
B) 36
C) 37
D) 38
Question 16. Find the missing number.
1, 8, 27, 64, ?, 216
A) 100
B) 125
C) 144
D) 150
Question 17. Find the wrong number.
4, 8, 16, 32, 62, 128
A) 8
B) 16
C) 62
D) 128
Question 18. Find the wrong number.
7, 14, 28, 56, 112, 220
A) 14
B) 28
C) 112
D) 220
Question 19. Find the missing number.
3, 7, 15, 31, 63, ?
A) 125
B) 126
C) 127
D) 129
Question 20. Find the missing number.
10, 13, 19, 28, 40, ?
A) 52
B) 53
C) 55
D) 57
సాధన ప్రశ్నల సమాధానాలు – వివరణతో
| ప్రశ్న | సమాధానం | వివరణ |
|---|---|---|
| 13 | C) 96 | ప్రతి సంఖ్యను 2తో గుణిస్తున్నారు: 48 × 2 = 96. |
| 14 | B) 176 | ప్రతి సంఖ్యను 2తో గుణిస్తున్నారు: 88 × 2 = 176. |
| 15 | C) 37 | తేడాలు 3, 5, 7, 9, 11. కాబట్టి 26 + 11 = 37. |
| 16 | B) 125 | ఇవి 1³, 2³, 3³, 4³, 5³, 6³. కాబట్టి 5³ = 125. |
| 17 | C) 62 | ప్రతి సంఖ్యను 2తో గుణిస్తే 32 × 2 = 64 రావాలి. కాబట్టి 62 తప్పు. |
| 18 | D) 220 | ప్రతి సంఖ్యను 2తో గుణిస్తే 112 × 2 = 224 రావాలి. కాబట్టి 220 తప్పు. |
| 19 | C) 127 | ప్రతి సంఖ్యను 2తో గుణించి 1 కలుపుతున్నారు: 63 × 2 + 1 = 127. |
| 20 | C) 55 | తేడాలు 3, 6, 9, 12, 15. కాబట్టి 40 + 15 = 55. |
Number Series ప్రశ్నలను వేగంగా పరిష్కరించడానికి చిట్కాలు
1. ముందుగా తేడాలను పరిశీలించండి: వరుస సంఖ్యల మధ్య ఎంత తేడా ఉందో కనుగొనండి.
2. గుణకారాన్ని పరిశీలించండి: ప్రతి సంఖ్యను 2, 3 లేదా 4తో గుణిస్తున్నారా అని చూడండి.
3. కూడిక, గుణకార నియమాలను కలిపి చూడండి: ఉదాహరణకు ×2 + 1, ×3 + 2 వంటి నమూనాలు ఉండవచ్చు.
4. వర్గాలు, ఘనాలను గుర్తించండి: 1, 4, 9, 16 వంటి సంఖ్యలు వర్గాలను సూచిస్తాయి. 1, 8, 27, 64 వంటి సంఖ్యలు ఘనాలను సూచిస్తాయి.
5. తప్పు సంఖ్యను గుర్తించేటప్పుడు: ఒకే నియమం అన్ని సంఖ్యలకు వర్తిస్తుందో లేదో పరీక్షించండి.
6. సమయాన్ని ఆదా చేయండి: ఒక నియమం సరిపోకపోతే తేడాలు, గుణకారాలు, ప్రత్యామ్నాయ నియమాలను పరిశీలించండి.
ముఖ్యమైన సూచన: Number Seriesలో వేగం పెరగాలంటే రోజూ కనీసం 15–20 ప్రశ్నలను సాధన చేయండి. ప్రతి ప్రశ్నలోని నియమాన్ని గుర్తించడం నేర్చుకుంటే SSC, RRB, APPSC, TSPSC వంటి పోటీ పరీక్షల్లో మెరుగైన ఫలితాలు సాధించవచ్చు.
ఇంగ్షీషు
CONCLUSION LINKING WORDS AND PHRASES
ముగింపును సూచించే ఆంగ్ల పదాలు, పదబంధాలు – ఉదాహరణలు, అభ్యాస ప్రశ్నలు
ఉపయోగపడే పరీక్షలు: APPSC, TSPSC, SSC, RRB, Banking, Group Exams, English Grammar.
ఒక వ్యాసం, పేరా, సమాధానం లేదా ప్రసంగాన్ని ముగించేటప్పుడు ఉపయోగించే పదాలు, పదబంధాలను Conclusion Linking Words and Phrases అంటారు.
వీటిని ఉపయోగించడం వల్ల మనం చెప్పిన విషయాలను సంక్షిప్తంగా, స్పష్టంగా, క్రమబద్ధంగా ముగించవచ్చు.
క్రింద చిత్రంలో ఇచ్చిన అన్ని పదబంధాలకు ఆంగ్ల వాక్యాలు, తెలుగు అర్థాలు, వివరణలు అందించాను.
PART–1: CONCLUSION LINKING WORDS – EXAMPLES AND EXPLANATIONS
1. In Simple Language
తెలుగు అర్థం: సరళమైన భాషలో చెప్పాలంటే.
Example: In simple language, education helps people lead better lives.
తెలుగు వివరణ: సరళమైన భాషలో చెప్పాలంటే, విద్య ప్రజలు మెరుగైన జీవితాలను గడపడానికి సహాయపడుతుంది.
ఉపయోగం: ఒక క్లిష్టమైన విషయాన్ని సులభంగా వివరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
2. In Explanation
తెలుగు అర్థం: వివరణలో / వివరిస్తే.
Example: In explanation, the teacher showed how the machine works.
తెలుగు వివరణ: వివరిస్తూ, ఉపాధ్యాయుడు ఆ యంత్రం ఎలా పనిచేస్తుందో చూపించాడు.
గమనిక: ముగింపును సూచించడానికి In explanation కంటే To explain this లేదా In other words వంటి పదబంధాలు సాధారణంగా సహజంగా ఉంటాయి.
3. In Lay Terms
తెలుగు అర్థం: సామాన్యులకు అర్థమయ్యే భాషలో.
Example: In lay terms, inflation means that prices are rising.
తెలుగు వివరణ: సామాన్యులకు అర్థమయ్యే భాషలో చెప్పాలంటే, ద్రవ్యోల్బణం అంటే ధరలు పెరగడం.
ఉపయోగం: సాంకేతిక లేదా క్లిష్టమైన విషయాలను సాధారణ భాషలో వివరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
4. In a Nutshell
తెలుగు అర్థం: క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే.
Example: In a nutshell, hard work and discipline lead to success.
తెలుగు వివరణ: క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, కష్టపడి పనిచేయడం, క్రమశిక్షణ విజయానికి దారితీస్తాయి.
ఉపయోగం: ఒక పెద్ద విషయాన్ని ఒక్క వాక్యంలో లేదా కొన్ని పదాల్లో చెప్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
5. As Can Be Seen
తెలుగు అర్థం: గమనించగలిగినట్లుగా / స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నట్లుగా.
Example: As can be seen from the results, regular practice improves performance.
తెలుగు వివరణ: ఫలితాల ద్వారా గమనించగలిగినట్లుగా, క్రమం తప్పకుండా సాధన చేయడం పనితీరును మెరుగుపరుస్తుంది.
ఉపయోగం: ఫలితాలు, ఆధారాలు లేదా గణాంకాల ఆధారంగా ఒక విషయాన్ని నిర్ధారించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
6. In Simple Terms
తెలుగు అర్థం: సరళమైన పదాల్లో చెప్పాలంటే.
Example: In simple terms, democracy means government by the people.
తెలుగు వివరణ: సరళమైన పదాల్లో చెప్పాలంటే, ప్రజాస్వామ్యం అంటే ప్రజలచే ఎన్నుకోబడిన ప్రభుత్వం.
ఉపయోగం: క్లిష్టమైన భావనను సులభంగా వివరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
7. Generally Speaking
తెలుగు అర్థం: సాధారణంగా చెప్పాలంటే.
Example: Generally speaking, regular exercise is good for health.
తెలుగు వివరణ: సాధారణంగా చెప్పాలంటే, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం ఆరోగ్యానికి మంచిది.
ఉపయోగం: సాధారణంగా వర్తించే అభిప్రాయాన్ని లేదా విషయాన్ని చెప్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
8. As Shown Above
తెలుగు అర్థం: పైన చూపినట్లుగా.
Example: As shown above, the company’s profits increased every year.
తెలుగు వివరణ: పైన చూపినట్లుగా, సంస్థ లాభాలు ప్రతి సంవత్సరం పెరిగాయి.
ఉపయోగం: పట్టికలు, గణాంకాలు, ఉదాహరణలు లేదా ముందు వివరించిన విషయాలను సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
9. In the Long Run
తెలుగు అర్థం: దీర్ఘకాలంలో / చివరికి దీర్ఘకాలికంగా చూస్తే.
Example: In the long run, investing in education benefits society.
తెలుగు వివరణ: దీర్ఘకాలంలో విద్యపై పెట్టుబడి పెట్టడం సమాజానికి ప్రయోజనం చేకూరుస్తుంది.
ఉపయోగం: దీర్ఘకాలంలో కలిగే ఫలితాలను వివరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
10. All in All
తెలుగు అర్థం: మొత్తంగా చెప్పాలంటే.
Example: All in all, the educational trip was a great success.
తెలుగు వివరణ: మొత్తంగా చెప్పాలంటే, విద్యా పర్యటన ఎంతో విజయవంతమైంది.
ఉపయోగం: అనేక విషయాలను పరిశీలించిన తర్వాత మొత్తం ఫలితాన్ని చెప్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
11. In Either Case
తెలుగు అర్థం: ఏ సందర్భంలోనైనా / ఈ రెండు సందర్భాల్లోనూ.
Example: You may study at home or in a library. In either case, regular practice is essential.
తెలుగు వివరణ: మీరు ఇంట్లో లేదా గ్రంథాలయంలో చదవవచ్చు. ఏ సందర్భంలోనైనా క్రమం తప్పకుండా సాధన చేయడం అవసరం.
ఉపయోగం: రెండు పరిస్థితుల్లోనూ ఒకే విషయం వర్తిస్తుందని చెప్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
12. Given These Points
తెలుగు అర్థం: ఈ అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే.
Example: Given these points, the government should improve public transport.
తెలుగు వివరణ: ఈ అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ప్రభుత్వం ప్రజా రవాణా వ్యవస్థను మెరుగుపరచాలి.
ఉపయోగం: ముందుగా వివరించిన అంశాల ఆధారంగా ఒక నిర్ణయం లేదా సూచన ఇవ్వడానికి ఉపయోగిస్తారు.
13. As Has Been Noted
తెలుగు అర్థం: ఇప్పటికే పేర్కొన్నట్లుగా.
Example: As has been noted, clean water is essential for human health.
తెలుగు వివరణ: ఇప్పటికే పేర్కొన్నట్లుగా, స్వచ్ఛమైన నీరు మానవ ఆరోగ్యానికి అత్యవసరం.
ఉపయోగం: గతంలో చెప్పిన ముఖ్యమైన విషయాన్ని మళ్లీ గుర్తుచేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
14. In Any Event
తెలుగు అర్థం: ఏది ఏమైనప్పటికీ / ఏ పరిస్థితిలోనైనా.
Example: In any event, we must complete the work before the deadline.
తెలుగు వివరణ: ఏది ఏమైనప్పటికీ, గడువులోపు మనం పనిని పూర్తి చేయాలి.
ఉపయోగం: పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నా ఒక విషయం ముఖ్యమని చెప్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
15. To Sum Up
తెలుగు అర్థం: సారాంశంగా చెప్పాలంటే.
Example: To sum up, discipline, dedication, and hard work are essential for success.
తెలుగు వివరణ: సారాంశంగా చెప్పాలంటే, క్రమశిక్షణ, అంకితభావం, కష్టపడి పనిచేయడం విజయానికి అవసరం.
ఉపయోగం: వ్యాసం లేదా సమాధానంలోని ప్రధాన అంశాలను సంక్షిప్తంగా చెప్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
16. On the Whole
తెలుగు అర్థం: మొత్తంగా పరిశీలిస్తే.
Example: On the whole, the new policy has benefited many students.
తెలుగు వివరణ: మొత్తంగా పరిశీలిస్తే, కొత్త విధానం అనేక మంది విద్యార్థులకు ప్రయోజనం చేకూర్చింది.
ఉపయోగం: అన్ని అంశాలను పరిశీలించిన తర్వాత మొత్తం అభిప్రాయాన్ని చెప్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
17. By and Large
తెలుగు అర్థం: సాధారణంగా / మొత్తంగా చూస్తే.
Example: By and large, the students performed well in the examination.
తెలుగు వివరణ: మొత్తంగా చూస్తే, విద్యార్థులు పరీక్షలో బాగా రాణించారు.
ఉపయోగం: కొన్ని మినహాయింపులు ఉన్నప్పటికీ, సాధారణ పరిస్థితిని వివరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
PART–2: MORE CONCLUSION PHRASES
18. Altogether
తెలుగు అర్థం: మొత్తంగా / అన్నింటినీ కలిపి చూస్తే.
Example: Altogether, the project was successful and useful.
తెలుగు వివరణ: మొత్తంగా చూస్తే, ఆ ప్రాజెక్టు విజయవంతంగా, ఉపయోగకరంగా నిలిచింది.
గమనిక: Altogether అనేది సందర్భాన్ని బట్టి “పూర్తిగా” లేదా “మొత్తంగా” అనే అర్థాలను కూడా ఇస్తుంది.
19. Usually
తెలుగు అర్థం: సాధారణంగా.
Example: Usually, students learn better when they practise regularly.
తెలుగు వివరణ: సాధారణంగా, విద్యార్థులు క్రమం తప్పకుండా సాధన చేసినప్పుడు మెరుగ్గా నేర్చుకుంటారు.
గమనిక: Usually అనేది ప్రధానంగా తరచుదనాన్ని సూచించే పదం. ఇది ప్రత్యేకంగా ముగింపు పదబంధం కాదు.
20. Overall
తెలుగు అర్థం: మొత్తంగా / సమగ్రంగా పరిశీలిస్తే.
Example: Overall, the training programme improved the employees’ skills.
తెలుగు వివరణ: మొత్తంగా చూస్తే, శిక్షణ కార్యక్రమం ఉద్యోగుల నైపుణ్యాలను మెరుగుపరిచింది.
ఉపయోగం: అన్ని అంశాలను కలిపి తుది అంచనాను తెలియజేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
21. In a Word
తెలుగు అర్థం: ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే.
Example: In a word, honesty is essential for building trust.
తెలుగు వివరణ: ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, నమ్మకాన్ని పెంపొందించడానికి నిజాయితీ అవసరం.
ఉపయోగం: ఒక విషయాన్ని ఒక్క పదం లేదా చిన్న వాక్యంలో సంక్షిప్తంగా చెప్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
22. For the Most Part
తెలుగు అర్థం: చాలా వరకు / ప్రధానంగా.
Example: For the most part, the meeting was productive.
తెలుగు వివరణ: చాలా వరకు సమావేశం ఫలప్రదంగా జరిగింది.
ఉపయోగం: ఒక విషయం ఎక్కువ సందర్భాల్లో నిజమే అయినప్పటికీ కొన్ని మినహాయింపులు ఉండవచ్చని సూచిస్తుంది.
23. After All
తెలుగు అర్థం: చివరికి / ఏది ఏమైనా / అసలు విషయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే.
Example: We should protect the environment. After all, our lives depend on it.
తెలుగు వివరణ: మనం పర్యావరణాన్ని కాపాడాలి. ఎందుకంటే మన జీవితాలు దానిపై ఆధారపడి ఉన్నాయి.
ఉపయోగం: ఒక వాదనకు కారణాన్ని లేదా ముఖ్యమైన విషయాన్ని గుర్తుచేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
24. In Summary
తెలుగు అర్థం: సారాంశంగా.
Example: In summary, technology has made communication faster and easier.
తెలుగు వివరణ: సారాంశంగా చెప్పాలంటే, సాంకేతికత సమాచార మార్పిడిని వేగవంతంగా, సులభంగా చేసింది.
ఉపయోగం: వ్యాసం, నివేదిక లేదా సమాధానాన్ని సంక్షిప్తంగా ముగించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
25. In Conclusion
తెలుగు అర్థం: ముగింపుగా చెప్పాలంటే.
Example: In conclusion, every citizen should contribute to the development of the nation.
తెలుగు వివరణ: ముగింపుగా చెప్పాలంటే, దేశ అభివృద్ధికి ప్రతి పౌరుడు తన వంతు సహకారం అందించాలి.
ఉపయోగం: వ్యాసాలు, ప్రసంగాలు, పరీక్షల్లో దీర్ఘ సమాధానాలను ముగించడానికి ఉపయోగించే ముఖ్యమైన పదబంధం.
26. In Brief
తెలుగు అర్థం: క్లుప్తంగా.
Example: In brief, the scheme provides financial assistance to poor families.
తెలుగు వివరణ: క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, ఈ పథకం పేద కుటుంబాలకు ఆర్థిక సహాయం అందిస్తుంది.
ఉపయోగం: వివరాలను సంక్షిప్తంగా చెప్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
27. In Short
తెలుగు అర్థం: సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే.
Example: In short, regular exercise keeps the body healthy.
తెలుగు వివరణ: సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం శరీరాన్ని ఆరోగ్యంగా ఉంచుతుంది.
ఉపయోగం: సుదీర్ఘ వివరణను చిన్న వాక్యంలో చెప్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
28. In Essence
తెలుగు అర్థం: సారాంశంలో / అసలు సారాంశం ఏమిటంటే.
Example: In essence, education empowers individuals to make informed decisions.
తెలుగు వివరణ: అసలు సారాంశం ఏమిటంటే, విద్య వ్యక్తులు సరైన సమాచారంతో కూడిన నిర్ణయాలు తీసుకునేలా శక్తినిస్తుంది.
ఉపయోగం: ఒక విషయం యొక్క ప్రధాన భావాన్ని వివరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
29. To Summarize
తెలుగు అర్థం: సారాంశాన్ని చెప్పాలంటే.
Example: To summarize, saving water is essential for future generations.
తెలుగు వివరణ: సారాంశంగా చెప్పాలంటే, భవిష్యత్ తరాల కోసం నీటిని ఆదా చేయడం చాలా అవసరం.
ఉపయోగం: ఒక పేరా లేదా వ్యాసంలోని ముఖ్యమైన అంశాలను సంక్షిప్తంగా వివరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
30. On Balance
తెలుగు అర్థం: అన్ని అనుకూల, ప్రతికూల అంశాలను తూకం వేసి చూస్తే.
Example: On balance, the advantages of online education outweigh its disadvantages.
తెలుగు వివరణ: అన్ని అనుకూల, ప్రతికూల అంశాలను పరిశీలిస్తే, ఆన్లైన్ విద్య వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు దాని నష్టాల కంటే ఎక్కువగా ఉన్నాయి.
ఉపయోగం: రెండు వైపుల వాదనలను పరిశీలించిన తర్వాత తుది నిర్ణయం చెప్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
31. All Things Considered
తెలుగు అర్థం: అన్ని అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే.
Example: All things considered, moving to the city was the right decision.
తెలుగు వివరణ: అన్ని అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, నగరానికి వెళ్లాలనే నిర్ణయం సరైనదే.
ఉపయోగం: అనేక అంశాలను పరిశీలించిన తర్వాత ఒక నిర్ణయానికి రావడానికి ఉపయోగిస్తారు.
32. In the Final Analysis
తెలుగు అర్థం: అంతిమంగా విశ్లేషిస్తే / చివరి విశ్లేషణలో.
Example: In the final analysis, hard work and determination are essential for success.
తెలుగు వివరణ: అంతిమంగా విశ్లేషిస్తే, విజయానికి కష్టపడి పనిచేయడం, దృఢ సంకల్పం చాలా అవసరం.
ఉపయోగం: అన్ని అంశాలను లోతుగా పరిశీలించిన తర్వాత తుది అభిప్రాయాన్ని చెప్పడానికి ఉపయోగిస్తారు.
PART–3: PRACTICE EXERCISES
Exercise 1: Fill in the Blanks
Instructions: Choose the most appropriate linking phrase from the options given below.
Question 1
__________, regular exercise improves physical and mental health.
A) In conclusion
B) For example
C) Meanwhile
D) However
Question 2
__________, education is the key to personal and social development.
A) On the contrary
B) In a nutshell
C) For instance
D) Although
Question 3
__________, the benefits of the new policy are greater than its disadvantages.
A) On balance
B) In the meantime
C) For example
D) Nevertheless
Question 4
__________, the government should take immediate steps to control pollution.
A) Given these points
B) In the beginning
C) For instance
D) Meanwhile
Question 5
__________, saving money regularly helps people deal with unexpected expenses.
A) In short
B) On the other hand
C) For example
D) Despite
Question 6
__________, the project was successful despite a few difficulties.
A) All in all
B) For instance
C) In contrast
D) Meanwhile
Question 7
__________, the evidence clearly shows that regular practice improves performance.
A) As can be seen
B) On the contrary
C) At first
D) For example
Question 8
__________, honesty is essential for building strong relationships.
A) In a word
B) For instance
C) Meanwhile
D) Although
Question 9
__________, students should develop reading habits from an early age.
A) In conclusion
B) For example
C) In the meantime
D) On the other hand
Question 10
__________, the advantages of public transport outweigh its disadvantages.
A) On balance
B) For instance
C) At first
D) Meanwhile
PART–4: ANSWERS WITH TELUGU EXPLANATIONS
| ప్రశ్న | సమాధానం | తెలుగు వివరణ |
|---|---|---|
| 1 | A) In conclusion | వాక్యం ఒక తుది అభిప్రాయాన్ని తెలియజేస్తోంది. కాబట్టి ముగింపును సూచించే పదబంధం సరిపోతుంది. |
| 2 | B) In a nutshell | విద్య ప్రాముఖ్యతను క్లుప్తంగా తెలియజేస్తోంది. అందువల్ల ఈ పదబంధం సరైనది. |
| 3 | A) On balance | ప్రయోజనాలు, నష్టాలను పోల్చి తుది అభిప్రాయం చెబుతున్నారు. |
| 4 | A) Given these points | ముందుగా పేర్కొన్న అంశాల ఆధారంగా ఒక సూచన ఇస్తున్నారు. |
| 5 | A) In short | ఒక విషయాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరిస్తున్నారు. |
| 6 | A) All in all | మొత్తం పరిస్థితిని పరిశీలించి ప్రాజెక్టు విజయవంతమైందని చెబుతున్నారు. |
| 7 | A) As can be seen | ఆధారాలు లేదా ఫలితాల ద్వారా ఒక విషయాన్ని నిర్ధారిస్తున్నారు. |
| 8 | A) In a word | నిజాయితీ ప్రాముఖ్యతను ఒక్క మాటలో తెలియజేస్తున్నారు. |
| 9 | A) In conclusion | ఒక సూచనతో కూడిన తుది అభిప్రాయాన్ని తెలియజేస్తున్నారు. |
| 10 | A) On balance | అనుకూల, ప్రతికూల అంశాలను తూకం వేసి నిర్ణయం చెబుతున్నారు. |
PART–5: COMPETITIVE EXAM TIP
ముగింపును సూచించే పదబంధాలను ఎలా గుర్తించాలి?
పరీక్షల్లో ఒక ఖాళీని పూరించమని అడిగినప్పుడు వాక్యంలోని భావాన్ని పరిశీలించండి.
| వాక్యం ఉద్దేశం | ఉపయోగించగల పదబంధాలు |
|---|---|
| ముగింపు చెప్పడం | In conclusion, To sum up |
| సంక్షిప్తంగా చెప్పడం | In brief, In short, In a nutshell |
| మొత్తం పరిస్థితిని అంచనా వేయడం | Overall, All in all, On the whole |
| అన్ని అంశాలను పరిశీలించి నిర్ణయించడం | On balance, All things considered |
| తుది విశ్లేషణ ఇవ్వడం | In the final analysis |
| సరళంగా వివరించడం | In simple terms, In lay terms |
| ముందుగా చెప్పిన అంశాలను ఆధారంగా తీసుకోవడం | Given these points, As has been noted |
| దీర్ఘకాలిక ఫలితాన్ని చెప్పడం | In the long run |
| ఆధారాలను సూచించడం | As can be seen, As shown above |
| ఒక్క మాటలో చెప్పడం | In a word |
ముఖ్యమైన వ్యాకరణ సూచన
ఈ మూడు పదబంధాలు ఒకే అర్థాన్ని ఇవ్వవు:
- In conclusion — ముగింపుగా చెప్పాలంటే.
- In a nutshell — క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే.
- On balance — అన్ని అనుకూల, ప్రతికూల అంశాలను పరిశీలిస్తే.
వాటి మధ్య తేడాలను గుర్తుంచుకుంటే Fill in the Blanks, Sentence Completion, Reading Comprehension వంటి ప్రశ్నలను సులభంగా పరిష్కరించవచ్చు.
అభ్యాస సూచన: పై 32 పదబంధాల్లో ప్రతి దానితో ఒక కొత్త ఆంగ్ల వాక్యాన్ని రాయండి. ఇలా సాధన చేస్తే వాటి అర్థాలు, సరైన సందర్భాల్లో ఉపయోగించే విధానం సులభంగా గుర్తుంటాయి.
క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్
సింప్లిఫికేషన్ (బీజగణితం (Algebra) ఫార్ములాలు ఉపయోగించి )
ప్రశ్న 136. If , find the value of
Options:
(a) 0
(b) 1
(c) 2
(d) 4
సరైన సమాధానం: (c) 2
వివరణ (తెలుగులో):
ఇచ్చినది:
కాబట్టి,
రెండు వైపులా వర్గం చేస్తే,
అలాగే,
కాబట్టి మొదటి భిన్నం:
ఇదే విధంగా మిగిలిన రెండు భిన్నాలను కూడా సరళీకరిస్తే,
ఇప్పుడు హారాలు సమానంగా ఉన్నాయి. కాబట్టి లవాలను కలుపుదాం.
అందువల్ల,
కాబట్టి సరైన సమాధానం: (c) 2
పరీక్ష చిట్కా: అని ఇచ్చినప్పుడు లేదా అనే సంబంధాన్ని ఉపయోగించడం ద్వారా ఇలాంటి ప్రశ్నలను సులభంగా పరిష్కరించవచ్చు.
ప్రశ్న 137. If , then is equal to
Options:
(a)
(b)
(c)
(d)
సరైన సమాధానం: (d)
వివరణ (తెలుగులో):
ఇచ్చినది:
మనం కనుగొనవలసినది:
లవం, హారాన్ని తో భాగిద్దాం.
ఇప్పుడు ను ప్రతిక్షేపిస్తే,
లవం, హారంలో ఉన్న భిన్నాలను తొలగించడానికి తో గుణిస్తే,
ఇప్పుడు సూత్రాలను ఉపయోగిద్దాం.
లవాన్ని సరళీకరిస్తే:
హారాన్ని సరళీకరిస్తే:
కాబట్టి,
కాబట్టి సరైన సమాధానం: (d)
పరీక్ష చిట్కా: ఇలాంటి ప్రశ్నల్లో అనే వ్యక్తీకరణ కనిపిస్తే, ముందుగా దానిని రూపంలోకి మార్చండి.
ప్రశ్న 138. If , then the value of is
Options:
(a)
(b) 1
(c) 2
(d) 3
సరైన సమాధానం: (c) 2
వివరణ (తెలుగులో):
ఇచ్చినది:
దీని నుంచి,
ఇప్పుడు,
మొదటి భిన్నంలో ప్రతిక్షేపిస్తే,
ఇక్కడ,
కాబట్టి,
అందువల్ల,
హారాలు సమానం కాబట్టి లవాలను కలుపుదాం.
కాబట్టి,
సరైన సమాధానం: (c) 2
పరీక్ష చిట్కా: వంటి సంబంధం ఇచ్చినప్పుడు, ఒక చరరాశిని మిగిలిన రెండు చరరాశుల రూపంలో రాసి ప్రతిక్షేపించడం సులభమైన పద్ధతి.
ప్రశ్న 139. Simplify the following expression.
Options:
(a) 1
(b) 2
(c) 3
(d) 4
సరైన సమాధానం: (a) 1
వివరణ (తెలుగులో):
ఇచ్చినది:
ముందుగా,
అలాగే,
కాబట్టి,
అప్పుడు ఇచ్చిన వ్యక్తీకరణ:
ఇప్పుడు మొదటి రెండు భిన్నాలను సాధారణ హారంలోకి మారుద్దాం.
అన్ని భిన్నాల హారం .
లవాన్ని విస్తరిస్తే,
కాబట్టి,
సరైన సమాధానం: (a) 1
ముఖ్యమైన గమనిక: ఈ సమాధానం అయినప్పుడు వర్తిస్తుంది. ఎందుకంటే ఆ విలువల వద్ద అసలు వ్యక్తీకరణలో హారాలు సున్నా అవుతాయి.
ప్రశ్న 140. The value of is
Options:
(a)
(b)
(c)
(d) None of these
సరైన సమాధానం: (c)
వివరణ (తెలుగులో):
ఇచ్చినది:
ఇక్కడ హారంలో వర్గాల భేదం (Difference of Squares) అనే సూత్రాన్ని ఉపయోగించాలి.
సూత్రం:
కాబట్టి,
లవం, హారంలో ఉన్న సాధారణ అంశం ను రద్దు చేస్తే,
అందువల్ల,
సరైన సమాధానం: (c)
ముఖ్యమైన గమనిక: ఈ సరళీకరణకు , ఉండాలి. అంటే అసలు హారం కావాలి.
పరీక్ష చిట్కా: కనిపించినప్పుడు వెంటనే గా మార్చండి.
అన్ని ప్రశ్నల సరైన సమాధానాలు – త్వరిత పునశ్చరణ
| ప్రశ్న నంబర్ | సరైన ఆప్షన్ | సమాధానం |
|---|---|---|
| 136 | (c) | |
| 137 | (d) | |
| 138 | (c) | |
| 139 | (a) | |
| 140 | (c) |
చివరిగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన సూత్రాలు
- వర్గాల భేదం:
- వర్గాల మొత్తం:
- వర్గాల వ్యత్యాసం:
- మూడు చరరాశుల సంబంధం:
ఈ సూత్రాలను గుర్తుంచుకుంటే బీజగణితంలోని ఇలాంటి ప్రశ్నలను తక్కువ సమయంలో పరిష్కరించవచ్చు.
Questions 141 to 145
Question 141. If , then
Options:
(a) −1
(b) 3
(c) 5
(d) 6
Correct Answer: (b) 3
తెలుగు వివరణ:
ఇచ్చినది:
అంటే,
మనకు కనుగొనవలసినది:
లవం, హారాన్ని తో భాగిద్దాం.
ఇప్పుడు ప్రతిక్షేపిస్తే,
కాబట్టి సరైన సమాధానం: (b) 3
షార్ట్కట్: కాబట్టి అని తీసుకోవచ్చు.
అప్పుడు,
Question 142. If , then what is the value of
Options:
(a) 0
(b) 1
(c) 3
(d)
Correct Answer: (a) 0
తెలుగు వివరణ:
ఇచ్చినది:
దీని నుంచి,
అలాగే,
ఇప్పుడు మొదటి హారాన్ని పరిశీలిద్దాం.
ఇచ్చిన సంబంధం ప్రకారం,
కాబట్టి,
అదేవిధంగా,
మరియు
అందువల్ల ఇచ్చిన వ్యక్తీకరణ:
సాధారణ హారం తీసుకుంటే,
కానీ,
కాబట్టి,
సరైన సమాధానం: (a) 0
ముఖ్యమైన గమనిక: ఈ సరళీకరణలో హారాలు సున్నా కాకూడదు. అంటే అసలు వ్యక్తీకరణ నిర్వచించబడిన విలువలకే ఈ ఫలితం వర్తిస్తుంది.
పరీక్ష చిట్కా: అనే సంబంధం ఇచ్చినప్పుడు, హారాలను , , రూపాల్లోకి మార్చడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
Question 143. If and , then will be equal to:
Options:
(a) 0
(b)
(c) 1
(d)
Correct Answer: (c) 1
తెలుగు వివరణ:
మొదటి సమీకరణ:
అందువల్ల,
రెండు వైపులా వ్యుత్క్రమం తీసుకుంటే,
ఇప్పుడు రెండవ సమీకరణ:
అందువల్ల,
రెండు వైపులా వ్యుత్క్రమం తీసుకుంటే,
కానీ,
కాబట్టి,
ఇప్పుడు మనకు కావలసిన వ్యక్తీకరణ:
విలువలను ప్రతిక్షేపిస్తే,
హారాలు సమానం కాబట్టి,
సరైన సమాధానం: (c) 1
పరీక్ష చిట్కా: ఒక భిన్నంలో ఉంటే, దాన్ని గా మార్చడానికి వ్యుత్క్రమం తీసుకోవాలి. అయితే ఆ విలువ సున్నా కాకూడదు.
Question 144. is equal to:
Options:
(a) 1
(b)
(c)
(d)
Correct Answer: (a) 1
తెలుగు వివరణ:
ఇచ్చిన వ్యక్తీకరణ:
దశ 1: లోపలి భిన్నాన్ని సరళీకరిద్దాం.
కాబట్టి,
దశ 2: వ్యుత్క్రమాన్ని ఉపయోగిద్దాం.
అందువల్ల,
దశ 3: కూడికను సరళీకరిద్దాం.
కాబట్టి,
భిన్నాల భాగహారంలో రెండవ భిన్నం యొక్క వ్యుత్క్రమంతో గుణించాలి.
సరైన సమాధానం: (a) 1
పరీక్ష చిట్కా: ఇలాంటి ప్రశ్నల్లో ఎల్లప్పుడూ లోపలి భిన్నం నుంచి సరళీకరణ ప్రారంభించండి. మిశ్రమ భిన్నాన్ని అపర భిన్నంగా మార్చడం కూడా ముఖ్యం.
Question 145. is equal to:
Options:
(a)
(b)
(c)
(d)
Correct Answer: (d)
తెలుగు వివరణ:
ఇచ్చిన భిన్నం:
ఇప్పుడు ప్రతి ఆప్షన్ను పరిశీలిద్దాం.
ఆప్షన్ (a)
ముందుగా,
కాబట్టి,
అప్పుడు,
కాబట్టి,
ఇది కు సమానం కాదు.
ఆప్షన్ (b)
ముందుగా,
అప్పుడు,
ఇది కూడా కు సమానం కాదు.
ఆప్షన్ (c)
పై లెక్కల ప్రకారం,
కాబట్టి,
ఇది కూడా కు సమానం కాదు.
ఆప్షన్ (d)
ముందుగా,
కాబట్టి,
అప్పుడు,
కాబట్టి,
ఇప్పుడు,
సరైన సమాధానం: (d)
ప్రశ్నలు 141–145: సమాధానాల సంక్షిప్త పట్టిక
| ప్రశ్న నంబర్ | సరైన ఆప్షన్ | సమాధానం |
|---|---|---|
| 141 | (b) | 3 |
| 142 | (a) | 0 |
| 143 | (c) | 1 |
| 144 | (a) | 1 |
| 145 | (d) |
పరీక్షలకు ముఖ్యమైన సూత్రాలు
1. నిష్పత్తి ఆధారిత ప్రశ్నలు
2. వర్గాల భేదం
3. భిన్నాల భాగహారం
4. మిశ్రమ భిన్నం
5. వ్యుత్క్రమం
ఈ సూత్రాలను గుర్తుంచుకుంటే ఇలాంటి బీజగణిత ప్రశ్నలను వేగంగా పరిష్కరించవచ్చు.
Simplification – Questions 146 to 150.
Question 146. Let and be given by the following expressions:
Then, when calculated, gives:
Options:
(a) 1
(b) 2
(c) 3
(d) 4
Correct Answer: (a) 1
తెలుగు వివరణ:
ఈ ప్రశ్నలో నిరంతర భిన్నాలు (Continued Fractions) ఇవ్వబడ్డాయి.
సులభంగా పరిష్కరించడానికి,
అని అనుకుందాం.
అప్పుడు విలువ:
లోపలి భిన్నాన్ని సరళీకరిస్తే,
అలాగే,
కాబట్టి,
హారాలు సమానం కాబట్టి లవాలను కలుపుదాం.
అందువల్ల,
సరైన సమాధానం: (a) 1
పరీక్ష చిట్కా: నిరంతర భిన్నాల్లో పొడవైన భాగాన్ని గా భావించి, మిగిలిన భాగాన్ని సరళీకరిస్తే సమయం ఆదా అవుతుంది.
Question 147. Given the expression
where
and
the expression simplifies to:
Options:
(a)
(b)
(c)
(d)
Correct Answer: (a) 20101\dfrac{20}{101}
తెలుగు వివరణ:
ఇచ్చిన వ్యక్తీకరణ:
మనం ఉపయోగించాల్సిన సూత్రం:
కాబట్టి,
ఇప్పుడు , విలువలను ప్రతిక్షేపిద్దాం.
రెండవ కుండలీకరణం ముందు ఉన్న మైనస్ గుర్తును లోపలికి పంపితే,
ఇప్పుడు,
కాబట్టి,
భిన్నంతో భాగించేటప్పుడు దాని వ్యుత్క్రమంతో గుణించాలి.
సరైన సమాధానం: (a)
పరీక్ష చిట్కా: కనిపిస్తే వెంటనే వర్గాల భేదం సూత్రాన్ని ఉపయోగించి గా మార్చండి.
Question 148. The expression
simplifies to:
Options:
(a)
(b)
(c)
(d)
Correct Answer: (a) n+13\dfrac{n+1}{3}
తెలుగు వివరణ:
ఇచ్చిన వ్యక్తీకరణ:
ముందుగా ప్రతి కుండలీకరణాన్ని ఒకే భిన్నంగా మారుద్దాం.
ఇదే విధంగా చివరి పదం,
కాబట్టి,
ఇక్కడ గమనించాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, వరుస భిన్నాల లవాలు, హారాలు పరస్పరం రద్దవుతాయి.
చివరగా మిగిలేవి మొదటి భిన్నంలోని హారం 3, చివరి భిన్నంలోని లవం .
అందువల్ల,
సరైన సమాధానం: (a)
పరీక్ష చిట్కా: ఇలాంటి ప్రశ్నలను Telescoping Product అంటారు. వరుస భిన్నాలను గుణించినప్పుడు మధ్యలోని లవాలు, హారాలు రద్దవుతాయి.
Question 149. When simplified, the product
is equal to:
Options:
(a)
(b)
(c)
(d)
Correct Answer: (d)
తెలుగు వివరణ:
ఇచ్చిన వ్యక్తీకరణ:
ప్రతి కుండలీకరణాన్ని ఒకే భిన్నంగా మారుద్దాం.
మొదటి పదం:
రెండవ పదం:
మూడవ పదం:
ఇదే విధంగా,
కాబట్టి మొత్తం గుణకారం:
ఇక్కడ కూడా మధ్యలోని లవాలు, హారాలు రద్దవుతాయి.
చివరగా,
సరైన సమాధానం: (d)
పరీక్ష చిట్కా: ఇక్కడ ప్రతి పదాన్ని
అనే రూపంలోకి మార్చాలి. ఆ తర్వాత వచ్చే వరుస భిన్నాల మధ్య రద్దు ప్రక్రియను గమనించాలి.
Question 150. Simplify the following expression.
Options:
(a)
(b)
(c)
(d) None of these
Correct Answer: (c) 1/7
తెలుగు వివరణ:
ఇచ్చిన వ్యక్తీకరణ:
ముందుగా ప్రతి కుండలీకరణాన్ని సరళీకరిద్దాం.
దశ 1:
దశ 2:
దశ 3:
దశ 4:
దశ 5:
కాబట్టి,
ఇప్పుడు లవాలు, హారాలను పరిశీలిద్దాం.
మొదట,
అలాగే,
మరియు,
అందువల్ల,
సరైన సమాధానం: (c)
పరీక్ష చిట్కా: గుణకారంలో భిన్నాలు ఉన్నప్పుడు ప్రతి కుండలీకరణాన్ని ముందుగా సరళీకరించి, లవాలు–హారాల్లోని సాధారణ సంఖ్యలను రద్దు చేయండి.
ప్రశ్నలు 146–150: సమాధానాల సంక్షిప్త పట్టిక
| ప్రశ్న నంబర్ | సరైన ఆప్షన్ | సమాధానం |
|---|---|---|
| 146 | (a) | |
| 147 | (a) | |
| 148 | (a) | |
| 149 | (d) | |
| 150 | (c) |
పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు
- నిరంతర భిన్నాలు (Continued Fractions): పొడవైన భిన్నాన్ని గా భావించి సరళీకరించండి.
- వర్గాల భేదం: .
- మిశ్రమ భిన్నాలు: అవసరమైనప్పుడు అపర భిన్నాలుగా మార్చండి.
- Telescoping Products: వరుస భిన్నాల గుణకారంలో మధ్య పదాలు రద్దవుతాయి.
- భిన్నాల కూడిక, తీసివేత: ముందుగా ప్రతి కుండలీకరణాన్ని ఒకే భిన్నంగా మార్చడం ద్వారా గణనను సులభతరం చేయవచ్చు.
ముఖ్యమైన సూచన: 148, 149 ప్రశ్నల్లో వరుస భిన్నాల రద్దు విధానాన్ని బాగా అర్థం చేసుకుంటే, ఇలాంటి ప్రశ్నలను చాలా తక్కువ సమయంలో పరిష్కరించవచ్చు.
జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ ఫాలో అవ్వండి – ప్రభుత్వ ఉద్యోగం సాధించండి
ఎంప్లాయ్మెంట్ న్యూస్ వీక్లీలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి
అప్లై చెయ్యడానికి చివరిరోజు దగ్గర పడుతున్న ఉద్యోగాల వివరాలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి
NCERT డిప్లొమా ఇన్ గైడెన్స్ అండ్ కౌన్సెలింగ్ – 2027
దరఖాస్తులు ప్రారంభం | చివరి తేదీ: 6 నవంబర్ 2026
విద్యార్థులకు మార్గదర్శకత్వం, కౌన్సెలింగ్ అందించడంలో ఉపాధ్యాయులు మరియు విద్యారంగ నిపుణులకు అవసరమైన నైపుణ్యాలను పెంపొందించేందుకు నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషనల్ రీసెర్చ్ అండ్ ట్రైనింగ్ (NCERT) 2027 విద్యా సంవత్సరానికి డిప్లొమా ఇన్ గైడెన్స్ అండ్ కౌన్సెలింగ్ (DCGC) కోర్సులో ప్రవేశాలకు ఆన్లైన్ దరఖాస్తులను ఆహ్వానించింది.
దరఖాస్తు చేసుకోవడానికి చివరి తేదీ: 6 నవంబర్ 2026.
1. కోర్సు ముఖ్యమైన వివరాలు
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| సంస్థ పేరు | నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషనల్ రీసెర్చ్ అండ్ ట్రైనింగ్ (NCERT) |
| కోర్సు పేరు | డిప్లొమా ఇన్ గైడెన్స్ అండ్ కౌన్సెలింగ్ (DCGC) |
| విద్యా సంవత్సరం | 2027 |
| కోర్సు వ్యవధి | ఒక సంవత్సరం |
| దరఖాస్తు విధానం | ఆన్లైన్ |
| దరఖాస్తులకు చివరి తేదీ | 6 నవంబర్ 2026 |
| శిక్షణ విధానం | దూరవిద్య, ప్రత్యక్ష శిక్షణ, ఇంటర్న్షిప్ |
| మొత్తం సీట్లు | గరిష్ఠంగా 300 |
| అధికారిక వెబ్సైట్ | NCERT అధికారిక వెబ్సైట్ |
2. కోర్సు అర్హతలు
అభ్యర్థుల విద్యార్హతలు, వృత్తిపరమైన అనుభవాన్ని బట్టి అర్హతలు మారుతాయి.
1. ప్రస్తుతం ఉద్యోగంలో ఉన్న ఉపాధ్యాయులు
- డిగ్రీతో పాటు టీచింగ్ డిగ్రీ కలిగి ఉండాలి.
2. ప్రస్తుతం ఉద్యోగంలో లేని అభ్యర్థులు
- డిగ్రీతో పాటు టీచింగ్ డిగ్రీ ఉండాలి.
- కనీసం రెండేళ్ల బోధన లేదా సంబంధిత పని అనుభవం ఉండాలి.
3. పోస్టు గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసిన అభ్యర్థులు
- సైకాలజీ, ఎడ్యుకేషన్, సోషల్ వర్క్, చైల్డ్ డెవలప్మెంట్ లేదా స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ వంటి సంబంధిత విభాగాల్లో పీజీ అర్హత ఉండాలి.
- కనీసం ఏడాది బోధన లేదా సంబంధిత పని అనుభవం ఉన్నవారికి ప్రాధాన్యత ఇస్తారు.
కనీస మార్కులు: అర్హత పరీక్షలో కనీసం 50% మార్కులు సాధించి ఉండాలి. ఎస్సీ, ఎస్టీ అభ్యర్థులకు 5 శాతం పాయింట్ల సడలింపు ఉంటుంది.
3. కోర్సు వ్యవధి, శిక్షణ వివరాలు
ఈ కోర్సును జనవరి నుంచి డిసెంబర్ 2027 వరకు మూడు దశల్లో నిర్వహిస్తారు.
| కాలవ్యవధి | శిక్షణ వివరాలు |
|---|---|
| జనవరి–జూన్ 2027 | ఆరు నెలల దూరవిద్య, స్వీయ అధ్యయనం |
| జూలై–సెప్టెంబర్ 2027 | మూడు నెలల ప్రత్యక్ష ప్రాయోగిక శిక్షణ |
| అక్టోబర్–డిసెంబర్ 2027 | మూడు నెలల ఇంటర్న్షిప్ |
ప్రత్యక్ష శిక్షణను కేటాయించిన స్టడీ సెంటర్లో నిర్వహిస్తారు. ఇంటర్న్షిప్ను అభ్యర్థి స్వస్థలం లేదా పనిచేసే ప్రాంతంలో పూర్తి చేయవచ్చు.
కోర్సులో బోధించే ముఖ్యమైన అంశాలు
- కౌన్సెలింగ్ ప్రక్రియలు
- కెరీర్ అభివృద్ధి, మార్గదర్శకత్వం
- మానసిక అంచనా పద్ధతులు
- విద్యార్థుల విద్యా, సామాజిక, భావోద్వేగ సమస్యలు
- విద్యార్థుల ప్రవర్తన, సర్దుబాటు సమస్యలు
- ప్రత్యేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్న పిల్లలకు మార్గదర్శకత్వం
- ప్రాయోగిక శిక్షణ, పర్యవేక్షణలో క్షేత్రస్థాయి పని
ఈ కోర్సు విద్యార్థుల విద్యా సంబంధిత, సామాజిక-భావోద్వేగ, నైతిక సమస్యలను అర్థం చేసుకుని వారికి సరైన మార్గదర్శకత్వం అందించే నైపుణ్యాలను పెంపొందించడానికి రూపొందించబడింది.
4. స్టడీ సెంటర్లు, సీట్ల వివరాలు
ఈ కోర్సు కోసం దేశవ్యాప్తంగా ఆరు స్టడీ సెంటర్లను ఏర్పాటు చేశారు.
- డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషనల్ సైకాలజీ అండ్ ఫౌండేషన్స్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ (DEPFE), NCERT, న్యూఢిల్లీ.
- రీజినల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్, అజ్మీర్.
- రీజినల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్, భోపాల్.
- రీజినల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్, భువనేశ్వర్.
- రీజినల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్, మైసూరు.
- నార్త్ ఈస్ట్ రీజినల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్, షిల్లాంగ్.
మొత్తం సీట్లు: ఒక్కో కేంద్రంలో గరిష్ఠంగా 50 సీట్లు చొప్పున, ఆరు కేంద్రాల్లో కలిపి 300 సీట్లు అందుబాటులో ఉంటాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ అభ్యర్థులకు ముఖ్యమైన సమాచారం
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణతో పాటు తమిళనాడు, కర్ణాటక, కేరళ, పుదుచ్చేరి, లక్షద్వీప్ ప్రాంతాల అభ్యర్థులకు మైసూరు స్టడీ సెంటర్ కేటాయిస్తారు.
ప్రాంతాల వారీగా స్టడీ సెంటర్లను కేటాయిస్తారు. ప్రభుత్వ సంస్థల ద్వారా నామినేట్ చేయబడిన అభ్యర్థులకు ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. రిజర్వేషన్లు కేంద్ర ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం వర్తిస్తాయి.
5. కోర్సు ఫీజు వివరాలు
| అభ్యర్థుల విభాగం | కోర్సు ఫీజు |
|---|---|
| కేంద్ర నిధులతో నడిచే సంస్థల ద్వారా నామినేట్ చేయబడిన ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు | ₹19,500 |
| రాష్ట్ర లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంత ప్రభుత్వ శాఖల ద్వారా నామినేట్ చేయబడిన ఉద్యోగులు | ₹6,000 |
| ప్రైవేట్ అభ్యర్థులు | ₹30,000 |
గమనిక: ప్రత్యక్ష శిక్షణ సమయంలో వసతి, భోజనం, వైద్య ఖర్చులను అభ్యర్థులే భరించాలి.
6. ఆన్లైన్లో దరఖాస్తు చేసుకునే విధానం
దరఖాస్తు చేయడానికి కింది దశలను అనుసరించండి.
- NCERT అధికారిక వెబ్సైట్ను సందర్శించండి: NCERT అధికారిక వెబ్సైట్
- Diploma Course in Guidance and Counselling 2027 ప్రవేశ ప్రకటనను గుర్తించండి.
- ఆన్లైన్ దరఖాస్తు ఫారమ్ను తెరవండి.
- వ్యక్తిగత, విద్యార్హత, వృత్తిపరమైన అనుభవ వివరాలను నమోదు చేయండి.
- మీకు వర్తించే ప్రాంతీయ స్టడీ సెంటర్ను ఎంచుకోండి.
- విద్యార్హత సర్టిఫికెట్లు, మార్కుల మెమోలు, పని అనుభవ పత్రాల స్వీయ ధ్రువీకరించిన ప్రతులను జత చేయండి.
- దరఖాస్తును పరిశీలించి, 6 నవంబర్ 2026లోపు ఆన్లైన్లో సమర్పించండి.
ముఖ్యమైన సూచన: ఆన్లైన్ ద్వారా సమర్పించిన దరఖాస్తులను మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. నేరుగా విభాగానికి పంపిన లేదా ఈమెయిల్ ద్వారా పంపిన దరఖాస్తులను స్వీకరించరు. దరఖాస్తు చేసే ముందు అధికారిక సమాచార పుస్తకాన్ని పరిశీలించాలి.
7. అభ్యర్థులు గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన అంశాలు
- కోర్సు: డిప్లొమా ఇన్ గైడెన్స్ అండ్ కౌన్సెలింగ్ – 2027.
- నిర్వహించే సంస్థ: NCERT.
- కోర్సు వ్యవధి: ఒక సంవత్సరం.
- కనీస అర్హత మార్కులు: 50%; ఎస్సీ, ఎస్టీలకు 5 శాతం పాయింట్ల సడలింపు.
- మొత్తం సీట్లు: గరిష్ఠంగా 300.
- ప్రైవేట్ అభ్యర్థులకు ఫీజు: ₹30,000.
- ఏపీ, తెలంగాణ అభ్యర్థుల స్టడీ సెంటర్: మైసూరు.
- దరఖాస్తులకు చివరి తేదీ: 6 నవంబర్ 2026.
- దరఖాస్తు విధానం: ఆన్లైన్ మాత్రమే.
ముగింపు
విద్యార్థుల సమస్యలను అర్థం చేసుకుని వారికి విద్యా, మానసిక, సామాజిక, కెరీర్ మార్గదర్శకత్వం అందించాలనుకునే ఉపాధ్యాయులు, విద్యారంగ నిపుణులకు NCERT డిప్లొమా ఇన్ గైడెన్స్ అండ్ కౌన్సెలింగ్ కోర్సు ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. ఆసక్తి, అర్హత ఉన్న అభ్యర్థులు చివరి తేదీ 6 నవంబర్ 2026 లోపు అధికారిక వెబ్సైట్లో దరఖాస్తు వివరాలను పరిశీలించి దరఖాస్తు చేసుకోవాలి.
| https://uchitaudyogasamachar.in/ |
| ఉద్యోగ సమాచార వేదిక -మీ ఉద్యోగమే మా లక్ష్యం |
Leave a Reply