జనరల్ నాలెడ్జ్
1. భారతదేశంలోని విప్లవ సంస్థలు (Indian Revolutionary Organisations – India)
| సంస్థ పేరు | సంవత్సరం | స్థలం | స్థాపకులు |
|---|---|---|---|
| వ్యాయామ్ మండల్ (Vyayam Mandala) | 1896–97 | పూణే | చాపేకర్ సోదరులు |
| మిత్ర మేళా (Mitra Mela) | 1899 | నాసిక్ (తరువాత పూణే) | సావర్కర్ సోదరులు |
| అనుశీలన్ సమితి (Anushilan Samiti) | 1902 | మిడ్నాపూర్ | ప్రమథ్ నాథ్ మిత్ర |
| అభినవ భారత్ (Abhinava Bharata) | 1904 | పూణే | వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ (V.D. సావర్కర్) |
| స్వదేశీ బాంధవ సమితి (Swadesh Bandhav Samiti) | 1905 | వారిసాల్ | అశ్విని కుమార్ దత్తా |
| అనుశీలన్ సమితి (Anushilan Samiti) | 1905 | ఢాకా | పులిన్ బిహారీ దాస్ |
| భారత్ మాతా సొసైటీ (Bharat Mata Society) | 1907 | పంజాబ్ | అజిత్ సింగ్, సూఫీ అంబా ప్రసాద్ |
| హిందుస్థాన్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్/ఆర్మీ (H.R.A.) | 1924 | కాన్పూర్ | సచీంద్రనాథ్ సన్యాల్, జోగేష్ చంద్ర ఛటర్జీ, రామ్ ప్రసాద్ బిస్మిల్ |
| భారత్ నౌజవాన్ సభ (Bharat Naujawan Sabha) | 1926 | లాహోర్ | భగత్ సింగ్ |
| హిందుస్థాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్/ఆర్మీ (H.S.R.A.) | 1928 | ఢిల్లీ | చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ |
2. విదేశాల్లోని భారత విప్లవ సంస్థలు (Indian Revolutionary Organisations – Abroad)
| సంస్థ పేరు | సంవత్సరం | స్థలం | స్థాపకులు |
|---|---|---|---|
| ఇండియా హోమ్ రూల్ సొసైటీ (ఇండియా హౌస్) | 1904 | లండన్ | శ్యామ్జీ కృష్ణవర్మ |
| అభినవ భారత్ (Abhinava Bharat) | 1906 | లండన్ | వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ |
| ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్ | 1907 | కాలిఫోర్నియా (అమెరికా) | తారక్ నాథ్ దాస్ |
| గదర్ పార్టీ (Gadar Party) | 1913 | శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో | లాలా హర్ దయాళ్ |
| ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్ | 1914 | బెర్లిన్ (జర్మనీ) | లాలా హర్ దయాళ్, వీరేంద్రనాథ్ చటోపాధ్యాయ |
| ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్ అండ్ గవర్నమెంట్ | 1915 | కాబూల్ | రాజా మహేంద్ర ప్రతాప్ |
పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన అంశాలు:
- గదర్ పార్టీ – 1913 – శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో – లాలా హర్ దయాళ్
- అభినవ భారత్ – వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్
- H.R.A. – 1924 – కాన్పూర్
- H.S.R.A. – 1928 – ఢిల్లీ – చంద్రశేఖర్ ఆజాద్
3. విప్లవ సంఘటనలు / కేసులు (Revolutionary Events/Cases)
| సంఘటన / కేసు పేరు | సంవత్సరం | స్థలం | నిందితులు / సంబంధిత విప్లవకారులు |
|---|---|---|---|
| రాండ్ మరియు ఆమ్హర్స్ట్ హత్య (ప్లేగు కమిషనర్లు) | 1897 | పూణే | చాపేకర్ సోదరులు – దామోదర్, బాలకృష్ణ |
| కింగ్స్ఫోర్డ్ను హత్య చేయడానికి ప్రయత్నం (ముజఫర్పూర్ బాంబు కేసు) | 1908 | ముజఫర్పూర్ | ఖుదీరామ్ బోస్, ప్రఫుల్ల చాకీ |
| మాణిక్తల్లా (కలకత్తా) అలీపూర్ బాంబు కుట్ర కేసు | 1908 | కలకత్తా, అలీపూర్ | అరవిందో ఘోష్ |
| జాక్సన్ హత్య (జిల్లా మేజిస్ట్రేట్) | 1909 | నాసిక్ | అనంత్ కాన్హేరే |
| కర్జన్ వైలీ హత్య | 1909 | లండన్ | మదన్లాల్ ధింగ్రా |
| హార్డింగ్పై హత్యాయత్నం (వైస్రాయ్ ఢిల్లీ బాంబు కేసు) | 1912 | ఢిల్లీ | రాస్ బిహారీ బోస్, బసంత్ కుమార్ బిస్వాస్ |
| కాకోరి రైలు దోపిడీ కేసు (లక్నో–సహారన్పూర్ మార్గంలోని కాకోరి స్టేషన్ సమీపంలో) | 1925 | కాకోరి | రామ్ ప్రసాద్ బిస్మిల్, అష్ఫాఖుల్లా ఖాన్ |
| లాహోర్లో సాండర్స్ హత్య | 1928 | లాహోర్ | భగత్ సింగ్, సుఖ్దేవ్, రాజ్గురు |
| అసెంబ్లీ బాంబు కేసు | 1929 | ఢిల్లీ | భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్ |
| చిట్టగాంగ్ ఆయుధాగార దోపిడీ | 1930 | చిట్టగాంగ్ | సూర్యసేన్ |
| మైఖేల్ ఓ’డ్వైర్ హత్య | 1940 | లండన్ | ఉధమ్ సింగ్ |
పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన సంవత్సరాలు:
- 1897 – రాండ్ హత్య
- 1908 – ముజఫర్పూర్ బాంబు కేసు
- 1912 – హార్డింగ్పై బాంబు దాడి
- 1925 – కాకోరి రైలు దోపిడీ
- 1929 – అసెంబ్లీ బాంబు కేసు
- 1930 – చిట్టగాంగ్ ఆయుధాగార దోపిడీ
- 1940 – మైఖేల్ ఓ’డ్వైర్ హత్య
4. మహాత్మా గాంధీ – పరిచయం (M. K. Gandhi)
ముఖ్యమైన అంశాలు
- పూర్తి పేరు: మోహన్దాస్ కరంచంద్ గాంధీ.
- జననం: 2 అక్టోబర్ 1869.
- జన్మస్థలం: పోర్బందర్, గుజరాత్.
- విద్య: 1891లో ఇంగ్లాండ్లో న్యాయశాస్త్ర పట్టా పొందారు.
- దక్షిణాఫ్రికాలో నివాసం: 1893 నుంచి 1914 వరకు దక్షిణాఫ్రికాలో ఉన్నారు.
- ముఖ్యమైన సిద్ధాంతాలు: అహింస, సత్యాగ్రహం.
- భారతదేశానికి తిరిగి రావడం: 1915లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చారు.
- గోపాలకృష్ణ గోఖలే: భారతదేశంలో పర్యటించి వాస్తవ పరిస్థితులను అర్థం చేసుకోవాలని గాంధీజీకి సలహా ఇచ్చారు.
- బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రసంగం: 1916లో గాంధీజీ తన ముఖ్యమైన ప్రసంగాన్ని చేశారు.
- జాతీయవాదంపై అభిప్రాయం: ఉన్నత వర్గాలకే పరిమితమైన జాతీయవాదాన్ని విమర్శించి, సాధారణ ప్రజలను భాగస్వాములను చేసే ప్రజా ఉద్యమానికి పిలుపునిచ్చారు.
గాంధీజీ గురించి గుర్తుంచుకోవాల్సిన తేదీలు
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| గాంధీజీ జననం | 2 అక్టోబర్ 1869 |
| న్యాయశాస్త్ర విద్య పూర్తి | 1891 |
| దక్షిణాఫ్రికాకు వెళ్లడం | 1893 |
| భారతదేశానికి తిరిగి రావడం | 1915 |
| బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రసంగం | 1916 |
📚 పోటీ పరీక్షల కోసం త్వరిత పునశ్చరణ
| ప్రశ్న | సమాధానం |
|---|---|
| గదర్ పార్టీని స్థాపించిన ప్రముఖుడు ఎవరు? | లాలా హర్ దయాళ్ |
| అభినవ భారత్ సంస్థతో సంబంధం ఉన్న నాయకుడు ఎవరు? | వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ |
| కాకోరి రైలు దోపిడీ ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది? | 1925 |
| అసెంబ్లీ బాంబు కేసుతో సంబంధం ఉన్నవారు ఎవరు? | భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్ |
| చిట్టగాంగ్ ఆయుధాగార దోపిడీకి నాయకత్వం వహించినవారు ఎవరు? | సూర్యసేన్ |
| మైఖేల్ ఓ’డ్వైర్ను హత్య చేసినవారు ఎవరు? | ఉధమ్ సింగ్ |
| గాంధీజీ భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన సంవత్సరం ఏది? | 1915 |
| గాంధీజీ దక్షిణాఫ్రికాలో అభివృద్ధి చేసిన ప్రధాన ఉద్యమ పద్ధతులు ఏమిటి? | అహింస, సత్యాగ్రహం |
📚 భారత జాతీయోద్యమం – విప్లవ సంస్థలు, విప్లవ సంఘటనలు మరియు మహాత్మా గాంధీపరిచయం
ఈ ప్రశ్నలు APPSC, TSPSC, SSC, రైల్వే, బ్యాంకింగ్, పోలీస్ కానిస్టేబుల్, SI మరియు ఇతర ప్రభుత్వ ఉద్యోగ పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడతాయి.
భాగం – 1: విప్లవ సంస్థలు (Revolutionary Organisations)
1. మిత్ర మేళా సంస్థను స్థాపించినవారు ఎవరు?
A) లాలా లజపతిరాయ్
B) సావర్కర్ సోదరులు
C) భగత్ సింగ్
D) లాలా హర్ దయాళ్
సమాధానం: B) సావర్కర్ సోదరులు
2. అభినవ భారత్ సంస్థతో ప్రధానంగా సంబంధం ఉన్న నాయకుడు ఎవరు?
A) వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్
B) సూర్యసేన్
C) ఉధమ్ సింగ్
D) రాస్ బిహారీ బోస్
సమాధానం: A) వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్
3. గదర్ పార్టీ ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది?
A) 1905
B) 1907
C) 1913
D) 1920
సమాధానం: C) 1913
4. గదర్ పార్టీతో సంబంధం ఉన్న ప్రముఖ నాయకుడు ఎవరు?
A) లాలా హర్ దయాళ్
B) గోపాలకృష్ణ గోఖలే
C) బాలగంగాధర్ తిలక్
D) మహాత్మా గాంధీ
సమాధానం: A) లాలా హర్ దయాళ్
5. గదర్ పార్టీ ప్రధాన కేంద్రం ఎక్కడ ఉండేది?
A) లండన్
B) బెర్లిన్
C) శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో
D) ఢిల్లీ
సమాధానం: C) శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో
6. హిందుస్థాన్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ (HRA) ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పడింది?
A) 1919
B) 1922
C) 1924
D) 1928
సమాధానం: C) 1924
7. హిందుస్థాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ (HSRA)తో సంబంధం ఉన్న నాయకుడు ఎవరు?
A) చంద్రశేఖర్ ఆజాద్
B) దాదాభాయ్ నౌరోజీ
C) సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ
D) ఫిరోజ్షా మెహతా
సమాధానం: A) చంద్రశేఖర్ ఆజాద్
8. భారత్ నౌజవాన్ సభతో సంబంధం ఉన్న ప్రముఖ నాయకుడు ఎవరు?
A) భగత్ సింగ్
B) సర్దార్ పటేల్
C) రాజేంద్ర ప్రసాద్
D) మౌలానా ఆజాద్
సమాధానం: A) భగత్ సింగ్
9. ఇండియా హౌస్ ఎక్కడ స్థాపించబడింది?
A) పారిస్
B) లండన్
C) బెర్లిన్
D) కాబూల్
సమాధానం: B) లండన్
10. ఇండియా హౌస్ స్థాపనతో సంబంధం ఉన్న నాయకుడు ఎవరు?
A) శ్యామ్జీ కృష్ణవర్మ
B) సూర్యసేన్
C) బిపిన్ చంద్రపాల్
D) భగత్ సింగ్
సమాధానం: A) శ్యామ్జీ కృష్ణవర్మ
భాగం – 2: విప్లవ సంఘటనలు (Revolutionary Events)
11. ప్లేగు కమిషనర్ రాండ్ను హత్య చేసిన వారిలో ప్రముఖులు ఎవరు?
A) భగత్ సింగ్, రాజ్గురు
B) చాపేకర్ సోదరులు
C) ఖుదీరామ్ బోస్, ప్రఫుల్ల చాకీ
D) రామ్ ప్రసాద్ బిస్మిల్, అష్ఫాఖుల్లా ఖాన్
సమాధానం: B) చాపేకర్ సోదరులు
12. రాండ్ హత్య ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?
A) 1885
B) 1897
C) 1905
D) 1912
సమాధానం: B) 1897
13. ముజఫర్పూర్ బాంబు ఘటనతో సంబంధం ఉన్న విప్లవకారులు ఎవరు?
A) ఖుదీరామ్ బోస్, ప్రఫుల్ల చాకీ
B) భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్
C) ఉధమ్ సింగ్, మదన్లాల్ ధింగ్రా
D) సూర్యసేన్, కల్పనా దత్తా
సమాధానం: A) ఖుదీరామ్ బోస్, ప్రఫుల్ల చాకీ
14. ముజఫర్పూర్ బాంబు ఘటన ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?
A) 1897
B) 1905
C) 1908
D) 1919
సమాధానం: C) 1908
15. కర్జన్ వైలీని హత్య చేసిన భారతీయ విప్లవకారుడు ఎవరు?
A) మదన్లాల్ ధింగ్రా
B) ఉధమ్ సింగ్
C) అనంత్ కాన్హేరే
D) రాస్ బిహారీ బోస్
సమాధానం: A) మదన్లాల్ ధింగ్రా
16. మదన్లాల్ ధింగ్రా కర్జన్ వైలీని ఎక్కడ హత్య చేశారు?
A) ఢిల్లీ
B) లండన్
C) లాహోర్
D) కలకత్తా
సమాధానం: B) లండన్
17. 1912లో లార్డ్ హార్డింగ్పై బాంబు దాడితో సంబంధం ఉన్న విప్లవకారుడు ఎవరు?
A) రాస్ బిహారీ బోస్
B) గోపాలకృష్ణ గోఖలే
C) దాదాభాయ్ నౌరోజీ
D) మహాత్మా గాంధీ
సమాధానం: A) రాస్ బిహారీ బోస్
18. కాకోరి రైలు దోపిడీ ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?
A) 1919
B) 1922
C) 1925
D) 1930
సమాధానం: C) 1925
19. కాకోరి రైలు దోపిడీ కేసుతో సంబంధం ఉన్న నాయకులు ఎవరు?
A) రామ్ ప్రసాద్ బిస్మిల్, అష్ఫాఖుల్లా ఖాన్
B) భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్
C) సూర్యసేన్, ఉధమ్ సింగ్
D) తిలక్, గోఖలే
సమాధానం: A) రామ్ ప్రసాద్ బిస్మిల్, అష్ఫాఖుల్లా ఖాన్
20. సాండర్స్ హత్య కేసుతో సంబంధం ఉన్న విప్లవకారులు ఎవరు?
A) భగత్ సింగ్, రాజ్గురు, సుఖ్దేవ్
B) గాంధీజీ, నెహ్రూ
C) తిలక్, లాలా లజపతిరాయ్
D) ఖుదీరామ్ బోస్, ప్రఫుల్ల చాకీ
సమాధానం: A) భగత్ సింగ్, రాజ్గురు, సుఖ్దేవ్
21. ఢిల్లీ సెంట్రల్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీలో బాంబులు విసిరినవారు ఎవరు?
A) భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్
B) రామ్ ప్రసాద్ బిస్మిల్, చంద్రశేఖర్ ఆజాద్
C) సూర్యసేన్, ఉధమ్ సింగ్
D) చాపేకర్ సోదరులు
సమాధానం: A) భగత్ సింగ్, బటుకేశ్వర్ దత్
22. అసెంబ్లీ బాంబు ఘటన ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?
A) 1925
B) 1927
C) 1929
D) 1931
సమాధానం: C) 1929
23. చిట్టగాంగ్ ఆయుధాగార దోపిడీకి నాయకత్వం వహించినవారు ఎవరు?
A) సూర్యసేన్
B) భగత్ సింగ్
C) మదన్లాల్ ధింగ్రా
D) బిపిన్ చంద్రపాల్
సమాధానం: A) సూర్యసేన్
24. ఉధమ్ సింగ్ ఎవరిని హత్య చేశారు?
A) జనరల్ డయ్యర్
B) మైఖేల్ ఓ’డ్వైర్
C) లార్డ్ కర్జన్
D) లార్డ్ హార్డింగ్
సమాధానం: B) మైఖేల్ ఓ’డ్వైర్
25. ఉధమ్ సింగ్ మైఖేల్ ఓ’డ్వైర్ను ఏ సంవత్సరంలో హత్య చేశారు?
A) 1920
B) 1928
C) 1935
D) 1940
సమాధానం: D) 1940
గాంధీజీ పరిచయం
26. గాంధీజీ జన్మస్థలం ఏది?
A) అహ్మదాబాద్
B) రాజ్కోట్
C) పోర్బందర్
D) సూరత్
సమాధానం: C) పోర్బందర్
27. గాంధీజీ న్యాయశాస్త్ర విద్యను ఎక్కడ అభ్యసించారు?
A) అమెరికా
B) ఇంగ్లాండ్
C) ఫ్రాన్స్
D) జర్మనీ
సమాధానం: B) ఇంగ్లాండ్
28. గాంధీజీ దక్షిణాఫ్రికాకు ఏ సంవత్సరంలో వెళ్లారు?
A) 1885
B) 1891
C) 1893
D) 1905
సమాధానం: C) 1893
29. గాంధీజీ భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన సంవత్సరం ఏది?
A) 1905
B) 1915
C) 1919
D) 1920
సమాధానం: B) 1915
30. గాంధీజీ రాజకీయ గురువుగా ఎవరిని భావించారు?
A) బాలగంగాధర్ తిలక్
B) గోపాలకృష్ణ గోఖలే
C) దాదాభాయ్ నౌరోజీ
D) సుభాష్ చంద్రబోస్
సమాధానం: B) గోపాలకృష్ణ గోఖలే
31. గాంధీజీ ప్రధానంగా అనుసరించిన పోరాట పద్ధతులు ఏవి?
A) సాయుధ పోరాటం, హింస
B) అహింస, సత్యాగ్రహం
C) సైనిక తిరుగుబాటు
D) విదేశీ సహాయం మాత్రమే
కరంట్ అఫైర్స్
MLC ఎన్నికలు ఎలా జరుగుతాయి? ఎవరు ఓటు వేస్తారు? MLC, MLA మధ్య తేడాలు ఏమిటి?
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ సహా ప్రభుత్వ ఉద్యోగ పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే విధంగా MLC ఎన్నికల విధానం, ఓటర్ల అర్హతలు, సభ్యుల ఎంపిక, అధికారాలు మరియు MLC–MLA మధ్య ముఖ్యమైన తేడాలను తెలుగులో వివరంగా తెలుసుకుందాం.
(2026 అక్టోబర్లో ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాల్లోని శాసన మండలి ఎన్నికల్లో 28 స్థానాలకు ఎన్నికలు జరిగాయి. బీజేపీ 13 స్థానాలను గెలుచుకోగా, సమాజ్వాదీ పార్టీ ఐదు స్థానాలు, NCP (శరద్చంద్ర పవార్ వర్గం) రెండు స్థానాలు గెలుచుకున్నాయి.)
1. MLC అంటే ఏమిటి?
MLC పూర్తి పేరు: Member of Legislative Council (శాసన మండలి సభ్యుడు).
శాసన మండలి అనేది కొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఉండే రాష్ట్ర శాసనసభకు ఎగువ సభ (Upper House).
భారత పార్లమెంటులో రెండు సభలు ఉన్నట్లే, ద్విసభా విధానం ఉన్న రాష్ట్రాల్లో కూడా రెండు సభలు ఉంటాయి.
| భారత పార్లమెంటు | రాష్ట్ర శాసన వ్యవస్థ |
|---|---|
| లోక్సభ (Lok Sabha) | శాసనసభ (Legislative Assembly) |
| రాజ్యసభ (Rajya Sabha) | శాసన మండలి (Legislative Council) |
| ఎంపీ (MP) | ఎమ్మెల్యే (MLA), ఎమ్మెల్సీ (MLC) |
ముఖ్యమైన విషయం: అన్ని రాష్ట్రాల్లో శాసన మండలి ఉండదు. 2026 నాటికి ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక రాష్ట్రాల్లో శాసన మండళ్లు ఉన్నాయి.
2. MLCలను ఎవరు ఎన్నుకుంటారు?
MLCలను సాధారణ ప్రజలందరూ ఒకే విధంగా ఎన్నుకోరు. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 171 ప్రకారం, శాసన మండలి సభ్యులు ఐదు మార్గాల్లో ఎంపికవుతారు.
శాసన మండలి సభ్యుల ఎంపిక విధానం
| క్రమ సంఖ్య | సభ్యుల ఎంపిక విధానం | సుమారు శాతం | ఎవరు ఓటు వేస్తారు? |
|---|---|---|---|
| 1 | స్థానిక సంస్థల నియోజకవర్గాలు | 1/3 (మూడింట ఒక వంతు) | అర్హులైన స్థానిక సంస్థల ప్రజాప్రతినిధులు |
| 2 | పట్టభద్రుల నియోజకవర్గాలు | 1/12 (పన్నెండింట ఒక వంతు) | అర్హత కలిగిన పట్టభద్ర ఓటర్లు |
| 3 | ఉపాధ్యాయుల నియోజకవర్గాలు | 1/12 (పన్నెండింట ఒక వంతు) | అర్హత కలిగిన ఉపాధ్యాయ ఓటర్లు |
| 4 | ఎమ్మెల్యేల ద్వారా ఎన్నిక | 1/3 (మూడింట ఒక వంతు) | రాష్ట్ర శాసనసభ సభ్యులు |
| 5 | గవర్నర్ నామినేషన్ | 1/6 (ఆరింట ఒక వంతు) | ఎన్నిక ద్వారా కాదు; గవర్నర్ నామినేట్ చేస్తారు |
ఈ విభజన భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 171లో పేర్కొనబడింది. (IndiaCode by eCourtsIndia)
గమనిక: ఇవి రాజ్యాంగం నిర్దేశించిన సుమారు నిష్పత్తులు. వాస్తవ సభ్యుల సంఖ్యలో చిన్న తేడాలు ఉండవచ్చు.
3. MLC ఎన్నికల్లో ఓటు వేసే ఐదు వర్గాలు
1. స్థానిక సంస్థల నియోజకవర్గాలు (Local Authorities Constituencies)
ఈ నియోజకవర్గాల్లో సాధారణ ప్రజలందరూ నేరుగా ఓటు వేయరు.
స్థానిక సంస్థలకు చెందిన అర్హులైన ప్రజాప్రతినిధులు ఓటు వేస్తారు.
ఉదాహరణలు:
- మున్సిపాలిటీలు, మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లకు చెందిన సంబంధిత ప్రజాప్రతినిధులు.
- జిల్లా స్థాయి స్థానిక సంస్థలకు చెందిన అర్హులైన ప్రతినిధులు.
- చట్టం ప్రకారం సంబంధిత నియోజకవర్గ ఓటర్లుగా గుర్తింపు పొందిన ఇతర స్థానిక సంస్థల సభ్యులు.
ఉదాహరణ: ఒక స్థానిక సంస్థల MLC నియోజకవర్గంలో ఎన్నిక జరిగితే, ఆ నియోజకవర్గానికి సంబంధించిన ఓటర్ల జాబితాలో పేరున్న అర్హులైన స్థానిక సంస్థల సభ్యులు ఓటు వేస్తారు.
ప్రతి గ్రామ పంచాయతీ ఓటరు లేదా ప్రతి స్థానిక సంస్థ సభ్యుడు స్వయంచాలకంగా ఓటు వేయడానికి అర్హుడు కాడు. సంబంధిత నియోజకవర్గ ఓటర్ల జాబితాలో పేరు ఉండాలి.
2. పట్టభద్రుల నియోజకవర్గాలు (Graduates’ Constituencies)
ఈ నియోజకవర్గాలు పట్టభద్రులకు ప్రత్యేకంగా కేటాయించబడతాయి.
ఎవరు ఓటు వేయవచ్చు?
- సంబంధిత నియోజకవర్గానికి వర్తించే అర్హతలను కలిగి ఉండాలి.
- గుర్తింపు పొందిన విశ్వవిద్యాలయం నుంచి డిగ్రీ లేదా చట్టం గుర్తించిన సమాన అర్హత ఉండాలి.
- సాధారణంగా సంబంధిత అర్హతను కనీసం మూడు సంవత్సరాల ముందు పొందినవారై ఉండాలి.
- సంబంధిత పట్టభద్రుల ఓటర్ల జాబితాలో పేరు నమోదు చేసుకోవాలి.
ముఖ్యమైన విషయం: డిగ్రీ ఉన్నంత మాత్రాన ఆటోమేటిక్గా ఓటు వేయలేరు. పట్టభద్రుల నియోజకవర్గ ఓటర్ల జాబితాలో పేరు ఉండాలి.
3. ఉపాధ్యాయుల నియోజకవర్గాలు (Teachers’ Constituencies)
ఈ నియోజకవర్గాల్లో అర్హత కలిగిన ఉపాధ్యాయులు ఓటు వేస్తారు.
సాధారణంగా:
- నిర్దేశించిన ప్రమాణాలకు తక్కువ కాని విద్యాసంస్థల్లో బోధన చేసి ఉండాలి.
- సంబంధిత చట్టంలో పేర్కొన్న బోధనా అనుభవ అర్హతలు కలిగి ఉండాలి.
- నిర్దేశించిన కాలపరిమితికి సంబంధించిన అర్హతలను పూర్తి చేయాలి.
- సంబంధిత ఉపాధ్యాయుల నియోజకవర్గ ఓటర్ల జాబితాలో పేరు ఉండాలి.
ఉదాహరణ: ఒక ఉపాధ్యాయుల నియోజకవర్గంలో MLC ఎన్నిక జరిగితే, అర్హత కలిగి ఓటర్ల జాబితాలో పేరున్న ఉపాధ్యాయులు ఓటు వేస్తారు.
ప్రతి ఉపాధ్యాయుడు ఆటోమేటిక్గా ఓటు వేయలేడు. వర్తించే చట్టపరమైన అర్హతలు తప్పనిసరి.
4. ఎమ్మెల్యేల ద్వారా MLCల ఎన్నిక
ఈ విధానంలో రాష్ట్ర శాసనసభ సభ్యులు MLCలను ఎన్నుకుంటారు.
ఎలా జరుగుతుంది?
- శాసన మండలిలో ఖాళీగా ఉన్న స్థానాలకు ఎన్నిక నిర్వహిస్తారు.
- అర్హులైన అభ్యర్థులు పోటీ చేస్తారు.
- రాష్ట్ర శాసనసభలోని ఎమ్మెల్యేలు ఓటు వేస్తారు.
- వర్తించే ఎన్నికల విధానం ప్రకారం ఓట్ల లెక్కింపు జరుగుతుంది.
- ఎన్నికైన అభ్యర్థులు MLCలుగా బాధ్యతలు చేపడతారు.
ఈ విధానంలో పోటీ చేసే వ్యక్తి సంబంధిత రాజ్యాంగ నిబంధన ప్రకారం రాష్ట్ర శాసనసభ సభ్యుడు కాకూడదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఎమ్మెల్యేలు తమలో ఒకరిని MLCగా ఎన్నుకోవడం కాదు; శాసనసభ సభ్యులు కాని అర్హులైన అభ్యర్థుల నుంచి ఎన్నుకుంటారు.
5. గవర్నర్ ద్వారా నామినేషన్
శాసన మండలిలోని కొన్ని స్థానాలకు గవర్నర్ సభ్యులను నామినేట్ చేస్తారు.
రాజ్యాంగం ప్రకారం, ఈ వ్యక్తులకు కొన్ని రంగాల్లో ప్రత్యేక పరిజ్ఞానం లేదా ఆచరణాత్మక అనుభవం ఉండాలి.
| రంగం | ఉదాహరణ |
|---|---|
| సాహిత్యం | ప్రముఖ రచయితలు, సాహితీవేత్తలు |
| విజ్ఞానశాస్త్రం | శాస్త్రవేత్తలు |
| కళలు | కళాకారులు |
| సహకార ఉద్యమం | సహకార రంగ నిపుణులు |
| సామాజిక సేవ | సామాజిక సేవకులు |
ముఖ్యమైన విషయం: గవర్నర్ నామినేట్ చేసే MLCలు ప్రత్యక్ష ఎన్నిక ద్వారా ఎంపిక కావు.
4. MLC ఎన్నికల్లో ఓట్ల లెక్కింపు ఎలా జరుగుతుంది?
MLC ఎన్నికల్లో కొన్ని వర్గాలకు దామాషా ప్రాతినిధ్య విధానం (Proportional Representation), ఏక బదిలీ ఓటు విధానం (Single Transferable Vote – STV) వర్తిస్తాయి.
ఇందులో ఓటర్లు అభ్యర్థులకు ప్రాధాన్యత క్రమాన్ని ఇస్తారు.
ఉదాహరణకు, బ్యాలెట్ పేపర్లో ఇలా ప్రాధాన్యతలు నమోదు చేయవచ్చు:
| అభ్యర్థి | ఓటరు ఇచ్చే ప్రాధాన్యత |
|---|---|
| అభ్యర్థి A | 1 |
| అభ్యర్థి B | 2 |
| అభ్యర్థి C | 3 |
ఇక్కడ:
- 1 అంటే మొదటి ప్రాధాన్యత.
- 2 అంటే రెండో ప్రాధాన్యత.
- 3 అంటే మూడో ప్రాధాన్యత.
సీట్ల సంఖ్య, చెల్లుబాటు అయ్యే ఓట్లు, అవసరమైన కోటా ఆధారంగా లెక్కింపు జరుగుతుంది. అవసరమైన సందర్భాల్లో ఎన్నికల నియమాల ప్రకారం అదనపు లేదా బదిలీ చేయగల ఓట్లను తదుపరి ప్రాధాన్యతలకు బదిలీ చేస్తారు.
అన్ని స్థానాలు భర్తీ అయ్యే వరకు లెక్కింపు కొనసాగవచ్చు.
పరీక్షకు ముఖ్యమైన అంశం: MLC ఎన్నికల్లో STV విధానం వర్తించే సందర్భాల్లో ఓటర్లు అభ్యర్థులకు ప్రాధాన్యత క్రమాన్ని సూచిస్తారు.
5. MLC మరియు MLA మధ్య ముఖ్యమైన తేడాలు
ఈ పట్టిక APPSC, TSPSC, SSC, రైల్వే తదితర పోటీ పరీక్షలకు చాలా ముఖ్యమైనది.
| క్రమ సంఖ్య | అంశం | MLA (ఎమ్మెల్యే) | MLC (ఎమ్మెల్సీ) |
|---|---|---|---|
| 1 | పూర్తి పేరు | Member of Legislative Assembly | Member of Legislative Council |
| 2 | తెలుగు పేరు | శాసనసభ సభ్యుడు | శాసన మండలి సభ్యుడు |
| 3 | సభ | శాసనసభ | శాసన మండలి |
| 4 | సభ స్థానం | దిగువ సభ (Lower House) | ఎగువ సభ (Upper House) |
| 5 | రాష్ట్రాల్లో ఉనికి | అన్ని రాష్ట్రాల్లో శాసనసభ ఉంటుంది | కొన్ని రాష్ట్రాల్లో మాత్రమే ఉంటుంది |
| 6 | ఎవరు ఎన్నుకుంటారు? | సంబంధిత నియోజకవర్గ ఓటర్లు | స్థానిక సంస్థల ప్రతినిధులు, పట్టభద్రులు, ఉపాధ్యాయులు, ఎమ్మెల్యేలు; కొందరిని గవర్నర్ నామినేట్ చేస్తారు |
| 7 | సాధారణ ప్రజల ఓటు | అర్హులైన నియోజకవర్గ ఓటర్లు నేరుగా ఓటు వేస్తారు | అన్ని స్థానాల్లో సాధారణ ప్రజలు నేరుగా ఓటు వేయరు |
| 8 | కనీస వయస్సు | 25 సంవత్సరాలు | 30 సంవత్సరాలు |
| 9 | పదవీకాలం | సాధారణంగా 5 సంవత్సరాలు | 6 సంవత్సరాలు |
| 10 | సభ రద్దు | సాధారణంగా రద్దు చేయవచ్చు | రద్దు చేయలేరు; ఇది శాశ్వత సభ |
| 11 | పదవీ విరమణ | సభ రద్దు లేదా పదవీకాలం ముగిసినప్పుడు | ప్రతి రెండేళ్లకు సుమారు మూడింట ఒక వంతు సభ్యులు పదవీ విరమణ చేస్తారు |
| 12 | ముఖ్యమైన పని | చట్టాల రూపకల్పన, ప్రభుత్వంపై నియంత్రణ, బడ్జెట్ ఆమోదం | చట్టాల పరిశీలన, చర్చలు, సూచనలు, ప్రభుత్వ పనితీరుపై ప్రశ్నలు |
| 13 | మనీ బిల్లు | శాసనసభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టాలి | మనీ బిల్లును ప్రవేశపెట్టలేరు |
| 14 | మనీ బిల్లుపై అధికారం | తుది నిర్ణయాధికారం శాసనసభదే | సిఫారసులు మాత్రమే చేయగలదు |
| 15 | సాధారణ బిల్లులపై అధికారం | శాసన మండలి అభిప్రాయంతో సంబంధం లేకుండా రాజ్యాంగం నిర్దేశించిన ప్రక్రియలో ముందుకు వెళ్లగలదు | సాధారణ బిల్లును శాశ్వతంగా అడ్డుకోలేరు |
| 16 | ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ నిబంధన | ఆర్టికల్స్ 170, 173 తదితరాలు | ఆర్టికల్స్ 171, 173 తదితరాలు |
MLA, MLCల వయస్సు, పదవీకాలం, సభల అధికారాల్లోని తేడాలు రాజ్యాంగ నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. (IndiaCode by eCourtsIndia)
పరీక్షలో తప్పకుండా గుర్తుంచుకోవాల్సిన తేడాలు
- MLA కనీస వయస్సు: 25 సంవత్సరాలు.
- MLC కనీస వయస్సు: 30 సంవత్సరాలు.
- MLA పదవీకాలం: సాధారణంగా 5 సంవత్సరాలు.
- MLC పదవీకాలం: 6 సంవత్సరాలు.
- MLA సభ: శాసనసభ.
- MLC సభ: శాసన మండలి.
- MLA సభను: సాధారణంగా రద్దు చేయవచ్చు.
- MLC సభను: రద్దు చేయలేరు.
6. MLCలకు, MLAలకు అధికారాలు సమానంగా ఉంటాయా?
కాదు. శాసన మండలితో పోలిస్తే శాసనసభకు ఎక్కువ శాసన, ఆర్థిక అధికారాలు ఉంటాయి.
శాసనసభ అధికారాలు
- రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
- ముఖ్యమంత్రి, మంత్రివర్గం శాసనసభకు రాజకీయంగా బాధ్యత వహిస్తారు.
- మనీ బిల్లును ప్రవేశపెట్టడం, ఆమోదించడం వంటి ఆర్థిక అధికారాలు శాసనసభకు ఉంటాయి.
- అవిశ్వాస తీర్మానం ద్వారా మంత్రివర్గాన్ని పదవి నుంచి తప్పించగలదు.
శాసన మండలి అధికారాలు
- బిల్లులపై చర్చించి సూచనలు చేయగలదు.
- ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించగలదు.
- ప్రజా ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశాలను సభలో ప్రస్తావించగలదు.
- శాసనసభ ఆమోదించిన సాధారణ బిల్లులను పరిశీలించగలదు.
- మనీ బిల్లుల విషయంలో సూచనలు మాత్రమే చేయగలదు; శాసనసభ వాటిని తప్పనిసరిగా అంగీకరించాల్సిన అవసరం లేదు.
సాధారణ బిల్లుల విషయంలో కూడా శాసన మండలి ఆలస్యం చేయగలదే తప్ప, రాజ్యాంగం నిర్దేశించిన ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాత శాసనసభను శాశ్వతంగా అడ్డుకోలేదు. (The Economic Times)
7. రాష్ట్రాల్లో శాసన మండలి ఎందుకు ఉండాలి?
శాసన మండలి ఏర్పాటుకు కొన్ని ముఖ్యమైన కారణాలు ఉన్నాయి.
1. చట్టాల పునఃపరిశీలన: శాసనసభ ఆమోదించిన బిల్లులను మరోసారి పరిశీలించవచ్చు.
2. నిపుణులకు ప్రాతినిధ్యం: సాహిత్యం, విజ్ఞానశాస్త్రం, కళలు, సహకార రంగం, సామాజిక సేవ వంటి రంగాల్లో నైపుణ్యం ఉన్నవారికి అవకాశం లభిస్తుంది.
3. ప్రత్యేక వర్గాలకు ప్రాతినిధ్యం: పట్టభద్రులు, ఉపాధ్యాయులు, స్థానిక సంస్థల ప్రతినిధులు తమ సమస్యలను సభలో ప్రస్తావించే అవకాశం పొందుతారు.
4. విస్తృత చర్చ: చట్టాలపై మరింత చర్చించి సూచనలు చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే శాసన మండలి నిర్వహణకు ప్రజాధనం ఖర్చవుతుందని, దాని అధికారాలు పరిమితంగా ఉంటాయని విమర్శలు కూడా ఉన్నాయి. అందుకే అన్ని రాష్ట్రాల్లో శాసన మండళ్లు లేవు. (The Indian Express)
8. పోటీ పరీక్షలకు 15 అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు – సమాధానాలు
| ప్రశ్న | సమాధానం |
|---|---|
| 1. MLC పూర్తి పేరు ఏమిటి? | Member of Legislative Council |
| 2. MLA పూర్తి పేరు ఏమిటి? | Member of Legislative Assembly |
| 3. శాసన మండలి గురించి వివరించే రాజ్యాంగ అధికరణం ఏది? | ఆర్టికల్ 171 |
| 4. శాసన మండలిని ఏర్పాటు చేయడం లేదా రద్దు చేయడం గురించి తెలిపే అధికరణం ఏది? | ఆర్టికల్ 169 |
| 5. MLC కావడానికి కనీస వయస్సు ఎంత? | 30 సంవత్సరాలు |
| 6. MLA కావడానికి కనీస వయస్సు ఎంత? | 25 సంవత్సరాలు |
| 7. MLC పదవీకాలం ఎంత? | 6 సంవత్సరాలు |
| 8. MLA పదవీకాలం సాధారణంగా ఎంత? | 5 సంవత్సరాలు |
| 9. శాసన మండలి శాశ్వత సభనా? | అవును |
| 10. శాసన మండలిలో ఎంతమంది సభ్యులను గవర్నర్ నామినేట్ చేస్తారు? | సుమారు 1/6 వంతు |
| 11. MLCల్లో సుమారు 1/3 వంతు సభ్యులను ఎవరు ఎన్నుకుంటారు? | ఎమ్మెల్యేలు |
| 12. పట్టభద్రుల నియోజకవర్గాల ద్వారా ఎంతమంది MLCలు ఎన్నికవుతారు? | సుమారు 1/12 వంతు |
| 13. ఉపాధ్యాయుల నియోజకవర్గాల ద్వారా ఎంతమంది MLCలు ఎన్నికవుతారు? | సుమారు 1/12 వంతు |
| 14. మనీ బిల్లును శాసన మండలిలో ప్రవేశపెట్టవచ్చా? | లేదు |
| 15. ప్రస్తుతం శాసన మండలి ఉన్న రాష్ట్రాలు ఎన్ని? | 6 రాష్ట్రాలు |
ఈ సమాధానాలు రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్స్ 169, 171 మరియు శాసన మండలి అధికారాలకు సంబంధించిన నిబంధనల ఆధారంగా రూపొందించబడ్డాయి. (IndiaCode by eCourtsIndia)
జంతర్ మంతర్కు ఇండియా బియన్నాలే–2026లో స్థానం
న్యూఢిల్లీలోని చారిత్రక జంతర్ మంతర్ను ఇండియా బియన్నాలే–2026 కార్యక్రమ వేదికల్లో ఒకటిగా చేర్చారు. కేంద్ర సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహిస్తున్న ఈ కళ, వాస్తుశిల్పం, డిజైన్ ఉత్సవం 2026 డిసెంబర్ 4 నుంచి 2027 మార్చి 21 వరకు జరగనుంది. జంతర్ మంతర్ను జైపూర్ మహారాజా సవాయి జై సింగ్ II 1724లో నిర్మించారు. ఇక్కడి ఖగోళ పరికరాలను సూర్యుడు, ఇతర ఖగోళ వస్తువుల స్థానాలను పరిశీలించడానికి, సమయాన్ని కొలవడానికి ఉపయోగించేవారు. పరీక్షకు ముఖ్యమైన అంశం: జైపూర్లోని జంతర్ మంతర్కు 2010లో యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ గుర్తింపు లభించింది.
- మహారాజా రెండవ జై సింగ్ ఢిల్లీ, జైపూర్, ఉజ్జయిని, వారణాసి, మథుర నగరాల్లో ఖగోళ పరిశీలనా కేంద్రాలను (జంతర్ మంతర్) నిర్మించాడు.
భారత సంతతికి చెందిన పైలట్ స్మిత్ మచ్చర్కు UAE అత్యున్నత గౌరవం
భారత సంతతికి చెందిన ఫ్లై దుబాయ్ పైలట్ కెప్టెన్ స్మిత్ మచ్చర్కు యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) ఫస్ట్ క్లాస్ ఆర్డర్ ఆఫ్ జాయెద్ II పురస్కారం లభించింది. 2026 అక్టోబర్ 27న UAE అధ్యక్షుడు షేక్ మొహమ్మద్ బిన్ జాయెద్ అల్ నహ్యాన్ ఈ గౌరవాన్ని ప్రదానం చేశారు. 2026 సెప్టెంబర్ 30న FZ1073 విమానంలో జరిగిన దాడి సమయంలో ధైర్యం, వృత్తి నైపుణ్యం ప్రదర్శించినందుకు ఆయనను సత్కరించారు. విమానాన్ని సురక్షితంగా సౌదీ అరేబియాలోని తబూక్కు మళ్లించడంలో సిబ్బంది కీలక పాత్ర పోషించారు. పరీక్షకు ముఖ్యమైన అంశం: ఈ గౌరవాన్ని అందుకున్న భారతీయ మాజీ రాయబారులు నవదీప్ సింగ్ సూరి (2019), సంజయ్ సుధీర్ (2025).
న్యూ ఇండియా ఫౌండేషన్ 2026 పుస్తక పురస్కారానికి ఐదు పుస్తకాల ఎంపిక
న్యూ ఇండియా ఫౌండేషన్ (NIF) 2026 సంవత్సరానికి కమలాదేవి చటోపాధ్యాయ NIF బుక్ ప్రైజ్ కోసం ఐదు పుస్తకాల జాబితాను ప్రకటించింది. ఆధునిక భారతదేశం, రాజ్యాంగ చరిత్ర, ఆసియా విభజనలు, భారతదేశ అభివృద్ధి, హిందుస్థానీ శాస్త్రీయ సంగీతం వంటి అంశాలపై ఈ పుస్తకాలు ఉన్నాయి. ఈ ఐదు పుస్తకాలూ 2025లో ప్రచురించబడ్డాయి. విజేతకు ₹15 లక్షల నగదు బహుమతి అందజేస్తారు. పురస్కార ప్రదాన కార్యక్రమం 2026 డిసెంబర్ 12న బెంగళూరు లిటరేచర్ ఫెస్టివల్లో జరగనుంది. ఈ పురస్కారం 2018లో ప్రారంభమైంది.
న్యూ ఇండియా ఫౌండేషన్ (NIF) 2026 సంవత్సరానికి కమలాదేవి చటోపాధ్యాయ NIF బుక్ ప్రైజ్ కోసం ఐదు పుస్తకాలను ఎంపిక చేసింది. ఈ పుస్తకాలన్నీ 2025లో ప్రచురించబడిన నాన్-ఫిక్షన్ పుస్తకాలు.
| క్ర.సం. | పుస్తకం పేరు | రచయిత / రచయితలు | పుస్తకం ప్రధాన అంశం |
|---|---|---|---|
| 1 | A Man for All Seasons: The Life of K.M. Panikkar | నారాయణి బసు (Narayani Basu) | చరిత్రకారుడు, దౌత్యవేత్త కె.ఎం. పణిక్కర్ జీవిత చరిత్ర |
| 2 | Shattered Lands: Five Partitions and the Making of Modern Asia | సామ్ డాల్రింపుల్ (Sam Dalrymple) | ఆసియా చరిత్రను ప్రభావితం చేసిన ఐదు విభజనలు |
| 3 | Assembling India’s Constitution: A New Democratic History | రోహిత్ డే (Rohit De), ఓర్నిట్ షాని (Ornit Shani) | భారత రాజ్యాంగ నిర్మాణం, ప్రజాస్వామ్య చరిత్ర |
| 4 | A Sixth of Humanity: Independent India’s Development Odyssey | దేవేశ్ కపూర్ (Devesh Kapur), అరవింద్ సుబ్రమణియన్ (Arvind Subramanian) | స్వాతంత్ర్యం తరువాత భారతదేశ అభివృద్ధి ప్రయాణం |
| 5 | The Secret Master: Arun Kashalkar and a Journey to the Edge of Music | సుమనా రమణన్ (Sumana Ramanan) | హిందుస్థానీ శాస్త్రీయ సంగీత విద్వాంసుడు అరుణ్ కాశల్కర్ జీవితం, సంగీత ప్రస్థానం |
ఖేలో ఇండియా క్రీడా వస్తువుల తయారీ పథకానికి కేంద్ర మంత్రివర్గ ఆమోదం
భారతదేశంలో క్రీడా వస్తువుల తయారీ రంగాన్ని బలోపేతం చేయడానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం ఖేలో ఇండియా స్పోర్ట్స్ గూడ్స్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ స్కీమ్కు ఆమోదం తెలిపింది. 2026–27 నుంచి 2033–34 కాలానికి మొత్తం ₹1,856.67 కోట్ల నిధులను కేటాయించారు. దేశీయ తయారీ, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, పరిశోధన, నూతన ఆవిష్కరణలు, నైపుణ్యాభివృద్ధి, నాణ్యతా ధ్రువీకరణ, ఎగుమతులను ప్రోత్సహించడం ఈ పథకం ప్రధాన లక్ష్యాలు. దీనివల్ల ఉపాధి అవకాశాలు పెరగడంతో పాటు భారత క్రీడా వస్తువుల పరిశ్రమ అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో పోటీపడే సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. పరీక్షకు ముఖ్యమైన అంశం: ఈ పథకం మేక్ ఇన్ ఇండియా, ఆత్మనిర్భర్ భారత్, ఖేలో భారత్ నీతి 2025 లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా రూపొందించబడింది.
ASEAN దేశాలకు ఉగ్రవాద నిరోధక నైపుణ్యాన్ని అందించనున్న భారత్
ఫిలిప్పీన్స్లోని సెబూలో 2026 అక్టోబర్ 28–29 తేదీల్లో జరిగిన 13వ ASEAN రక్షణ మంత్రుల సమావేశం ప్లస్ (ADMM-Plus) సందర్భంగా, భారత్ తన ఉగ్రవాద నిరోధక అనుభవాన్ని ASEAN సభ్య దేశాలు, ఇతర భాగస్వామ్య దేశాలతో పంచుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉందని రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ ప్రకటించారు. ఉమ్మడి సైనిక విన్యాసాలు, శిక్షణ, సామర్థ్యాభివృద్ధి, నిఘా సమాచార మార్పిడి ద్వారా సహకారాన్ని బలోపేతం చేయాలని ప్రతిపాదించారు. 2025 మేలో నిర్వహించిన ఆపరేషన్ సిందూర్ను భారత ఉగ్రవాద నిరోధక సామర్థ్యానికి ఉదాహరణగా పేర్కొన్నారు. అలాగే ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సముద్ర భద్రత, నౌకాయాన స్వేచ్ఛ, అంతర్జాతీయ సముద్ర చట్టం (UNCLOS) అమలుపై భారత్ ప్రాధాన్యతను వివరించారు. పరీక్షకు ముఖ్యమైన అంశం: మొదటి ADMM-Plus సమావేశం 2010లో జరిగింది. 2024–2027 కాలానికి ఉగ్రవాద నిరోధక నిపుణుల వర్కింగ్ గ్రూప్కు భారత్, మలేషియా సహ అధ్యక్షులుగా వ్యవహరిస్తున్నాయి.
Leave a Reply