GK, కరంట్ అఫైర్స్, రీజనింగ్ ,ఇంగ్షీషు & క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్ బూస్టర్

బ్యాంక్ ,రైల్వే ,SSC,UPSC మొదలగు పోటీ పరీక్షలకు ప్రిపేర్ అవుతున్నారా ! మీకు కావాల్సిన సబ్జెక్టు మెటీరీయల్ మరయు ప్రాక్టీస్ టెస్టులు మీకు అందిస్తాం . ఫాలో అయితే ఉద్యోగం గ్యారంటీ

---

జనరల్ నాలెడ్జ్

ఢిల్లీ సుల్తానేట్ కాలం (1206–1526) – ముఖ్యమైన అంశాలు

1. ఢిల్లీ సుల్తానేట్ ప్రారంభం

• 1206లో మహమ్మద్ ఘోరీ మరణం తరువాత అతని సేనాధిపతి కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ స్వతంత్ర పాలన ప్రారంభించాడు.
• ఐబక్ 1206లో ఢిల్లీ మొదటి సుల్తాన్ అయ్యాడు.
• దీనితో బానిస వంశం (Slave Dynasty) ప్రారంభమైంది.
• ఢిల్లీ సుల్తానేట్‌లో పాలించిన ఐదు ప్రధాన వంశాలు:
  1. బానిస వంశం – 1206–1290
  2. ఖిల్జీ వంశం
  3. తుగ్లక్ వంశం
  4. సయ్యద్ వంశం
  5. లోదీ వంశం

---

బానిస / మమలుక్ / ఇల్బరీ వంశం

(1206–1290)

2. కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ (1206–1210)

• ఐబక్ మొదట మహమ్మద్ ఘోరీకి బానిస.
• ఘోరీ మరణం తరువాత 1206లో స్వతంత్ర పాలన ప్రారంభించాడు.
• ఢిల్లీలో ముస్లిం పాలనకు వాస్తవ స్థాపకుడిగా ఐబక్‌ను పరిగణిస్తారు.
• భారతదేశంలో ఢిల్లీ సుల్తానేట్ కింద మొదటి స్వతంత్ర టర్కిష్ రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.
• లాహోర్‌ను రాజధానిగా చేసుకున్నాడు.
• ఐబక్‌కు “లాఖ్ బక్ష్” (లక్షల దాత) అనే బిరుదు ఉండేది.
• అతని దాతృత్వానికి ప్రసిద్ధి.

నిర్మాణాలు

• క్వ్వత్-ఉల్-ఇస్లాం మసీదు – ఢిల్లీ
• అఢై దిన్ కా ఝోంప్రా – అజ్మీర్
• కుతుబ్ మినార్ నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు.
• కుతుబ్ మినార్‌ను సూఫీ సంత్ ఖ్వాజా కుతుబుద్దీన్ బఖ్తియార్ కాకీకి అంకితం చేశాడు.
• హసన్ నిజామీ వంటి పండితులను ప్రోత్సహించాడు.

---

3. షంసుద్దీన్ ఇల్తుత్మిష్ (1211–1236)

• కుతుబుద్దీన్ ఐబక్‌కు అల్లుడు.
• ఇల్బరీ తెగకు చెందినవాడు.
• అందువల్ల బానిస వంశాన్ని ఇల్బరీ వంశం అని కూడా అంటారు.
• ఢిల్లీ సుల్తానేట్‌లో టర్కిష్ పాలనను బలోపేతం చేసిన వాస్తవ ఏకీకర్త (Real Consolidator).
• మొదట బదాయూన్, గ్వాలియర్ ఇక్తాదార్/గవర్నర్గా పనిచేశాడు.
• ఆరామ్ షా తరువాత సుల్తాన్ అయ్యాడు.
• రాజధానిని లాహోర్ నుంచి ఢిల్లీకి మార్చాడు.
• ఢిల్లీని ప్రధాన పరిపాలనా, రాజకీయ కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేశాడు.

చెంగీజ్ ఖాన్

• చెంగీజ్ ఖాన్ ఖ్వారిజ్మ్ పాలకుడిని వెంబడిస్తూ భారతదేశానికి వచ్చినప్పుడు, ఇల్తుత్మిష్ తన దౌత్య విధానంతో ప్రత్యక్ష ఘర్షణను నివారించాడు.

పరిపాలనా సంస్కరణలు

• టర్కాన్-ఇ-చహల్‌గానీ (The Forty) అనే 40 మంది టర్కిష్ ఉన్నతాధికారుల సమూహాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు.
• ఇక్తా వ్యవస్థను పరిపాలనలో బలోపేతం చేశాడు.
• క్రమబద్ధమైన, జీతభత్యాలు పొందే సైన్యాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు.
• టంకా – వెండి నాణెం
• జిటల్ – రాగి నాణెం
  ప్రవేశపెట్టాడు.
• తన కుమార్తె రజియా సుల్తానాను వారసురాలిగా నామినేట్ చేశాడు.
• చరిత్రకారుడు మిన్హాజ్-ఉస్-సిరాజ్ను ప్రోత్సహించాడు.

నిర్మాణాలు

• ఐబక్ ప్రారంభించిన కుతుబ్ మినార్‌ను పూర్తి చేశాడు.
• క్వ్వత్-ఉల్-ఇస్లాం మసీదు నిర్మాణాన్ని కూడా పూర్తి చేశాడు.

పరీక్షకు ముఖ్యమైనది

ఇల్తుత్మిష్ → ఢిల్లీకి రాజధాని మార్పు → టంకా & జిటల్ → చహల్‌గానీ → రజియా వారసురాలిగా ఎంపిక

---

4. రజియా సుల్తానా (1236–1240)

• ఇల్తుత్మిష్ తన కుమార్తె రజియాను వారసురాలిగా ప్రకటించాడు.
• ఆమె మధ్యయుగ భారతదేశంలో తొలి మరియు ఏకైక మహిళా ముస్లిం పాలకురాలుగా ప్రసిద్ధి.
• సంప్రదాయ పర్దా విధానాన్ని పక్కన పెట్టి, పురుషుల మాదిరిగా బహిరంగంగా పరిపాలన సాగించింది.
• సైనిక దుస్తులు ధరించి సైన్యాన్ని నడిపేది; వేటకు కూడా వెళ్లేది.
• టర్కిష్ ఉన్నతాధికారులు, మతపెద్దలలోని సంప్రదాయవాద వర్గాలను ఇది అసంతృప్తికి గురిచేసింది.
• జమాలుద్దీన్ యాకూత్ను గుర్రపు దళాధిపతిగా నియమించింది.
• యాకూత్‌కు ఇచ్చిన ప్రాధాన్యం కారణంగా శక్తివంతమైన టర్కిష్ సర్దారులతో విభేదాలు ఏర్పడ్డాయి.
• 1240లో సిర్హింద్‌లో అల్తూనియా తిరుగుబాటు జరిగింది.
• యాకూత్ హతమయ్యాడు; రజియా బంధించబడింది.
• ఢిల్లీలోని అమీర్లు ఆమె సోదరుడు ముయిజుద్దీన్ బహ్రామ్ షాను సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టారు.
• రజియా ఢిల్లీని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ విఫలమైంది.
• 1240లో రజియా మరణించింది.

---

5. నాసిరుద్దీన్ మహ్మూద్ (1246–1266)

• రజియా తరువాత టర్కిష్ అమీర్ల సమూహమైన చహల్‌గానీ ప్రభావం పెరిగింది.
• ఇల్తుత్మిష్ చిన్న కుమారుడు నాసిరుద్దీన్ మహ్మూద్ సింహాసనాన్ని అధిష్ఠించాడు.
• ఇతను వ్యక్తిగతంగా మతపరమైన, తత్వశాస్త్ర ఆసక్తి కలిగిన పాలకుడు.
• పరిపాలనలో బల్బన్ అత్యంత శక్తివంతమైన ప్రధానమంత్రి/నాయబ్‌గా ఎదిగాడు.
• చివరకు బల్బన్ తన రాజకీయ అధికారాన్ని మరింత పెంచుకున్నాడు.

---

6. ఘియాసుద్దీన్ బల్బన్ (1266–1286)

• బానిస వంశంలోని గొప్ప పాలకుల్లో ఒకడు.
• ఢిల్లీ సుల్తానేట్‌కు **ప్రధాన రూపకర్త (Principal Architect)**గా పరిగణిస్తారు.
• ఇతని మరో పేరు ఉలుగ్ ఖాన్.
• సుల్తాన్ అధికారాన్ని అత్యంత శక్తివంతంగా మార్చాడు.

రాజరిక సిద్ధాంతం

• సుల్తాన్‌ను **“జిల్-ఇ-ఇలాహీ” (దేవుని నీడ)**గా భావించాడు.
• సుల్తాన్ దైవాధికారాన్ని బలంగా సమర్థించాడు.

చహల్‌గానీపై చర్యలు

• శక్తివంతమైన చహల్‌గానీ (The Forty) ప్రభావాన్ని అణచివేశాడు.
• కేంద్ర రాజరిక అధికారాన్ని బలోపేతం చేశాడు.

రాజదర్బారు పద్ధతులు

బల్బన్ పర్షియన్ రాజదర్బారు ఆచారాలను ప్రవేశపెట్టాడు:

• సిజ్దా – సుల్తాన్ ముందు సాష్టాంగ నమస్కారం
• పైబోస్ – సుల్తాన్ పాదాలను ముద్దుపెట్టుకోవడం
• జష్న్/ఉత్సవాలు
• నౌరోజ్ – పర్షియన్ నూతన సంవత్సరం వేడుక

సైనిక, పరిపాలనా చర్యలు

• దివాన్-ఇ-అర్జ్ను ప్రత్యేక సైనిక శాఖగా ఏర్పాటు చేశాడు.
• సైన్యాన్ని బలోపేతం చేశాడు.
• న్యాయవ్యవస్థను కఠినంగా అమలు చేశాడు.
• “Blood and Iron” (రక్తం మరియు ఇనుము) విధానాన్ని అనుసరించాడు.
• రాజ్యంలో గూఢచారి వ్యవస్థను బలోపేతం చేశాడు.
• కుట్రలు, తిరుగుబాట్లను అరికట్టేందుకు గూఢచారుల నెట్‌వర్క్ ఏర్పాటు చేశాడు.
• ఉన్నత పదవుల నుంచి టర్కేతరులు మరియు భారతీయ ముస్లింలను దూరంగా ఉంచాడు.

బల్బన్ చివరి దశ

• 1285లో అతని కుమారుడు మహ్మద్ మంగోలులతో జరిగిన యుద్ధంలో మరణించాడు.
• కుమారుడి మరణం తరువాత బల్బన్ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాడు.
• అతని పాలన చివరి సంవత్సరాల్లో పరిపాలనపై శ్రద్ధ తగ్గింది.

---

7. బానిస వంశం ముగింపు

• షంసుద్దీన్ కైముర్స్ (1290) బానిస వంశంలోని చివరి పాలకుడు.
• అతని బలహీన పాలన తరువాత జలాలుద్దీన్ ఖిల్జీ అధికారంలోకి వచ్చాడు.
• దీంతో 1290లో ఖిల్జీ వంశం ప్రారంభమైంది.

---

⭐ పోటీ పరీక్షలకు అత్యంత ముఖ్యమైన షార్ట్ నోట్స్

అంశం	ముఖ్యమైన సమాచారం
ఢిల్లీ సుల్తానేట్ ప్రారంభం	1206
మొదటి సుల్తాన్	కుతుబుద్దీన్ ఐబక్
మొదటి వంశం	బానిస/మమలుక్ వంశం
బానిస వంశం	1206–1290
ఐబక్ రాజధాని	లాహోర్
ఐబక్ బిరుదు	లాఖ్ బక్ష్
కుతుబ్ మినార్	ఐబక్ ప్రారంభం, ఇల్తుత్మిష్ పూర్తి
ఇల్తుత్మిష్	వాస్తవ ఏకీకర్త
రాజధాని లాహోర్ → ఢిల్లీ	ఇల్తుత్మిష్
టంకా	వెండి నాణెం – ఇల్తుత్మిష్
జిటల్	రాగి నాణెం – ఇల్తుత్మిష్
చహల్‌గానీ	ఇల్తుత్మిష్ – 40 మంది టర్కిష్ ఉన్నతాధికారులు
తొలి మహిళా ముస్లిం పాలకురాలు	రజియా సుల్తానా
రజియా పాలన	1236–1240
రజియాకు అనుకూల అధికారి	జమాలుద్దీన్ యాకూత్
రజియా వ్యతిరేక తిరుగుబాటు	అల్తూనియా
బల్బన్ పాలన	1266–1286
బల్బన్ బిరుదు	ఉలుగ్ ఖాన్
బల్బన్ సిద్ధాంతం	జిల్-ఇ-ఇలాహీ
బల్బన్ విధానం	Blood and Iron
ప్రత్యేక సైనిక శాఖ	దివాన్-ఇ-అర్జ్
బానిస వంశం చివరి పాలకుడు	కైముర్స్ (1290)
తరువాతి వంశం	ఖిల్జీ వంశం

---

ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు – సమాధానాలు

క్రింది ప్రశ్నలు APPSC, TSPSC, SSC, UPSC, Group-1, Group-2, Group-3, SI, Constable, ఇతర పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే విధంగా రూపొందించబడ్డాయి.

---

1. ఢిల్లీ సుల్తానేట్ పాలన ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?

జ: క్రీ.శ. 1206లో ఢిల్లీ సుల్తానేట్ పాలన ప్రారంభమైంది.

2. ఢిల్లీ సుల్తానేట్‌కు పునాది వేసినవారు ఎవరు?

జ: కుతుబుద్దీన్ ఐబక్.

3. ఢిల్లీ సుల్తానేట్‌లో మొదటి సుల్తాన్ ఎవరు?

జ: కుతుబుద్దీన్ ఐబక్.

4. ఢిల్లీ సుల్తానేట్‌లో మొదటి వంశం ఏది?

జ: బానిస వంశం (Slave/Mamluk Dynasty).

5. బానిస వంశం ఏ సంవత్సరాల మధ్య పాలించింది?

జ: 1206–1290.

6. కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ మొదట ఎవరి బానిస?

జ: మహమ్మద్ ఘోరీ బానిస.

7. కుతుబుద్దీన్ ఐబక్‌కు ప్రసిద్ధి చెందిన బిరుదు ఏమిటి?

జ: లాఖ్ బక్ష్ (లక్షల దాత).

8. కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ తన రాజధానిని ఎక్కడ ఏర్పాటు చేశాడు?

జ: లాహోర్‌లో.

9. కుతుబ్ మినార్ నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించినవారు ఎవరు?

జ: కుతుబుద్దీన్ ఐబక్.

10. కుతుబ్ మినార్‌ను పూర్తి చేసినవారు ఎవరు?

జ: షంసుద్దీన్ ఇల్తుత్మిష్.

11. క్వ్వత్-ఉల్-ఇస్లాం మసీదును నిర్మించినవారు ఎవరు?

జ: కుతుబుద్దీన్ ఐబక్.

12. అఢై దిన్ కా ఝోంప్రా ఎక్కడ ఉంది?

జ: అజ్మీర్‌లో.

13. అఢై దిన్ కా ఝోంప్రాను నిర్మించినవారు ఎవరు?

జ: కుతుబుద్దీన్ ఐబక్.

---

షంసుద్దీన్ ఇల్తుత్మిష్

14. ఇల్తుత్మిష్ ఎవరి అల్లుడు?

జ: కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ అల్లుడు.

15. ఇల్తుత్మిష్ ఏ వంశానికి చెందినవాడు?

జ: ఇల్బరీ వంశానికి చెందినవాడు.

16. బానిస వంశాన్ని ఇల్బరీ వంశం అని ఎందుకు అంటారు?

జ: ఇల్తుత్మిష్ ఇల్బరీ తెగకు చెందినవాడు కావడంతో.

17. ఢిల్లీ సుల్తానేట్‌కు నిజమైన ఏకీకర్తగా ఎవరిని పిలుస్తారు?

జ: ఇల్తుత్మిష్.

18. ఇల్తుత్మిష్ రాజధానిని ఎక్కడి నుంచి ఎక్కడికి మార్చాడు?

జ: లాహోర్ నుంచి ఢిల్లీకి మార్చాడు.

19. చహల్‌గానీ అంటే ఏమిటి?

జ: ఇల్తుత్మిష్ ఏర్పాటు చేసిన 40 మంది టర్కిష్ ఉన్నతాధికారుల సమూహం.

20. చహల్‌గానీకి మరో పేరు ఏమిటి?

జ: ది ఫోర్టీ (The Forty).

21. ఇల్తుత్మిష్ ప్రవేశపెట్టిన వెండి నాణెం ఏది?

జ: టంకా.

22. ఇల్తుత్మిష్ ప్రవేశపెట్టిన రాగి నాణెం ఏది?

జ: జిటల్.

23. ఇల్తుత్మిష్ తన వారసురాలిగా ఎవరిని ఎంపిక చేశాడు?

జ: తన కుమార్తె రజియా సుల్తానాను.

24. చెంగీజ్ ఖాన్‌తో ప్రత్యక్ష ఘర్షణను తప్పించుకున్న ఢిల్లీ సుల్తాన్ ఎవరు?

జ: ఇల్తుత్మిష్.

25. ఇల్తుత్మిష్ కాలంలో ప్రసిద్ధ చరిత్రకారుడు ఎవరు?

జ: మిన్హాజ్-ఉస్-సిరాజ్.

---

రజియా సుల్తానా

26. రజియా సుల్తానా ఎవరి కుమార్తె?

జ: ఇల్తుత్మిష్ కుమార్తె.

27. రజియా సుల్తానా పాలనా కాలం ఏమిటి?

జ: 1236–1240.

28. మధ్యయుగ భారతదేశంలో తొలి మహిళా ముస్లిం పాలకురాలు ఎవరు?

జ: రజియా సుల్తానా.

29. రజియా సుల్తానా ఏ సంప్రదాయాన్ని వ్యతిరేకించింది?

జ: పర్దా సంప్రదాయాన్ని.

30. రజియా సుల్తానా విశ్వసించిన ముఖ్య అధికారి ఎవరు?

జ: జమాలుద్దీన్ యాకూత్.

31. యాకూత్ ఏ పదవిలో ఉన్నాడు?

జ: గుర్రపు దళాధిపతి.

32. రజియాకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేసినవారు ఎవరు?

జ: అల్తూనియా.

33. రజియా సుల్తానా ఎప్పుడు మరణించింది?

జ: క్రీ.శ. 1240లో.

34. రజియా తరువాత సింహాసనాన్ని అధిష్ఠించినవాడు ఎవరు?

జ: ముయిజుద్దీన్ బహ్రామ్ షా.

---

నాసిరుద్దీన్ మహ్మూద్

35. నాసిరుద్దీన్ మహ్మూద్ పాలనా కాలం ఏమిటి?

జ: 1246–1266.

36. నాసిరుద్దీన్ మహ్మూద్ పాలనలో అత్యంత శక్తివంతమైన అధికారి ఎవరు?

జ: బల్బన్.

37. నాసిరుద్దీన్ మహ్మూద్ ఎలా ప్రసిద్ధి చెందాడు?

జ: మతపరమైన, తత్వశాస్త్ర ఆసక్తి కలిగిన పాలకుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

---

ఘియాసుద్దీన్ బల్బన్

38. బల్బన్ పాలనా కాలం ఏమిటి?

జ: 1266–1286.

39. బల్బన్ అసలు పేరు/బిరుదుగా ప్రసిద్ధి చెందిన పేరు ఏమిటి?

జ: ఉలుగ్ ఖాన్.

40. బానిస వంశంలోని గొప్ప పాలకుల్లో ఒకరు ఎవరు?

జ: ఘియాసుద్దీన్ బల్బన్.

41. బల్బన్ ఏ సిద్ధాంతాన్ని బలంగా సమర్థించాడు?

జ: జిల్-ఇ-ఇలాహీ (దేవుని నీడ) సిద్ధాంతం.

42. బల్బన్ అనుసరించిన కఠిన విధానం ఏమిటి?

జ: రక్తం మరియు ఇనుము (Blood and Iron) విధానం.

43. బల్బన్ చహల్‌గానీతో ఎలా వ్యవహరించాడు?

జ: చహల్‌గానీ ప్రభావాన్ని అణచివేసి, సుల్తాన్ అధికారాన్ని బలోపేతం చేశాడు.

44. బల్బన్ ప్రవేశపెట్టిన ప్రత్యేక సైనిక శాఖ ఏది?

జ: దివాన్-ఇ-అర్జ్.

45. బల్బన్ కాలంలో సైనిక శాఖను ఎవరు నిర్వహించారు?

జ: దివాన్-ఇ-అర్జ్ ద్వారా ప్రత్యేక సైనిక పరిపాలన నిర్వహించబడింది.

46. బల్బన్ రాజదర్బారులో ప్రవేశపెట్టిన పర్షియన్ ఆచారం ఏది?

జ: సిజ్దా, పైబోస్ వంటి పర్షియన్ రాజదర్బారు ఆచారాలు.

47. సిజ్దా అంటే ఏమిటి?

జ: సుల్తాన్ ముందు సాష్టాంగ నమస్కారం చేయడం.

48. పైబోస్ అంటే ఏమిటి?

జ: సుల్తాన్ పాదాలను ముద్దుపెట్టుకోవడం.

49. బల్బన్ గూఢచారి వ్యవస్థను ఎందుకు బలోపేతం చేశాడు?

జ: తిరుగుబాట్లు, కుట్రలను గుర్తించి అణచివేయడానికి.

50. బల్బన్ కుమారుడు మహ్మద్ ఎప్పుడు మరణించాడు?

జ: 1285లో మంగోలులతో జరిగిన యుద్ధంలో.

---

బానిస వంశం ముగింపు

51. బానిస వంశానికి చివరి పాలకుడు ఎవరు?

జ: షంసుద్దీన్ కైముర్స్.

52. బానిస వంశం ఎప్పుడు అంతమైంది?

జ: క్రీ.శ. 1290లో.

53. బానిస వంశం తరువాత ఏ వంశం అధికారంలోకి వచ్చింది?

జ: ఖిల్జీ వంశం.

54. ఖిల్జీ వంశాన్ని స్థాపించినవారు ఎవరు?

జ: జలాలుద్దీన్ ఖిల్జీ.

---

⭐ అత్యంత ముఖ్యమైన 10 వన్-లైనర్ ప్రశ్నలు

1. ఢిల్లీ సుల్తానేట్ ప్రారంభం → 1206
2. మొదటి సుల్తాన్ → కుతుబుద్దీన్ ఐబక్
3. మొదటి వంశం → బానిస వంశం
4. లాఖ్ బక్ష్ → కుతుబుద్దీన్ ఐబక్
5. కుతుబ్ మినార్ ప్రారంభం → ఐబక్
6. కుతుబ్ మినార్ పూర్తి → ఇల్తుత్మిష్
7. టంకా, జిటల్ → ఇల్తుత్మిష్
8. తొలి మహిళా ముస్లిం పాలకురాలు → రజియా సుల్తానా
9. Blood and Iron విధానం → బల్బన్
10. బానిస వంశం ముగింపు → 1290; తరువాత ఖిల్జీ వంశం

---

కరంట్ అఫైర్స్

భారత్–చైనా సంబంధాలు – ప్రస్తుత పరిస్థితి & ముఖ్యమైన అంశాలు

పోటీ పరీక్షల కోసం భారత్–చైనా సంబంధాలను భౌగోళిక, రాజకీయ, ఆర్థిక, సరిహద్దు, వ్యూహాత్మక మరియు అంతర్జాతీయ అంశాలుగా తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

1. ప్రాథమిక భౌగోళిక సమాచారం

అంశం	భారత్	చైనా
రాజధాని	న్యూఢిల్లీ	బీజింగ్
అధికారిక పేరు	రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా	పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా
పాలనా విధానం	పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం	ఏకపార్టీ కమ్యూనిస్ట్ వ్యవస్థ
కరెన్సీ	భారత రూపాయి (₹)	రెన్‌మిన్బి/యువాన్
ప్రధాన భౌగోళిక ప్రాంతం	దక్షిణాసియా	తూర్పు ఆసియా
ముఖ్య సహజ అవరోధం	హిమాలయాలు	టిబెటన్ పీఠభూమి

2025లో ప్రపంచ బ్యాంకు గణాంకాల ప్రకారం భారత జనాభా సుమారు 1.46 బిలియన్లు, చైనా జనాభా సుమారు 1.41 బిలియన్లు. అదే సమయంలో నామమాత్ర GDP భారత్‌కు సుమారు $4 ట్రిలియన్లు, చైనాకు $19.5 ట్రిలియన్లు. (World Bank Open Data)

---

2. భారత్–చైనా సరిహద్దు

భారత్–చైనాల మధ్య సరిహద్దు వివాదం ఇరు దేశాల సంబంధాలలో అత్యంత ముఖ్యమైన సమస్య.

భారత ప్రభుత్వ లెక్కల ప్రకారం భారత్–చైనా సరిహద్దు సుమారు 3,488 కి.మీ. పొడవున, లడఖ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, సిక్కిం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ వెంట ఉంది. (Ministry of Home Affairs)

సరిహద్దును మూడు రంగాలుగా గుర్తుంచుకోవాలి:

1. పశ్చిమ రంగం – లడఖ్
2. మధ్య రంగం – హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్
3. తూర్పు రంగం – సిక్కిం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్

ముఖ్య పదం: LAC

LAC – Line of Actual Control
తెలుగులో: వాస్తవాధీన రేఖ

ఇది భారత్–చైనా మధ్య వాస్తవ నియంత్రణలో ఉన్న ప్రాంతాలను వేరు చేసే రేఖ. అయితే ఇరు దేశాలు LAC యొక్క పూర్తి పొడవు, అమరికపై ఒకే అభిప్రాయంలో లేవు. (The Indian Express)

---

3. ప్రధాన భూభాగ వివాదాలు

🔴 అక్సాయ్ చిన్

• లడఖ్ ప్రాంతంలోని అక్సాయ్ చిన్ ప్రస్తుతం చైనా నియంత్రణలో ఉంది.
• భారత్ దీనిని తన భూభాగంగా పేర్కొంటుంది.

🔴 అరుణాచల్ ప్రదేశ్

• భారత్ అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌ను తన అంతర్భాగంగా పరిగణిస్తుంది.
• చైనా అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలపై, ముఖ్యంగా తవాంగ్ ప్రాంతంపై హక్కు వాదనలు చేస్తుంది.

🔴 మెక్‌మహాన్ రేఖ

• తూర్పు రంగంలో ముఖ్యమైన చారిత్రక సరిహద్దు.
• 1914 సిమ్లా సమావేశంతో సంబంధం కలిగి ఉంది.
• భారత్ దీనిని తూర్పు సరిహద్దుకు ఆధారంగా పరిగణిస్తుంది. (The Indian Express)

---

4. 2020 గాల్వాన్ ఘర్షణ

• 2020లో తూర్పు లడఖ్‌లోని గాల్వాన్ లోయలో భారత్–చైనా సైనికుల మధ్య ఘర్షణ జరిగింది.
• ఈ ఘటనతో ఇరు దేశాల సంబంధాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి.
• అనంతరం సైనిక, దౌత్య చర్చల ద్వారా ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే ప్రయత్నాలు జరిగాయి.

2024లో ముఖ్యమైన పరిణామం

21 అక్టోబర్ 2024న డెప్సాంగ్ మరియు డెమ్‌చోక్ ప్రాంతాల్లో LAC వద్ద గస్తీ ఏర్పాట్లపై భారత్–చైనా ఒప్పందానికి వచ్చాయి. భారత ప్రభుత్వ ప్రకారం దీనితో 2020లో ఏర్పడిన అన్ని ఘర్షణ ప్రాంతాల నుంచి డిస్‌ఎంగేజ్‌మెంట్‌కు మార్గం ఏర్పడింది. (Ministry of External Affairs)

---

5. ప్రస్తుత రాజకీయ సంబంధాలు – 2026

12 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో జరిగిన BRICS శిఖరాగ్ర సమావేశం సందర్భంగా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్ సమావేశమయ్యారు. (Press Information Bureau)

ఇద్దరు నేతలు:

• భారత్–చైనా సంబంధాలలో వచ్చిన సానుకూల పురోగతిని స్వాగతించారు.
• విభేదాలు వివాదాలుగా మారకూడదని పేర్కొన్నారు.
• భారత్ తరఫున పరస్పర గౌరవం, పరస్పర సున్నితత్వం, పరస్పర ప్రయోజనం ముఖ్యమని ప్రధాని మోదీ పేర్కొన్నారు.
• సరిహద్దులో శాంతి మరియు ప్రశాంతత ద్వైపాక్షిక సంబంధాల అభివృద్ధికి ప్రాథమిక ఆధారమని భారత్ స్పష్టం చేసింది.
• సరిహద్దు సమస్యకు న్యాయమైన, సహేతుకమైన, పరస్పరం అంగీకారయోగ్యమైన పరిష్కారం కోసం చర్చలు కొనసాగించాలని ఇరువురు నేతలు అంగీకరించారు. (Press Information Bureau)

---

6. భారత్–చైనా వాణిజ్యం

చైనా భారత్‌కు అత్యంత ముఖ్యమైన వాణిజ్య భాగస్వాముల్లో ఒకటి.

భారత రాయబార కార్యాలయ గణాంకాల ప్రకారం FY 2025–26లో:

• భారత్ ఎగుమతులు: $19.47 బిలియన్
• చైనా నుంచి దిగుమతులు: $131.63 బిలియన్
• మొత్తం ద్వైపాక్షిక వస్తు వాణిజ్యం: $151.10 బిలియన్
• భారత్ వాణిజ్య లోటు: $112.16 బిలియన్. (Embassy of India)

ముఖ్య సమస్య – Trade Deficit

భారత్ చైనా నుంచి దిగుమతి చేసుకునే వస్తువుల విలువ, చైనాకు భారత్ చేసే ఎగుమతుల కంటే చాలా ఎక్కువ.

అందువల్ల భారత్‌కు చైనాతో భారీ వాణిజ్య లోటు ఉంది.

2025 ఏప్రిల్–అక్టోబర్ కాలంలో భారత్–చైనా వాణిజ్య లోటు $63.97 బిలియన్లకు చేరింది. (Commerce.gov.in)

---

7. చైనా నుంచి భారత్ దిగుమతులు

ప్రధానంగా:

• ఎలక్ట్రానిక్ భాగాలు
• మొబైల్ ఫోన్ భాగాలు
• యంత్రాలు
• ఆటోమొబైల్ భాగాలు
• APIలు – ఔషధాల తయారీకి అవసరమైన Active Pharmaceutical Ingredients
• వివిధ పారిశ్రామిక ముడి పదార్థాలు
• విద్యుత్/ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు

భారత ప్రభుత్వ ప్రకారం చైనా నుంచి దిగుమతి చేసుకునే అనేక వస్తువులు భారతదేశంలో తుది ఉత్పత్తుల తయారీకి ముడి పదార్థాలు, మధ్యంతర వస్తువులు, మూలధన వస్తువులుగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి. (Commerce.gov.in)

---

8. భారత్ చైనాకు ఎగుమతులు

భారత్ ప్రధానంగా:

• ఖనిజాలు
• పెట్రోలియం సంబంధిత ఉత్పత్తులు
• రసాయనాలు
• వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు
• ఇనుము/లోహ ఉత్పత్తులు
• కొన్ని పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు

వంటి వస్తువులను ఎగుమతి చేస్తుంది.

---

9. ప్రస్తుతం భారత్–చైనా వాణిజ్య సంబంధాలలో ప్రధాన లక్ష్యం

2026లో ఇరు దేశాల నాయకులు ముఖ్యంగా:

“Structural Trade Imbalance”
అంటే నిర్మాణాత్మక వాణిజ్య అసమతుల్యత

మరియు

“Supply Chain Issues”
అంటే సరఫరా గొలుసు సమస్యలు

పరిష్కరించాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తించారు.

అలాగే మార్కెట్ యాక్సెస్‌ను మరింత సులభతరం చేయడం, వ్యాపార సంబంధాలను పెంచడం గురించి చర్చించారు. (Press Information Bureau)

---

10. టిబెట్ అంశం

టిబెట్ భారత్–చైనా సంబంధాలలో అత్యంత సున్నితమైన భౌగోళిక, వ్యూహాత్మక అంశం.

• టిబెటన్ పీఠభూమి హిమాలయాలకు ఉత్తరంగా ఉంది.
• అనేక ముఖ్యమైన ఆసియా నదులకు టిబెట్ ప్రాంతం మూల ప్రాంతంగా ఉంది.
• బ్రహ్మపుత్ర నది టిబెట్‌లో యార్లుంగ్ సాంగ్పో పేరుతో ప్రవహిస్తుంది.
• భారత్ దిగువ ప్రవాహ దేశం కావడంతో చైనా వద్ద ఉన్న నీటి సమాచారం, ఆనకట్టల అభివృద్ధి వంటి అంశాలు భారత్‌కు వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైనవి.

ఇరు దేశాల మధ్య సరిహద్దు నదులపై Expert-Level Mechanism ఉంది; 2025 ఏప్రిల్‌లో కూడా సంబంధిత సమావేశం జరిగింది. (Embassy of India)

---

11. చైనా–పాకిస్థాన్ సంబంధాలు & భారత్

ఇది భారత్‌కు అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యూహాత్మక అంశం.

China–Pakistan Economic Corridor – CPEC

• CPEC = China-Pakistan Economic Corridor
• ఇది **Belt and Road Initiative (BRI)**లో ముఖ్యమైన భాగం.
• చైనా–పాకిస్థాన్ ఆర్థిక, మౌలిక సదుపాయాల సంబంధాలను బలోపేతం చేస్తుంది.
• CPECలోని కొన్ని ప్రాజెక్టులు పాకిస్థాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ (PoK) గుండా వెళ్తున్నందున భారత్ దీనికి వ్యతిరేకంగా ఉంది.

---

12. Belt and Road Initiative – BRI

BRI = Belt and Road Initiative

చైనా చేపట్టిన భారీ అంతర్జాతీయ మౌలిక సదుపాయాలు, కనెక్టివిటీ కార్యక్రమం.

భారత్ ఎందుకు వ్యతిరేకిస్తుంది?

ప్రధాన కారణం:

CPEC → PoK గుండా వెళ్లడం.

భారత్ తన సార్వభౌమత్వం మరియు ప్రాదేశిక సమగ్రతకు సంబంధించిన సమస్యగా దీనిని చూస్తుంది.

---

13. BRICSలో భారత్–చైనా

భారత్ మరియు చైనా రెండూ BRICS సభ్యదేశాలు.

2026లో భారత్ BRICS చైర్గా వ్యవహరిస్తోంది; 18వ BRICS శిఖరాగ్ర సమావేశం 12–13 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో జరిగింది. (Press Information Bureau)

అందువల్ల BRICS వేదికపై ఇరు దేశాలు:

• ఆర్థిక సహకారం
• బహుళపక్ష వ్యవస్థ
• గ్లోబల్ గవర్నెన్స్ సంస్కరణలు
• అభివృద్ధి
• వాణిజ్యం
• అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ

వంటి అంశాలపై కలిసి పనిచేస్తాయి.

---

14. SCOలో భారత్–చైనా

SCO – Shanghai Cooperation Organisation

భారత్ మరియు చైనా రెండూ SCO సభ్యదేశాలు.

SCOలో:

• భద్రత
• ఉగ్రవాద నిరోధం
• ప్రాంతీయ సహకారం
• ఆర్థిక సంబంధాలు

వంటి అంశాలపై ఇరు దేశాలు కలిసి పనిచేస్తాయి.

---

15. ప్రజల మధ్య సంబంధాలు

ఇటీవలి కాలంలో సంబంధాలను సాధారణీకరించే ప్రయత్నాల్లో:

• ప్రత్యక్ష విమాన సేవలు
• కైలాస మానస సరోవర యాత్ర
• సాంస్కృతిక మార్పిడి
• వ్యాపార సంబంధాలు
• విద్యా సంబంధాలు

ముఖ్యంగా ఉన్నాయి.

భారత రాయబార కార్యాలయం ప్రకారం 2025లో కైలాస మానస సరోవర యాత్ర దాదాపు ఐదేళ్ల విరామం తర్వాత లిపులేఖ్, నాథులా మార్గాల ద్వారా పునఃప్రారంభమైంది. ప్రత్యక్ష విమాన సేవలు కూడా అక్టోబర్ 2025లో పునరుద్ధరించబడ్డాయి. (Embassy of India)

---

16. భారత్–చైనా సంబంధాలలో ప్రధాన సహకార రంగాలు

✅ వాణిజ్యం
✅ BRICS
✅ SCO
✅ వాతావరణ మార్పు
✅ బహుళపక్ష సంస్థలు
✅ సరిహద్దు నిర్వహణ
✅ సరిహద్దు నదులపై చర్చలు
✅ ప్రజల మధ్య సంబంధాలు
✅ సాంస్కృతిక మార్పిడి
✅ కైలాస మానస సరోవర యాత్ర

---

17. ప్రధాన వివాదాస్పద అంశాలు

🔴 సరిహద్దు వివాదం
🔴 LACపై భిన్న అభిప్రాయాలు
🔴 అక్సాయ్ చిన్
🔴 అరుణాచల్ ప్రదేశ్ / తవాంగ్
🔴 2020 గాల్వాన్ ఘర్షణ
🔴 వాణిజ్య లోటు
🔴 చైనా–పాకిస్థాన్ సంబంధాలు
🔴 CPEC
🔴 BRI
🔴 టిబెట్
🔴 బ్రహ్మపుత్ర తదితర సరిహద్దు నదులు
🔴 ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో వ్యూహాత్మక పోటీ

---

⭐ పోటీ పరీక్షలకు అత్యంత ముఖ్యమైన 20 ప్రశ్నలు

1. భారత్–చైనా సరిహద్దు పొడవు ఎంత?
➡️ 3,488 కి.మీ.

2. LAC పూర్తి రూపం ఏమిటి?
➡️ Line of Actual Control

3. భారత్–చైనా సరిహద్దు ఎన్ని రంగాలుగా విభజించబడింది?
➡️ 3 – పశ్చిమ, మధ్య, తూర్పు

4. పశ్చిమ రంగంలో ప్రధాన వివాద ప్రాంతం?
➡️ అక్సాయ్ చిన్

5. తూర్పు రంగంలో ప్రధాన వివాద ప్రాంతం?
➡️ అరుణాచల్ ప్రదేశ్

6. తూర్పు సరిహద్దుకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన రేఖ?
➡️ మెక్‌మహాన్ రేఖ

7. 2020లో భారత్–చైనా ఘర్షణ జరిగిన ముఖ్య ప్రాంతం?
➡️ గాల్వాన్ లోయ

8. 2024లో ముఖ్యమైన డిస్‌ఎంగేజ్‌మెంట్ ఒప్పందం జరిగిన ప్రాంతాలు?
➡️ డెప్సాంగ్, డెమ్‌చోక్

9. CPEC పూర్తి రూపం?
➡️ China-Pakistan Economic Corridor

10. CPEC ఏ చైనా కార్యక్రమంలో భాగం?
➡️ Belt and Road Initiative

11. భారత్ CPECను ఎందుకు వ్యతిరేకిస్తుంది?
➡️ PoK గుండా వెళ్లే ప్రాజెక్టులు భారత సార్వభౌమత్వానికి సంబంధించిన సమస్యను కలిగిస్తాయని భారత్ భావిస్తుంది.

12. టిబెట్‌లో బ్రహ్మపుత్ర నదిని ఏ పేరుతో పిలుస్తారు?
➡️ యార్లుంగ్ సాంగ్పో

13. భారత్–చైనా రెండూ సభ్యులుగా ఉన్న ముఖ్యమైన సంస్థలు?
➡️ BRICS, SCO

14. 2026లో BRICS చైర్ దేశం?
➡️ భారత్

15. 2026 BRICS శిఖరాగ్ర సమావేశం ఎక్కడ జరిగింది?
➡️ న్యూఢిల్లీ

16. 12 సెప్టెంబర్ 2026న భారత్–చైనా నేతలు ఎక్కడ సమావేశమయ్యారు?
➡️ న్యూఢిల్లీలో BRICS శిఖరాగ్ర సమావేశం సందర్భంగా. (Press Information Bureau)

17. భారత్–చైనా వాణిజ్యంలో ప్రధాన సమస్య?
➡️ భారత్‌కు భారీ వాణిజ్య లోటు.

18. FY 2025–26లో భారత్–చైనా మొత్తం వస్తు వాణిజ్యం ఎంత?
➡️ సుమారు $151.10 బిలియన్. (Embassy of India)

19. FY 2025–26లో భారత్‌కు చైనాతో వాణిజ్య లోటు ఎంత?
➡️ సుమారు $112.16 బిలియన్. (Embassy of India)

20. 2026లో భారత్–చైనా సంబంధాలలో ప్రధాన దృష్టి ఏమిటి?
➡️ సరిహద్దులో శాంతి, వాణిజ్య అసమతుల్యత తగ్గింపు, మార్కెట్ యాక్సెస్, సరఫరా గొలుసు సమస్యల పరిష్కారం మరియు ప్రజల మధ్య సంబంధాల పెంపు. (Press Information Bureau)

---

🚆 దక్షిణ రైల్వే (Southern Railway) 100% విద్యుదీకరణ

ముఖ్యమైన అంశాలు

• దక్షిణ రైల్వే తన మొత్తం 5,068 కి.మీ. బ్రాడ్ గేజ్ నెట్‌వర్క్‌ను 100% విద్యుదీకరించింది.
• ఈ ఘనతను 2026 సెప్టెంబర్ 11న సాధించింది.
• చివరిగా పట్టుకోట్టై–కారైక్కుడి మధ్య ఉన్న 71 కి.మీ. రైల్వే మార్గం విద్యుదీకరణ పూర్తవడంతో ఈ లక్ష్యం సాధ్యమైంది.
• దీంతో దక్షిణ రైల్వే పరిధిలోని మొత్తం 5,068 రూట్ కిలోమీటర్లు (RKM) విద్యుత్ ట్రాక్షన్‌పై నడుస్తాయి.

⚡ విద్యుదీకరణ వల్ల ప్రయోజనాలు

• డీజిల్ నుంచి విద్యుత్ లోకోమోటివ్‌కు మారాల్సిన అవసరం ఉండదు.
• ట్రాక్షన్ మార్పిడి సమయం తగ్గుతుంది.
• విద్యుత్ లోకోమోటివ్‌లను మరింత సమర్థవంతంగా వినియోగించవచ్చు.
• రైళ్ల రాకపోకలు వేగంగా, సమర్థవంతంగా నిర్వహించడానికి సహాయపడుతుంది.
• ఫాసిల్ ఫ్యూయల్స్ వినియోగం తగ్గుతుంది.
• ఇంధన సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.
• పర్యావరణహిత, స్థిరమైన రైల్వే రవాణాకు దోహదపడుతుంది.

---

📜 దక్షిణ రైల్వే – చారిత్రక అంశాలు

• 11 మే 1931న మద్రాస్ (ప్రస్తుత చెన్నై)లో విద్యుత్ ట్రాక్షన్ ప్రారంభమైంది.
• విద్యుత్ రైలు సేవలను ప్రారంభించిన భారతదేశంలో రెండో నగరం మద్రాస్.
• మొదటి నగరం బాంబే (ప్రస్తుత ముంబై).
• 1968లో మద్రాస్ బీచ్–తాంబరం మార్గంలో 25 kV AC విద్యుదీకరణ ప్రారంభమైంది.

---

భారత రైల్వే విద్యుదీకరణ – ముఖ్యాంశాలు

• భారతదేశంలో మొదటి ఎలక్ట్రిక్ రైలు 1925లో నడిచింది.
• ఈ రైలు బాంబే విక్టోరియా టెర్మినస్–కుర్లా హార్బర్ మధ్య నడిచింది.
• ప్రారంభంలో ఉపయోగించిన ట్రాక్షన్ వ్యవస్థ 1,500 వోల్ట్ DC.
• రైల్వే విద్యుదీకరణకు సంబంధించిన నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ:
  రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Railways).

🛡️ చివరి భద్రతా తనిఖీ

• పట్టుకోట్టై–కారైక్కుడి చివరి విభాగానికి సంబంధించిన భద్రతా మరియు సాంకేతిక తనిఖీ 9 సెప్టెంబర్ 2026న పూర్తయింది.
• అనంతరం 11 సెప్టెంబర్ 2026న దక్షిణ రైల్వే 100% బ్రాడ్ గేజ్ విద్యుదీకరణను సాధించింది.

---

📝 పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు

1. 100% బ్రాడ్ గేజ్ విద్యుదీకరణ సాధించిన రైల్వే జోన్ ఏది?
➡️ దక్షిణ రైల్వే (Southern Railway)

2. దక్షిణ రైల్వే మొత్తం బ్రాడ్ గేజ్ నెట్‌వర్క్ ఎంత?
➡️ 5,068 కి.మీ.

3. దక్షిణ రైల్వే 100% విద్యుదీకరణ ఎప్పుడు సాధించింది?
➡️ 11 సెప్టెంబర్ 2026

4. చివరిగా విద్యుదీకరణ పూర్తయిన మార్గం ఏది?
➡️ పట్టుకోట్టై–కారైక్కుడి

5. పట్టుకోట్టై–కారైక్కుడి మార్గం పొడవు ఎంత?
➡️ 71 కి.మీ.

6. భారతదేశంలో మొదటి ఎలక్ట్రిక్ రైలు ఎప్పుడు నడిచింది?
➡️ 1925

7. మొదటి ఎలక్ట్రిక్ రైలు ఏ మార్గంలో నడిచింది?
➡️ బాంబే విక్టోరియా టెర్మినస్–కుర్లా హార్బర్

8. భారతదేశంలో మొదటి ఎలక్ట్రిక్ రైలులో ఏ ట్రాక్షన్ వ్యవస్థ ఉపయోగించారు?
➡️ 1,500 వోల్ట్ DC

9. మద్రాస్‌లో విద్యుత్ ట్రాక్షన్ ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?
➡️ 11 మే 1931

10. మద్రాస్–తాంబరం 25 kV AC విద్యుదీకరణ ఎప్పుడు జరిగింది?
➡️ 1968

11. రైల్వే విద్యుదీకరణకు నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ ఏది?
➡️ రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ

---

🚆 భారతీయ రైల్వేలో “మొదటివి” – ముఖ్యమైన అంశాలు

పోటీ పరీక్షల్లో తరచుగా అడిగే Indian Railways Firsts ను తెలుగులో సులభంగా గుర్తుంచుకునే విధంగా ఇక్కడ అందిస్తున్నాను.

#	అంశం	మొదటిది / సమాధానం
1	🇮🇳 భారతదేశంలో తొలి రైలు	1853
2	తొలి ప్రయాణికుల రైలు మార్గం	బాంబే (బోరి బందర్) – థానే
3	తొలి ప్రయాణికుల రైలు నడిచిన తేదీ	16 ఏప్రిల్ 1853
4	తొలి రైలు దూరం	34 కి.మీ.
5	తొలి రైలును లాగిన ఆవిరి ఇంజిన్లు	సాహిబ్, సింధ్, సుల్తాన్
6	భారతదేశంలో తొలి రైల్వే లైన్	బాంబే–థానే
7	తొలి ఎలక్ట్రిక్ రైలు	1925
8	తొలి ఎలక్ట్రిక్ రైలు మార్గం	బాంబే VT–కుర్లా
9	తొలి విద్యుత్ ట్రాక్షన్	1,500 వోల్ట్ DC
10	తొలి మెట్రో రైలు	కోల్‌కతా మెట్రో
11	భారతదేశపు తొలి మెట్రో సేవ	1984లో కోల్‌కతా
12	తొలి కంప్యూటరైజ్డ్ రైల్వే రిజర్వేషన్	న్యూఢిల్లీ – 1986
13	తొలి రైల్వే బడ్జెట్	1924–25
14	ప్రత్యేక రైల్వే బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టినవారు	సర్ విలియం అకవర్త్ కమిటీ సిఫారసుల తరువాత
15	భారతదేశంలో తొలి రైల్వే జోన్	సదరన్ రైల్వే – 1951
16	తొలి రైల్వే జోన్‌గా ఏర్పడిన జోన్	సదరన్ రైల్వే
17	తొలి రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్	న్యూఢిల్లీ–హౌరా రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ – 1969
18	తొలి శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్	న్యూఢిల్లీ–ఝాన్సీ – 1988
19	తొలి దురంతో ఎక్స్‌ప్రెస్	సికింద్రాబాద్–ఢిల్లీ – 2009
20	తొలి వందే భారత్ ఎక్స్‌ప్రెస్	న్యూఢిల్లీ–వారణాసి – 2019
21	తొలి సెమీ-హై-స్పీడ్ రైలు	వందే భారత్ ఎక్స్‌ప్రెస్
22	తొలి మహిళా లోకో పైలట్	సురేఖ యాదవ్
23	తొలి మహిళా రైల్వే స్టేషన్ మాస్టర్	సురేఖ భోసలే
24	పూర్తిగా మహిళలచే నిర్వహించబడిన తొలి రైల్వే స్టేషన్	మాతుంగా, ముంబై
25	తొలి రైల్వే విశ్వవిద్యాలయం	నేషనల్ రైల్ అండ్ ట్రాన్స్‌పోర్టేషన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (NRTI), వడోదర
26	తొలి బయో-టాయిలెట్ కలిగిన రైళ్లు	భారతీయ రైల్వే ప్రయోగాత్మకంగా ప్రవేశపెట్టింది
27	తొలి హై-స్పీడ్ రైలు ప్రాజెక్ట్	ముంబై–అహ్మదాబాద్
28	తొలి ప్రాంతీయ రాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్ (RRTS)	నమో భారత్ – ఢిల్లీ–మీరట్ కారిడార్

---

⭐ అత్యంత ముఖ్యమైన “Firsts”

🚂 1. భారతదేశపు తొలి రైలు

16 ఏప్రిల్ 1853న బాంబేలోని బోరి బందర్ నుంచి థానే వరకు తొలి ప్రయాణికుల రైలు నడిచింది.

📌 దూరం: 34 కి.మీ.
📌 ఇంజిన్లు: సాహిబ్, సింధ్, సుల్తాన్
📌 బోగీలు: 14
📌 ప్రయాణికులు: సుమారు 400 మంది

---

⚡ 2. తొలి ఎలక్ట్రిక్ రైలు

3 ఫిబ్రవరి 1925న భారతదేశపు తొలి ఎలక్ట్రిక్ రైలు బాంబే VT (ప్రస్తుతం ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ టెర్మినస్) – కుర్లా మధ్య నడిచింది.

📌 ట్రాక్షన్: 1,500 V DC

---

🚇 3. తొలి మెట్రో

కోల్‌కతా మెట్రో భారతదేశపు తొలి మెట్రో రైల్వే.

📌 ప్రారంభం: 1984

---

💻 4. తొలి కంప్యూటరైజ్డ్ రైల్వే రిజర్వేషన్

1986లో న్యూఢిల్లీలో కంప్యూటరైజ్డ్ ప్యాసింజర్ రిజర్వేషన్ సిస్టమ్ ప్రారంభమైంది.

---

🚄 5. తొలి రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్

1969లో న్యూఢిల్లీ–హౌరా మధ్య తొలి రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రారంభమైంది.

---

🚄 6. తొలి శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్

1988లో న్యూఢిల్లీ–ఝాన్సీ మధ్య తొలి శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రారంభమైంది.

ఇది జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ శతజయంతి సందర్భంగా ప్రారంభించబడింది.

---

🚆 7. తొలి వందే భారత్ ఎక్స్‌ప్రెస్

2019లో న్యూఢిల్లీ–వారణాసి మధ్య తొలి వందే భారత్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రారంభమైంది.

📌 ఇది Train 18 ప్రాజెక్టు నుంచి అభివృద్ధి చేయబడింది.

---

👩‍✈️ 8. తొలి మహిళా లోకో పైలట్

సురేఖ యాదవ్ భారతీయ రైల్వేలో తొలి మహిళా లోకో పైలట్‌గా ప్రసిద్ధి చెందారు.

📌 ఆమె 1988లో లోకో పైలట్‌గా తన కెరీర్ ప్రారంభించారు.

---

👩‍💼 9. పూర్తిగా మహిళలచే నిర్వహించబడిన తొలి రైల్వే స్టేషన్

మాతుంగా రైల్వే స్టేషన్, ముంబై
2017లో పూర్తిగా మహిళా సిబ్బందితో నిర్వహించబడిన స్టేషన్‌గా ప్రసిద్ధి చెందింది.

---

📝 పరీక్షల్లో అడిగే ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు

Q1. భారతదేశంలో తొలి ప్రయాణికుల రైలు ఎప్పుడు నడిచింది?
➡️ 16 ఏప్రిల్ 1853

Q2. తొలి రైలు ఏ మార్గంలో నడిచింది?
➡️ బాంబే–థానే

Q3. తొలి రైలు దూరం ఎంత?
➡️ 34 కి.మీ.

Q4. తొలి రైలును లాగిన ఇంజిన్ల పేర్లు ఏమిటి?
➡️ సాహిబ్, సింధ్, సుల్తాన్

Q5. తొలి ఎలక్ట్రిక్ రైలు ఎప్పుడు నడిచింది?
➡️ 3 ఫిబ్రవరి 1925

Q6. తొలి ఎలక్ట్రిక్ రైలు ఎక్కడ నడిచింది?
➡️ బాంబే VT–కుర్లా

Q7. భారతదేశపు తొలి మెట్రో ఏది?
➡️ కోల్‌కతా మెట్రో

Q8. తొలి రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ ఏది?
➡️ న్యూఢిల్లీ–హౌరా

Q9. తొలి శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ ఏది?
➡️ న్యూఢిల్లీ–ఝాన్సీ

Q10. తొలి వందే భారత్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ఏ మార్గంలో నడిచింది?
➡️ న్యూఢిల్లీ–వారణాసి

Q11. తొలి మహిళా లోకో పైలట్ ఎవరు?
➡️ సురేఖ యాదవ్

Q12. పూర్తిగా మహిళలచే నిర్వహించబడిన తొలి రైల్వే స్టేషన్ ఏది?
➡️ మాతుంగా, ముంబై

---

🧠 సులభంగా గుర్తుంచుకునే టైమ్‌లైన్

1853 → తొలి రైలు 🚂
1925 → తొలి ఎలక్ట్రిక్ రైలు ⚡
1984 → తొలి మెట్రో 🚇
1986 → కంప్యూటరైజ్డ్ రిజర్వేషన్ 💻
1969 → తొలి రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ 🚄
1988 → తొలి శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ 🚆
2009 → తొలి దురంతో ఎక్స్‌ప్రెస్ 🚆
2019 → తొలి వందే భారత్ 🚄

---

జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ పాత శీర్షికలు ఫాలో అవుతూ మీ ఉద్యోగ అవకాశాలు మెరుగు పరుచుకోండి

---

రీజనింగ్

🔤 LETTER SERIES

Q.30

English

Each consonant in the word ‘TIRADES’ is replaced by the previous letter and each vowel is replaced by the next letter in the English alphabet. The new letters are then arranged alphabetically. Which letter will be fourth from the right end?

(a) F
(b) J
(c) Q
(d) C
(e) None of these

తెలుగు

‘TIRADES’ అనే పదంలోని ప్రతి హల్లును (Consonant) దాని ముందు అక్షరంతో, ప్రతి అచ్చును (Vowel) దాని తరువాతి అక్షరంతో మార్చారు. వచ్చిన కొత్త అక్షరాలను అక్షరక్రమంలో అమర్చారు. కుడి వైపు నుండి నాలుగో అక్షరం ఏది?

సమాధానం: (b) J

వివరణ

TIRADES → ఒక్కొక్క అక్షరాన్ని మార్చాలి.

• T → S
• I → J
• R → Q
• A → B
• D → C
• E → F
• S → R

అందువల్ల కొత్త అక్షరాలు:

S, J, Q, B, C, F, R

Alphabetical order:

B, C, F, J, Q, R, S

కుడి నుంచి:

S → R → Q → J

కాబట్టి నాలుగో అక్షరం = J.

---

Q.31

English

Number of letters skipped in reverse order between adjacent letters in the series is constant.

(a) SQOLJ
(b) SPNLJ
(c) SPMJG
(d) WUTRQ

తెలుగు

క్రింది అక్షర శ్రేణిలో వరుస అక్షరాల మధ్య వెనుకకు వెళ్లేటప్పుడు (Reverse Order) దాటవేయబడే అక్షరాల సంఖ్య సమానంగా ఉంటుంది. సరైన శ్రేణిని గుర్తించండి.

సమాధానం: (c) SPMJG

వివరణ

S → P → M → J → G

అక్షర స్థానాలు:

S = 19
P = 16
M = 13
J = 10
G = 7

ప్రతి సారి 3 స్థానాలు వెనక్కి వెళ్తున్నాం.

అంటే ప్రతి జత మధ్య:

2 అక్షరాలు skip అవుతున్నాయి.

కాబట్టి సమాధానం:

✅ SPMJG

---

Q.32

English

Number of letters skipped in between the adjacent letters in the series is equal.

(a) SUXADF
(b) RVZDHL
(c) HKNGSW
(d) RVZDFG

తెలుగు

క్రింది శ్రేణిలో వరుస అక్షరాల మధ్య దాటవేయబడే అక్షరాల సంఖ్య సమానంగా ఉంటుంది. సరైన శ్రేణిని గుర్తించండి.

సమాధానం: (b) RVZDHL

వివరణ

R → V → Z → D → H → L

ప్రతి అక్షరం మధ్య 4 స్థానాల తేడా ఉంది:

R → V
V → Z
Z → D
D → H
H → L

ఉదాహరణకు:

R, S, T, U, V

ఇక్కడ S, T, U అనే 3 అక్షరాలు skip అవుతున్నాయి.

అదేవిధంగా అన్ని జతల మధ్య 3 అక్షరాలు skip అవుతున్నాయి.

✅ సమాధానం: RVZDHL

ఇక్కడ Z తర్వాత D రావడం వల్ల alphabet‌ను circular orderలో పరిగణించాలి.

---

Q.33

English

Number of letters skipped in between the adjacent letters in the series is one.

(a) KMPQR
(b) HJLMO
(c) PRSUW
(d) EGIKM

తెలుగు

క్రింది శ్రేణిలో వరుస అక్షరాల మధ్య ఒక అక్షరం దాటవేయబడింది. సరైన శ్రేణిని గుర్తించండి.

సమాధానం: (d) EGIKM

వివరణ

E → G → I → K → M

ప్రతి రెండు అక్షరాల మధ్య ఒక అక్షరం skip అవుతోంది.

E → F → G
G → H → I
I → J → K
K → L → M

అందువల్ల ప్రతి జత మధ్య ఒక అక్షరం దాటబడింది.

✅ EGIKM

---

Q.34

English

In a series of letters, find the group in which the number of letters skipped in between the adjacent letters in the series is constant.

(a) ZXTN
(b) EZUP
(c) PRTX
(d) RSAB

తెలుగు

ఒక అక్షర శ్రేణిలో వరుస అక్షరాల మధ్య దాటవేయబడే అక్షరాల సంఖ్య సమానంగా ఉన్న సమూహాన్ని గుర్తించండి.

సమాధానం: (b) EZUP

వివరణ

E → Z → U → P

ఇక్కడ అక్షరాలు reverse directionలో 5 స్థానాల చొప్పున కదులుతున్నాయి.

E నుంచి 5 స్థానాలు వెనక్కి వెళితే alphabet‌ను circularగా తీసుకుంటే:

E → Z

తర్వాత:

Z → U → P

అంటే ప్రతి దశలో ఒకే pattern కొనసాగుతుంది.

✅ సమాధానం: EZUP

---

Q.35

English

In the series given below, find the group in which two letters are skipped in between adjacent letters.

(a) BEHKLM
(b) LQRUXY
(c) EHKNQT
(d) FHKOTZ

తెలుగు

క్రింది అక్షర శ్రేణిలో వరుస అక్షరాల మధ్య రెండు అక్షరాలు దాటవేయబడే సమూహాన్ని గుర్తించండి.

సమాధానం: (c) EHKNQT

వివరణ

E → H → K → N → Q → T

ప్రతి రెండు అక్షరాల మధ్య:

E → F, G → H
H → I, J → K
K → L, M → N
N → O, P → Q
Q → R, S → T

ప్రతి జత మధ్య 2 అక్షరాలు skip అవుతున్నాయి.

అంటే ప్రతి సారి +3.

✅ సమాధానం: EHKNQT

Q.36

English

Find the group in which the letters move in reverse order with a constant gap.

(a) ZWTQ
(b) ZWTP
(c) YWTQ
(d) ZVTR

తెలుగు

క్రింది సమూహాలలో అక్షరాలు ఒకే అంతరంతో వెనుకకు (Reverse Order) కదులుతున్న సమూహాన్ని గుర్తించండి.

సమాధానం: (a) ZWTQ

వివరణ

Z → W → T → Q

స్థానాలు:

Z = 26
W = 23
T = 20
Q = 17

ప్రతి సారి 3 స్థానాలు వెనక్కి.

అంటే:

Z → W = 2 letters skipped
W → T = 2 skipped
T → Q = 2 skipped

✅ ZWTQ

---

Q.37

English

Find the group in which one letter is skipped between every two adjacent letters.

(a) ACEGI
(b) BDFHJ
(c) CEGIK
(d) DFHJL

తెలుగు

ప్రతి రెండు వరుస అక్షరాల మధ్య ఒక అక్షరం దాటవేయబడే సమూహాన్ని గుర్తించండి.

సమాధానం: (b) BDFHJ

వివరణ

B → D → F → H → J

B మరియు D మధ్య C skip అవుతుంది.

D మరియు F మధ్య E skip అవుతుంది.

F మరియు H మధ్య G skip అవుతుంది.

H మరియు J మధ్య I skip అవుతుంది.

అందువల్ల ప్రతి జత మధ్య ఒక అక్షరం skip అవుతోంది.

✅ BDFHJ

---

Q.38

English

Find the group in which two letters are skipped between every two adjacent letters.

(a) CEGIK
(b) DFHJL
(c) FILOR
(d) EHKNQ

తెలుగు

ప్రతి రెండు వరుస అక్షరాల మధ్య రెండు అక్షరాలు దాటవేయబడే సమూహాన్ని గుర్తించండి.

సమాధానం: (d) EHKNQ

వివరణ

E → H → K → N → Q

E మరియు H మధ్య:

F, G → 2 letters skipped.

H మరియు K మధ్య:

I, J → 2 letters skipped.

K మరియు N మధ్య:

L, M → 2 letters skipped.

N మరియు Q మధ్య:

O, P → 2 letters skipped.

కాబట్టి:

✅ EHKNQ

---

Q.39

English

Find the group in which the number of letters skipped between adjacent letters is constant.

(a) DGJMP
(b) EHKNR
(c) FIMQU
(d) HKNQT

తెలుగు

వరుస అక్షరాల మధ్య దాటవేయబడే అక్షరాల సంఖ్య అన్ని చోట్లా సమానంగా ఉన్న సమూహాన్ని గుర్తించండి.

సమాధానం: (d) HKNQT

వివరణ

H → K → N → Q → T

H → K మధ్య I, J = 2 skipped
K → N మధ్య L, M = 2 skipped
N → Q మధ్య O, P = 2 skipped
Q → T మధ్య R, S = 2 skipped

అందువల్ల:

+3, +3, +3, +3

✅ HKNQT

---

Q.40

English

Find the group in which the number of letters skipped between adjacent letters increases by one each time.

(a) BDGKP
(b) BEHKN
(c) CEGJM
(d) BDFHJ

తెలుగు

ప్రతి దశలో వరుస అక్షరాల మధ్య దాటవేయబడే అక్షరాల సంఖ్య ఒకటి చొప్పున పెరుగుతున్న సమూహాన్ని గుర్తించండి.

సమాధానం: (a) BDGKP

వివరణ

B → D → G → K → P

ఇప్పుడు skipలను చూద్దాం:

B → D
C = 1 letter skipped

D → G
E, F = 2 letters skipped

G → K
H, I, J = 3 letters skipped

K → P
L, M, N, O = 4 letters skipped

అంటే:

1 → 2 → 3 → 4

కాబట్టి సరైన సమాధానం:

✅ BDGKP

---

🧠 Letter Series – త్వరగా గుర్తించే ట్రిక్స్

ప్రశ్నలో కనిపించే పదాలు	చేయాల్సింది
One letter is skipped	ప్రతి అక్షరం మధ్య +2
Two letters are skipped	ప్రతి అక్షరం మధ్య +3
Three letters are skipped	ప్రతి అక్షరం మధ్య +4
Constant gap	అన్ని దశల్లో ఒకే difference
Reverse order	Alphabetలో వెనక్కి కదలాలి
Increasing by one	Skip సంఖ్య 1,2,3,4…గా పెరుగుతుంది
Decreasing by one	Skip సంఖ్య 4,3,2,1…గా తగ్గుతుంది
Circular alphabet	Z తర్వాత Aకి, A ముందు Zకి వెళ్లవచ్చు

---

ఇంగ్షీషు

📘 Degrees of Comparison Exercises

ముందుగా గుర్తుంచుకోండి

Degree	ఉపయోగం	సాధారణ గుర్తు
Positive	సాధారణ గుణాన్ని చెప్పడానికి / సమాన పోలిక	as…as
Comparative	ఇద్దరు/రెండు వస్తువులను పోల్చడానికి	than
Superlative	ముగ్గురు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మందిలో అత్యధిక స్థాయి	the + -est / most

---

Exercise 1

English:
Ravi is tall.

తెలుగు:
రవి పొడవుగా ఉన్నాడు.

Question: What is the degree of tall?

Answer: Positive Degree

Grammar Analysis:

• tall = Positive Degree
• ఇక్కడ రవిని మరొకరితో పోల్చడం లేదు.
• కేవలం రవి యొక్క ఎత్తును తెలియజేస్తోంది.

Forms:
tall → taller → tallest

---

Exercise 2

English:
Ravi is taller than Suresh.

తెలుగు:
రవి సురేష్ కంటే పొడవుగా ఉన్నాడు.

Answer: Comparative Degree

Grammar Analysis:

• taller = Comparative Degree.
• ఇద్దరిని పోల్చుతున్నారు: Ravi + Suresh
• than ఉన్నప్పుడు సాధారణంగా Comparative Degree ఉపయోగిస్తాం.

Pattern:
Subject + comparative + than + object

---

Exercise 3

English:
Ravi is the tallest boy in the class.

తెలుగు:
రవి తరగతిలో అందరికంటే పొడవైన బాలుడు.

Answer: Superlative Degree

Grammar Analysis:

• the tallest = Superlative Degree.
• మొత్తం తరగతిలో రవి యొక్క ఎత్తు అత్యధికం.
• Superlative ముందు సాధారణంగా the వస్తుంది.

---

Exercise 4

English:
This book is as interesting as that book.

తెలుగు:
ఈ పుస్తకం ఆ పుస్తకం అంత ఆసక్తికరంగా ఉంది.

Answer: Positive Degree

Grammar Analysis:

• as + adjective + as → Positive Degree.
• రెండు పుస్తకాల ఆసక్తికరత సమానంగా ఉందని చెబుతోంది.
• interesting మారలేదు.

Pattern:
as + Positive adjective + as

---

Exercise 5

English:
Gold is more expensive than silver.

తెలుగు:
బంగారం వెండి కంటే ఖరీదైనది.

Answer: Comparative Degree

Grammar Analysis:

• expensive పొడవైన adjective.
• అందువల్ల more + adjective ఉపయోగించాం.
• ఇద్దరిని పోలుస్తున్నందున Comparative Degree.
• than కూడా ఉపయోగించబడింది.

Forms:
expensive → more expensive → most expensive

---

Exercise 6

English:
Mount Everest is the highest mountain in the world.

తెలుగు:
ఎవరెస్ట్ పర్వతం ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన పర్వతం.

Answer: Superlative Degree

Grammar Analysis:

• highest = Superlative.
• అనేక పర్వతాలలో అత్యధిక ఎత్తు కలిగినది.
• the + highest ఉపయోగించబడింది.

---

Exercise 7

English:
Ravi is better than Ramesh at mathematics.

తెలుగు:
గణితంలో రవి రమేష్ కంటే మెరుగైనవాడు.

Answer: Comparative Degree

Grammar Analysis:

ఇది ముఖ్యమైన Irregular Degree.

good → better → best

ఇక్కడ gooder అని చెప్పకూడదు.

❌ gooder than
✅ better than

---

Exercise 8

English:
This is the best solution to the problem.

తెలుగు:
ఈ సమస్యకు ఇదే అత్యుత్తమ పరిష్కారం.

Answer: Superlative Degree

Grammar Analysis:

good → better → best

• best = Superlative.
• the best అనే నిర్మాణం ఉపయోగించాం.
• అనేక పరిష్కారాలలో ఇది అత్యుత్తమమైనదని అర్థం.

---

Exercise 9

English:
The cheetah runs faster than the horse.

తెలుగు:
చిరుత గుర్రం కంటే వేగంగా పరుగెత్తుతుంది.

Answer: Comparative Degree

Grammar Analysis:

• fast → faster → fastest
• రెండు జంతువులను పోలుస్తున్నాం.
• faster than → Comparative.

ఇక్కడ adjective కాకుండా adverb (faster) చర్యను వివరిస్తోంది.

---

Exercise 10

English:
She is the most intelligent student in the class.

తెలుగు:
ఆమె తరగతిలో అత్యంత తెలివైన విద్యార్థిని.

Answer: Superlative Degree

Grammar Analysis:

• intelligent పొడవైన adjective.
• అందువల్ల most intelligent ఉపయోగించాలి.
• Superlative కావడంతో the most intelligent.

❌ the intelligentest
✅ the most intelligent

---

Exercise 11

English:
Iron is more useful than many other metals.

తెలుగు:
ఇనుము అనేక ఇతర లోహాల కంటే ఎక్కువ ఉపయోగకరమైనది.

Answer: Comparative Degree

Grammar Analysis:

• useful → more useful → most useful
• రెండు కంటే ఎక్కువ వస్తువుల సమూహంలో ఒకదాన్ని ఇతరులతో పోల్చేటప్పుడు than any other / than many other వంటి నిర్మాణాలు కనిపిస్తాయి.
• ఇక్కడ more useful than Comparative నిర్మాణం.

---

Exercise 12

English:
No other metal is as precious as gold.

తెలుగు:
బంగారం అంత విలువైనది మరే ఇతర లోహం లేదు.

Answer: Positive Degree

Grammar Analysis:

ఇది పరీక్షల్లో చాలా ముఖ్యమైన sentence transformation.

Positive:
No other metal is as precious as gold.

దీనిని Comparativeగా:

Gold is more precious than any other metal.

Superlativeగా:

Gold is the most precious of all metals.

అర్థం మూడు వాక్యాల్లో ఒకటే.

---

Exercise 13

English:
Delhi is hotter than many other cities in India.

తెలుగు:
భారతదేశంలోని అనేక ఇతర నగరాల కంటే ఢిల్లీ వేడిగా ఉంటుంది.

Answer: Comparative Degree

Grammar Analysis:

• hot → hotter → hottest
• hot అనే పదంలో చివరి consonant t double అవుతుంది.
• కాబట్టి:

hot + er = hotter

❌ hoter
✅ hotter

---

Exercise 14

English:
This is the most beautiful place I have ever visited.

తెలుగు:
నేను ఇప్పటివరకు సందర్శించిన ప్రదేశాలలో ఇదే అత్యంత అందమైన ప్రదేశం.

Answer: Superlative Degree

Grammar Analysis:

• beautiful → more beautiful → most beautiful
• ఇది పొడవైన adjective.
• కాబట్టి -est కాకుండా most ఉపయోగిస్తాం.

❌ beautifulest
✅ most beautiful

---

Exercise 15

English:
Very few cities in India are as large as Mumbai.

తెలుగు:
భారతదేశంలోని చాలా కొద్ది నగరాలు ముంబై అంత పెద్దవి.

Answer: Positive Degree

Grammar Analysis:

• as + adjective + as ఉంది.
• కాబట్టి Positive Degree.
• దీన్ని Comparativeగా:

Mumbai is larger than most other cities in India.

Superlativeగా:

Mumbai is one of the largest cities in India.

అనే విధంగా మార్చవచ్చు. ఈ రకమైన Positive → Comparative → Superlative transformation పోటీ పరీక్షల్లో ముఖ్యమైనది.

---

⭐ ముఖ్యమైన Adjective Forms

Positive	Comparative	Superlative	తెలుగు
tall	taller	tallest	పొడవైన
small	smaller	smallest	చిన్న
fast	faster	fastest	వేగమైన
big	bigger	biggest	పెద్ద
happy	happier	happiest	సంతోషకరమైన
easy	easier	easiest	సులభమైన
beautiful	more beautiful	most beautiful	అందమైన
intelligent	more intelligent	most intelligent	తెలివైన
expensive	more expensive	most expensive	ఖరీదైన
good	better	best	మంచి
bad	worse	worst	చెడు
little	less	least	తక్కువ
much/many	more	most	ఎక్కువ

ఈ రూపాలలో good–better–best, bad–worse–worst, little–less–least వంటి irregular forms ప్రత్యేకంగా గుర్తుంచుకోవాలి.

---

🎯 పోటీ పరీక్షల కోసం 7 ముఖ్యమైన Rules

Rule 1: than → Comparative

Ravi is taller than Raju.

than కనిపిస్తే Comparative గురించి ఆలోచించండి.

---

Rule 2: the + -est → Superlative

Ravi is the tallest boy.

---

Rule 3: the most + adjective → Superlative

She is the most intelligent student.

---

Rule 4: as + adjective + as → Positive

Ravi is as tall as Raju.

---

Rule 5: Short adjectives → -er / -est

tall → taller → tallest
fast → faster → fastest

---

Rule 6: Long adjectives → more / most

beautiful → more beautiful → most beautiful
difficult → more difficult → most difficult

---

Rule 7: Irregular adjectives జాగ్రత్త

good → better → best
bad → worse → worst
little → less → least

---

📝 Practice Test

క్రింది 5 ప్రశ్నలకు ముందుగా మీరు స్వయంగా సమాధానం ప్రయత్నించండి:

1. Rani is ______ than Sita. (tall)
(a) tall (b) taller (c) tallest (d) most tall

2. Mount Everest is the ______ mountain in the world. (high)
(a) higher (b) high (c) highest (d) most high

3. This book is as ______ as that one. (interesting)
(a) more interesting (b) most interesting (c) interesting (d) interestinger

4. He is the ______ student in the class. (intelligent)
(a) intelligentest (b) more intelligent (c) most intelligent (d) intelligenter

5. My car is ______ than yours. (good)
(a) gooder (b) best (c) better (d) more good

Answers:

1–B | 2–C | 3–C | 4–C | 5–C

ముఖ్యమైన పరీక్షా ట్రిక్: ఒక sentenceలో “than”, “as…as”, “the…est”, “the most” కనిపిస్తే ముందుగా Degree of Comparison pattern‌ను గుర్తించండి.

---

క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్

📘 Decimal Fractions – ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు

---

Ex. 6 – Question 1

English

What value will come in place of the question mark in the following equation?$$\frac{0.006}{?}=0.6$$

తెలుగు

క్రింది సమీకరణంలో ప్రశ్నార్థకం (?) స్థానంలో వచ్చే విలువను కనుగొనండి.$$\frac{0.006}{?}=0.6$$

Solution

ప్రశ్నార్థకాన్ని x అనుకుందాం.$$\frac{0.006}{x}=0.6$$

అప్పుడు,$$x=\frac{0.006}{0.6}$$

దశాంశాలను తొలగించడానికి numerator, denominator రెండింటినీ 10తో గుణిస్తే:$$x=\frac{0.06}{6}$$$$x=0.01$$

✅ సమాధానం: 0.01

🧠 Shortcut

$$0.006 \div 0.6 = 0.01$$

---

Ex. 6 – Question 2

English

What value will come in place of the question mark?$$\frac{?}{0.025}=80$$

తెలుగు

క్రింది సమీకరణంలో ప్రశ్నార్థకం (?) స్థానంలో వచ్చే విలువను కనుగొనండి.$$\frac{?}{0.025}=80$$

Solution

ప్రశ్నార్థకాన్ని x అనుకుందాం.$$\frac{x}{0.025}=80$$

ఇప్పుడు రెండు వైపులా 0.025తో గుణించాలి.$$x=80\times0.025$$$$x=2$$

✅ సమాధానం: 2

🧠 Shortcut

$$0.025\times80=2$$

---

Ex. 7

English

If$$\frac{1}{3.718}=0.2689$$

then find the value of$$\frac{1}{0.0003718}$$

తెలుగు

ఇచ్చినది:$$\frac{1}{3.718}=0.2689$$

అయితే,$$\frac{1}{0.0003718}$$

విలువను కనుగొనండి.

Solution

ముందుగా:$$0.0003718=3.718\times0.0001$$

అంటే,$$\frac{1}{0.0003718} = \frac{1}{3.718\times0.0001}$$$$=\frac{1}{3.718}\times10000$$

ప్రశ్నలో ఇచ్చిన ప్రకారం:$$\frac{1}{3.718}=0.2689$$

కాబట్టి,$$10000\times0.2689=2689$$

✅ సమాధానం: 2689

🧠 Shortcut

3.718 → 0.0003718

దశాంశ బిందువు 4 స్థానాలు ఎడమకు వెళ్లింది.

కాబట్టి reciprocal విలువ 10,000 రెట్లు పెరుగుతుంది.$$0.2689\times10000=\boxed{2689}$$

---

Ex. 8 – Evaluate

(i)

English

Evaluate:$$0.5\times5.6\div0.5\times12$$

తెలుగు

క్రింది విలువను కనుగొనండి:$$0.5\times5.6\div0.5\times12$$

Solution

ముందుగా:$$0.5\times5.6=2.8$$

తర్వాత:$$2.8\div0.5=5.6$$

తర్వాత:$$5.6\times12=67.2$$

✅ సమాధానం: 67.2

🧠 ముఖ్యమైన Rule

× మరియు ÷ రెండూ ఉన్నప్పుడు ఎడమ నుంచి కుడికి లెక్కించాలి.

---

Ex. 8 – (ii)

English

$$25\times3.25+50.4\div24$$

తెలుగు

క్రింది విలువను కనుగొనండి:$$25\times3.25+50.4\div24$$

Solution

ముందుగా multiplication:$$25\times3.25=81.25$$

తర్వాత division:$$50.4\div24=2.1$$

ఇప్పుడు addition:$$81.25+2.1=83.35$$

✅ సమాధానం: 83.35

🧠 Rule

BODMAS ప్రకారం:

B → O → D → M → A → S

ఇక్కడ multiplication, division ముందుగా చేయాలి.

---

Ex. 8 – (iii)

English

$$0.01\times0.1-0.001\div10+0.01$$

తెలుగు

క్రింది విలువను కనుగొనండి:$$0.01\times0.1-0.001\div10+0.01$$

Solution

ముందుగా multiplication:$$0.01\times0.1=0.001$$

Division:$$0.001\div10=0.0001$$

అప్పుడు:$$0.001-0.0001+0.01$$$$=0.011-0.0001$$$$=\boxed{0.0109}$$

✅ సమాధానం: 0.0109

⚠️ Decimal Place Trick

$$0.001\div10=0.0001$$

10తో భాగిస్తే decimal point ఒక స్థానం ఎడమకు వెళ్తుంది.

---

Ex. 8 – (iv)

English

$$12.28\times1.5-36\div2.4$$

తెలుగు

క్రింది విలువను కనుగొనండి:$$12.28\times1.5-36\div2.4$$

Solution

ముందుగా multiplication:$$12.28\times1.5=18.42$$

తర్వాత division:$$36\div2.4=15$$

అందువల్ల:$$18.42-15=3.42$$

✅ సమాధానం: 3.42

---

Ex. 9

English

The product of two numbers is 0.008 and one is 15\frac15 of the other. Find the numbers.

తెలుగు

రెండు సంఖ్యల గుణకారం 0.008. వాటిలో ఒక సంఖ్య మరొక సంఖ్యలో 15\frac15 వంతు. ఆ రెండు సంఖ్యలను కనుగొనండి.

Solution

పెద్ద సంఖ్యను x అనుకుందాం.

అప్పుడు చిన్న సంఖ్య:$$\frac{x}{5}$$

రెండు సంఖ్యల product:$$x\times\frac{x}{5}=0.008$$$$\frac{x^2}{5}=0.008$$

రెండు వైపులా 5తో గుణిస్తే:$$x^2=0.008\times5$$$$x^2=0.04$$

కాబట్టి:$$x=\sqrt{0.04}$$$$x=0.2$$

అందువల్ల పెద్ద సంఖ్య:$$\boxed{0.2}$$

చిన్న సంఖ్య:$$\frac{0.2}{5}=0.04$$

✅ సమాధానం:

పెద్ద సంఖ్య = 0.2
చిన్న సంఖ్య = 0.04

🔍 Verification

$$0.2\times0.04=0.008$$

కాబట్టి సమాధానం సరైనది.

---

Ex. 10 – Recurring Decimals

(i)

English

Express 0.37‾0.\overline{37} as a vulgar fraction.

తెలుగు

$$0.\overline{37}$$

ను సాధారణ భిన్నంగా మార్చండి.

Solution

రెండు అంకెలు పునరావృతమవుతున్నాయి:

37

కాబట్టి denominatorలో రెండు 9లు:$$0.\overline{37}=\frac{37}{99}$$

✅ సమాధానం:

$$\boxed{\frac{37}{99}}$$

---

Ex. 10 – (ii)

English

$$0.\overline{053}$$

Express as a vulgar fraction.

తెలుగు

$$0.\overline{053}$$

ను సాధారణ భిన్నంగా మార్చండి.

Solution

పునరావృతమయ్యే అంకెలు:

053

మొత్తం 3 digits ఉన్నాయి.

కాబట్టి denominator:$$999$$

Numerator:$$053=53$$

అందువల్ల:$$0.\overline{053}=\frac{53}{999}$$

✅ సమాధానం:

$$\boxed{\frac{53}{999}}$$

---

Ex. 10 – (iii)

English

$$0.\overline{001}$$

Express as a vulgar fraction.

తెలుగు

$$0.\overline{001}$$

ను సాధారణ భిన్నంగా మార్చండి.

Solution

పునరావృతమయ్యే digits = 001

మూడు digits ఉన్నాయి.

కాబట్టి denominator:$$999$$

Numerator = 1

అందువల్ల:$$0.\overline{001}=\frac{1}{999}$$

✅ సమాధానం:

$$\boxed{\frac{1}{999}}$$

---

Ex. 10 – (iv)

English

$$3.\overline{142857}$$

Express as a vulgar fraction.

తెలుగు

$$3.\overline{142857}$$

ను సాధారణ భిన్నంగా మార్చండి.

Solution

ముందుగా:$$3.\overline{142857} = 3+0.\overline{142857}$$

ఆరు digits పునరావృతమవుతున్నాయి.

కాబట్టి:$$0.\overline{142857} = \frac{142857}{999999}$$

అందువల్ల:$$3+\frac{142857}{999999}$$

ఇది simplify చేస్తే:$$\boxed{\frac{22}{7}}$$

✅ సమాధానం:

$$\boxed{\frac{22}{7}}$$

⭐ ముఖ్యమైన గుర్తింపు

$$\frac{22}{7}=3.142857142857\ldots$$

కాబట్టి:$$3.\overline{142857}=\frac{22}{7}$$

Q.11

English

Find the value of $x$:$$\frac{0.008}{x}=0.4$$

తెలుగు

$$\frac{0.008}{x}=0.4$$

అయితే x విలువను కనుగొనండి.

Solution

$$x=\frac{0.008}{0.4}$$$$x=0.02$$

✅ Answer: 0.02

---

Q.12

English

Find:$$25\times2.4+36\div1.2$$

తెలుగు

కనుగొనండి:$$25\times2.4+36\div1.2$$

Solution

$$25\times2.4=60$$$$36\div1.2=30$$

అందువల్ల:$$60+30=90$$

✅ Answer: 90

---

Q.13

English

The product of two numbers is 0.0125. One number is $\frac14$ of the other. Find the numbers.

తెలుగు

రెండు సంఖ్యల గుణకారం 0.0125. ఒక సంఖ్య మరొక సంఖ్యలో $\frac14$ వంతు. ఆ సంఖ్యలను కనుగొనండి.

Solution

పెద్ద సంఖ్య = x

చిన్న సంఖ్య:$$\frac{x}{4}$$

అప్పుడు:$$x\times\frac{x}{4}=0.0125$$$$x^2=0.0125\times4$$$$x^2=0.05$$$$x=\sqrt{0.05}$$$$x\approx0.2236$$

చిన్న సంఖ్య:$$0.2236\div4\approx0.0559$$

✅ Answer:

పెద్ద సంఖ్య ≈ 0.2236
చిన్న సంఖ్య ≈ 0.0559

---

Q.14

English

Express the following as a vulgar fraction:$$0.\overline{45}$$

తెలుగు

క్రింది పునరావృత దశాంశాన్ని సాధారణ భిన్నంగా మార్చండి:$$0.\overline{45}$$

Solution

రెండు digits పునరావృతమవుతున్నాయి:

45

కాబట్టి denominator = 99$$0.\overline{45}=\frac{45}{99}$$

Simplify:$$\frac{45}{99}=\frac{5}{11}$$

✅ Answer:

$$\boxed{\frac{5}{11}}$$

---

Q.15

English

Evaluate:$$0.25\times4.8+0.6\div0.2$$

తెలుగు

క్రింది విలువను కనుగొనండి:$$0.25\times4.8+0.6\div0.2$$

Solution

ముందుగా multiplication:$$0.25\times4.8=1.2$$

Division:$$0.6\div0.2=3$$

అందువల్ల:$$1.2+3=4.2$$

✅ Answer:

$$\boxed{4.2}$$

---

🧠 Decimal Fractions – అత్యవసరమైన Short Tricks

1. 10తో భాగిస్తే

$$0.56\div10=0.056$$

Decimal point ఒక స్థానం ఎడమకు.

2. 100తో భాగిస్తే

$$5.6\div100=0.056$$

రెండు స్థానాలు ఎడమకు.

3. 10తో గుణిస్తే

$$0.056\times10=0.56$$

ఒక స్థానం కుడికి.

4. 100తో గుణిస్తే

$$0.056\times100=5.6$$

రెండు స్థానాలు కుడికి.

5. Recurring decimal shortcut

$$0.\overline{3}=\frac3{9}=\frac13$$$$0.\overline{27}=\frac{27}{99}=\frac3{11}$$$$0.\overline{125}=\frac{125}{999}$$

6. BODMAS గుర్తుంచుకోండి

B → Brackets
O → Orders/Of
D → Division
M → Multiplication
A → Addition
S → Subtraction

---

జాబ్ ప్రిపరేషన్ హబ్ ఫాలో అవ్వండి – ప్రభుత్వ ఉద్యోగం సాధించండి

ఎంప్లాయ్మెంట్ న్యూస్ వీక్లీలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి

అప్లై చెయ్యడానికి చివరిరోజు దగ్గర పడుతున్న ఉద్యోగాల వివరాలు ఇక్కడ క్లిక్ చేసి చూడండి

---

🕉️ శ్రీకృష్ణుని బోధనలు – మానసిక బలం, ప్రశాంతతకు ఆరు మార్గాలు భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి అందించిన బోధనలు కేవలం యుద్ధానికి సంబంధించినవే కాకుండా, జీవితంలో కష్టాలను ఎదుర్కొనేందుకు, మనస్సును నియంత్రించుకోవడానికి, ధైర్యంగా మరియు ప్రశాంతంగా జీవించడానికి మార్గదర్శకంగా నిలుస్తాయి. 1. ఫలితం గురించి అతిగా ఆలోచించకుండా నీ కర్తవ్యాన్ని చేయి శ్రీకృష్ణుని అత్యంత ప్రసిద్ధ బోధనల్లో ఒకటి ఫలితంపై కాకుండా కర్తవ్యంపై దృష్టి పెట్టడం. విజయం వస్తుందా? వైఫల్యం ఎదురవుతుందా? అనే ఆందోళనతో మనస్సును కలవరపెట్టకుండా, చేయాల్సిన పనిని నిజాయితీగా, శ్రద్ధగా చేయాలి. ఫలితాల గురించి అతిగా ఆలోచించడం భయాన్ని, ఆందోళనను పెంచుతుంది. అందుకే మన శక్తిమేరకు మంచి ప్రయత్నం చేసి, ఫలితాన్ని దైవానికి వదిలేయడం మానసిక ప్రశాంతతకు దారితీస్తుంది. 👉 సందేశం: కర్తవ్యంపై దృష్టి పెట్టు; ఫలితంపై ఆందోళన చెందకు. 2. సుఖదుఃఖాల్లో సమతుల్యంగా ఉండు శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి సుఖం–దుఃఖం, లాభం–నష్టం, విజయం–ఓటమి వంటి పరిస్థితుల్లో మనస్సును సమతుల్యంగా ఉంచుకోవాలని బోధించాడు. జీవితం ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు. మంచి రోజులు, కష్టమైన రోజులు రెండూ వస్తుంటాయి. మానసికంగా బలమైన వ్యక్తి ఎప్పుడూ బాధను అనుభవించని వ్యక్తి కాదు; పరిస్థితులు మారినప్పుడు తనపై తాను నియంత్రణ కోల్పోని వ్యక్తి. 👉 సందేశం: పరిస్థితులు మారినా మనశ్శాంతిని కోల్పోకూడదు. 3. మనస్సును నియంత్రించుకో – లేకపోతే మనస్సే నిన్ను నియంత్రిస్తుంది భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు మనస్సు మనకు మంచి మిత్రుడిగానూ, గొప్ప శత్రువుగానూ మారగలదని వివరిస్తాడు. క్రమశిక్షణతో కూడిన మనస్సు మన ఎదుగుదలకు సహాయపడుతుంది. చంచలమైన మనస్సు భయం, కోపం, గందరగోళం, బలహీనతలకు దారితీస్తుంది. అందుకే మనస్సును అదుపులో ఉంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ప్రతి భయం, కోపం లేదా ఆకర్షణ వెనుక వెంటనే పరుగెత్తకుండా, ఆగి ఆలోచించి, సరైన మార్గాన్ని ఎంచుకోవడం నేర్చుకోవాలి. 👉 సందేశం: మనస్సును జయిస్తే జీవితాన్ని జయించగలం. 4. భయం నీ నిర్ణయాలను శాసించనివ్వకు యుద్ధానికి ముందు అర్జునుడు సందేహం, భయంతో నిండిపోయాడు. అప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు కష్టాల నుంచి పారిపోవాలని చెప్పలేదు. బదులుగా ధైర్యంతో, స్పష్టమైన ఆలోచనతో పరిస్థితిని ఎదుర్కోవాలని బోధించాడు. భయం మనస్సును బలహీనపరుస్తుంది. నిజం, కర్తవ్యం, ధర్మం మనకు గుర్తున్నప్పుడు భయం క్రమంగా తగ్గుతుంది. ధైర్యం అంటే భయం లేకపోవడం కాదు. భయానికి లొంగకుండా ముందుకు సాగడం. 👉 సందేశం: భయం ఉన్నా సరే, సరైన పనిని చేయడానికి వెనుకడుగు వేయకూడదు. 5. ధర్మమార్గంలో నిలబడండి శ్రీకృష్ణుని బోధనల్లో ధర్మానికి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఉంది. ధర్మం అంటే న్యాయం, సత్యం, సముచితమైన కర్తవ్య మార్గం. మనకు సరైనది ఏమిటో తెలిసి కూడా దానికి దూరంగా వెళ్తే మనస్సులో గందరగోళం, అసంతృప్తి ఏర్పడవచ్చు. కానీ సత్యం, ధర్మం ఆధారంగా జీవించినప్పుడు మనలో అంతర్గతమైన విశ్వాసం, స్థిరత్వం పెరుగుతాయి. బయటి ఒత్తిళ్లు ఎంత ఉన్నా “నేను సరైన మార్గంలోనే ఉన్నాను” అనే నమ్మకం మనకు మానసిక బలాన్ని ఇస్తుంది. 👉 సందేశం: పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నా సత్యం, ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టకూడదు. 6. భారాన్ని దైవానికి అప్పగించి విశ్వాసంతో ముందుకు సాగు శ్రీకృష్ణుని లోతైన బోధనల్లో దైవ శరణాగతి ఒకటి. అర్జునుడిని తనను ఆశ్రయించమని ఆయన బోధించాడు. దీని అర్థం మన కర్తవ్యాలను వదిలేసి ఏమీ చేయకుండా ఉండటం కాదు. మన కర్తవ్యాన్ని మనస్ఫూర్తిగా చేస్తూ, ఫలితంపై విశ్వాసాన్ని దైవంపై ఉంచడం. ప్రతి సమస్యను ఒంటరిగా మోస్తున్నామని భావించినప్పుడు మనస్సు భారంగా మారుతుంది. విశ్వాసం మనలో ధైర్యాన్ని పెంచుతుంది. దైవంపై నమ్మకం ఏర్పడినప్పుడు హృదయం తేలికగా, మనస్సు స్థిరంగా మారుతుంది. 👉 సందేశం: నీ కర్తవ్యాన్ని చేయి; మిగిలిన భారాన్ని దైవంపై నమ్మకంతో ఉంచు. 🌸 శ్రీకృష్ణుని ఆరు బోధనల సారాంశం కర్తవ్యాన్ని చేయి → ఫలితంపై ఆందోళన చెందకు సుఖదుఃఖాల్లో సమంగా ఉండు → మనశ్శాంతిని కాపాడుకో మనస్సును నియంత్రించు → బలహీనతను జయించు భయానికి లొంగకు → ధైర్యంగా ముందుకు సాగు ధర్మాన్ని అనుసరించు → అంతర్గత బలాన్ని పొందు దైవాన్ని విశ్వసించు → మనస్సు భారాన్ని తగ్గించుకో