GK మరియు డైలీ కరంట్ అఫైర్స్,11 నవంబర్ 2026

జనరల్ నాలెడ్జ్

భారతదేశ చరిత్ర – ముఖ్యమైన సంఘటనలు (సంవత్సరాల వారీగా)

ఆధునిక భారతదేశ చరిత్ర – ముఖ్యమైన సంఘటనలు (Modern Indian History)

1. మొఘల్ సామ్రాజ్యం – మరాఠా సామ్రాజ్యం – బ్రిటిష్ పాలనకు సంబంధించిన ముఖ్య సంఘటనలు

సంవత్సరం	ముఖ్యమైన సంఘటన
1526	మొదటి పానిపట్టు యుద్ధం – బాబర్ ఇబ్రహీం లోడీని ఓడించాడు.
1530	బాబర్ మరణం. హుమాయూన్ మొఘల్ చక్రవర్తి అయ్యాడు.
1540	కనౌజ్ యుద్ధంలో షేర్‌షా సూరి చేతిలో హుమాయూన్ ఓటమి.
1555	హుమాయూన్ తిరిగి ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు.
1556	రెండవ పానిపట్టు యుద్ధం. అక్బర్ మొఘల్ చక్రవర్తి అయ్యాడు.
1576	హల్దీఘాటి యుద్ధం – అక్బర్ సైన్యానికి, మహారాణా ప్రతాప్ సైన్యానికి మధ్య యుద్ధం.
1605	అక్బర్ మరణం.
1605–1627	జహంగీర్ పాలన.
1615	జహంగీర్ చక్రవర్తి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి వ్యాపార హక్కులు కల్పించాడు.
1628–1658	షాజహాన్ పాలన.
1648	తాజ్‌మహల్ ప్రధాన సమాధి నిర్మాణం పూర్తయింది.
1658	ఔరంగజేబు మొఘల్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు.
1674	ఛత్రపతి శివాజీ పట్టాభిషేకం. మరాఠా సామ్రాజ్యానికి ఛత్రపతి అయ్యాడు.
1707	ఔరంగజేబు మరణం.
1739	నాదిర్‌షా ఢిల్లీపై దండెత్తి దోచుకున్నాడు.
1746–1763	కర్ణాటక యుద్ధాలు (బ్రిటిష్, ఫ్రెంచ్ మధ్య).
1757	ప్లాసీ యుద్ధం – రాబర్ట్ క్లైవ్ నేతృత్వంలోని బ్రిటిష్ సైన్యం విజయం సాధించింది.
1761	మూడవ పానిపట్టు యుద్ధం – మరాఠాలకు, అహ్మద్ షా అబ్దాలీకి మధ్య యుద్ధం.
1764	బక్సర్ యుద్ధం – బ్రిటిష్ సైన్యం విజయం సాధించింది.
1773	బ్రిటన్‌లో రెగ్యులేటింగ్ చట్టం ఆమోదం.
1799	శ్రీరంగపట్నం యుద్ధం తరువాత టిప్పు సుల్తాన్ మరణం.
1802	బాసీన్ ఒప్పందం – పీష్వా రెండవ బాజీరావు బ్రిటిష్ వారితో ఒప్పందం చేసుకున్నాడు.
1817–1818	మూడవ ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం. మరాఠా సమాఖ్య అంతమైంది.
1824–1826	మొదటి ఆంగ్లో–బర్మా యుద్ధం.
1839–1842	మొదటి ఆంగ్లో–ఆఫ్ఘన్ యుద్ధం.
1845–1846	మొదటి ఆంగ్లో–సిక్కు యుద్ధం.
1848–1849	రెండవ ఆంగ్లో–సిక్కు యుద్ధం. పంజాబ్ బ్రిటిష్ పాలనలోకి వచ్చింది.

2. బ్రిటిష్ పాలన – జాతీయోద్యమానికి సంబంధించిన ముఖ్య సంఘటనలు

సంవత్సరం	ముఖ్యమైన సంఘటన
1853	భారతదేశంలో మొదటి ప్రయాణికుల రైలు బొంబాయి నుంచి థానే వరకు నడిచింది.
1857	ప్రథమ భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం (సిపాయిల తిరుగుబాటు).
1858	ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలన ముగిసింది. భారతదేశం నేరుగా బ్రిటిష్ రాజకిరీటం పాలనలోకి వచ్చింది.
1877	ఢిల్లీలో జరిగిన దర్బార్‌లో విక్టోరియా రాణి భారత సామ్రాజ్ఞిగా ప్రకటించబడింది.
1885	భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపన.
1905	లార్డ్ కర్జన్ బెంగాల్ విభజన చేశాడు.

3. భారత జాతీయోద్యమం – స్వాతంత్ర్య పోరాటం

సంవత్సరం	ముఖ్యమైన సంఘటన
1906	అఖిల భారత ముస్లిం లీగ్ స్థాపన.
1911	బెంగాల్ విభజన రద్దు. భారత రాజధానిని కలకత్తా నుంచి ఢిల్లీకి మార్చాలని నిర్ణయం.
1915	మహాత్మా గాంధీ దక్షిణాఫ్రికా నుంచి భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చారు.
1916	లక్నో ఒప్పందం – భారత జాతీయ కాంగ్రెస్, ముస్లిం లీగ్ మధ్య ఒప్పందం.
1919	జలియన్‌వాలాబాగ్ మారణకాండ. మాంటేగ్–చెమ్స్‌ఫోర్డ్ సంస్కరణలు.
1920–1922	సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం.
1927	సైమన్ కమిషన్ నియామకం.
1929	లాహోర్ కాంగ్రెస్ సమావేశంలో సంపూర్ణ స్వరాజ్య తీర్మానం ఆమోదం.
1930	మహాత్మా గాంధీ దండి యాత్ర (ఉప్పు సత్యాగ్రహం) ప్రారంభం.
1931	గాంధీ–ఇర్విన్ ఒప్పందం.
1935	భారత ప్రభుత్వ చట్టం – 1935 (Government of India Act, 1935).
1942	క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం (భారత్ విడిచి వెళ్ళండి ఉద్యమం).
1946	క్యాబినెట్ మిషన్ భారతదేశానికి వచ్చింది.
1947 ఆగస్టు 15	భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం లభించింది. భారతదేశ విభజన జరిగింది.
1948 జనవరి 30	మహాత్మా గాంధీ హత్యకు గురయ్యారు.

---

4. పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు – సమాధానాలు.

1. మొదటి పానిపట్టు యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?

సమాధానం: 1526

2. మొదటి పానిపట్టు యుద్ధంలో బాబర్ ఎవరిని ఓడించాడు?

సమాధానం: ఇబ్రహీం లోడీ.

3. రెండవ పానిపట్టు యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?

సమాధానం: 1556.

4. రెండవ పానిపట్టు యుద్ధంలో అక్బర్ సైన్యం ఎవరిని ఓడించింది?

సమాధానం: హేము (హేమచంద్ర విక్రమాదిత్యుడు).

5. హల్దీఘాటి యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?

సమాధానం: 1576.

6. హల్దీఘాటి యుద్ధం ఎవరెవరి మధ్య జరిగింది?

సమాధానం: మహారాణా ప్రతాప్, అక్బర్ సైన్యం (మాన్‌సింగ్ నాయకత్వంలో).

7. తాజ్‌మహల్‌ను ఎవరు నిర్మించారు?

సమాధానం: షాజహాన్.

8. ఛత్రపతి శివాజీ పట్టాభిషేకం ఎప్పుడు జరిగింది?

సమాధానం: 1674.

9. మూడవ పానిపట్టు యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?

సమాధానం: 1761.

10. మూడవ పానిపట్టు యుద్ధం ఎవరెవరి మధ్య జరిగింది?

సమాధానం: మరాఠాలు, అహ్మద్ షా అబ్దాలీ.

11. ప్లాసీ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?

సమాధానం: 1757.

12. ప్లాసీ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ సైన్యానికి నాయకత్వం వహించింది ఎవరు?

సమాధానం: రాబర్ట్ క్లైవ్.

13. బక్సర్ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?

సమాధానం: 1764.

14. టిప్పు సుల్తాన్ ఎప్పుడు మరణించాడు?

సమాధానం: 1799.

15. భారతదేశంలో మొదటి ప్రయాణికుల రైలు ఎప్పుడు, ఎక్కడ నడిచింది?

సమాధానం: 1853 ఏప్రిల్ 16న బొంబాయి నుంచి థానే వరకు.

16. 1857 తిరుగుబాటు ఎక్కడ ప్రారంభమైంది?

సమాధానం: మీరట్.

17. 1857 తిరుగుబాటులో ఢిల్లీకి నాయకత్వం వహించిన మొఘల్ చక్రవర్తి ఎవరు?

సమాధానం: బహదూర్ షా జఫర్.

18. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలన ఎప్పుడు ముగిసింది?

సమాధానం: 1858.

19. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ఎప్పుడు స్థాపించబడింది?

సమాధానం: 1885.

20. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపకుడిగా ఎవరిని పరిగణిస్తారు?

సమాధానం: ఏ.ఓ. హ్యూమ్ (A.O. Hume).

21. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి అధ్యక్షుడు ఎవరు?

సమాధానం: డబ్ల్యూ.సి. బెనర్జీ (W.C. Bonnerjee).

22. బెంగాల్ విభజన ఎప్పుడు జరిగింది?

సమాధానం: 1905.

23. బెంగాల్ విభజన చేసిన బ్రిటిష్ గవర్నర్ జనరల్ ఎవరు?

సమాధానం: లార్డ్ కర్జన్.

24. అఖిల భారత ముస్లిం లీగ్ ఎప్పుడు స్థాపించబడింది?

సమాధానం: 1906.

25. మహాత్మా గాంధీ భారతదేశానికి ఎప్పుడు తిరిగి వచ్చారు?

సమాధానం: 1915 జనవరి 9.

26. జలియన్‌వాలాబాగ్ మారణకాండ ఎప్పుడు జరిగింది?

సమాధానం: 1919 ఏప్రిల్ 13.

27. జలియన్‌వాలాబాగ్ కాల్పులకు ఆదేశించిన అధికారి ఎవరు?

సమాధానం: జనరల్ డయ్యర్.

28. సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?

సమాధానం: 1920.

29. సైమన్ కమిషన్‌ను ఎప్పుడు నియమించారు?

సమాధానం: 1927.

30. సైమన్ కమిషన్ భారతదేశానికి ఎప్పుడు వచ్చింది?

సమాధానం: 1928.

31. సైమన్ కమిషన్‌లో భారతీయ సభ్యులు ఎంతమంది ఉన్నారు?

సమాధానం: ఒక్కరు కూడా లేరు.

32. సంపూర్ణ స్వరాజ్య తీర్మానం ఎక్కడ, ఎప్పుడు ఆమోదించబడింది?

సమాధానం: 1929లో లాహోర్ కాంగ్రెస్ సమావేశంలో.

33. 1930 జనవరి 26ను ఏ రోజుగా పాటించారు?

సమాధానం: మొదటి స్వాతంత్ర్య దినోత్సవంగా (పూర్ణ స్వరాజ్య దినోత్సవం).

34. దండి యాత్ర ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?

సమాధానం: 1930 మార్చి 12.

35. గాంధీ–ఇర్విన్ ఒప్పందం ఎప్పుడు జరిగింది?

సమాధానం: 1931.

36. భారత ప్రభుత్వ చట్టం ఎప్పుడు రూపొందించబడింది?

సమాధానం: 1935.

37. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?

సమాధానం: 1942 ఆగస్టు 8న తీర్మానం ఆమోదించబడింది.

38. క్యాబినెట్ మిషన్ భారతదేశానికి ఎప్పుడు వచ్చింది?

సమాధానం: 1946.

39. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం ఎప్పుడు లభించింది?

సమాధానం: 1947 ఆగస్టు 15.

40. మహాత్మా గాంధీ ఎప్పుడు హత్యకు గురయ్యారు?

సమాధానం: 1948 జనవరి 30.

---

5. ప్రత్యేకంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన సంవత్సరాలు

సంవత్సరం	సంఘటన
1526	మొదటి పానిపట్టు యుద్ధం
1556	రెండవ పానిపట్టు యుద్ధం
1576	హల్దీఘాటి యుద్ధం
1674	శివాజీ పట్టాభిషేకం
1707	ఔరంగజేబు మరణం
1757	ప్లాసీ యుద్ధం
1761	మూడవ పానిపట్టు యుద్ధం
1764	బక్సర్ యుద్ధం
1799	టిప్పు సుల్తాన్ మరణం
1857	ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం
1885	భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపన
1905	బెంగాల్ విభజన
1906	ముస్లిం లీగ్ స్థాపన
1919	జలియన్‌వాలాబాగ్ మారణకాండ
1920	సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం
1927	సైమన్ కమిషన్ నియామకం
1929	సంపూర్ణ స్వరాజ్య తీర్మానం
1930	దండి యాత్ర
1931	గాంధీ–ఇర్విన్ ఒప్పందం
1935	భారత ప్రభుత్వ చట్టం
1942	క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం
1947	భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం

సూచన: ఆధునిక భారతదేశ చరిత్రలో పానిపట్టు యుద్ధాలు, ప్లాసీ యుద్ధం, బక్సర్ యుద్ధం, 1857 తిరుగుబాటు, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపన, బెంగాల్ విభజన, జలియన్‌వాలాబాగ్ మారణకాండ, గాంధీజీ ఉద్యమాలు, భారత ప్రభుత్వ చట్టం–1935 వంటి అంశాలపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టాలి.

---

మీకు తెలుసా ?

నవంబర్ నెలలో ముఖ్యమైన జాతీయ, అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు

(Important National & International Days – November).

1. జాతీయ దినోత్సవాలు (National Days)

తేదీ	దినోత్సవం	ప్రాధాన్యత / ముఖ్య సమాచారం
నవంబర్ 7	జాతీయ క్యాన్సర్ అవగాహన దినోత్సవం (National Cancer Awareness Day)	క్యాన్సర్ వ్యాధి నివారణ, ముందస్తు గుర్తింపు, చికిత్సపై ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం.
నవంబర్ 9	జాతీయ న్యాయ సేవల దినోత్సవం (National Legal Services Day)	పేదలు, బలహీన వర్గాలకు ఉచిత న్యాయ సహాయం అందించడం, న్యాయంపై అవగాహన కల్పించడం దీని లక్ష్యం.
నవంబర్ 11	జాతీయ విద్యా దినోత్సవం (National Education Day)	భారతదేశ తొలి విద్యాశాఖ మంత్రి మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ జయంతి సందర్భంగా నిర్వహిస్తారు.
నవంబర్ 15	జనజాతీయ గౌరవ దివస్ (Janjatiya Gaurav Divas)	గిరిజన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు బిర్సా ముండా జయంతి సందర్భంగా జరుపుకుంటారు.
నవంబర్ 16	జాతీయ పత్రికా దినోత్సవం (National Press Day)	స్వతంత్ర, బాధ్యతాయుతమైన పత్రికా వ్యవస్థ ప్రాధాన్యతను తెలియజేస్తుంది.
నవంబర్ 19	జాతీయ సమైక్యతా దినోత్సవం (National Integration Day)	ఇందిరా గాంధీ జయంతి సందర్భంగా భారతదేశంలో నిర్వహిస్తారు. జాతీయ ఐక్యత, సమగ్రతను ప్రోత్సహించడం దీని ఉద్దేశం.
నవంబర్ 26	రాజ్యాంగ దినోత్సవం / సంవిధాన్ దివస్ (Constitution Day)	1949 నవంబర్ 26న భారత రాజ్యాంగాన్ని రాజ్యాంగ పరిషత్ ఆమోదించింది.

ముఖ్యమైన వ్యక్తుల గురించి

1. మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్

• భారతదేశ తొలి విద్యాశాఖ మంత్రి.
• జననం: 1888 నవంబర్ 11.
• ఆయన జయంతిని జాతీయ విద్యా దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు.

2. బిర్సా ముండా

• ప్రముఖ గిరిజన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
• జననం: 1875 నవంబర్ 15.
• బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా గిరిజనుల హక్కుల కోసం పోరాడారు.
• ఆయనను ‘ధర్తీ ఆబా’ (భూమి తండ్రి) అని పిలుస్తారు.

3. ఇందిరా గాంధీ

• భారతదేశ తొలి మహిళా ప్రధానమంత్రి.
• జననం: 1917 నవంబర్ 19.
• భారత జాతీయ సమైక్యతకు సంబంధించిన కార్యక్రమాలు ఈ రోజున నిర్వహిస్తారు.

2. అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు (International Days)

తేదీ	దినోత్సవం	ప్రాధాన్యత / ముఖ్య సమాచారం
నవంబర్ 5	ప్రపంచ సునామీ అవగాహన దినోత్సవం (World Tsunami Awareness Day)	సునామీ విపత్తులపై అవగాహన, ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థల ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది.
నవంబర్ 10	ప్రపంచ శాంతి మరియు అభివృద్ధి కోసం విజ్ఞాన శాస్త్ర దినోత్సవం (World Science Day for Peace and Development)	సమాజ అభివృద్ధి, శాంతి స్థాపనలో విజ్ఞాన శాస్త్రం పాత్రను తెలియజేస్తుంది.
నవంబర్ 14	ప్రపంచ మధుమేహ దినోత్సవం (World Diabetes Day)	మధుమేహ వ్యాధి నివారణ, నియంత్రణ, చికిత్సపై అవగాహన కల్పిస్తుంది.
నవంబర్ 16	అంతర్జాతీయ సహన దినోత్సవం (International Day for Tolerance)	మత, భాష, సంస్కృతి, విభిన్న అభిప్రాయాల పట్ల పరస్పర గౌరవం, సహనాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది.
నవంబర్ 19	ప్రపంచ మరుగుదొడ్ల దినోత్సవం (World Toilet Day)	పారిశుద్ధ్యం, పరిశుభ్రమైన మరుగుదొడ్లు, సురక్షిత పారిశుద్ధ్య సౌకర్యాల ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది.
నవంబర్ 21	ప్రపంచ మత్స్య దినోత్సవం (World Fisheries Day)	మత్స్య సంపద పరిరక్షణ, మత్స్యకారుల జీవనోపాధి, స్థిరమైన మత్స్య పరిశ్రమ అభివృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తుంది.
నవంబర్ 25	మహిళలపై హింస నిర్మూలన అంతర్జాతీయ దినోత్సవం (International Day for the Elimination of Violence Against Women)	మహిళలపై శారీరక, మానసిక, సామాజిక హింసను అరికట్టడానికి అవగాహన కల్పిస్తుంది.
నవంబర్ 26	ప్రపంచ సుస్థిర రవాణా దినోత్సవం (World Sustainable Transport Day)	పర్యావరణానికి హాని తగ్గించే రవాణా వ్యవస్థలను ప్రోత్సహిస్తుంది.
నవంబర్ 29	పాలస్తీనా ప్రజలతో అంతర్జాతీయ సంఘీభావ దినోత్సవం (International Day of Solidarity with the Palestinian People)	పాలస్తీనా ప్రజల హక్కులు, వారి సమస్యలపై అంతర్జాతీయ అవగాహన కల్పిస్తుంది.

3.ప్రత్యేక సమాచారం (Important Exam Points)

1. నవంబర్ 5: ప్రపంచ సునామీ అవగాహన దినోత్సవాన్ని ఐక్యరాజ్యసమితి 2015లో ప్రకటించింది. 2016 నుంచి అధికారికంగా నిర్వహిస్తున్నారు.
2. నవంబర్ 10: ప్రపంచ శాంతి మరియు అభివృద్ధి కోసం విజ్ఞాన శాస్త్ర దినోత్సవాన్ని UNESCO 2001లో ప్రకటించింది. తొలిసారిగా 2002లో నిర్వహించారు.
3. నవంబర్ 14: ప్రపంచ మధుమేహ దినోత్సవం ఫ్రెడరిక్ బాంటింగ్ జన్మదినం సందర్భంగా నిర్వహిస్తారు. ఆయన ఇన్సులిన్ ఆవిష్కరణలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
4. నవంబర్ 19: ప్రపంచ మరుగుదొడ్ల దినోత్సవాన్ని ఐక్యరాజ్యసమితి 2013లో అధికారిక దినోత్సవంగా గుర్తించింది.
5. నవంబర్ 25: మహిళలపై హింస నిర్మూలన అంతర్జాతీయ దినోత్సవం. 1960లో డొమినికన్ రిపబ్లిక్‌కు చెందిన మిరాబల్ సోదరీమణుల హత్యకు గుర్తుగా ఈ తేదీని ఎంచుకున్నారు.
6. నవంబర్ 26: భారత రాజ్యాంగాన్ని 1949 నవంబర్ 26న రాజ్యాంగ పరిషత్ ఆమోదించింది. 2015 నుంచి ఈ రోజును రాజ్యాంగ దినోత్సవంగా అధికారికంగా నిర్వహిస్తున్నారు.

---

కరంట్ అఫైర్స్

అమెరికా కోర్టు అజిత్ దోవల్, సమంత్ గోయెల్‌పై దావాలకు అనుమతి

ఖలిస్థానీ వేర్పాటువాద నేత, అమెరికా పౌరుడు గురుపత్వంత్ సింగ్ పన్నూన్ దాఖలు చేసిన సివిల్ దావాకు సంబంధించి అమెరికా కోర్టు కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. భారత జాతీయ భద్రతా సలహాదారు (NSA) అజిత్ దోవల్, RAW మాజీ అధిపతి సమంత్ గోయెల్‌లకు సంబంధించిన సమన్లను అందజేసినట్లు పన్నూన్ తరఫు న్యాయవాది పేర్కొన్నారు. 2023లో అమెరికాలో పన్నూన్ హత్యకు కుట్ర జరిగిందనే ఆరోపణల నేపథ్యంలో ఈ కేసు కొనసాగుతోంది. ఈ కుట్రలో భారతీయ అధికారి వికాస్ యాదవ్ ప్రమేయం ఉందని అమెరికా దర్యాప్తు సంస్థ FBI ఆరోపించింది. అయితే, భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఈ ఆరోపణలను నిరాధారమైనవిగా, హాస్యాస్పదమైనవిగా ఖండించింది.

పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

1. అజిత్ దోవల్: భారతదేశ జాతీయ భద్రతా సలహాదారు (National Security Advisor – NSA).
2. FBI: అమెరికా ఫెడరల్ దర్యాప్తు సంస్థ (Federal Bureau of Investigation). అమెరికాలో నేరాలు, జాతీయ భద్రతకు సంబంధించిన కేసులను దర్యాప్తు చేస్తుంది.

ముఖ్య గమనిక: ఇది అమెరికాలో కొనసాగుతున్న సివిల్ కేసుకు సంబంధించిన పరిణామం మాత్రమే. కోర్టు సమన్లు జారీ చేయడం లేదా అందజేయడం ఆరోపణలు నిరూపితమైనట్లు అర్థం కాదు.

---

ప్రముఖ సామాజిక కార్యకర్త, బేర్‌ఫుట్ కాలేజీ వ్యవస్థాపకుడు సంజిత్ ‘బంకర్’ రాయ్ కన్నుమూత

భారతదేశ ప్రముఖ సామాజిక కార్యకర్త, బేర్‌ఫుట్ కాలేజీ (Barefoot College) వ్యవస్థాపకుడు సంజిత్ ‘బంకర్’ రాయ్ (Sanjit ‘Bunker’ Roy) 81 సంవత్సరాల వయసులో రాజస్థాన్‌లోని అజ్మీర్ జిల్లా తిలోనియా గ్రామంలో కన్నుమూశారు. గ్రామీణాభివృద్ధి, పేదరిక నిర్మూలన, మహిళా సాధికారత, పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం ఆయన విశేషంగా కృషి చేశారు. 1972లో రాజస్థాన్‌లోని తిలోనియాలో బేర్‌ఫుట్ కాలేజీని స్థాపించారు. గ్రామీణ ప్రజలకు, ముఖ్యంగా నిరక్షరాస్య మహిళలకు సౌర విద్యుత్ సాంకేతికతలో శిక్షణ ఇచ్చి, వారిని బేర్‌ఫుట్ సోలార్ ఇంజినీర్లుగా తీర్చిదిద్దారు. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా భారతదేశంతోపాటు ఇతర దేశాల్లోని వేలాది గ్రామీణ కుటుంబాలకు విద్యుత్ సౌకర్యాలు అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. గ్రామీణ స్వావలంబన, స్థానిక వనరుల సమర్థ వినియోగానికి ఆయన చేసిన సేవలు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందాయి.

పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

1. బేర్‌ఫుట్ కాలేజీ (Barefoot College):

• స్థాపకుడు: సంజిత్ ‘బంకర్’ రాయ్.
• స్థాపన: 1972.
• ప్రదేశం: తిలోనియా, అజ్మీర్ జిల్లా, రాజస్థాన్.
• ప్రధాన లక్ష్యం: గ్రామీణాభివృద్ధి, మహిళా సాధికారత, సౌర విద్యుత్ సాంకేతిక శిక్షణ.

2. బంకర్ రాయ్‌కు లభించిన ముఖ్యమైన పురస్కారాలు:

• 1986: పద్మశ్రీ పురస్కారం.
• 2004: టైలర్ ప్రైజ్ ఫర్ ఎన్విరాన్‌మెంటల్ అచీవ్‌మెంట్.
• 2011: బ్లూ ప్లానెట్ ప్రైజ్ (Blue Planet Prize).

---

2026 బుకర్ ప్రైజ్ – బ్రిటిష్ రచయిత జాన్ హారిసన్‌కు పురస్కారం

బ్రిటిష్ రచయిత ఎం. జాన్ హారిసన్ (M. John Harrison) రచించిన The End of Everything నవలకు 2026 సంవత్సరానికి గాను ప్రతిష్ఠాత్మకమైన బుకర్ ప్రైజ్ (Booker Prize) – ఫిక్షన్ విభాగంలో అవార్డు లభించింది. ఈ పురస్కారం పొందిన తొలి సైన్స్ ఫిక్షన్ నవలగా ఇది గుర్తింపు పొందింది. ఈ నవలలో విపత్తులు, ప్రపంచ వినాశనం (Apocalypse), మానవ జీవితంలోని అనిశ్చితి వంటి అంశాలను చర్చించారు. 81 ఏళ్ల జాన్ హారిసన్ తన రచనలను కేవలం సైన్స్ ఫిక్షన్ రచనలుగా మాత్రమే గుర్తించకూడదని అభిప్రాయపడ్డారు.

ముఖ్యమైన అంశాలు

1. 2026 బుకర్ ప్రైజ్ విజేత: ఎం. జాన్ హారిసన్ (M. John Harrison).
2. పురస్కారం పొందిన నవల: The End of Everything.
3. పురస్కారం: బుకర్ ప్రైజ్ – ఫిక్షన్ విభాగం.
4. ప్రత్యేకత: బుకర్ ప్రైజ్ అందుకున్న తొలి సైన్స్ ఫిక్షన్ నవలగా ఈ రచన నిలిచింది.
5. పురస్కార నగదు: £50,000 (50 వేల బ్రిటిష్ పౌండ్లు).

---

సోనియా గాంధీ ఆత్మకథ – Belonging: A Journey of Love

కాంగ్రెస్ పార్లమెంటరీ పార్టీ అధ్యక్షురాలు, మాజీ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలు సోనియా గాంధీ రచించిన Belonging: A Journey of Love అనే ఆత్మకథ 2026 నవంబర్ 10న విడుదల కానుంది. ఈ పుస్తకాన్ని భారతదేశంలో HarperCollins India ప్రచురిస్తోంది. ఇటలీలోని తన బాల్యం నుంచి రాజీవ్ గాంధీతో పరిచయం, ప్రేమ, వివాహం, భారతదేశానికి రావడం, నెహ్రూ–గాంధీ కుటుంబంతో అనుబంధం, ఇందిరా గాంధీ మరియు రాజీవ్ గాంధీల హత్యలతో ఎదురైన వ్యక్తిగత విషాదాలు వంటి జీవితంలోని ముఖ్యమైన సంఘటనలను ఇందులో వివరించారు. అలాగే భారతదేశంలో ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా తన ప్రయాణం, భారతీయ సమాజంలో వచ్చిన మార్పులు, కుటుంబ బాధ్యతలు, వ్యక్తిగత జీవితం నుంచి ప్రజాజీవితంలోకి ప్రవేశించిన విధానం గురించి తన అనుభవాలను పంచుకున్నారు. ఈ పుస్తకం ప్రధానంగా ప్రేమ, కుటుంబం, గుర్తింపు, బాధ్యత, స్వదేశ భావన వంటి అంశాలపై ఆధారపడిన వ్యక్తిగత జ్ఞాపకాల సమాహారం. Penguin Rando

---

ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం 39 మంది నాగాల పూర్వీకుల అవశేషాలను భారత్‌కు తిరిగి అప్పగించింది

(Oxford Returns Remains of 39 Naga People to India)

బ్రిటన్‌లోని ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన పిట్ రివర్స్ మ్యూజియం (Pitt Rivers Museum) 2026 నవంబర్ 9న 39 మంది నాగాల పూర్వీకుల మానవ అవశేషాలను నాగాలాండ్ ప్రతినిధులకు తిరిగి అప్పగించింది. ఈ అవశేషాలను బ్రిటిష్ వలస పాలన కాలంలో సుమారు 1910–1940 మధ్య భారతదేశం నుంచి బ్రిటన్‌కు తీసుకెళ్లారు. ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం ఆరు సంవత్సరాల పాటు కొనసాగిన చర్చలు, పరిశోధనల అనంతరం 2026 జూలై 13న వీటిని తిరిగి అప్పగించడానికి ఆమోదం తెలిపింది. ఈ అవశేషాలను నాగాలాండ్‌లోని కోహిమాలో ఉన్న నాగ సాలిడారిటీ పార్క్‌లో ఏర్పాటు చేయనున్న ఉమ్మడి స్మారక స్థలంలో గౌరవప్రదంగా ఖననం చేయనున్నారు. ఈ చర్య నాగాల ప్రజల సాంస్కృతిక గౌరవం, చారిత్రక వారసత్వ పరిరక్షణ, సామరస్య పునరుద్ధరణలో ముఖ్యమైన ముందడుగుగా నిలిచింది.

ముఖ్యమైన అంశాలు:

1. తిరిగి అప్పగించిన అవశేషాలు: 39 మంది నాగాల పూర్వీకులకు చెందినవి.
2. మ్యూజియం: పిట్ రివర్స్ మ్యూజియం, ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్.

---

గూగుల్ కొత్త AI చిప్‌లు – TPU 8tx, TPU 8i Max విడుదల

(Google Launches TPU 8tx and TPU 8i Max)

గూగుల్ తన ఎనిమిదవ తరం టెన్సర్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ (Tensor Processing Unit – TPU) విభాగంలో TPU 8tx, TPU 8i Max అనే రెండు కొత్త AI చిప్ వ్యవస్థలను ప్రకటించింది. కృత్రిమ మేధస్సు (Artificial Intelligence – AI) ఆధారిత కార్యకలాపాలు, ముఖ్యంగా స్వయంప్రతిపత్తితో పనిచేసే AI ఏజెంట్ల అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని వీటిని రూపొందించింది. TPU 8tx ముఖ్యంగా సున్నితమైన సమాచారాన్ని భద్రంగా ఉంచుతూ AI మోడళ్లను నిర్వహించడానికి, కాన్ఫిడెన్షియల్ కంప్యూటింగ్‌కు ఉపయోగపడుతుంది. TPU 8i Max అధిక కంప్యూటింగ్ సామర్థ్యం, మెమరీ బ్యాండ్‌విడ్త్‌తో పెద్ద AI మోడళ్లను వేగంగా నిర్వహించడానికి రూపొందించబడింది. ఈ చిప్‌ల ద్వారా AI హార్డ్‌వేర్ రంగంలో Nvidia వంటి సంస్థలకు గూగుల్ పోటీని మరింత పెంచుతోంది. NewsCord

ముఖ్యమైన అంశాలు:

1. సంస్థ: గూగుల్ (Google).
2. కొత్త చిప్‌లు: TPU 8tx, TPU 8i Max.
3. సాంకేతికత: AI (కృత్రిమ మేధస్సు), కాన్ఫిడెన్షియల్ కంప్యూటింగ్.

---

ఆస్ట్రేలియాలో గ్రేటర్ బెండిగో మేయర్‌గా అభిషేక్ అవస్థి ఎన్నిక

(Abhishek Awasthi Elected Greater Bendigo Mayor)

భారత సంతతికి చెందిన అభిషేక్ అవస్థి (Abhishek Awasthi) ఆస్ట్రేలియాలోని విక్టోరియా రాష్ట్రంలో ఉన్న గ్రేటర్ బెండిగో నగర మేయర్‌గా ఎన్నికయ్యారు. 2026 నవంబర్ 9న జరిగిన గ్రేటర్ బెండిగో సిటీ కౌన్సిల్ ప్రత్యేక సమావేశంలో ఆయన 2026–27 పదవీకాలానికి ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయ్యారు. దీంతో ఈ నగరానికి మేయర్‌గా ఎన్నికైన తొలి భారత సంతతి వ్యక్తిగా ఆయన చరిత్ర సృష్టించారు. హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని మండి ప్రాంతానికి చెందిన అభిషేక్ అవస్థి 2008లో ఉన్నత విద్య కోసం ఆస్ట్రేలియాకు వెళ్లారు. విద్యార్థిగా ఆస్ట్రేలియాకు వెళ్లి స్థానిక పాలనా వ్యవస్థలో ఉన్నత పదవిని చేపట్టడం విశేషం. NDTV

ముఖ్యమైన అంశాలు:

1. వ్యక్తి: అభిషేక్ అవస్థి – భారత సంతతికి చెందిన వ్యక్తి.
2. ఎన్నికైన పదవి: గ్రేటర్ బెండిగో నగర మేయర్.
3. నగరం: గ్రేటర్ బెండిగో, విక్టోరియా రాష్ట్రం, ఆస్ట్రేలియా.
4. పదవీకాలం: 2026–2027.

---

జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ – స్టడీ మెటీరీయల్ అప్డేట్

ఉద్యోగ వాహిని – know job notifications