జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ – GK, కరెంట్ అఫైర్స్, రీజనింగ్ స్టడీ మెటీరియల్

GK, కరంట్ అఫైర్స్, రీజనింగ్ ,ఇంగ్షీషు & క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్ బూస్టర్

బ్యాంక్ ,రైల్వే ,SSC,UPSC మొదలగు పోటీ పరీక్షలకు ప్రిపేర్ అవుతున్నారా ! మీకు కావాల్సిన సబ్జెక్టు మెటీరీయల్ మరయు ప్రాక్టీస్ టెస్టులు మీకు అందిస్తాం . ఫాలో అయితే ఉద్యోగం గ్యారంటీ

జనరల్ నాలెడ్జ్

మేవార్‌ రాజపుత్రుల శక్తి (Rise of Rajput Power)

రాణా హమ్మీర్ (1314–1378 AD)

గుహిల వంశాన్ని పునరుద్ధరించి, మేవార్‌లో సిసోడియా వంశ పరంపరను స్థాపించాడు.
తన వంశంలో ‘రాణా’ అనే బిరుదును స్వీకరించిన మొదటి పాలకుడిగా నిలిచాడు. అంతకుముందు ఉన్న ‘రావల్’ వంటి బిరుదులను భర్తీ చేశాడు.
తుగ్లక్‌ దండయాత్రల అనంతరం చిత్తోర్‌ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుని, మేవార్‌ రాజవంశాన్ని పునరుద్ధరించాడు.

రాణా కుంభ (1433–1468 AD)

అనేక విజయవంతమైన సైనిక యాత్రల ద్వారా మేవార్ రాజ్యాన్ని విస్తరించి, బలోపేతం చేశాడు.
రాజస్థాన్‌లోని అత్యంత ఎత్తైన కోట అయిన కుంభల్‌గఢ్ కోట నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు.
చిత్తోర్‌గఢ్‌లో సుమారు 1458–68 మధ్య విజయ స్తంభం (Tower of Victory) నిర్మించాడు.
కళలు, విద్యను ప్రోత్సహించాడు. వీణ వాయించడంలో నిపుణుడు; సంగీత గ్రంథాలు, నాటకాలపై వ్యాఖ్యానాలు రచించాడు.

రాణా సంగా / మహారాణా సంగ్రామ్ సింగ్ I (1508–1528 AD)

మేవార్‌ శక్తి అత్యున్నత స్థాయికి చేరిన కాలంలో పాలించాడు. ప్రస్తుత రాజస్థాన్ మరియు పరిసర ప్రాంతాలపై విస్తృత ప్రభావం కలిగి ఉన్నాడు.
**ఖతోలి యుద్ధం (1517 AD)**లో ఇబ్రహీం లోదీని ఓడించాడు. ఈ యుద్ధంలో గాయపడినప్పటికీ విజయం సాధించాడు.
**ధౌల్‌పూర్ యుద్ధం (1518–19 AD)**లో కూడా ఇబ్రహీం లోదీపై విజయం సాధించాడు.
**గాగ్రోన్ యుద్ధం (1519 AD)**లో మాల్వా సుల్తాన్ మహ్మద్ ఖిల్జీ IIని ఓడించి, గణనీయమైన ప్రాంతాలను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
**ఖాన్వా యుద్ధం (1527 AD)**లో బాబర్ నేతృత్వంలోని మొఘల్ సైన్యంతో యుద్ధం చేశాడు. ఈ యుద్ధంలో ఓడిపోయాడు; అనంతరం 1528 AD ప్రారంభంలో మరణించాడు.

మహారాణా ప్రతాప్ (1572–1597 AD)

1540 మే 9న కుంభల్‌గఢ్ కోటలో మహారాణా ఉదయ్ సింగ్ II మరియు జైవర్తాబాయి దంపతులకు జన్మించాడు.
1572లో మేవార్‌కు 13వ మహారాణాగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. తన సవతి సోదరుడు జగ్మల్‌తో వారసత్వ వివాదం ఉన్నప్పటికీ, సీనియర్ రాజపుత్ర పెద్దల మద్దతుతో సింహాసనాన్ని అధిష్ఠించాడు.
అక్బర్ ఆధిపత్యాన్ని అంగీకరించడానికి నిరాకరించడం ద్వారా రాజపుత్రుల ధైర్యం, స్వాతంత్ర్యానికి ప్రతీకగా నిలిచాడు.
**హల్దీఘాటి యుద్ధం (18 జూన్ 1576)**లో రాజా మాన్‌సింగ్ నేతృత్వంలోని అక్బర్ సేనలతో పోరాడాడు. ఈ యుద్ధంలో పరాజయం ఎదురైనా, తన ప్రతిఘటనను కొనసాగించాడు.
ఉదయ్‌పూర్, గోగుండా తదితర ప్రాంతాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి గెరిల్లా యుద్ధ వ్యూహాలను ఉపయోగించాడు. ఇది అతని సైనిక నైపుణ్యాన్ని, పట్టుదలను చూపిస్తుంది.
తన జీవితాంతం మొఘల్‌లకు వ్యతిరేకంగా ప్రతిఘటన కొనసాగించాడు.
1597లో చావండ్‌లో మరణించాడు. కొన్ని చారిత్రక వర్ణనల ప్రకారం, వేటకు సంబంధించిన గాయాల కారణంగా మరణించినట్లు పేర్కొంటారు.

🏆 మేవార్ రాజపుత్రుల చరిత్ర – ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు & సమాధానాలు

🔹 రాణా హమ్మీర్

1. మేవార్‌లో సిసోడియా వంశ పరంపరను పునరుద్ధరించిన పాలకుడు ఎవరు?
👉 రాణా హమ్మీర్

2. రాణా హమ్మీర్ ఏ వంశాన్ని పునరుద్ధరించాడు?
👉 గుహిల వంశాన్ని

3. ‘రాణా’ అనే బిరుదును స్వీకరించిన మొదటి పాలకుడు ఎవరు?
👉 రాణా హమ్మీర్

4. తుగ్లక్ దండయాత్రల అనంతరం చిత్తోర్‌ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నది ఎవరు?
👉 రాణా హమ్మీర్

🔹 రాణా కుంభ

5. రాణా కుంభ పాలనా కాలం ఎంత?
👉 1433–1468 AD

6. కుంభల్‌గఢ్ కోట నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించిన పాలకుడు ఎవరు?
👉 రాణా కుంభ

7. చిత్తోర్‌గఢ్‌లో విజయ స్తంభాన్ని నిర్మించినది ఎవరు?
👉 రాణా కుంభ

8. చిత్తోర్‌గఢ్‌లోని విజయ స్తంభాన్ని మరో పేరుతో ఏమంటారు?
👉 టవర్ ఆఫ్ విక్టరీ (Tower of Victory)

9. రాణా కుంభ ఏ రంగాల్లో ఆసక్తి కలిగి ఉన్నాడు?
👉 కళలు, విద్య, సంగీతం మరియు సాహిత్యం

10. రాణా కుంభకు ఏ సంగీత వాయిద్యంలో నైపుణ్యం ఉంది?
👉 వీణ

🔹 రాణా సంగా

11. రాణా సంగా అసలు పేరు ఏమిటి?
👉 మహారాణా సంగ్రామ్ సింగ్ I

12. రాణా సంగా పాలనా కాలం ఎంత?
👉 1508–1528 AD

13. మేవార్ శక్తి అత్యున్నత స్థాయికి చేరిన కాలంలో పాలించిన రాజు ఎవరు?
👉 రాణా సంగా

14. రాణా సంగా ఎవరిని ఖతోలి యుద్ధంలో ఓడించాడు?
👉 ఇబ్రహీం లోదీ

15. ఖతోలి యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
👉 1517 AD

16. ధౌల్‌పూర్ యుద్ధంలో రాణా సంగా ఎవరిపై విజయం సాధించాడు?
👉 ఇబ్రహీం లోదీ

17. ధౌల్‌పూర్ యుద్ధం ఏ కాలంలో జరిగింది?
👉 1518–1519 AD

18. గాగ్రోన్ యుద్ధంలో రాణా సంగా ఎవరిని ఓడించాడు?
👉 మహ్మద్ ఖిల్జీ II

19. గాగ్రోన్ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
👉 1519 AD

20. ఖాన్వా యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
👉 1527 AD

21. ఖాన్వా యుద్ధంలో రాణా సంగా ఎవరితో యుద్ధం చేశాడు?
👉 బాబర్‌తో

22. ఖాన్వా యుద్ధంలో విజయం సాధించినది ఎవరు?
👉 బాబర్

23. రాణా సంగా ఎప్పుడు మరణించాడు?
👉 1528 AD ప్రారంభంలో

🔹 మహారాణా ప్రతాప్

24. మహారాణా ప్రతాప్ ఎప్పుడు జన్మించాడు?
👉 9 మే 1540

25. మహారాణా ప్రతాప్ ఎక్కడ జన్మించాడు?
👉 కుంభల్‌గఢ్ కోట

26. మహారాణా ప్రతాప్ తల్లిదండ్రులు ఎవరు?
👉 ఉదయ్ సింగ్ II మరియు జైవర్తాబాయి

27. మహారాణా ప్రతాప్ 1572లో ఏ రాజ్యానికి పాలకుడయ్యాడు?
👉 మేవార్

28. మహారాణా ప్రతాప్ మేవార్‌కు ఎన్నవ మహారాణా?
👉 13వ మహారాణా

29. మహారాణా ప్రతాప్ ఎవరికి వ్యతిరేకంగా తన స్వాతంత్ర్య పోరాటాన్ని కొనసాగించాడు?
👉 మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్‌కు వ్యతిరేకంగా

30. మహారాణా ప్రతాప్‌కు ప్రసిద్ధి తెచ్చిన యుద్ధం ఏది?
👉 హల్దీఘాటి యుద్ధం

31. హల్దీఘాటి యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
👉 18 జూన్ 1576

32. హల్దీఘాటి యుద్ధంలో అక్బర్ సేనలకు నాయకత్వం వహించినది ఎవరు?
👉 రాజా మాన్‌సింగ్

33. హల్దీఘాటి యుద్ధంలో మహారాణా ప్రతాప్ ఎవరితో పోరాడాడు?
👉 అక్బర్ సేనలతో

34. మహారాణా ప్రతాప్ ఏ యుద్ధ వ్యూహాన్ని ఉపయోగించాడు?
👉 గెరిల్లా యుద్ధ వ్యూహం

35. మహారాణా ప్రతాప్ తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించిన ముఖ్య ప్రాంతాలు ఏవి?
👉 ఉదయ్‌పూర్, గోగుండా తదితర ప్రాంతాలు

36. మహారాణా ప్రతాప్ ఎప్పుడు మరణించాడు?
👉 1597 AD

37. మహారాణా ప్రతాప్ ఎక్కడ మరణించాడు?
👉 చావండ్

⭐ పరీక్షల్లో తరచుగా అడిగే ఒక లైన్ ప్రశ్నలు

ప్రశ్న	సమాధానం
మేవార్‌లో సిసోడియా వంశాన్ని పునరుద్ధరించినవారు?	రాణా హమ్మీర్
కుంభల్‌గఢ్ కోటతో సంబంధం ఉన్న రాజు?	రాణా కుంభ
విజయ స్తంభాన్ని నిర్మించినవారు?	రాణా కుంభ
రాణా సంగా అసలు పేరు?	మహారాణా సంగ్రామ్ సింగ్ I
రాణా సంగా – బాబర్ యుద్ధం?	ఖాన్వా యుద్ధం
ఖాన్వా యుద్ధ సంవత్సరం?	1527 AD
మహారాణా ప్రతాప్ జన్మస్థలం?	కుంభల్‌గఢ్
మహారాణా ప్రతాప్ – అక్బర్ సేనల యుద్ధం?	హల్దీఘాటి యుద్ధం
హల్దీఘాటి యుద్ధం జరిగిన సంవత్సరం?	1576 AD
అక్బర్ సేనలకు హల్దీఘాటిలో నాయకత్వం వహించినవారు?	రాజా మాన్‌సింగ్
మహారాణా ప్రతాప్ మరణించిన సంవత్సరం?	1597 AD
మహారాణా ప్రతాప్ మరణించిన ప్రదేశం?	చావండ్

భారతదేశంలో జరిగిన ముఖ్యమైన యుద్ధాలు – క్రీ.పూ. 326 నుంచి క్రీ.శ. 1550 వరకు

పోటీ పరీక్షలు UPSC, SSC, RRB, Banking, APPSC, TSPSC, Group-1/2/3/4 కోసం గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన యుద్ధాలను కాలక్రమంలో ఇక్కడ ఉన్నాయి .

🏛️ ప్రాచీన భారతదేశం

సంవత్సరం	యుద్ధం	ఎవరి మధ్య?	ఫలితం / ప్రాముఖ్యత
క్రీ.పూ. 326	హైడాస్పీస్ యుద్ధం	అలెగ్జాండర్ – రాజు పోరస్	అలెగ్జాండర్ విజయం; పోరస్ ధైర్యానికి ప్రసిద్ధి
క్రీ.పూ. 305–303	మౌర్య–సెల్యూకస్ యుద్ధం	చంద్రగుప్త మౌర్యుడు – సెల్యూకస్ I	చంద్రగుప్తుడి విజయం; ఒప్పందం ద్వారా వాయవ్య ప్రాంతాలు మౌర్యులకు లభించాయి
క్రీ.పూ. 261	కళింగ యుద్ధం	అశోకుడు – కళింగ	మౌర్యుల విజయం; యుద్ధం అనంతరం అశోకుడిలో గొప్ప మార్పు
క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం	ఇండో-గ్రీకు–భారత రాజ్యాల ఘర్షణలు	ఇండో-గ్రీకు పాలకులు – భారతీయ రాజ్యాలు	వాయవ్య భారతదేశంలో రాజకీయ పరిణామాలకు దారితీశాయి

⭐ హైడాస్పీస్ యుద్ధం – క్రీ.పూ. 326

అలెగ్జాండర్ మరియు పోరస్ (పురుషోత్తముడు) మధ్య జీలం నది సమీపంలో జరిగిన యుద్ధం. పోరస్ ఓడిపోయినప్పటికీ అతని ధైర్యానికి అలెగ్జాండర్ ముగ్ధుడైనట్లు చారిత్రక వర్ణనలు చెబుతాయి.

⭐ కళింగ యుద్ధం – క్రీ.పూ. 261

మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుడు కళింగంపై యుద్ధం చేశాడు. భారీ ప్రాణనష్టం అశోకుడిపై ప్రభావం చూపిందని శాసనాలు తెలియజేస్తాయి. అనంతరం అశోకుడు ధమ్మ విధానాన్ని ప్రోత్సహించాడు.

🕌 మధ్యయుగ భారతదేశం

ఘజ్నవీ మరియు రాజపుత్రుల కాలం

1001 – పేషావర్ యుద్ధం

మహ్మూద్ ఘజనీ – జయపాలుడు
జయపాలుడిపై మహ్మూద్ ఘజనీ విజయం సాధించాడు.
భారతదేశంపై ఘజనీ దండయాత్రలకు ఇది ముఖ్యమైన ప్రారంభ ఘట్టం.

1008 – వైహింద్ యుద్ధం

మహ్మూద్ ఘజనీ – ఆనందపాలుడు
ఘజనీ విజయం సాధించాడు.
వాయవ్య భారతదేశంలో ఘజ్నవీ ప్రభావం పెరిగింది.

⚔️ తరైన్ యుద్ధాలు

మొదటి తరైన్ యుద్ధం – 1191

పృథ్వీరాజ్ చౌహాన్ III 🆚 మహ్మద్ ఘోరీ

పృథ్వీరాజ్ చౌహాన్ విజయం సాధించాడు.
మహ్మద్ ఘోరీ ఓడిపోయాడు.
అయితే తరువాతి సంవత్సరం ఘోరీ మళ్లీ దండెత్తాడు.

రెండవ తరైన్ యుద్ధం – 1192

మహ్మద్ ఘోరీ 🆚 పృథ్వీరాజ్ చౌహాన్ III

మహ్మద్ ఘోరీ విజయం సాధించాడు.
ఉత్తర భారతదేశంలో ముస్లిం రాజకీయ ఆధిపత్యానికి ఇది ముఖ్యమైన మలుపు.
అనంతరం ఢిల్లీ సుల్తానేట్ స్థాపనకు మార్గం సుగమమైంది.

⭐ పరీక్షకు గుర్తుంచుకోండి:

1191 → మొదటి తరైన్ → పృథ్వీరాజ్ విజయం
1192 → రెండవ తరైన్ → ఘోరీ విజయం

⚔️ చందావర్ యుద్ధం – 1194

మహ్మద్ ఘోరీ 🆚 జయచంద్రుడు

గహడవాల రాజు జయచంద్రుడు ఓడిపోయాడు.
ఉత్తర భారతదేశంలో ఘోరీ ఆధిపత్యం మరింత బలపడింది.

🏰 ఢిల్లీ సుల్తానేట్ కాలంలోని ముఖ్యమైన యుద్ధాలు

1301 – రణతంభోర్ యుద్ధం

అలావుద్దీన్ ఖిల్జీ – హమ్మీర్ దేవ్ చౌహాన్
అలావుద్దీన్ ఖిల్జీ విజయం.
రణతంభోర్ ఢిల్లీ సుల్తానేట్ ఆధీనంలోకి వచ్చింది.

1303 – చిత్తోర్ యుద్ధం

అలావుద్దీన్ ఖిల్జీ – మేవార్
చిత్తోర్‌పై ఖిల్జీ ఆధిపత్యం ఏర్పడింది.

1308 – సివానా యుద్ధం

అలావుద్దీన్ ఖిల్జీ రాజస్థాన్‌లో తన ఆధిపత్యాన్ని విస్తరించాడు.

1323 – వరంగల్ యుద్ధం

ఉలుగ్ ఖాన్ (తరువాత మహ్మద్ బిన్ తుగ్లక్) – కాకతీయులు
కాకతీయ రాజు ప్రతాపరుద్రుడు ఓడిపోయాడు.
వరంగల్ ఢిల్లీ సుల్తానేట్ ఆధీనంలోకి వచ్చింది.

🏹 విజయనగర – బహమనీ కాలం

1420లలో – విజయనగర–బహమనీ ఘర్షణలు

విజయనగర సామ్రాజ్యం మరియు బహమనీ సుల్తానేట్ మధ్య దక్కన్ ప్రాంతాలపై అనేక యుద్ధాలు జరిగాయి.
ముఖ్యంగా రాయచూర్ దోఆబ్ ప్రాంతం కోసం పోరాటాలు జరిగాయి.

🌊 దీవ్ యుద్ధం – 1509

పోర్చుగీసులు 🆚 ఈజిప్టు మమ్లూకులు + గుజరాత్ మిత్ర బలగాలు

పోర్చుగీస్ నౌకాదళం విజయం సాధించింది.
భారత మహాసముద్రంలో పోర్చుగీసుల నౌకా ఆధిపత్యం బలపడటానికి ఇది ముఖ్యమైన కారణం.
భారతదేశ సముద్ర వాణిజ్య చరిత్రలో ఇది చాలా ముఖ్యమైన యుద్ధం.

⚔️ మొదటి పానిపట్ యుద్ధం – 1526

బాబర్ 🆚 ఇబ్రహీం లోదీ

తేదీ: 21 ఏప్రిల్ 1526
బాబర్ విజయం సాధించాడు.
ఇబ్రహీం లోదీ మరణించాడు.
ఢిల్లీ సుల్తానేట్ లోదీ వంశ పాలన ముగిసింది.
భారతదేశంలో మొఘల్ సామ్రాజ్య స్థాపనకు పునాది పడింది.

⭐ ముఖ్యాంశం:

బాబర్ యుద్ధంలో తుపాకులు మరియు ఫిరంగులను సమర్థంగా ఉపయోగించాడు.

⚔️ ఖాన్వా యుద్ధం – 1527

బాబర్ 🆚 రాణా సంగా

తేదీ: 16 మార్చి 1527
బాబర్ విజయం సాధించాడు.
రాణా సంగా మేవార్‌కు చెందిన ప్రముఖ రాజు.
ఉత్తర భారతదేశంలో బాబర్ స్థానం మరింత బలపడింది.

⭐ గుర్తుంచుకోండి:

1526 → పానిపట్ → బాబర్ vs ఇబ్రహీం లోదీ
1527 → ఖాన్వా → బాబర్ vs రాణా సంగా

⚔️ చందేరి యుద్ధం – 1528

బాబర్ 🆚 మేదిని రాయ్

బాబర్ విజయం సాధించాడు.
రాజపుత్రులపై బాబర్ ఆధిపత్యం మరింత బలపడింది.

⚔️ ఘాఘ్రా యుద్ధం – 1529

బాబర్ 🆚 ఆఫ్ఘన్ సేనలు + బెంగాల్ సుల్తాన్

బాబర్ విజయం సాధించాడు.
ఉత్తర భారతదేశంలో మొఘల్ అధికారాన్ని స్థిరపరచడంలో ఈ యుద్ధం ముఖ్యమైనది.

⭐ బాబర్ మూడు ముఖ్యమైన యుద్ధాలు:

1526 – పానిపట్
1527 – ఖాన్వా
1528 – చందేరి
1529 – ఘాఘ్రా

⚔️ చౌసా యుద్ధం – 1539

షేర్ ఖాన్ (షేర్ షా సూరి) 🆚 హుమాయూన్

1539లో చౌసా వద్ద యుద్ధం జరిగింది.
షేర్ ఖాన్ విజయం సాధించాడు.
హుమాయూన్‌కు తీవ్రమైన ఎదురుదెబ్బ తగిలింది.
అనంతరం షేర్ ఖాన్ షేర్ షా సూరిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

⚔️ కన్నౌజ్ / బిల్గ్రామ్ యుద్ధం – 1540

షేర్ షా సూరి 🆚 హుమాయూన్

షేర్ షా సూరి విజయం సాధించాడు.
హుమాయూన్ భారతదేశం నుంచి వెళ్లిపోవాల్సి వచ్చింది.
సూర్ సామ్రాజ్య స్థాపనకు ఇది కీలకమైన యుద్ధం.
షేర్ షా సూరి తరువాత పరిపాలనా సంస్కరణలకు ప్రసిద్ధి చెందాడు.

📚 1550 వరకు ముఖ్యమైన యుద్ధాలు – త్వరిత పునశ్చరణ

సంవత్సరం	యుద్ధం	ప్రధానంగా ఎవరి మధ్య?	విజేత / ఫలితం
క్రీ.పూ. 326	హైడాస్పీస్	అలెగ్జాండర్ – పోరస్	అలెగ్జాండర్
క్రీ.పూ. 305–303	మౌర్య–సెల్యూకస్ యుద్ధం	చంద్రగుప్త మౌర్య – సెల్యూకస్	చంద్రగుప్త మౌర్య
క్రీ.పూ. 261	కళింగ	అశోక – కళింగ	మౌర్యుల విజయం
1001	పేషావర్	మహ్మూద్ ఘజనీ – జయపాలుడు	ఘజనీ
1008	వైహింద్	మహ్మూద్ ఘజనీ – ఆనందపాలుడు	ఘజనీ
1191	మొదటి తరైన్	పృథ్వీరాజ్ – ఘోరీ	పృథ్వీరాజ్
1192	రెండవ తరైన్	ఘోరీ – పృథ్వీరాజ్	ఘోరీ
1194	చందావర్	ఘోరీ – జయచంద్రుడు	ఘోరీ
1301	రణతంభోర్	అలావుద్దీన్ ఖిల్జీ – హమ్మీర్ దేవ్	ఖిల్జీ
1303	చిత్తోర్	అలావుద్దీన్ ఖిల్జీ – మేవార్	ఖిల్జీ
1323	వరంగల్	ఉలుగ్ ఖాన్ – కాకతీయులు	ఢిల్లీ సుల్తానేట్
1509	దీవ్	పోర్చుగీసులు – మమ్లూకులు/మిత్ర బలగాలు	పోర్చుగీసులు
1526	మొదటి పానిపట్	బాబర్ – ఇబ్రహీం లోదీ	బాబర్
1527	ఖాన్వా	బాబర్ – రాణా సంగా	బాబర్
1528	చందేరి	బాబర్ – మేదిని రాయ్	బాబర్
1529	ఘాఘ్రా	బాబర్ – ఆఫ్ఘన్/బెంగాల్ బలగాలు	బాబర్
1539	చౌసా	షేర్ షా సూరి – హుమాయూన్	షేర్ షా సూరి
1540	కన్నౌజ్/బిల్గ్రామ్	షేర్ షా సూరి – హుమాయూన్	షేర్ షా సూరి

🎯 పోటీ పరీక్షలకు అత్యంత ముఖ్యమైన 15 ప్రశ్నలు

1. హైడాస్పీస్ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
👉 క్రీ.పూ. 326

2. హైడాస్పీస్ యుద్ధంలో అలెగ్జాండర్ ఎవరితో యుద్ధం చేశాడు?
👉 పోరస్

3. కళింగ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
👉 క్రీ.పూ. 261

4. కళింగ యుద్ధం తరువాత బౌద్ధ ధర్మం వైపు మళ్లిన మౌర్య చక్రవర్తి ఎవరు?
👉 అశోకుడు

5. మొదటి తరైన్ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
👉 1191

6. రెండవ తరైన్ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
👉 1192

7. రెండవ తరైన్ యుద్ధంలో విజేత ఎవరు?
👉 మహ్మద్ ఘోరీ

8. మొదటి పానిపట్ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
👉 1526

9. మొదటి పానిపట్ యుద్ధంలో బాబర్ ఎవరిని ఓడించాడు?
👉 ఇబ్రహీం లోదీ

10. ఖాన్వా యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
👉 1527

11. ఖాన్వా యుద్ధంలో బాబర్ ఎవరిని ఓడించాడు?
👉 రాణా సంగా

12. చౌసా యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
👉 1539

13. చౌసా యుద్ధంలో హుమాయూన్‌ను ఎవరు ఓడించారు?
👉 షేర్ షా సూరి

14. కన్నౌజ్/బిల్గ్రామ్ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
👉 1540

15. కన్నౌజ్ యుద్ధంలో విజేత ఎవరు?
👉 షేర్ షా సూరి

కరంట్ అఫైర్స్

జాతీయ గీతం పాడేందుకు నిరాకరించినందుకు శిక్ష విధించలేం: సుప్రీంకోర్టు

జాతీయ గీతంపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు

సుప్రీంకోర్టు మంగళవారం ఒక ముఖ్యమైన అంశాన్ని పరిశీలిస్తూ, ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వం జాతీయ గీతం యొక్క పరిధి, నిడివికి సంబంధించిన నియమాలను రూపొందించవచ్చని, అయితే వ్యక్తుల మత స్వేచ్ఛ, సామూహిక మత స్వేచ్ఛ లేదా మనస్సాక్షి ప్రకారం అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసే హక్కులను ఉల్లంఘించలేదని పేర్కొంది.

జాతీయ గీతం ఏది అన్న విషయంలో వివాదం లేదు. అయితే జాతీయ గీతం ఏ రూపంలో ఉండాలి, రెండు చరణాలా లేదా నాలుగు చరణాలా ఉండాలి అనేది నిర్ణయించే అధికారం ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వానికి ఉందని కోర్టు పేర్కొంది.

అయితే, భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 25, 26 కింద కల్పించిన మత స్వేచ్ఛను ఉల్లంఘించలేమని, జాతీయ గీతంలోని ఒకటి లేదా అన్ని చరణాలను పాడేందుకు మనస్సాక్షి కారణంగా నిరాకరించే వ్యక్తిని క్రిమినల్ కేసుకు గురిచేయలేమని జస్టిస్ జ్యోమాల్య బాగ్చీ వ్యాఖ్యానించారు.

🔹 జాతీయ గీతం – మత స్వేచ్ఛ

జస్టిస్ జ్యోమాల్య బాగ్చీ నేతృత్వంలోని ముగ్గురు సభ్యుల ధర్మాసనం ఈ అంశాన్ని విచారించింది. ఆయన 1986లో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన Bijoe Emmanuel vs State of Kerala తీర్పును ప్రస్తావించారు. ఆ తీర్పులో మత స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన హక్కులను సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది.

“జాతీయ గీతం ఏది అన్నది వివాదాస్పదం కాదు. అయితే రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 25, 26 కింద ఉన్న మత స్వేచ్ఛను ఎవరూ ఉల్లంఘించలేరు. మనస్సాక్షి కారణంగా జాతీయ గీతంలోని ఒకటి లేదా అన్ని చరణాలను పాడేందుకు నిరాకరించే వ్యక్తిని క్రిమినల్ ప్రాసిక్యూషన్‌కు గురిచేయలేం.”

అని జస్టిస్ జ్యోమాల్య బాగ్చీ పేర్కొన్నారు.

⚖️ టి.ఎం. కృష్ణ పిటిషన్

ప్రఖ్యాత కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు, గాయకుడు టి.ఎం. కృష్ణ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై సుప్రీంకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వ స్పందన కోరింది.

ఈ పిటిషన్‌లో Prevention of Insults to National Honour (Amendment) Act, 2026తో పాటు కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ జారీ చేసిన పరిపాలనా ఆదేశాలను సవాలు చేశారు.

పిటిషన్‌లో ప్రధాన అభ్యంతరం

పిటిషన్ ప్రకారం, సవరించిన చట్టంలోని సెక్షన్ 3 కేవలం జాతీయ గౌరవానికి సంబంధించిన ప్రోటోకాల్‌ను నియంత్రించడం మాత్రమే కాకుండా, మతపరమైన లేదా లౌకికతకు విరుద్ధమైనదిగా భావించే జాతీయ చిహ్నానికి తప్పనిసరిగా అంగీకారం తెలిపే పరిస్థితిని కూడా కల్పిస్తోందని వాదించారు.

జాతీయ గీతంలోని మొత్తం ఆరు చరణాలను పాడటం లేదా సామూహికంగా పాడించడం తప్పనిసరి చేయడం ద్వారా, మతపరమైన కారణాలతో కొన్ని చరణాలను పాడేందుకు నిరాకరించే వ్యక్తులపై శిక్ష విధించే పరిస్థితి ఏర్పడుతుందని పిటిషనర్ తరఫు న్యాయవాదులు వాదించారు.

🎵 ‘వందే మాతరం’పై వివాదం

కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదేశాల ప్రకారం **‘వందే మాతరం’**లోని మొత్తం ఆరు చరణాలను పాడించడం లేదా సామూహికంగా ఆలపించడం జరిగితే, కొన్ని చరణాల్లో ఉన్న దేవతా స్తుతి, భక్తి భావాలు, మతపరమైన అంశాలు తమ ప్రాథమిక హక్కులకు విరుద్ధంగా ఉన్నాయని పిటిషనర్ తరఫు వాదన.

ముఖ్యంగా రాజ్యాంగంలోని మత స్వేచ్ఛ, లౌకికత వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని వారు కోరారు.

🏛️ కేంద్ర ప్రభుత్వ వాదన

సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా విచారణ సందర్భంగా:

“జాతీయ గీతాన్ని అర్థరహితంగా మార్చడం మా ఉద్దేశం కాదు.”
దేశభక్తి భావనను నిర్ధారించడమే ప్రభుత్వ ఉద్దేశమని పేర్కొన్నారు.
Bijoe Emmanuel తీర్పులో నిర్దేశించిన సూత్రాలను 2026 సవరణ చట్టం, ప్రభుత్వ ఆదేశాలు ఉల్లంఘించకుండా చూసుకుంటామని తెలిపారు.

అదే సమయంలో, జాతీయ గీతానికి సంబంధించిన చట్టపరమైన నిర్వచనంపై విస్తృత చర్చ, ఏకాభిప్రాయం అవసరమని పిటిషనర్ తరఫు న్యాయవాది డా. మురళీధర్ పేర్కొన్నారు.

⚖️ సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన పరిశీలనలు

సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యల ప్రకారం:

జాతీయ గీతం యొక్క రూపం, పరిధి గురించి ప్రభుత్వం నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చు.
అయితే వ్యక్తుల రాజ్యాంగబద్ధమైన మత స్వేచ్ఛను ప్రభుత్వం ఉల్లంఘించకూడదు.
మనస్సాక్షి కారణంగా జాతీయ గీతంలోని ఒకటి లేదా కొన్ని చరణాలను పాడేందుకు నిరాకరించిన వ్యక్తిపై కేవలం ఆ కారణంతో క్రిమినల్ చర్యలు తీసుకునే అంశాన్ని కోర్టు పరిశీలిస్తోంది.
ఆర్టికల్ 25, 26 కింద ఉన్న హక్కులు ఈ అంశంలో కీలకంగా మారాయి.
1986లోని Bijoe Emmanuel కేసు తీర్పు ఈ వివాదానికి ముఖ్యమైన న్యాయపరమైన నేపథ్యంగా ఉంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ పిటిషన్‌పై తన స్పందనను సమర్పించాలని సుప్రీంకోర్టు కోరింది.

📝 ఒక లైన్‌లో గుర్తుంచుకోండి

“జాతీయ గీతంపై ప్రభుత్వానికి నియమాలు రూపొందించే అధికారం ఉన్నప్పటికీ, రాజ్యాంగంలోని మత స్వేచ్ఛ మరియు మనస్సాక్షి హక్కులను ఉల్లంఘించకూడదు” — సుప్రీంకోర్టు పరిశీలన.

(గమనిక : పై విషయాలు The Hindu పత్రిక కధనం ఆధారంగా వివరించబడినది )

భారతీయ ఉత్పత్తులపై కనిపించే ముఖ్యమైన లేబులింగ్ చిహ్నాలు – ముఖ్యాంశాలు

పోటీ పరీక్షలు (APPSC, TSPSC, SSC, RRB, Banking, UPSC) కోసం గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయాలను తెలుగులో సంక్షిప్తంగా :

1. ప్యాకేజ్డ్ వస్తువుల లేబులింగ్ – Legal Metrology

ప్యాకేజ్డ్ వస్తువుల లేబులింగ్‌కు ప్రధాన చట్టపరమైన ఆధారం Legal Metrology Act, 2009.
Legal Metrology (Packaged Commodities) Rules, 2011 కింద ముందుగా ప్యాక్ చేసిన వస్తువులపై తప్పనిసరి వివరాలు నిర్దేశించబడతాయి.
నికర పరిమాణం, తయారీదారు వివరాలు తదితర వినియోగదారులకు అవసరమైన సమాచారం లేబుల్‌పై ఉండాలి.
Ministry of Consumer Affairs, Food and Public Distribution ఈ వ్యవస్థకు సంబంధించిన వ్యవహారాలను నిర్వహిస్తుంది.

🟢 2. శాకాహారం – 🟤 మాంసాహారం గుర్తులు

వ్యక్తిగత సంరక్షణ ఉత్పత్తులు

2026లో చేసిన సవరణల ప్రకారం కొన్ని సబ్బులు, షాంపూలు, టూత్‌పేస్టులు, కాస్మెటిక్స్, టాయిలెట్రీస్ వంటి ఉత్పత్తులపై:

🟢 ఆకుపచ్చ బొట్టు → శాకాహార మూలం
🔴/🟤 ఎరుపు లేదా గోధుమ రంగు బొట్టు → మాంసాహార మూలం

ఈ గుర్తులు ప్యాకేజీ యొక్క ప్రధాన ప్రదర్శన భాగం (Principal Display Panel) పై స్పష్టంగా ఉండాలి.

🍱 ఆహార పదార్థాలు

గుర్తు	అర్థం
🟢 ఆకుపచ్చ వృత్తం – చతురస్రం లోపల	శాకాహార ఆహారం
🟤 గోధుమ రంగు త్రిభుజం – చతురస్రం లోపల	మాంసాహార ఆహారం

ఆహార లేబులింగ్‌ను FSSAI – Food Safety and Standards Authority of India నియంత్రిస్తుంది.

ముఖ్యమైన విషయం: 2021లో మాంసాహార గుర్తును గోధుమ రంగు వృత్తం నుంచి త్రిభుజంగా మార్చారు. రంగు గుర్తింపులో ఇబ్బంది ఉన్న వినియోగదారులు కూడా సులభంగా గుర్తించేందుకు ఈ మార్పు చేశారు.

⭐ 3. ISI మార్క్

ISI = Indian Standards Institution

పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి నిర్దేశిత **Indian Standard (IS)**కు అనుగుణంగా ఉందని తెలియజేసే గుర్తు.
ప్రస్తుతం ప్రమాణీకరణకు సంబంధించిన వ్యవస్థను BIS – Bureau of Indian Standards నిర్వహిస్తుంది.
ISI మార్క్ 1955 నుంచి ఉపయోగంలో ఉంది.
అనేక ఉత్పత్తులకు ఇది స్వచ్ఛందంగా ఉండవచ్చు; కొన్ని భద్రతాపరంగా కీలకమైన ఉత్పత్తులకు మాత్రం తప్పనిసరి.
ఉదాహరణలు: కొన్ని విద్యుత్ పరికరాలు, వైద్య పరికరాలు, ప్యాకేజ్డ్ డ్రింకింగ్ వాటర్. )

🧠 గుర్తుంచుకోండి:

ISI → పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల ప్రమాణం → BIS

🥇 4. BIS Hallmark

Hallmark → బంగారం, వెండి స్వచ్ఛత

బంగారం, వెండి ఆభరణాలు మరియు కొన్ని కళాఖండాల స్వచ్ఛత/ప్యూరిటీని ధృవీకరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
14, 18, 22 క్యారెట్ల బంగారు ఆభరణాలకు హాల్‌మార్కింగ్ తప్పనిసరి చేసిన వ్యవస్థ 2021 నుంచి అమల్లో ఉంది.
HUID (Hallmark Unique Identification) అనేది ఆభరణానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక గుర్తింపు సంఖ్య.
HUID 6 అంకెల ఆల్ఫాన్యూమరిక్ కోడ్గా ఉంటుంది; 2023 ఏప్రిల్ నుంచి తప్పనిసరి అయింది.

🧠 ఒక లైన్:

Hallmark = Precious metals purity

🌾 5. AGMARK

AGMARK = Agricultural Mark

వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల నాణ్యత/గ్రేడింగ్‌కు సంబంధించిన ధృవీకరణ గుర్తు.
Directorate of Marketing and Inspection (DMI) పర్యవేక్షణలో ఉంటుంది.
Agricultural Produce (Grading and Marking) Act, 1937 దీనికి చట్టపరమైన ఆధారం; 1986లో సవరణ జరిగింది.
పప్పులు, ధాన్యాలు, ముఖ్యమైన నూనెలు, పండ్లు తదితర వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు వర్తిస్తుంది.

🧠 గుర్తుంచుకోండి:

AGMARK → Agricultural Products

🌱 6. ECOMARK

Ecomark → పర్యావరణ అనుకూల ఉత్పత్తులు

పర్యావరణంపై తక్కువ ప్రతికూల ప్రభావం కలిగించే ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉన్న ఉత్పత్తులను గుర్తించడానికి రూపొందించిన Eco-labelling scheme.
1991లో ప్రారంభించబడింది.
BIS ద్వారా ధృవీకరణ జరుగుతుంది.
అమలులో CPCB + BIS భాగస్వామ్యం ఉంటుంది.
주요 ఉద్దేశం: పర్యావరణానికి తక్కువ హాని కలిగించే ఉత్పత్తులను వినియోగదారులు గుర్తించడానికి సహాయం చేయడం.

🍎 7. FPO Mark

FPO = Fruit Products Order

ప్రాసెస్ చేసిన పండ్ల ఉత్పత్తులకు సంబంధించిన గుర్తు.
జామ్‌లు, ఫ్రూట్ బెవరేజెస్, స్క్వాష్‌లు, పికిల్స్, డీహైడ్రేటెడ్ ఫ్రూట్ ఉత్పత్తులు వంటి వాటికి సంబంధించినది.
నిర్దిష్ట ఆహార భద్రత, పరిశుభ్రత, నాణ్యత ప్రమాణాలను సూచిస్తుంది.

📍 8. GI Tag

GI = Geographical Indication (భౌగోళిక గుర్తింపు)

ఒక ఉత్పత్తి యొక్క నాణ్యత, ప్రత్యేకత లేదా ఖ్యాతి ఒక నిర్దిష్ట భౌగోళిక ప్రాంతంతో ముడిపడి ఉందని సూచించే మేధో సంపత్తి హక్కు.

చట్టం: Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999
ఈ చట్టం 15 సెప్టెంబర్ 2003 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది.
GI Registry ద్వారా వ్యవస్థ నిర్వహించబడుతుంది.
Darjeeling Tea భారతదేశంలో మొదటి GI ట్యాగ్ పొందిన ఉత్పత్తి.
ఇది 2004–05లో GI గుర్తింపు పొందింది.

🧠 ఒక లైన్:

GI Tag → ఉత్పత్తి + నిర్దిష్ట భౌగోళిక ప్రాంతం

📚 చాలా ముఖ్యమైన షార్ట్ నోట్స్

గుర్తు/పదం	పూర్తి రూపం	ప్రధాన ఉద్దేశం
ISI	Indian Standards Institution	పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల ప్రమాణం
BIS	Bureau of Indian Standards	భారత జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థ
Hallmark	—	బంగారం/వెండి స్వచ్ఛత
HUID	Hallmark Unique Identification	హాల్‌మార్క్ ఆభరణానికి ప్రత్యేక గుర్తింపు
AGMARK	Agricultural Mark	వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల నాణ్యత
Ecomark	Eco-label	పర్యావరణ అనుకూల ఉత్పత్తులు
FPO	Fruit Products Order	ప్రాసెస్ చేసిన పండ్ల ఉత్పత్తులు
GI	Geographical Indication	భౌగోళిక ప్రత్యేకత కలిగిన ఉత్పత్తులు
FSSAI	Food Safety and Standards Authority of India	ఆహార భద్రత, ప్రమాణాలు
Legal Metrology Act	—	బరువులు, కొలతలు, ప్యాకేజ్డ్ వస్తువుల లేబులింగ్

స్మార్ట్‌ఫోన్ స్క్రీన్ ప్రొటెక్టర్లకు BIS సర్టిఫికేషన్ తప్పనిసరి

భారత ప్రభుత్వం స్మార్ట్‌ఫోన్ స్క్రీన్ ప్రొటెక్టర్లకు BIS సర్టిఫికేషన్‌ను తప్పనిసరి చేసింది. ఈ నిబంధన IS 19348:2025 – Glass Screen Protector Specification ప్రమాణం కింద వస్తుంది.)

నోటిఫికేషన్: 21 సెప్టెంబర్ 2026
అమలు తేదీ: 1 ఏప్రిల్ 2027
ప్రమాణం: IS 19348:2025
సంస్థ: BIS – Bureau of Indian Standards
దేశీయ తయారీదారులు, దిగుమతిదారులకు ఈ నిబంధన వర్తిస్తుంది.
స్క్రీన్ ప్రొటెక్టర్లలో గాజు నాణ్యత, కొలతలు, బలం, ఆప్టికల్ క్లారిటీ, అంటుకునే పదార్థాలు, యాంటీ-షాటర్ ఫిల్మ్, యాంటీ-గ్లేర్, బ్లూ-లైట్ ఫిల్టరింగ్, ప్రైవసీ ఫిల్మ్ వంటి అంశాలకు ప్రమాణాలు ఉంటాయి.

🎯 పరీక్షకు గుర్తుంచుకోండి:
IS 19348:2025 → Smartphone Screen Protectors → BIS → 1 ఏప్రిల్ 2027

మార్క్ వుడ్ అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌కు రిటైర్మెంట్

ఇంగ్లాండ్ ఫాస్ట్ బౌలర్ మార్క్ వుడ్ 22 సెప్టెంబర్ 2026న అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌కు రిటైర్మెంట్ ప్రకటించాడు. ఆయన అంతర్జాతీయ కెరీర్ 2015లో ప్రారంభమై 11 సంవత్సరాలు కొనసాగింది.

దేశం: ఇంగ్లాండ్
రిటైర్మెంట్: 22 సెప్టెంబర్ 2026
అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం: 2015
టెస్టులు: 38 మ్యాచ్‌లు – 119 వికెట్లు
ODIలు: 70 మ్యాచ్‌లు – 80 వికెట్లు
T20Iలు: 38 మ్యాచ్‌లు – 54 వికెట్లు
2019: ICC పురుషుల క్రికెట్ ప్రపంచకప్ విజేత ఇంగ్లాండ్ జట్టులో సభ్యుడు.
2022: ICC పురుషుల T20 ప్రపంచకప్ విజేత జట్టులో సభ్యుడు.
పునరావృతమైన మోకాలి గాయాలు ఆయన కెరీర్‌పై ప్రభావం చూపాయి.

ISRO–ESA అంతరిక్ష సహకారం 2032 వరకు పొడిగింపు 🚀

భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) మరియు యూరోపియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ (ESA) తమ దీర్ఘకాలిక సహకార ఒప్పందాన్ని మరో ఐదేళ్లకు పొడిగించాయి. ఈ ఒప్పందం 8 జనవరి 2032 వరకు కొనసాగుతుంది.

ISRO: Indian Space Research Organisation
ESA: European Space Agency
పొడిగింపు: 8 జనవరి 2032 వరకు
ఒప్పంద పొడిగింపు: 10 సెప్టెంబర్ 2026, పారిస్‌లో జరిగిన International Space Summit సందర్భంగా లేఖల మార్పిడి ద్వారా.
అసలు సహకార ఒప్పందం జనవరి 2002లో అమల్లోకి వచ్చింది.
కొత్త సహకార పరిధిలో:
- 👨‍🚀 మానవ అంతరిక్ష అన్వేషణ
- 🤖 రోబోటిక్ అంతరిక్ష అన్వేషణ
- ☀️ Space Weather
- 🌍 అంతరిక్ష కార్యకలాపాల స్థిరత్వం
- 🛰️ భూ పరిశీలన
- 🔭 అంతరిక్ష శాస్త్రం
- 📡 ఉపగ్రహ నావిగేషన్
- 🚀 మిషన్ ఆపరేషన్స్ సపోర్ట్ ఉన్నాయి.

BOXING – బాక్సింగ్

ముఖ్యమైన Terminology

పదం	తెలుగు అర్థం / వివరణ
Bout	ఇద్దరు బాక్సర్ల మధ్య జరిగే బాక్సింగ్ మ్యాచ్
Round	మ్యాచ్‌లోని ఒక విడత
Jab	ముందున్న చేతితో వేగంగా చేసే సూటి పంచ్
Cross	వెనుక చేతితో చేసే సూటి పంచ్
Hook	పక్కవైపు నుంచి వంపుగా చేసే పంచ్
Uppercut	కింది నుంచి పైకి, సాధారణంగా గడ్డం వైపు చేసే పంచ్
Knockout (KO)	ప్రత్యర్థి పోరాటం కొనసాగించలేని స్థితికి చేరడం
TKO/RSC	రిఫరీ పోరాటాన్ని ఆపి విజేతను ప్రకటించడం
Clinch	ఇద్దరు బాక్సర్లు ఒకరినొకరు పట్టుకుని పోరాటాన్ని నిలిపివేసే స్థితి
Feint	ప్రత్యర్థిని తప్పుదారి పట్టించడానికి చేసే నకిలీ పంచ్/కదలిక
Counter-punch	ప్రత్యర్థి పంచ్ తర్వాత వెంటనే చేసే ప్రతిదాడి
Footwork	కాళ్ల కదలికలు, నిలబడే విధానం
Blocking	ప్రత్యర్థి పంచ్‌ను చేతులు/భుజాలు/బాహువులతో అడ్డుకోవడం
Combination	వరుసగా అనేక పంచ్‌లు వేయడం
Break	క్లించ్ నుంచి విడిపోవాలని రిఫరీ ఇచ్చే ఆదేశం
Weigh-in	పోటీకి ముందు బాక్సర్ బరువు పరీక్ష
Walkover	ప్రత్యర్థి పోటీకి హాజరు కాకపోవడం/అర్హత కోల్పోవడం వల్ల విజయం
Warning	తీవ్రమైన ఫౌల్‌కు రిఫరీ ఇచ్చే హెచ్చరిక

ఈ పదజాలంలో Bout, Clinch, Feint, Counter-punch, Uppercut, Weigh-in, Warning వంటి పదాలకు అధికారిక ఒలింపిక్ బాక్సింగ్ గ్లోసరీలో నిర్వచనాలు ఉన్నాయి.

📏 ముఖ్యమైన Measurements

బాక్సింగ్ రింగ్: సాధారణ ఒలింపిక్ వివరణలో 20 × 20 అడుగులు (సుమారు 6.1 × 6.1 మీటర్లు) లోపలి పోటీ ప్రాంతంగా పేర్కొంటారు.
ఒలింపిక్ బాక్సింగ్: ఒక్క Boutలో 3 rounds.
ప్రతి round: 3 నిమిషాలు
Rounds మధ్య విరామం: 1 నిమిషం.
Gloves: బరువు తరగతిని బట్టి 10 oz లేదా 12 oz.
Scoring: 10-point must system.
- 10–9 → Close round
- 10–8 → Clear winner
- 10–7 → Total dominance

Canoe/Kayak Sprint – ముఖ్యమైన పదాలు

Terminology	అర్థం
Sprint	ప్రశాంతమైన నీటిపై అత్యంత వేగంగా finish line చేరే పోటీ
Flatwater	ప్రశాంతమైన/సమతల నీటి కోర్స్
K1	1 వ్యక్తి Kayak
K2	2 వ్యక్తుల Kayak
K4	4 వ్యక్తుల Kayak
C1	1 వ్యక్తి Canoe
C2	2 వ్యక్తుల Canoe
Paddle	పడవను ముందుకు నడిపే పరికరం
Bow	పడవ ముందు భాగం
Finish line	ముగింపు రేఖ

📏 ముఖ్యమైన Sprint Distances

అంతర్జాతీయ Canoe Sprintలో:

200 m
500 m
1000 m
5000 m

అనే నాలుగు ప్రధాన దూరాలు ఉన్నాయి.

Olympic sprint eventsలో 200m, 500m, 1000m ప్రధాన దూరాలుగా ఉపయోగించబడతాయి.

🕺 బ్రేకింగ్ (Breaking) – అంటే ఏమిటి?

బ్రేకింగ్ అనేది హిప్-హాప్ సంస్కృతి నుంచి అభివృద్ధి చెందిన ఒక డాన్స్ స్పోర్ట్. ఇది 1970లలో అమెరికాలోని న్యూయార్క్ నగరంలోని బ్రాంక్స్ ప్రాంతంలో ప్రాచుర్యం పొందింది.

B-Boy – పురుష బ్రేకర్
B-Girl – మహిళా బ్రేకర్
ప్రధాన కదలికలు: Toprock, Footwork, Power Moves, Freezes
Paris 2024 ఒలింపిక్స్‌లో తొలిసారిగా బ్రేకింగ్‌ను చేర్చారు.
పోటీలు సాధారణంగా Battle రూపంలో జరుగుతాయి.
అథ్లెట్లను టెక్నిక్, కదలికల వైవిధ్యం, సృజనాత్మకత, అమలు, సంగీతానికి అనుగుణత ఆధారంగా అంచనా వేస్తారు.

జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ పాత శీర్షికలు ఫాలో అవుతూ మీ ఉద్యోగ అవకాశాలు మెరుగు పరుచుకోండి

రీజనింగ్

📘 Word Formation – Questions in English & Telugu with Explanation

క్రింది ప్రశ్నలను ముందుగా Englishలో, వెంటనే Teluguలో, ఆ తర్వాత సమాధానం మరియు తెలుగు వివరణతో ఇస్తున్నాను. ఇవి SSC, Banking, RRB వంటి పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే విధంగా రూపొందించబడ్డాయి.

Question 14 – RECOMMENDATION

English Question

In each of the following questions, a word has been given followed by four other words. One of which can be formed by using the letters from the given word. Find that word.

RECOMMENDATION

(a) COMMUNICATE
(b) REMINDER
(c) MEDICO
(d) MEDIATES

తెలుగు ప్రశ్న

క్రింది ప్రశ్నలో ఒక పదం ఇవ్వబడింది. దాని అక్షరాలను ఉపయోగించి క్రింద ఇచ్చిన నాలుగు పదాలలో ఒక పదాన్ని తయారు చేయవచ్చు. ఆ పదాన్ని గుర్తించండి.

RECOMMENDATION

(a) COMMUNICATE
(b) REMINDER
(c) MEDICO
(d) MEDIATES

✅ Answer: (c) MEDICO

వివరణ:

RECOMMENDATIONలో ఉన్న అక్షరాలను పరిశీలిస్తే:

M + E + D + I + C + O = MEDICO

కాబట్టి MEDICO అనే పదాన్ని తయారు చేయవచ్చు.

Question 15 – PREPARATION

English Question

Which of the following words can be formed by using the letters of PREPARATION?

(a) PAMPER
(b) REPEAT
(c) PARTITION
(d) PARROT

తెలుగు ప్రశ్న

PREPARATION అనే పదంలోని అక్షరాలను ఉపయోగించి క్రింది వాటిలో ఏ పదాన్ని తయారు చేయవచ్చు?

(a) PAMPER
(b) REPEAT
(c) PARTITION
(d) PARROT

✅ Answer: (d) PARROT

వివరణ:

PREPARATIONలో:

NABMODINT అనే పదంలోని అక్షరాలను సరైన క్రమంలో అమర్చితే ఒక ఆట పేరు వస్తుంది. ఆ విధంగా ఏర్పడిన పదంలోని మొదటి మరియు చివరి అక్షరాలు ఏమిటి?

(a) B, T
(b) B, N
(c) N, D
(d) A, T

పరిష్కారం:

NABMODINT → BADMINTON

BADMINTONలో:

మొదటి అక్షరం = B
చివరి అక్షరం = N

✅ Answer: (b) B, N

Question 21 – DOWNGRADED

English Question

How many meaningful English words can be formed with the third, fifth, seventh and ninth letters of the word DOWNGRADED, using each letter only once in each word?

(a) None
(b) One
(c) Two
(d) Three
(e) More than three

తెలుగు ప్రశ్న

DOWNGRADED అనే పదంలోని 3వ, 5వ, 7వ మరియు 9వ అక్షరాలను ఒక్కొక్కసారి మాత్రమే ఉపయోగించి ఎన్ని meaningful English words తయారు చేయవచ్చు?

(a) ఏదీ లేదు
(b) ఒకటి
(c) రెండు
(d) మూడు
(e) మూడుకంటే ఎక్కువ

అక్షరాలు:

D O W N G R A D E D
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

3వ = W
5వ = G
7వ = A
9వ = E

అంటే:

W, G, A, E

వీటితో:

👉 WAGE

✅ Answer: (b) One

Question 22 – COURAGEOUSLY

English Question

If it is possible to make a meaningful word with the 1st, 5th, 6th and 11th letters of COURAGEOUSLY, which will be the third letter of that word? If no such word can be made, give X as the answer.

(a) C
(b) A
(c) G
(d) X
(e) M

తెలుగు ప్రశ్న

COURAGEOUSLY అనే పదంలోని 1వ, 5వ, 6వ మరియు 11వ అక్షరాలతో ఒక meaningful word తయారు చేయగలిగితే, ఆ పదంలోని 3వ అక్షరం ఏది? ఒక పదం తయారు చేయలేకపోతే X ను సమాధానంగా ఇవ్వండి.

(a) C
(b) A
(c) G
(d) X
(e) M

అక్షరాలు:

1 → C
5 → A
6 → G
11 → L

అంటే:

C, A, G, L

వీటితో సాధారణ meaningful English word తయారు చేయలేం.

✅ Answer: (d) X

Question 23 – EPRY

English Question

How many meaningful English words can be made with EPRY, using each letter only once in each word?

(a) Two
(b) One
(c) Three
(d) More than three

తెలుగు ప్రశ్న

తెలుగు ప్రశ్న

LAME అనే అక్షరాలను ఒక్కొక్కసారి మాత్రమే ఉపయోగించి ఎన్ని meaningful English words తయారు చేయవచ్చు?

పరిష్కారం:

LAME
MALE
MEAL

కాబట్టి:

✅ Answer: (d) Three

Question 27 – GICODN

English Question

The letters of the word GICODN have been jumbled up. Each letter has been numbered. Choose the option that gives the correct order to form a meaningful word.

తెలుగు ప్రశ్న

GICODN అనే పదంలోని అక్షరాలను కలగాపులగం చేశారు. ప్రతి అక్షరానికి ఒక సంఖ్య ఇచ్చారు. Meaningful word ఏర్పడే సరైన సంఖ్యల క్రమాన్ని గుర్తించండి.

Letter	G	I	C	O	D	N
Number	1	2	3	4	5	6

పదం:

👉 CODING

C = 3
O = 4
D = 5
I = 2
N = 6
G = 1

✅ Answer: 3, 4, 5, 2, 6, 1

Question 28 – VARSTE

English Question

Arrange the letters of VARSTE to form a meaningful English word and identify the correct numerical order.

తెలుగు ప్రశ్న

VARSTE అక్షరాలను సరైన క్రమంలో అమర్చి meaningful English word తయారు చేయండి. ఆ పదానికి సంబంధించిన సంఖ్యల సరైన క్రమాన్ని గుర్తించండి.

Letter	V	A	R	S	T	E
Number	1	2	3	4	5	6

పదం:

👉 STARVE

S = 4
T = 5
A = 2
R = 3
V = 1
E = 6

✅ Answer: 4, 5, 2, 3, 1, 6

STARVE = ఆకలితో బాధపడటం

Question 29 – EMIHTR

English Question

Arrange the letters of EMIHTR to form a meaningful English word and identify the correct numerical order.

తెలుగు ప్రశ్న

EMIHTR అక్షరాలను సరైన క్రమంలో అమర్చి meaningful English word తయారు చేయండి. సరైన సంఖ్యల క్రమాన్ని గుర్తించండి.

Letter	E	M	I	H	T	R
Number	1	2	3	4	5	6

పదం:

👉 HERMIT

H = 4
E = 1
R = 6
M = 2
I = 3
T = 5

✅ Answer: 4, 1, 6, 2, 3, 5

HERMIT = ఏకాంతవాసి / సన్యాసి

Question 30 – RTANUE

English Question

Arrange the letters of RTANUE to form a meaningful English word and identify the correct numerical order.

తెలుగు ప్రశ్న

RTANUE అక్షరాలను సరైన క్రమంలో అమర్చి meaningful English word తయారు చేయండి. సరైన సంఖ్యల క్రమాన్ని గుర్తించండి.

Letter	R	T	A	N	U	E
Number	1	2	3	4	5	6

పదం:

👉 NATURE

N = 4
A = 3
T = 2
U = 5
R = 1
E = 6

✅ Answer: 4, 3, 2, 5, 1, 6

NATURE = ప్రకృతి

Question 31 – Suffix

English Question

Name a single letter that can be suffixed to the following words to form new words:

HAT, BAR, BAT, PIN, BATH

(a) A
(b) E
(c) B
(d) D

తెలుగు ప్రశ్న

క్రింది పదాలకు చివరగా (Suffixగా) ఒకే అక్షరాన్ని చేర్చడం ద్వారా కొత్త పదాలు ఏర్పడతాయి. ఆ అక్షరాన్ని గుర్తించండి.

HAT, BAR, BAT, PIN, BATH

(a) A
(b) E
(c) B
(d) D

పరిష్కారం:

E చేరిస్తే:

HAT + E = HATE
BAR + E = BARE
BAT + E = BATE
PIN + E = PINE
BATH + E = BATHE

కాబట్టి:

✅ Answer: (b) E

ఇంగ్షీషు

📘 Correlative Conjunctions – సంక్షిప్త వివరణ

Correlative Conjunctions అంటే జంటలుగా (pairs) ఉపయోగించే conjunctions. ఇవి రెండు పదాలు, పదబంధాలు లేదా clauses‌ను పరస్పరం అనుసంధానిస్తాయి.

ముఖ్యమైన Correlative Conjunction Pairs

Correlative Conjunction	తెలుగు అర్థం
both … and	రెండూ … మరియు
either … or	లేదా … లేదా
neither … nor	… కాదు, … కాదు
not only … but also	… మాత్రమే కాదు, … కూడా
whether … or	… అయినా లేదా … అయినా
as well as	అలాగే / కూడా
rather … than	… కంటే …
no sooner … than	… చేసిన వెంటనే
hardly … when	… చేసిన వెంటనే
scarcely … when	… చేసిన వెంటనే
such … that	అంతటి … కాబట్టి
so … that	ఎంత … అంటే అంత

⭐ ముఖ్యమైన Rule – Parallel Structure

Correlative conjunctions ఉపయోగించినప్పుడు రెండు వైపులా సమానమైన grammatical structure ఉండటం చాలా ముఖ్యం.

❌ He likes both reading and to write.
✅ He likes both reading and writing.

📝 15 Practice Questions

1. Both … and

Question

_____ Ravi _____ Suresh attended the meeting.

(a) Either, or
(b) Neither, nor
(c) Both, and
(d) Whether, or

✅ Answer: (c) Both, and

not only … but also ఒక fixed pair.

👉 He not only sings well but also plays the guitar.

10. No sooner … than

Question

No sooner had the train arrived _____ the passengers rushed out.

(a) when
(b) than
(c) then
(d) and

✅ Answer: (b) than

వివరణ:

No sooner … than ఒక fixed correlative pair.

👉 No sooner had the train arrived than the passengers rushed out.

అర్థం: రైలు వచ్చిన వెంటనే ప్రయాణికులు బయటకు వచ్చారు.

🧠 గుర్తుంచుకోండి:

No sooner → than

11. Hardly … when

Question

Hardly had I reached home _____ it started raining.

(a) than
(b) or
(c) when
(d) and

✅ Answer: (c) when

వివరణ:

Hardly … when fixed pair.

👉 Hardly had I reached home when it started raining.

So + adjective/adverb + that structure ఉపయోగించాలి.

👉 The box was so heavy that I could not lift it.

అర్థం: ఆ పెట్టె చాలా బరువుగా ఉండటంతో నేను దాన్ని ఎత్తలేకపోయాను.

🎯 Exam Quick Revision

Pair	ఉపయోగం	ఉదాహరణ
Both … and	రెండూ	Both Ram and Ravi
Either … or	రెండింటిలో ఒకటి	Either tea or coffee
Neither … nor	రెండూ కాదు	Neither Ram nor Ravi
Not only … but also	మాత్రమే కాదు, కూడా	Not only smart but also hardworking
Whether … or	అవుతుందో లేదో	Whether he comes or not
No sooner … than	వెంటనే	No sooner … than
Hardly … when	వెంటనే	Hardly … when
Scarcely … when	వెంటనే	Scarcely … when
Rather … than	దాని కంటే ఇది	Rather X than Y
Such … that	అంతటి … కాబట్టి	Such a good boy that
So … that	ఎంత … అంటే	So difficult that

🧠 అత్యంత ముఖ్యమైన 5 Rules

1. Both → AND
2. Either → OR
3. Neither → NOR
4. Not only → BUT ALSO
5. No sooner → THAN / Hardly → WHEN / Scarcely → WHEN

పరీక్షల్లో ఎక్కువగా వచ్చే ప్రశ్నలు: Either–or, Neither–nor, Both–and, Not only–but also, No sooner–than, Hardly–when.

క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్

📘 Quantitative Aptitude – Questions 66 to 80

🔢 Question 66

English

The expression $\frac34+\frac5{36}+\frac7{144}+\cdots+\frac{17}{5184}+\frac{19}{8100}$

is equal to:

(a) 0.9
(b) 0.95
(c) 0.99
(d) 1.91

తెలుగు

క్రింది వ్యక్తీకరణ విలువ ఎంత? $\frac34+\frac5{36}+\frac7{144}+\cdots+\frac{17}{5184}+\frac{19}{8100}$

(a) 0.9
(b) 0.95
(c) 0.99
(d) 1.91

✅ Answer: (c) 0.99

వివరణ

ప్రతి పదాన్ని రెండు భిన్నాల తేడాగా రాయవచ్చు: $\frac34=1-\frac14$ $\frac5{36}=\frac14-\frac19$ $\frac7{144}=\frac19-\frac1{16}$

అదేవిధంగా చివరి వరకు: $\left(1-\frac14\right)+ \left(\frac14-\frac19\right)+ \left(\frac19-\frac1{16}\right)+\cdots+ \left(\frac1{81}-\frac1{100}\right)$

మధ్యలోని terms cancel అవుతాయి. $=1-\frac1{100} =\frac{99}{100} =\boxed{0.99}$

గుర్తుంచుకోండి: ఇది Telescoping Series.

🔢 Question 67

English

If $1.5x=0.04y$ , then the value of $\frac{y-x}{y+x}$

is:

(a) $\frac{730}{77}$
(b) $\frac{73}{77}$
(c) $\frac{7.3}{77}$
(d) None of these

తెలుగు

$1.5x=0.04y$ అయితే, $\frac{y-x}{y+x}$

విలువ ఎంత?

✅ Answer: (b) 7377\frac{73}{77}

వివరణ

$\frac{x}{y}=\frac{0.04}{1.5} =\frac4{150} =\frac2{75}$

అందువల్ల: $\frac{y-x}{y+x} = \frac{1-\frac{x}{y}}{1+\frac{x}{y}}$ $= \frac{1-\frac2{75}}{1+\frac2{75}} = \frac{73/75}{77/75} =\boxed{\frac{73}{77}}$

🔢 Question 68

English

If $x=10$ and $y=0.1$ , which of the following is the greatest?

(a) $x^2+y^2$
(b) $x^2-y^2$
(c) $x^2y^2$
(d) $\frac{x^2}{y^2}$

తెలుగు

$x=10,\ y=0.1$ అయితే క్రింది వాటిలో అత్యధిక విలువ ఏది?

✅ Answer: (d) x2y2\frac{x^2}{y^2}

వివరణ

(a) $x^2+y^2=100+0.01=100.01$

(b) $x^2-y^2=100-0.01=99.99$

(d) $\frac{x^2}{y^2} =\frac{100}{0.01} =10000$

కాబట్టి అత్యధిక విలువ: $\boxed{\frac{x^2}{y^2}}$

🔢 Question 69

English

Simplify: $6\frac27\text{ of }2\frac6{11}\times\frac14+ \left\{25\div5\times\frac35\right\}$

(a) 7
(b) 9
(c) 5
(d) 10

తెలుగు

క్రింది వ్యక్తీకరణను సరళీకరించండి: $6\frac27\text{ of }2\frac6{11}\times\frac14+ \left\{25\div5\times\frac35\right\}$

✅ Answer: (a) 7

వివరణ

మిశ్రమ భిన్నాలను improper fractionsగా మార్చాలి: $6\frac27=\frac{44}{7}$ $2\frac6{11}=\frac{28}{11}$

అందువల్ల: $\frac{44}{7}\times\frac{28}{11}\times\frac14$

Cancel చేస్తే: $=4$

ఇక: $25\div5\times\frac35 =5\times\frac35 =3$

కాబట్టి: $4+3=\boxed7$

🔢 Question 70

English

Out of the fractions $\frac9{31},\frac3{17},\frac6{23},\frac4{11},\frac7{25}$

which is the largest?

(a) $\frac9{31}$
(b) $\frac3{17}$
(c) $\frac6{23}$
(d) $\frac4{11}$
(e) None of these

తెలుగు

క్రింది భిన్నాలలో అత్యధికమైనది ఏది?

✅ Answer: (d) 411\frac4{11}

వివరణ

దశాంశ రూపంలో: $\frac9{31}\approx0.290$ $\frac3{17}\approx0.176$ $\frac6{23}\approx0.261$ $\frac4{11}\approx0.364$ $\frac7{25}=0.28$

అందువల్ల: $0.364>0.290>0.28>0.261>0.176$

కాబట్టి: $\boxed{\frac4{11}}$

🔢 Question 71

English

A maximum of how many pieces of 12.6 cm can be cut from a 857 cm long rod?

(a) 58
(b) 62
(c) 64
(d) 68

తెలుగు

857 సెం.మీ. పొడవున్న ఒక రాడ్ నుంచి 12.6 సెం.మీ. పొడవు గల గరిష్ఠంగా ఎన్ని ముక్కలు కత్తిరించవచ్చు?

✅ Answer: (d) 68

వివరణ

$\frac{857}{12.6} =\frac{8570}{126} \approx68.01$

పూర్తి ముక్కలు మాత్రమే తీసుకోవాలి.

కాబట్టి: $\boxed{68}$

🔢 Question 72

English

The number $0.121212\ldots$ in the form $\frac pq$ is equal to:

(a) $\frac2{11}$
(b) $\frac4{11}$
(c) $\frac2{33}$
(d) $\frac4{33}$

తెలుగు

$0.121212\ldots$ ను $\frac pq$ రూపంలో రాస్తే విలువ ఎంత?

✅ Answer: (d) $\frac4{33}$

వివరణ

ఇక్కడ 12 పునరావృతమవుతోంది. $0.\overline{12}=\frac{12}{99}$ $=\frac4{33}$

కాబట్టి: $\boxed{\frac4{33}}$

🧠 Shortcut

రెండు digits repeat అయితే denominatorలో 99.

🔢 Question 73

English

The rational number for the recurring decimal $0.125125125\ldots$ is:

(a) $\frac{63}{487}$
(b) $\frac{119}{993}$
(c) $\frac{125}{999}$
(d) None of these

తెలుగు

పునరావృత దశాంశం $0.125125125\ldots$

కు సమానమైన rational number ఏది?

✅ Answer: (c)
(b) $\frac{119}{993}$
(c) $\frac{125}{999}$
(d) None of these

(b) $\frac{119}{993}$
(c) $\frac{125}{999}$
(d) None of these

వివరణ

125 అనే మూడు అంకెలు పునరావృతమవుతున్నాయి.

కాబట్టి: $0.\overline{125}=\frac{125}{999}$

అందువల్ల: $\boxed{\frac{125}{999}}$

🔢 Question 74

English

The fraction $101\frac{27}{100000}$

in decimal form is:

(a) 0.01027
(b) 0.10127
(c) 101.00027
(d) 101.000027

తెలుగు

క్రింది mixed fractionను decimal రూపంలో రాయండి: $101\frac{27}{100000}$

✅ Answer: (c) 101.00027

వివరణ

$\frac{27}{100000}=0.00027$

కాబట్టి: $101+0.00027 =\boxed{101.00027}$

🔢 Question 75

English

If $47.2506=4A+\frac7B+2C+\frac5D+6E$

then the value of $5A+3B+6C+D+3E$

is:

(a) 53.6003
(b) 53.6031
(c) 153.6003
(d) 213.0003

తెలుగు

$47.2506=4A+\frac7B+2C+\frac5D+6E$

అయితే, $5A+3B+6C+D+3E$

విలువ ఎంత?

✅ Answer: (c) 153.6003

వివరణ

47.2506ను స్థాన విలువలుగా విడదీస్తే: $47.2506=40+7+0.2+0.05+0.0006$

అందువల్ల: $4A=40\Rightarrow A=10$ $\frac7B=7\Rightarrow B=1$ $2C=0.2\Rightarrow C=0.1$ $\frac5D=0.05\Rightarrow D=100$ $6E=0.0006\Rightarrow E=0.0001$

ఇప్పుడు: $5A+3B+6C+D+3E$ $=5(10)+3(1)+6(0.1)+100+3(0.0001)$ $=50+3+0.6+100+0.0003$ $=\boxed{153.6003}$

🔢 Question 76

English

The value of $\frac{489.1375\times0.0483\times1.956} {0.0873\times92.581\times99.749}$

is closest to:

(a) 0.006
(b) 0.06
(c) 0.6
(d) 6

తెలుగు

క్రింది భిన్నం యొక్క విలువ దేనికి దగ్గరగా ఉంటుంది? $\frac{489.1375\times0.0483\times1.956} {0.0873\times92.581\times99.749}$

✅ Answer: (b) 0.06

వివరణ

సులభమైన సమీప విలువలకు round చేద్దాం: $489.1375\approx489$ $0.0483\approx0.05$ $1.956\approx2$

Denominator: $0.0873\approx0.09,\quad 92.581\approx93,\quad 99.749\approx100$

కాబట్టి: $\frac{489\times0.05\times2}{0.09\times93\times100}$

ఇది సుమారుగా: $0.058\approx0.06$

కాబట్టి: $\boxed{0.06}$

🔢 Question 77

English

The value of $(0.98)^3+(0.02)^3+3(0.98)(0.02)(0.98+0.02)-1$

is:

(a) 0
(b) 1
(c) 1.09
(d) 1.98

తెలుగు

క్రింది వ్యక్తీకరణ విలువ ఎంత? $(0.98)^3+(0.02)^3+3(0.98)(0.02)(0.98+0.02)-1$

✅ Answer: (a) 0

వివరణ

సూత్రం: $a^3+b^3+3ab(a+b)=(a+b)^3$

ఇక్కడ: $a=0.98,\quad b=0.02$

కాబట్టి: $=(0.98+0.02)^3-1$ $=1^3-1$ $=1-1=\boxed0$

🔢 Question 78

English

The expression $11.98\times11.98+11.98x+0.02x$

will be a perfect square for $x$ equal to:

(a) 0.02
(b) 0.2
(c) 0.04
(d) 0.4

తెలుగు

క్రింది వ్యక్తీకరణ perfect square కావడానికి $x$ విలువ ఎంత? $11.98\times11.98+11.98x+0.02x$

✅ Answer: (c) 0.04

వివరణ

$x=0.04$ అని తీసుకుంటే: $11.98^2+11.98(0.04)+0.02(0.04)$ $=11.98^2+0.4792+0.0008$ $=11.98^2+0.48$ $=143.5204+0.48 =144$ $144=12^2$

అందువల్ల ఇది perfect square. $\boxed{x=0.04}$

🔢 Question 79

English

The value of $\frac{0.943^2-0.943(0.057)+0.057^2} {0.943^3+0.057^3}$

is:

(a) 0.32
(b) 0.886
(c) 1.1286
(d) None of these

తెలుగు

క్రింది వ్యక్తీకరణ విలువ ఎంత? $\frac{0.943^2-0.943(0.057)+0.057^2} {0.943^3+0.057^3}$

✅ Answer: (d) None of these

వివరణ

సూత్రం: $a^3+b^3=(a+b)(a^2-ab+b^2)$

ఇక్కడ: $a=0.943,\quad b=0.057$

కాబట్టి: $a^3+b^3=(a+b)(a^2-ab+b^2)$

అందువల్ల: $\frac{a^2-ab+b^2}{a^3+b^3} = \frac1{a+b}$

ఇప్పుడు: $a+b=0.943+0.057=1$

కాబట్టి: $\frac11=\boxed1$

Optionsలో 1 లేదు.

అందువల్ల:

✅ Answer: (d) None of these

🔢 Question 80

English

The value of $3.8-(4.2+0.7\times3)+5\times2\div0.5$

is:

(a) 5.8
(b) 18.4
(c) 21.8
(d) 15.6

తెలుగు

క్రింది వ్యక్తీకరణ విలువ ఎంత? $3.8-(4.2+0.7\times3)+5\times2\div0.5$

(a) 5.8
(b) 18.4
(c) 21.8
(d) 17.5

BODMAS ప్రకారం ముందుగా multiplication మరియు division: $0.7\times3=2.1$ $5\times2\div0.5=10\div0.5=20$

అందువల్ల: $3.8-(4.2+2.1)+20$ $=3.8-6.3+20$ $=-2.5+20$ $=\boxed{17.5}$

❗ answer (d) 17.5

📌 66–80 Final Answer Key

Q.No.	Correct Answer	తెలుగు భావం / Shortcut
66	(c) 0.99	Telescoping series
67	(b) 73/77	Ratio method
68	(d) x2/y2x^2/y^2	విలువ = 10000
69	(a) 7	BODMAS + fractions
70	(d) 4/11	Decimal comparison
71	(d) 68	$857÷12.6$
72	(d) 4/33	$0.\overline{12}=12/99$
73	(c) 125/999	$0.\overline{125}$
74	(c) 101.00027	Decimal conversion
75	(c) 153.6003	Place-value method
76	(b) 0.06	Approximation
77	(a) 0	$a^3+b^3+3ab(a+b)$
78	(c) 0.04	Perfect square
79	(d) None of these	Actual value = 1
80	(d) 17,5	BODMAS

🧠 ఈ 15 ప్రశ్నల్లో గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన సూత్రాలు

$\boxed{a^3+b^3=(a+b)(a^2-ab+b^2)}$ $\boxed{a^3+b^3+3ab(a+b)=(a+b)^3}$ $\boxed{0.\overline{12}=\frac{12}{99}}$ $\boxed{0.\overline{125}=\frac{125}{999}}$

మరియు Q66లో telescoping series, Q70లో decimal comparison, Q76లో approximation, Q78లో perfect-square identity వంటి shortcut methods పోటీ పరీక్షల్లో సమయం ఆదా చేస్తాయి.

జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ ఫాలో అవ్వండి – ప్రభుత్వ ఉద్యోగం సాధించండి

ఎంప్లాయ్మెంట్ న్యూస్ వీక్లీలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి

అప్లై చెయ్యడానికి చివరిరోజు దగ్గర పడుతున్న ఉద్యోగాల వివరాలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి

🌟 నాలుగు కిలోమీటర్లు నడిచిన బాలిక నుంచి జిల్లా కలెక్టర్ వరకు… స్రీధన్య సురేష్ స్ఫూర్తిదాయక ప్రయాణం

“పరిస్థితులు మన భవిష్యత్తును నిర్ణయించవు… మన పట్టుదలే మన భవిష్యత్తును నిర్మిస్తుంది.”

కేరళలోని వయనాడ్‌లో ఒక చిన్న గిరిజన నివాస ప్రాంతం. ఇంట్లో ఆర్థిక పరిస్థితులు అంతంతమాత్రమే. తండ్రి రోజువారీ కూలీగా పనిచేస్తారు. తల్లి గ్రామీణ ఉపాధి పథకంలో పనిచేస్తారు. అయినప్పటికీ తమ పిల్లలు చదువుకోవాలనే విషయంలో ఆ తల్లిదండ్రులు ఎప్పుడూ వెనుకడుగు వేయలేదు.
ఆ కుటుంబంలో పెరిగిన చిన్నారి స్రీధన్య సురేష్.
పాఠశాలకు వెళ్లాలంటే ప్రతిరోజూ దాదాపు 4 కిలోమీటర్లు నడవాల్సి వచ్చేది. సౌకర్యాలు తక్కువైనా, ఆమె కలలు మాత్రం పెద్దవే. మలయాళ మాధ్యమ ప్రభుత్వ పాఠశాలలో చదువుకుంటూ తన విద్యా ప్రయాణాన్ని కొనసాగించింది.
ఆమెకు విద్య కేవలం చదువు కాదు… జీవితాన్ని మార్చుకునే మార్గం.
🎓 విద్యే ఆయుధంగా…
స్రీధన్య జువాలజీలో ఉన్నత విద్యను ఎంచుకున్నారు. కోజికోడ్‌లోని దేవగిరి కాలేజీలో డిగ్రీ, అనంతరం కాలికట్ విశ్వవిద్యాలయంలో పీజీ పూర్తి చేశారు.
తర్వాత ఆమె వయనాడ్‌లో గిరిజన అభివృద్ధి, గిరిజన పర్యాటక రంగాల్లో పనిచేశారు.
అక్కడ ఆమె జీవితాన్ని మార్చిన ఒక పరిచయం ఏర్పడింది.
అప్పటి మానంతవాడి సబ్-కలెక్టర్ శ్రీరామ్ సాంబశివరావు ప్రజలతో ఎలా మమేకమవుతున్నారో, ఒక అధికారి సమాజంలో ఎలాంటి మార్పు తీసుకురాగలడో ఆమె గమనించారు.
అప్పుడు స్రీధన్య మనసులో ఒక ఆలోచన బలపడింది—
“నేను కూడా ప్రజలకు సేవ చేసే పరిపాలనా అధికారిగా ఎందుకు మారకూడదు?”
అదే ఆలోచన ఆమె జీవితానికి కొత్త దిశ చూపించింది.

📚 మొదటి ప్రయత్నంలో వైఫల్యం… కానీ కల మాత్రం వదల్లేదు
UPSC సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్షకు సిద్ధమయ్యారు. తిరువనంతపురంలో కోచింగ్ తీసుకున్నారు.
2017లో మొదటి ప్రయత్నం… విజయం దక్కలేదు.
కానీ వైఫల్యాన్ని చూసి ఆమె తన లక్ష్యాన్ని వదిలిపెట్టలేదు.
మళ్లీ సిద్ధమయ్యారు.
మరింత పట్టుదలతో పరీక్ష రాశారు.
🏆 2018లో కల నిజమైంది!
2018 UPSC Civil Services Examinationలో స్రీధన్య సురేష్ విజయం సాధించారు.
ఆమె All India Rank 410 సాధించి, 2019 బ్యాచ్ IAS అధికారిగా కేరళ క్యాడర్‌కు ఎంపికయ్యారు.
ఒకప్పుడు పాఠశాలకు వెళ్లడానికి నాలుగు కిలోమీటర్లు నడిచిన బాలిక…
ఇప్పుడు దేశంలోని అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన సివిల్ సర్వీసులో అడుగుపెట్టింది.

💰 ఢిల్లీకి వెళ్లేందుకు కూడా ఆర్థిక ఇబ్బందులు
UPSC పరీక్షలో విజయం సాధించిన తర్వాత కూడా ఆమె ప్రయాణం అంత సులభం కాలేదు.
ఇంటర్వ్యూకు ఢిల్లీ వెళ్లాల్సి వచ్చింది. కానీ అందుకు అవసరమైన డబ్బు కూడా ఆమెకు సులభంగా అందుబాటులో లేదు.
ఆమె ఒక పూర్వపు ఇంటర్వ్యూలో తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ప్రయాణ సమయంలో తన వద్ద సుమారు ₹40,000 ఉండగా, అందులో కొంతమొత్తం స్నేహితుల నుంచి అప్పుగా తీసుకున్నదని, మరికొంత శ్రేయోభిలాషుల సహాయం లభించిందని నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
ఇది ఆమె జీవితంలోని ఒక ముఖ్యమైన సందేశాన్ని చెబుతుంది:
డబ్బు లేకపోవడం ఒక అడ్డంకి కావచ్చు… కానీ లక్ష్యాన్ని వదిలేయడానికి అది కారణం కాకూడదు.

👩‍💼 IAS అధికారిగా కొత్త అధ్యాయం
IASగా ఎంపికైన తర్వాత స్రీధన్య కోజికోడ్‌లో Assistant Collector, అనంతరం పెరింతల్మన్నలో Sub-Collectorగా పనిచేశారు.
తర్వాత కేరళలోని వివిధ పరిపాలనా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. Registration Departmentలో పనిచేశారు. Food Safety Commissionerగా కూడా బాధ్యతలు చేపట్టారు.
ప్రతి బాధ్యత ఆమెను మరింత అనుభవజ్ఞురాలైన పరిపాలనా అధికారిగా తీర్చిదిద్దింది.

🏛️ చివరకు… జిల్లా కలెక్టర్ బాధ్యతలు
2026 సెప్టెంబర్ 16.
స్రీధన్య సురేష్ జీవితంలో మరో చారిత్రాత్మక రోజు.
ఆమె కాసరగోడ్ జిల్లా కలెక్టర్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.
గిరిజన సమాజం నుంచి వచ్చిన ఒక యువతి, ఎన్నో ఆర్థిక ఇబ్బందులను అధిగమించి, UPSCలో విజయం సాధించి, చివరకు జిల్లా పరిపాలనకు నాయకత్వం వహించే స్థాయికి చేరుకున్నారు.
నివేదికల ప్రకారం, కేరళలో షెడ్యూల్డ్ ట్రైబ్ సమాజానికి చెందిన తొలి మహిళా జిల్లా కలెక్టర్‌గా ఆమె నిలిచారు.

🌱 ఆమె కథ చెప్పే సందేశం
స్రీధన్య సురేష్ కథ కేవలం ఒక IAS అధికారి విజయగాథ కాదు.
ఇది—
పేదరికం నుంచి పట్టుదలకు,
పట్టుదల నుంచి విద్యకు,
విద్య నుంచి లక్ష్యానికి,
లక్ష్యం నుంచి విజయానికి సాగిన ప్రయాణం.
పాఠశాలకు వెళ్లేందుకు నాలుగు కిలోమీటర్లు నడిచిన ఆ చిన్నారి…
ఒకసారి UPSCలో విఫలమైన ఆ అభ్యర్థి…
ఇంటర్వ్యూకు వెళ్లేందుకు డబ్బు కోసం సహాయం తీసుకున్న ఆ యువతి…
ఈరోజు జిల్లా కలెక్టర్‌గా ప్రజలకు సేవ చేసే స్థాయికి చేరుకున్నారు.
💬 యువతకు ఆమె ప్రయాణం ఇచ్చే స్ఫూర్తి
“మీ పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నాయన్నది అంత ముఖ్యమేమీ కాదు.
మీరు ఎక్కడికి చేరుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారన్నదే ముఖ్యం.”
కల పెద్దదిగా ఉండాలి.
ప్రయత్నం నిజాయితీగా ఉండాలి.
వైఫల్యం వచ్చినా మళ్లీ లేవాలి.
విద్యను ఆయుధంగా మార్చుకోవాలి.
అప్పుడు సాధ్యం కానిది ఏదీ లేదు.
🌟 స్రీధన్య సురేష్ – ఒక విజయగాథ కాదు… ఒక స్ఫూర్తి.
“ఒక గిరిజన ప్రాంతంలోని చిన్నారి కూడా దేశ అత్యున్నత పరిపాలనా వ్యవస్థలో తన స్థానాన్ని సంపాదించగలదు” అనే సందేశాన్ని ఆమె ప్రయాణం అందిస్తుంది.

ఉద్యోగ సమాచార వేదిక -జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ ,23 సెప్టెంబర్ 2026

GK, కరంట్ అఫైర్స్, రీజనింగ్ ,ఇంగ్షీషు & క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్ బూస్టర్

జనరల్ నాలెడ్జ్

మేవార్‌ రాజపుత్రుల శక్తి (Rise of Rajput Power)

రాణా హమ్మీర్ (1314–1378 AD)

రాణా కుంభ (1433–1468 AD)

రాణా సంగా / మహారాణా సంగ్రామ్ సింగ్ I (1508–1528 AD)

మహారాణా ప్రతాప్ (1572–1597 AD)

🏆 మేవార్ రాజపుత్రుల చరిత్ర – ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు & సమాధానాలు

🔹 రాణా హమ్మీర్

🔹 రాణా కుంభ

🔹 రాణా సంగా

🔹 మహారాణా ప్రతాప్

⭐ పరీక్షల్లో తరచుగా అడిగే ఒక లైన్ ప్రశ్నలు

భారతదేశంలో జరిగిన ముఖ్యమైన యుద్ధాలు – క్రీ.పూ. 326 నుంచి క్రీ.శ. 1550 వరకు

🏛️ ప్రాచీన భారతదేశం

⭐ హైడాస్పీస్ యుద్ధం – క్రీ.పూ. 326

⭐ కళింగ యుద్ధం – క్రీ.పూ. 261

🕌 మధ్యయుగ భారతదేశం

ఘజ్నవీ మరియు రాజపుత్రుల కాలం

1001 – పేషావర్ యుద్ధం

1008 – వైహింద్ యుద్ధం

⚔️ తరైన్ యుద్ధాలు

మొదటి తరైన్ యుద్ధం – 1191

రెండవ తరైన్ యుద్ధం – 1192

⭐ పరీక్షకు గుర్తుంచుకోండి:

⚔️ చందావర్ యుద్ధం – 1194

🏰 ఢిల్లీ సుల్తానేట్ కాలంలోని ముఖ్యమైన యుద్ధాలు

1301 – రణతంభోర్ యుద్ధం

1303 – చిత్తోర్ యుద్ధం

1308 – సివానా యుద్ధం

1323 – వరంగల్ యుద్ధం

🏹 విజయనగర – బహమనీ కాలం

1420లలో – విజయనగర–బహమనీ ఘర్షణలు

🌊 దీవ్ యుద్ధం – 1509

⚔️ మొదటి పానిపట్ యుద్ధం – 1526

బాబర్ 🆚 ఇబ్రహీం లోదీ

⭐ ముఖ్యాంశం:

⚔️ ఖాన్వా యుద్ధం – 1527

బాబర్ 🆚 రాణా సంగా

⭐ గుర్తుంచుకోండి:

⚔️ చందేరి యుద్ధం – 1528

బాబర్ 🆚 మేదిని రాయ్

⚔️ ఘాఘ్రా యుద్ధం – 1529

బాబర్ 🆚 ఆఫ్ఘన్ సేనలు + బెంగాల్ సుల్తాన్

⭐ బాబర్ మూడు ముఖ్యమైన యుద్ధాలు:

⚔️ చౌసా యుద్ధం – 1539

షేర్ ఖాన్ (షేర్ షా సూరి) 🆚 హుమాయూన్

⚔️ కన్నౌజ్ / బిల్గ్రామ్ యుద్ధం – 1540

షేర్ షా సూరి 🆚 హుమాయూన్

📚 1550 వరకు ముఖ్యమైన యుద్ధాలు – త్వరిత పునశ్చరణ

🎯 పోటీ పరీక్షలకు అత్యంత ముఖ్యమైన 15 ప్రశ్నలు

కరంట్ అఫైర్స్

జాతీయ గీతం పాడేందుకు నిరాకరించినందుకు శిక్ష విధించలేం: సుప్రీంకోర్టు

జాతీయ గీతంపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు

🔹 జాతీయ గీతం – మత స్వేచ్ఛ

⚖️ టి.ఎం. కృష్ణ పిటిషన్

పిటిషన్‌లో ప్రధాన అభ్యంతరం

🎵 ‘వందే మాతరం’పై వివాదం

🏛️ కేంద్ర ప్రభుత్వ వాదన

⚖️ సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన పరిశీలనలు

📝 ఒక లైన్‌లో గుర్తుంచుకోండి

భారతీయ ఉత్పత్తులపై కనిపించే ముఖ్యమైన లేబులింగ్ చిహ్నాలు – ముఖ్యాంశాలు

1. ప్యాకేజ్డ్ వస్తువుల లేబులింగ్ – Legal Metrology

🟢 2. శాకాహారం – 🟤 మాంసాహారం గుర్తులు

వ్యక్తిగత సంరక్షణ ఉత్పత్తులు

🍱 ఆహార పదార్థాలు

⭐ 3. ISI మార్క్

🧠 గుర్తుంచుకోండి:

🥇 4. BIS Hallmark

🧠 ఒక లైన్:

🌾 5. AGMARK

🧠 గుర్తుంచుకోండి:

🌱 6. ECOMARK

🍎 7. FPO Mark

📍 8. GI Tag

🧠 ఒక లైన్:

📚 చాలా ముఖ్యమైన షార్ట్ నోట్స్

స్మార్ట్‌ఫోన్ స్క్రీన్ ప్రొటెక్టర్లకు BIS సర్టిఫికేషన్ తప్పనిసరి

మార్క్ వుడ్ అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌కు రిటైర్మెంట్