జనరల్ నాలెడ్జ్

భారత జాతీయోద్యమం (1922–1930)

.ముఖ్యమైన అంశాల సంక్షిప్త సారాంశం

1. స్వరాజ్ పార్టీ (Swaraj Party – 1923)

నేపథ్యం

1920లో మహాత్మా గాంధీ ప్రారంభించిన సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం 1922లో చౌరీచౌరా సంఘటన కారణంగా నిలిపివేయబడింది. ఉద్యమాన్ని నిలిపివేయడంపై కాంగ్రెస్‌లో భిన్నాభిప్రాయాలు ఏర్పడ్డాయి.

కాంగ్రెస్‌లోని కొంతమంది నాయకులు శాసనసభల్లోకి ప్రవేశించి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ విధానాలను వ్యతిరేకించాలని భావించారు. ఈ ఆలోచనతో స్వరాజ్ పార్టీ ఏర్పడింది.

ముఖ్యమైన అంశాలు

• స్థాపన: 1923 జనవరి 1.
• స్థాపకులు: చిత్తరంజన్ దాస్ (C.R. Das), మోతీలాల్ నెహ్రూ.
• ప్రధాన లక్ష్యం: శాసనసభల్లో ప్రవేశించి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ విధానాలను అడ్డుకోవడం, సంస్కరణల కోసం ఒత్తిడి తీసుకురావడం.
• స్వరాజిస్టులు: శాసనసభల్లోకి ప్రవేశించి ప్రభుత్వాన్ని వ్యతిరేకించాలని కోరుకున్నారు.
• నో-ఛేంజర్లు (No-Changers): శాసనసభల్లో ప్రవేశించడం కంటే నిర్మాణాత్మక కార్యక్రమాలు, ఖాదీ, గ్రామీణ అభివృద్ధి వంటి కార్యక్రమాలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.

ముఖ్యమైన నాయకులు

1. చిత్తరంజన్ దాస్
2. మోతీలాల్ నెహ్రూ
3. ఎన్.సి. కేల్కర్
4. విఠల్‌భాయ్ పటేల్
5. హకీమ్ అజ్మల్ ఖాన్

గయా కాంగ్రెస్ సమావేశం – 1922

• స్థలం: గయా, బీహార్.
• సంవత్సరం: 1922.
• చిత్తరంజన్ దాస్ శాసనసభల్లో ప్రవేశించాలనే ప్రతిపాదన చేశారు.
• ఈ ప్రతిపాదనకు మెజారిటీ మద్దతు లభించలేదు.
• అనంతరం దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ స్వరాజ్ పార్టీ ఏర్పాటుకు నాయకత్వం వహించారు.

1923 ఎన్నికలు

• స్వరాజిస్టులు 1923 ఎన్నికల్లో పాల్గొన్నారు.
• కేంద్ర శాసనసభలో 141 స్థానాలకు గాను 42 స్థానాలను గెలుచుకున్నారని మీ పాఠ్యపుస్తకంలో పేర్కొన్నారు.
• కేంద్ర ప్రావిన్స్‌లు, బొంబాయి, బెంగాల్ ప్రాంతాల్లో వారు గణనీయమైన విజయాలు సాధించారు.

1924 బెల్గాం కాంగ్రెస్ సమావేశం

• స్థలం: బెల్గాం, కర్ణాటక.
• సంవత్సరం: 1924.
• ఈ కాంగ్రెస్ సమావేశానికి మహాత్మా గాంధీ అధ్యక్షత వహించారు.
• స్వరాజిస్టులు, నో-ఛేంజర్ల మధ్య విభేదాలను పరిష్కరించే ప్రయత్నాలు జరిగాయి.
• స్వరాజిస్టులు కాంగ్రెస్ పరిధిలోనే శాసనసభల్లో పనిచేయడానికి అంగీకారం ఏర్పడింది.

పరీక్షలో గుర్తుంచుకోండి: స్వరాజ్ పార్టీ స్థాపకులు — చిత్తరంజన్ దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ.

---

2. సైమన్ కమిషన్ (Simon Commission – 1927)

కమిషన్ ఏర్పాటు

• ఏర్పాటు చేసిన తేదీ: 1927 నవంబర్ 8.
• బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం: స్టాన్లీ బాల్డ్‌విన్ ప్రభుత్వం.
• కమిషన్ అధ్యక్షుడు: సర్ జాన్ సైమన్.
• సందర్శన సంవత్సరం: 1928.
• ప్రధాన ఉద్దేశ్యం: భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1919 అమలును సమీక్షించడం, భారత రాజ్యాంగ సంస్కరణలపై సిఫార్సులు చేయడం.

సైమన్ కమిషన్‌ను ఎందుకు వ్యతిరేకించారు?

సైమన్ కమిషన్‌లో మొత్తం ఏడుగురు సభ్యులు ఉండగా, వారిలో ఒక్క భారతీయుడు కూడా లేడు.

భారతీయుల భవిష్యత్తును నిర్ణయించే రాజ్యాంగ సంస్కరణల కమిషన్‌లో భారతీయులకు స్థానం కల్పించకపోవడం తీవ్ర నిరసనలకు దారితీసింది.

నిరసనల ముఖ్యాంశాలు

• భారతదేశంలోని ప్రధాన నగరాల్లో నిరసనలు జరిగాయి.
• నిరసనకారులు నల్లజెండాలు ప్రదర్శించారు.
• “Simon Go Back” అనే నినాదం దేశవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
• 1928 ఫిబ్రవరి 3న కమిషన్ భారతదేశానికి చేరుకున్నప్పుడు అనేక ప్రాంతాల్లో హర్తాళ్లు నిర్వహించారు.

లాలా లజపతిరాయ్‌పై లాఠీచార్జి

• స్థలం: లాహోర్.
• తేదీ: 1928 అక్టోబర్ 30.
• సైమన్ కమిషన్‌కు వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలో లాలా లజపతిరాయ్ తీవ్రంగా గాయపడ్డారు.
• మరణం: 1928 నవంబర్ 17.
• ఆయన మరణం దేశవ్యాప్తంగా ఆగ్రహాన్ని రేకెత్తించింది.
• భగత్‌సింగ్, రాజ్‌గురు, చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ తదితర విప్లవకారుల కార్యకలాపాలకు ఈ సంఘటన ఒక ముఖ్యమైన నేపథ్యంగా నిలిచింది.

ఇతర ముఖ్యమైన సంఘటనలు

• 1928 ఫిబ్రవరి 19న కలకత్తాలో సైమన్ కమిషన్‌కు వ్యతిరేకంగా భారీ నిరసనలు జరిగాయి.
• పూణేలో నల్లజెండాలతో నిరసనలు చేపట్టారు.
• 1928 నవంబర్ 28–30 మధ్య లక్నోలో ఖలీక్-ఉజ్-జమాన్ నాయకత్వంలో గాలిపటాలు, బెలూన్ల ద్వారా నిరసనలు నిర్వహించారు.

పరీక్షలో గుర్తుంచుకోండి:

అంశం	సమాధానం
సైమన్ కమిషన్ ఏర్పాటు	1927 నవంబర్ 8
అధ్యక్షుడు	సర్ జాన్ సైమన్
భారతదేశానికి వచ్చిన సంవత్సరం	1928
కమిషన్‌లో భారతీయ సభ్యులు	లేరు
ప్రసిద్ధ నినాదం	Simon Go Back
లాలా లజపతిరాయ్ గాయపడిన తేదీ	1928 అక్టోబర్ 30
లాలా లజపతిరాయ్ మరణం	1928 నవంబర్ 17

---

3. నెహ్రూ నివేదిక – 1928 (Nehru Report)

నేపథ్యం

సైమన్ కమిషన్‌లో భారతీయులు లేకపోవడంతో భారత నాయకులు స్వయంగా రాజ్యాంగ సంస్కరణల ప్రతిపాదనలను రూపొందించడానికి ప్రయత్నించారు.

ఈ నేపథ్యంలో మోతీలాల్ నెహ్రూ అధ్యక్షతన ఒక కమిటీ ఏర్పాటు చేయబడింది.

ముఖ్యమైన అంశాలు

• కమిటీ ఏర్పాటు: 1928లో.
• అధ్యక్షుడు: మోతీలాల్ నెహ్రూ.
• నివేదిక సమర్పణ: 1928 ఆగస్టు 10.
• ప్రధాన లక్ష్యం: భారతదేశానికి రాజ్యాంగ వ్యవస్థను ప్రతిపాదించడం.

నెహ్రూ నివేదిక సిఫార్సులు

1. భారతదేశానికి బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంలో స్వపరిపాలన కలిగిన డొమినియన్ హోదా కల్పించాలి.
2. ప్రాథమిక హక్కులకు రాజ్యాంగ పరిరక్షణ కల్పించాలి.
3. మత స్వేచ్ఛను నిర్ధారించాలి.
4. వయోజన ఓటుహక్కును కల్పించాలి.
5. కేంద్రంలో బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి.
6. కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య అధికారాలను విభజించాలి.
7. ఉమ్మడి నియోజకవర్గాల విధానాన్ని అనుసరించాలి; మైనారిటీలకు తగిన ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలి.
8. భారతదేశానికి సమాఖ్య తరహా పాలనా నిర్మాణాన్ని ప్రతిపాదించాలి.

నెహ్రూ నివేదిక ప్రాముఖ్యత

భారతీయ నాయకులు స్వయంగా రూపొందించిన రాజ్యాంగ ప్రతిపాదనగా ఇది ముఖ్యమైనది.

అయితే, డొమినియన్ హోదా మాత్రమే సరిపోదని, సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యం కావాలని యువజన నాయకులు, ముఖ్యంగా జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, సుభాష్ చంద్రబోస్ వంటి నాయకులు భావించారు.

పరీక్షలో ముఖ్యమైన తేడా:

• నెహ్రూ నివేదిక అధ్యక్షుడు: మోతీలాల్ నెహ్రూ.
• లాహోర్ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు (1929): జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ.

ఈ ఇద్దరిని కలగాపులగం చేయకండి.

---

4. లాహోర్ కాంగ్రెస్ సమావేశం – 1929

ముఖ్యమైన వివరాలు

• సంవత్సరం: 1929.
• స్థలం: లాహోర్.
• అధ్యక్షుడు: జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ.
• ప్రధాన తీర్మానం: పూర్ణ స్వరాజ్యం — సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యం.

ముఖ్యమైన నిర్ణయాలు

1. స్వరాజ్ అనే పదానికి సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యం అనే అర్థాన్ని ఇచ్చారు.
2. పూర్ణ స్వరాజ్యాన్ని భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అధికారిక లక్ష్యంగా ప్రకటించారు.
3. కేంద్ర, ప్రావిన్షియల్ శాసనసభలను బహిష్కరించాలని నిర్ణయించారు.
4. భవిష్యత్తులో ప్రారంభించబోయే శాసనోల్లంఘన ఉద్యమానికి మార్గం సుగమమైంది.
5. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా దేశవ్యాప్త ఉద్యమాన్ని చేపట్టాలని నిర్ణయించారు.

1930 జనవరి 26 – తొలి స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం

లాహోర్ కాంగ్రెస్ నిర్ణయం ప్రకారం, 1930 జనవరి 26న పూర్ణ స్వరాజ్య దినోత్సవం జరుపుకున్నారు.

దేశవ్యాప్తంగా ప్రజలు స్వాతంత్ర్య ప్రతిజ్ఞ చేశారు.

ఈ తేదీకి ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉంది. స్వతంత్ర భారతదేశంలో రాజ్యాంగం 1950 జనవరి 26న అమల్లోకి వచ్చింది. అందువల్ల ఈ రోజును గణతంత్ర దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నాం.

పరీక్షలో గుర్తుంచుకోండి: 1929 లాహోర్ కాంగ్రెస్ — పూర్ణ స్వరాజ్య తీర్మానం — జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ.

---

5. దండి యాత్ర మరియు ఉప్పు సత్యాగ్రహం – 1930

నేపథ్యం

బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఉప్పు తయారీ, విక్రయాలపై నియంత్రణ విధించింది. ఉప్పు సామాన్య ప్రజలకు అవసరమైన వస్తువు కావడంతో, గాంధీజీ ఉప్పు చట్టాన్ని ఉల్లంఘించడం ద్వారా ప్రజలను ఉద్యమంలో భాగస్వాములను చేయాలని నిర్ణయించారు.

దండి యాత్ర ముఖ్యాంశాలు

• ప్రారంభ తేదీ: 1930 మార్చి 12.
• ప్రారంభ స్థలం: సబర్మతి ఆశ్రమం, అహ్మదాబాద్ సమీపంలో.
• గమ్యస్థానం: దండి, గుజరాత్‌లోని నవ్‌సారీ ప్రాంతం.
• నాయకుడు: మహాత్మా గాంధీ.
• ప్రారంభంలో పాల్గొన్న అనుచరులు: 78 మంది.
• దూరం: సుమారు 240 మైళ్లు లేదా 385 కిలోమీటర్లకు దగ్గరగా.
• వ్యవధి: 24 రోజులు.
• ముగింపు తేదీ: 1930 ఏప్రిల్ 5న దండికి చేరుకున్నారు.
• ఉప్పు చట్టం ఉల్లంఘన: 1930 ఏప్రిల్ 6న సముద్రపు నీటి నుంచి ఉప్పు తయారు చేసి చట్టాన్ని ఉల్లంఘించారు.

ఉప్పు సత్యాగ్రహం ప్రాముఖ్యత

1. శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించింది.
2. మహిళలు పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొన్నారు.
3. విదేశీ వస్తువుల బహిష్కరణకు ప్రాధాన్యత పెరిగింది.
4. ప్రజలు ప్రభుత్వ పన్నులు, ఆంక్షలను శాంతియుతంగా వ్యతిరేకించారు.
5. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం పెద్ద ఎత్తున అరెస్టులు చేపట్టింది.

బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ ప్రతిస్పందన

• గాంధీజీని 1930 మే 5న అరెస్టు చేశారు.
• దేశవ్యాప్తంగా వేలాది మంది నిరసనకారులను అరెస్టు చేశారు.
• మీ పాఠ్యపుస్తకంలోని సమాచారం ప్రకారం, సుమారు లక్ష మంది జైళ్లకు వెళ్లారు.
• పెషావర్‌లో గర్వాలీ సైనికులు నిరసనకారులపై కాల్పులు జరపడానికి నిరాకరించిన సంఘటన ప్రసిద్ధి చెందింది.

పరీక్షలో గుర్తుంచుకోండి: దండి యాత్ర 1930 మార్చి 12న ప్రారంభమై, ఉప్పు చట్ట ఉల్లంఘన 1930 ఏప్రిల్ 6న జరిగింది.

---

PART–2: పోటీ పరీక్షలకు అత్యంత ముఖ్యమైన తేదీలు

తేదీ / సంవత్సరం	సంఘటన	ముఖ్యమైన వ్యక్తి / అంశం
1922	చౌరీచౌరా సంఘటన తరువాత సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం నిలిపివేత	మహాత్మా గాంధీ
డిసెంబర్ 1922	గయా కాంగ్రెస్ సమావేశం	చిత్తరంజన్ దాస్
1 జనవరి 1923	స్వరాజ్ పార్టీ స్థాపన	సి.ఆర్. దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ
1923	శాసనసభ ఎన్నికల్లో స్వరాజిస్టుల పాల్గొనడం	స్వరాజ్ పార్టీ
డిసెంబర్ 1924	బెల్గాం కాంగ్రెస్ సమావేశం	మహాత్మా గాంధీ
8 నవంబర్ 1927	సైమన్ కమిషన్ ఏర్పాటు	సర్ జాన్ సైమన్
3 ఫిబ్రవరి 1928	సైమన్ కమిషన్ భారతదేశానికి రాక	Simon Go Back
10 ఆగస్టు 1928	నెహ్రూ నివేదిక సమర్పణ	మోతీలాల్ నెహ్రూ
30 అక్టోబర్ 1928	లాహోర్‌లో సైమన్ కమిషన్ నిరసన, లాఠీచార్జి	లాలా లజపతిరాయ్
17 నవంబర్ 1928	లాలా లజపతిరాయ్ మరణం	లాహోర్ నిరసనలు
డిసెంబర్ 1929	లాహోర్ కాంగ్రెస్ సమావేశం	జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
26 జనవరి 1930	పూర్ణ స్వరాజ్య దినోత్సవం	సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్య ప్రతిజ్ఞ
12 మార్చి 1930	దండి యాత్ర ప్రారంభం	మహాత్మా గాంధీ
6 ఏప్రిల్ 1930	ఉప్పు చట్టం ఉల్లంఘన	దండి
5 మే 1930	గాంధీజీ అరెస్టు	శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం

---

PART–3: పోటీ పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు–సమాధానాలు

A. బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs)

1. స్వరాజ్ పార్టీని స్థాపించిన నాయకులు ఎవరు?

A) మహాత్మా గాంధీ, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
B) చిత్తరంజన్ దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ
C) సుభాష్ చంద్రబోస్, భగత్‌సింగ్
D) బాలగంగాధర్ తిలక్, గోపాలకృష్ణ గోఖలే

సరైన సమాధానం: B) చిత్తరంజన్ దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ

వివరణ: 1923 జనవరి 1న స్వరాజ్ పార్టీ ఏర్పడింది. శాసనసభల్లో ప్రవేశించి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ విధానాలను అడ్డుకోవడం దీని ప్రధాన వ్యూహం.

2. స్వరాజ్ పార్టీ ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది?

A) 1920
B) 1921
C) 1923
D) 1925

సరైన సమాధానం: C) 1923

వివరణ: సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం నిలిపివేయబడిన తరువాత కాంగ్రెస్‌లో ఏర్పడిన వ్యూహాత్మక విభేదాల నేపథ్యంలో ఈ పార్టీ ఆవిర్భవించింది.

3. గయా కాంగ్రెస్ సమావేశం ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?

A) 1919
B) 1920
C) 1922
D) 1929

సరైన సమాధానం: C) 1922

వివరణ: 1922 గయా సమావేశంలో శాసనసభల్లో ప్రవేశించాలనే ప్రతిపాదనకు మెజారిటీ మద్దతు లభించలేదు.

4. సైమన్ కమిషన్ అధ్యక్షుడు ఎవరు?

A) స్టాఫర్డ్ క్రిప్స్
B) సర్ జాన్ సైమన్
C) లార్డ్ ఇర్విన్
D) లార్డ్ మౌంట్‌బాటన్

సరైన సమాధానం: B) సర్ జాన్ సైమన్

వివరణ: 1927లో ఏర్పాటు చేసిన సైమన్ కమిషన్ 1928లో భారతదేశాన్ని సందర్శించింది.

5. సైమన్ కమిషన్‌ను భారతీయులు వ్యతిరేకించడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

A) భారతదేశంలో ఎన్నికలు రద్దు చేయడం
B) కమిషన్‌లో భారతీయ సభ్యులు లేకపోవడం
C) ఉప్పుపై పన్ను విధించడం
D) కాంగ్రెస్‌ను నిషేధించడం

సరైన సమాధానం: B) కమిషన్‌లో భారతీయ సభ్యులు లేకపోవడం

వివరణ: భారత రాజ్యాంగ సంస్కరణలపై సిఫార్సులు చేయడానికి ఏర్పడిన కమిషన్‌లో ఒక్క భారతీయుడికి కూడా స్థానం ఇవ్వలేదు.

6. “Simon Go Back” నినాదం దేనికి వ్యతిరేకంగా వినిపించింది?

A) క్రిప్స్ మిషన్
B) క్యాబినెట్ మిషన్
C) సైమన్ కమిషన్
D) మౌంట్‌బాటన్ ప్రణాళిక

సరైన సమాధానం: C) సైమన్ కమిషన్

వివరణ: 1928లో కమిషన్ భారతదేశాన్ని సందర్శించినప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా నిరసనలు జరిగాయి.

7. లాలా లజపతిరాయ్ ఏ నగరంలో జరిగిన నిరసనలో గాయపడ్డారు?

A) ఢిల్లీ
B) కలకత్తా
C) లాహోర్
D) బొంబాయి

సరైన సమాధానం: C) లాహోర్

వివరణ: 1928 అక్టోబర్ 30న సైమన్ కమిషన్‌కు వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలో ఆయనపై లాఠీచార్జి జరిగింది.

8. నెహ్రూ నివేదిక కమిటీకి అధ్యక్షుడు ఎవరు?

A) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
B) మోతీలాల్ నెహ్రూ
C) మహాత్మా గాంధీ
D) సర్దార్ వల్లభభాయ్ పటేల్

సరైన సమాధానం: B) మోతీలాల్ నెహ్రూ

వివరణ: 1928లో భారత రాజ్యాంగానికి సంబంధించిన ప్రతిపాదనలు రూపొందించడానికి మోతీలాల్ నెహ్రూ అధ్యక్షతన కమిటీ ఏర్పడింది.

9. నెహ్రూ నివేదిక ఏ సంవత్సరంలో సమర్పించబడింది?

A) 1925
B) 1926
C) 1928
D) 1930

సరైన సమాధానం: C) 1928

వివరణ: ఈ నివేదిక 1928 ఆగస్టు 10న సమర్పించబడింది.

10. 1929 లాహోర్ కాంగ్రెస్ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించినవారు ఎవరు?

A) మోతీలాల్ నెహ్రూ
B) మహాత్మా గాంధీ
C) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
D) చిత్తరంజన్ దాస్

సరైన సమాధానం: C) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ

వివరణ: ఈ సమావేశంలో పూర్ణ స్వరాజ్య తీర్మానం ఆమోదించబడింది.

11. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పూర్ణ స్వరాజ్యాన్ని అధికారిక లక్ష్యంగా ప్రకటించిన సమావేశం ఏది?

A) సూరత్ సమావేశం, 1907
B) లక్నో సమావేశం, 1916
C) లాహోర్ సమావేశం, 1929
D) బెల్గాం సమావేశం, 1924

సరైన సమాధానం: C) లాహోర్ సమావేశం, 1929

వివరణ: ఈ సమావేశం భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో కీలక మలుపుగా నిలిచింది.

12. తొలి పూర్ణ స్వరాజ్య దినోత్సవాన్ని ఎప్పుడు జరుపుకున్నారు?

A) 15 ఆగస్టు 1929
B) 26 జనవరి 1930
C) 12 మార్చి 1930
D) 26 జనవరి 1950

సరైన సమాధానం: B) 26 జనవరి 1930

వివరణ: 1929 లాహోర్ కాంగ్రెస్ తీర్మానం ప్రకారం 1930 జనవరి 26న స్వాతంత్ర్య ప్రతిజ్ఞ చేశారు.

13. దండి యాత్రను ఎప్పుడు ప్రారంభించారు?

A) 26 జనవరి 1930
B) 12 మార్చి 1930
C) 6 ఏప్రిల్ 1930
D) 5 మే 1930

సరైన సమాధానం: B) 12 మార్చి 1930

వివరణ: మహాత్మా గాంధీ సబర్మతి ఆశ్రమం నుంచి దండి యాత్రను ప్రారంభించారు.

14. ఉప్పు చట్టాన్ని గాంధీజీ ఎక్కడ ఉల్లంఘించారు?

A) సబర్మతి
B) చంపారన్
C) దండి
D) బర్దోలి

సరైన సమాధానం: C) దండి

వివరణ: 1930 ఏప్రిల్ 6న దండిలో ఉప్పు తయారు చేసి బ్రిటిష్ ఉప్పు చట్టాన్ని ఉల్లంఘించారు.

15. దండి యాత్ర ప్రారంభమైనప్పుడు గాంధీజీతో పాటు ఎంతమంది అనుచరులు ఉన్నారు?

A) 50
B) 65
C) 78
D) 100

సరైన సమాధానం: C) 78

వివరణ: గాంధీజీ 78 మంది ఎంపిక చేసిన అనుచరులతో సబర్మతి ఆశ్రమం నుంచి బయలుదేరారు.

16. దండి యాత్ర ప్రధానంగా ఏ ఉద్యమంలో భాగం?

A) సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం
B) క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం
C) శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం
D) ఖిలాఫత్ ఉద్యమం

సరైన సమాధానం: C) శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం

వివరణ: ఉప్పు చట్టాన్ని ఉల్లంఘించడం ద్వారా 1930లో శాసనోల్లంఘన ఉద్యమానికి గాంధీజీ శ్రీకారం చుట్టారు.

17. గాంధీజీని 1930లో ఎప్పుడు అరెస్టు చేశారు?

A) జనవరి 26
B) మార్చి 12
C) ఏప్రిల్ 6
D) మే 5

సరైన సమాధానం: D) మే 5

వివరణ: దండి యాత్ర అనంతరం ప్రారంభమైన శాసనోల్లంఘన ఉద్యమాన్ని అణచివేయడానికి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం గాంధీజీని అరెస్టు చేసింది.

18. 1924 బెల్గాం కాంగ్రెస్ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించినవారు ఎవరు?

A) మహాత్మా గాంధీ
B) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
C) మోతీలాల్ నెహ్రూ
D) సుభాష్ చంద్రబోస్

సరైన సమాధానం: A) మహాత్మా గాంధీ

వివరణ: బెల్గాం కాంగ్రెస్ సమావేశానికి గాంధీజీ అధ్యక్షత వహించారు. ఆయన అధ్యక్షత వహించిన ఏకైక కాంగ్రెస్ వార్షిక సమావేశంగా ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది.

19. నెహ్రూ నివేదికలో ప్రధానంగా ప్రతిపాదించిన హోదా ఏది?

A) సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యం
B) డొమినియన్ హోదా
C) సైనిక పాలన
D) రాజరిక పాలన

సరైన సమాధానం: B) డొమినియన్ హోదా

వివరణ: నెహ్రూ నివేదిక భారతదేశానికి బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యంలో స్వపరిపాలన కలిగిన డొమినియన్ హోదాను ప్రతిపాదించింది.

20. భారత రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన తేదీ ఏది?

A) 15 ఆగస్టు 1947
B) 26 జనవరి 1930
C) 26 జనవరి 1950
D) 2 అక్టోబర్ 1950

సరైన సమాధానం: C) 26 జనవరి 1950

వివరణ: 1930 జనవరి 26న పూర్ణ స్వరాజ్య దినోత్సవం జరుపుకున్న చారిత్రక నేపథ్యాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ 1950 జనవరి 26న భారత రాజ్యాంగాన్ని అమల్లోకి తీసుకొచ్చారు.

---

PART–4: ఒక మార్కు ప్రశ్నలు – సమాధానాలు

క్ర.సం.	ప్రశ్న	సమాధానం
1	స్వరాజ్ పార్టీ ఎప్పుడు ఏర్పడింది?	1923 జనవరి 1
2	స్వరాజ్ పార్టీ వ్యవస్థాపకులు ఎవరు?	సి.ఆర్. దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ
3	గయా కాంగ్రెస్ సమావేశం ఎప్పుడు జరిగింది?	1922
4	సైమన్ కమిషన్ అధ్యక్షుడు ఎవరు?	సర్ జాన్ సైమన్
5	సైమన్ కమిషన్‌లో భారతీయ సభ్యులు ఎంతమంది?	ఒక్కరూ లేరు
6	సైమన్ కమిషన్ భారతదేశాన్ని ఎప్పుడు సందర్శించింది?	1928
7	“Simon Go Back” నినాదం దేనికి సంబంధించింది?	సైమన్ కమిషన్ వ్యతిరేక ఉద్యమం
8	లాలా లజపతిరాయ్ ఎక్కడ గాయపడ్డారు?	లాహోర్
9	లాలా లజపతిరాయ్ ఎప్పుడు మరణించారు?	1928 నవంబర్ 17
10	నెహ్రూ నివేదిక కమిటీ అధ్యక్షుడు ఎవరు?	మోతీలాల్ నెహ్రూ
11	నెహ్రూ నివేదిక ఎప్పుడు సమర్పించబడింది?	1928 ఆగస్టు 10
12	1929 లాహోర్ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు ఎవరు?	జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
13	పూర్ణ స్వరాజ్య తీర్మానం ఎప్పుడు ఆమోదించబడింది?	డిసెంబర్ 1929
14	తొలి పూర్ణ స్వరాజ్య దినోత్సవం ఎప్పుడు?	26 జనవరి 1930
15	దండి యాత్ర ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?	12 మార్చి 1930
16	దండి యాత్ర ఎక్కడ ప్రారంభమైంది?	సబర్మతి ఆశ్రమం
17	దండి యాత్ర గమ్యస్థానం ఏది?	దండి
18	దండి యాత్ర ప్రారంభంలో అనుచరులు ఎంతమంది?	78
19	ఉప్పు చట్టాన్ని ఎప్పుడు ఉల్లంఘించారు?	6 ఏప్రిల్ 1930
20	గాంధీజీని ఎప్పుడు అరెస్టు చేశారు?	5 మే 1930

---

PART–5: సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి

ప్రశ్న 1

క్రింది సంఘటనలను సరైన కాలక్రమంలో అమర్చండి.

1. సైమన్ కమిషన్ ఏర్పాటు
2. స్వరాజ్ పార్టీ స్థాపన
3. లాహోర్ కాంగ్రెస్ సమావేశం
4. దండి యాత్ర

సరైన క్రమం: 2 → 1 → 3 → 4

వివరణ:

• స్వరాజ్ పార్టీ — 1923
• సైమన్ కమిషన్ — 1927
• లాహోర్ కాంగ్రెస్ — 1929
• దండి యాత్ర — 1930

ప్రశ్న 2

క్రింది సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి.

1. ఉప్పు చట్టం ఉల్లంఘన
2. తొలి పూర్ణ స్వరాజ్య దినోత్సవం
3. దండి యాత్ర ప్రారంభం
4. గాంధీజీ అరెస్టు

సరైన క్రమం: 2 → 3 → 1 → 4

వివరణ:

• 26 జనవరి 1930 — పూర్ణ స్వరాజ్య దినోత్సవం
• 12 మార్చి 1930 — దండి యాత్ర ప్రారంభం
• 6 ఏప్రిల్ 1930 — ఉప్పు చట్టం ఉల్లంఘన
• 5 మే 1930 — గాంధీజీ అరెస్టు

ప్రశ్న 3

సరైన జతలను గుర్తించండి.

సంఘటన	నాయకుడు
స్వరాజ్ పార్టీ	చిత్తరంజన్ దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ
సైమన్ కమిషన్	సర్ జాన్ సైమన్
నెహ్రూ నివేదిక	మోతీలాల్ నెహ్రూ
లాహోర్ కాంగ్రెస్	జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
దండి యాత్ర	మహాత్మా గాంధీ

---

PART–6: పరీక్షల్లో గందరగోళం కలిగించే ముఖ్యమైన అంశాలు

అంశం	గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం
స్వరాజ్ పార్టీ	1923లో ఏర్పడింది
నెహ్రూ నివేదిక	మోతీలాల్ నెహ్రూ అధ్యక్షతన రూపొందింది
లాహోర్ కాంగ్రెస్	1929లో జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ అధ్యక్షతన జరిగింది
సైమన్ కమిషన్	1927లో ఏర్పడింది; 1928లో భారతదేశాన్ని సందర్శించింది
పూర్ణ స్వరాజ్య దినోత్సవం	26 జనవరి 1930
దండి యాత్ర	12 మార్చి 1930న ప్రారంభమైంది
ఉప్పు చట్టం ఉల్లంఘన	6 ఏప్రిల్ 1930
గాంధీజీ అరెస్టు	5 మే 1930
బెల్గాం కాంగ్రెస్	1924లో గాంధీజీ అధ్యక్షతన జరిగింది

---

కరంట్ అఫైర్స్

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల ఛార్జింగ్ కేంద్రాలు

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EV) వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు కేంద్ర పంచాయతీరాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ, కన్వర్జెన్స్ ఎనర్జీ సర్వీసెస్ లిమిటెడ్ (CESL) కలిసి పనిచేయడానికి అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకున్నాయి. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా గ్రామ పంచాయతీల పరిధిలో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల ఛార్జింగ్ కేంద్రాలు, బ్యాటరీ మార్పిడి సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. గ్రామీణ, అర్ధపట్టణ ప్రాంతాల్లో పర్యావరణహిత రవాణా వ్యవస్థను ప్రోత్సహించడం, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల వినియోగాన్ని సులభతరం చేయడం ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన ఉద్దేశాలు. CESL అనేది ఎనర్జీ ఎఫిషియెన్సీ సర్వీసెస్ లిమిటెడ్ (EESL) అనుబంధ సంస్థ.

పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు:

• CESL పూర్తి రూపం: Convergence Energy Services Limited.
• EESL పూర్తి రూపం: Energy Efficiency Services Limited.

ఎన్.ఆర్. మాధవ మీనన్ అవార్డు – ఆర్. వెంకటరమణి

భారత సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్, భారత అటార్నీ జనరల్ ఆర్. వెంకటరమణికి ఎన్.ఆర్. మాధవ మీనన్ మెమోరియల్ ట్రిబ్యూట్ ఆఫ్ హానర్ అవార్డును అందించారు. ఈ కార్యక్రమం కేరళలోని కొచ్చిలో జరిగింది. ఎన్.ఆర్. మాధవ మీనన్ భారతదేశంలో ఆధునిక న్యాయ విద్య అభివృద్ధికి విశేష కృషి చేసిన ప్రముఖ న్యాయవేత్త. న్యాయ విద్యలో నాణ్యత, వృత్తిపరమైన శిక్షణ, పరిశోధనలకు ఆయన ప్రాధాన్యతనిచ్చారు. ఈ అవార్డు కార్యక్రమాన్ని బార్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ కేరళకు సంబంధించిన సంస్థలు సంయుక్తంగా నిర్వహించాయి.

పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు:

• ఎన్.ఆర్. మాధవ మీనన్‌ను భారతదేశంలో ఆధునిక న్యాయ విద్యకు మార్గదర్శకుడిగా గుర్తిస్తారు.
• భారత అటార్నీ జనరల్ పదవి భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 76 కిందకు వస్తుంది.

భూటాన్‌లో 108 బౌద్ధ స్థూపాల నిర్మాణం

భూటాన్‌లోని గెలెఫు ప్రాంతంలో 108 బౌద్ధ స్థూపాలను నిర్మించేందుకు ప్రణాళిక రూపొందించారు. ఈ స్థూపాల్లో భారతదేశ మూలాలు కలిగిన బౌద్ధ పవిత్ర అవశేషాలను ప్రతిష్ఠించనున్నారు. మావ్ చు నది వెంబడి సుమారు 12 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఈ ప్రాజెక్టును చేపట్టాలని భావిస్తున్నారు. బౌద్ధ వారసత్వాన్ని పరిరక్షించడం, ఆధ్యాత్మిక పర్యాటకాన్ని ప్రోత్సహించడం, సాంస్కృతిక సంబంధాలను బలోపేతం చేయడం ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన లక్ష్యాలు. బౌద్ధ, హిందూ సంప్రదాయాల్లో 108 సంఖ్యకు ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత ఉంది. బౌద్ధమతంలో స్థూపాలు పవిత్ర అవశేషాలు, స్మారక వస్తువులను భద్రపరిచే ముఖ్యమైన నిర్మాణాలుగా గుర్తింపు పొందాయి.

పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు:

• 108 బౌద్ధ స్థూపాల ప్రాజెక్టు: భూటాన్‌లోని గెలెఫు ప్రాంతం.
• స్థూపాలు ప్రధానంగా బౌద్ధమత వారసత్వం, పవిత్ర అవశేషాల పరిరక్షణతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.

ఇస్రో NVS-03 ఉపగ్రహం – నావిగేషన్ వ్యవస్థ

భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) NVS-03 ఉపగ్రహ ప్రయోగానికి సంబంధించి పైరో వాల్వుల నిర్వహణలో సాంకేతిక మార్పులు చేపట్టినట్లు వార్తలో పేర్కొన్నారు. ఇస్రో చైర్మన్ వి. నారాయణన్ వివరించిన ప్రకారం, గతంలో NVS-02 ఉపగ్రహంలో ఎదురైన సాంకేతిక సమస్యలను విశ్లేషించిన అనంతరం, ప్రయోగ విశ్వసనీయతను మెరుగుపరిచేందుకు కొత్త విధానాన్ని అనుసరించారు. NVS ఉపగ్రహ శ్రేణి భారతదేశ స్వదేశీ నావిగేషన్ వ్యవస్థ అయిన NavIC‌ను బలోపేతం చేయడానికి రూపొందించబడింది. NavIC ద్వారా స్థాన నిర్ధారణ, నావిగేషన్, సమయ సేవలు అందించవచ్చు. రవాణా, సముద్ర నావిగేషన్, విపత్తుల నిర్వహణ వంటి రంగాల్లో ఈ వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుంది.

పైరో వాల్వులు అంతరిక్ష వాహనాల్లో ద్రవాలు, వాయువుల ప్రవాహాన్ని నియంత్రించే కీలక భాగాలు. ఉపగ్రహాన్ని సరైన కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టడంలో ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థ సక్రమంగా పనిచేయడం ఎంతో ముఖ్యం. వార్తలో పేర్కొన్న కక్ష్య వివరాల్లో పెరిజీ, అపోజీ అనే సాంకేతిక పదాలు కూడా ముఖ్యమైనవి. పెరిజీ అంటే ఉపగ్రహ కక్ష్యలో భూమికి అత్యంత దగ్గరగా ఉండే బిందువు కాగా, అపోజీ అంటే భూమికి అత్యంత దూరంగా ఉండే బిందువు.

పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు:

• ISRO పూర్తి రూపం: Indian Space Research Organisation; NavIC అనేది భారతదేశ ప్రాంతీయ ఉపగ్రహ నావిగేషన్ వ్యవస్థ.
• పెరిజీ: భూమికి అత్యంత దగ్గరి కక్ష్య బిందువు; అపోజీ: భూమికి అత్యంత దూరపు కక్ష్య బిందువు.

FATF – వర్చువల్ ఆస్తుల ద్వారా జరిగే నేరాలు, ఆన్‌లైన్ మోసాలపై చర్యలు

ఫైనాన్షియల్ యాక్షన్ టాస్క్ ఫోర్స్ (FATF) వర్చువల్ ఆస్తుల ద్వారా జరిగే ఆర్థిక నేరాలు, మనీలాండరింగ్, ఆన్‌లైన్ మోసాలు, మోసపూరిత కార్యకలాపాల కేంద్రాల ద్వారా జరిగే అక్రమ ఆర్థిక లావాదేవీలను అరికట్టేందుకు చర్యలను వేగవంతం చేయాలని నిర్ణయించింది. 2026 అక్టోబర్ 28 నుంచి 30 వరకు ఫ్రాన్స్‌లోని పారిస్‌లో జరిగిన FATF సమావేశంలో ఈ నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ అధ్యక్షతన జరిగిన ఈ సమావేశానికి గైల్స్ థామ్సన్ నాయకత్వం వహించారు. క్రిప్టో ఆస్తులు, ఇతర డిజిటల్ ఆస్తులను ఉపయోగించి నేరగాళ్లు అక్రమంగా సంపాదించిన సొమ్మును బదిలీ చేయడం, ఉగ్రవాదానికి నిధులు సమకూర్చడం, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలోని నియంత్రణ లోపాలను దుర్వినియోగం చేయడం వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొనేందుకు సభ్య దేశాలు మరింత సమర్థవంతమైన పర్యవేక్షణ చర్యలు చేపట్టాలని FATF సూచించింది.

వర్చువల్ ఆస్తులకు సంబంధించిన FATF ప్రమాణాల అమలులో లోపాలను గుర్తించేందుకు లక్ష్యిత సమీక్షలు, వేగవంతమైన అనుసరణ చర్యలు చేపట్టనున్నారు. వీటి ఫలితాలను 2027 జూన్, అక్టోబర్ నెలల్లో ప్రకటించాలని నిర్ణయించారు. మోసపూరిత కార్యకలాపాల ద్వారా ఏర్పడే అక్రమ ఆర్థిక ప్రవాహాలను అరికట్టేందుకు ప్రత్యేక నివేదికను కూడా ఆమోదించారు. అలాగే, బల్గేరియా, కోట్ డి ఐవరీ, డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో, మొనాకో దేశాలు తమ కార్యాచరణ ప్రణాళికలను విజయవంతంగా అమలు చేసినందున FATF పెరిగిన పర్యవేక్షణ జాబితా నుంచి తొలగించబడ్డాయి. ఉత్తర కొరియా, ఇరాన్, మయన్మార్ దేశాలు అధిక ప్రమాదం ఉన్న దేశాల జాబితాలో కొనసాగాయి.

పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు:

• FATF పూర్తి రూపం: Financial Action Task Force. దీని ప్రధాన లక్ష్యం మనీలాండరింగ్, ఉగ్రవాదానికి ఆర్థిక సహకారం, ఇతర అక్రమ ఆర్థిక కార్యకలాపాలను అరికట్టడం.
• ప్రధాన కార్యాలయం: పారిస్, ఫ్రాన్స్. FATF వర్చువల్ ఆస్తులు, వాటి సేవలందించే సంస్థల నియంత్రణకు సంబంధించి సిఫార్సులు జారీ చేస్తుంది.

---

ప్రధానమంత్రి ఆమోదించిన నార్తర్న్ బుల్లెట్ ట్రైన్ కారిడార్

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ 2026 అక్టోబర్ 31న ప్రతిపాదిత నార్తర్న్ బుల్లెట్ ట్రైన్ కారిడార్‌కు ఆమోదం తెలిపినట్లు కేంద్ర రైల్వే మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ ప్రకటించారు. ఈ హైస్పీడ్ రైలు మార్గం ఢిల్లీ నుంచి ఆగ్రా, కాన్పూర్, లక్నో, అయోధ్య, వారణాసి, ప్రయాగ్‌రాజ్, పాట్నా, సిలిగురి మీదుగా గువాహటికి విస్తరించేలా ప్రణాళిక రూపొందించారు. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా ఉత్తర భారతదేశంలోని ప్రధాన నగరాల మధ్య ప్రయాణ సమయం గణనీయంగా తగ్గనుంది. ఉత్తరప్రదేశ్‌లో బుల్లెట్ ట్రైన్ సేవలకు కూడా ఇది మార్గం సుగమం చేయనుంది. ఈ ప్రాజెక్టును భారతదేశ స్వదేశీ సాంకేతికత, తయారీ సామర్థ్యాలకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ మేక్ ఇన్ ఇండియా కార్యక్రమం కింద అభివృద్ధి చేయనున్నట్లు రైల్వే మంత్రి తెలిపారు.

ప్రతిపాదిత ప్రయాణ సమయాల ప్రకారం, ఢిల్లీ నుంచి ఆగ్రాకు సుమారు 59 నిమిషాలు, కాన్పూర్‌కు 1 గంట 45 నిమిషాలు, లక్నోకు 2 గంటల 12 నిమిషాలు, వారణాసికి సుమారు 3 గంటల 33–35 నిమిషాలు పట్టవచ్చని అంచనా. ఇదే సందర్భంగా వారణాసి–న్యూఢిల్లీ మధ్య వందే భారత్ స్లీపర్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలును కూడా ప్రారంభించినట్లు వార్త పేర్కొంది. వారణాసిలోని కాశీ రైల్వే స్టేషన్‌ను రోజుకు 50,000 మందికి పైగా ప్రయాణికులకు సేవలందించే రవాణా కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయాలని ప్రణాళికలు ఉన్నాయి. గంగానదిపై నిర్మిస్తున్న నమో వంతెనను 2029 నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు:

• నార్తర్న్ బుల్లెట్ ట్రైన్ కారిడార్: ఢిల్లీ నుంచి ఉత్తర భారతదేశంలోని ప్రధాన నగరాలను కలుపుతూ గువాహటి వరకు విస్తరించే ప్రతిపాదిత హైస్పీడ్ రైలు మార్గం.
• మేక్ ఇన్ ఇండియా: దేశీయ తయారీ, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, పారిశ్రామిక సామర్థ్యాల అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించే కార్యక్రమం. ఈ బుల్లెట్ ట్రైన్ ప్రాజెక్టులో భారతీయ సాంకేతికతకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వనున్నట్లు ప్రకటించారు.

జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ – స్టడీ మెటీరీయల్ అప్డేట్

ఉద్యోగ వాహిని – know job notifications